Bài mẫu SKKN về biện pháp rèn kỹ năng đọc lớp 1 gây ấn tượng nhất

Một số biện pháp giúp học sinh lớp 1 rèn kỹ năng đọc đúng 1/21 Đề tài Một số biện pháp giúp học sinh lớp 1A1 rèn kỹ năng đọc đúng PHẦN 1 MỞ ĐẦU 1 Lý do chọn đề tài Khi đất nước bước vào thời kì hội nh[.]

1/21

Đề tài: Một số biện pháp giúp học sinh lớp 1A1 rèn kỹ năng đọc đúng

PHẦN 1: MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài:

Khi đất nước bước vào thời kì hội nhập để đưa đất nước thoát khỏi tình trạng kém phát triển thì giáo dục và đào tạo phải gánh vác một trách nhiệm vô cùng to lớn đó là phải đào tạo cho đất nước một đội ngủ nhân lực có chất lượng để đáp ứng nhu cầu phát triển và hội nhập Đó là điều mà tất cả những người làm công tác trong ngành giáo dục nói chung và bản thân tôi nói riêng cũng rất trăn trở và suy nghĩ làm thế nào để nâng cao chất lượng học sinh, giúp các em nắm được kiến thức cơ bản ngay từ đầu lớp 1, giúp các em học tốt và thích hợp nhất là giúp các

em có một nền móng vững chắc trong học tập, bởi lớp 1 là nền móng cho sự phát triển của các em sau này ở các lớp kế tiếp, mà người ta thường nói “cấp một là

nền, lớp một là móng’’ vì thế móng có chắc thì nền mới vững

Ở lớp 1 các em học sinh bắt đầu làm quen với nghe, nói đọc viết, kỹ năng đọc rất quan trọng nếu kỹ năng đọc được rèn luyện tốt, hình thành tốt ở các em nó sẽ giúp các em đọc tốt cả cuộc đời, giúp các em phát triển tư duy, cảm nhận cái hay, cái đẹp trong mỗi bài học, hiểu được nghĩa của tiếng từ mình vừa đọc hiểu được các lệnh các yêu cầu trong môn học khác Mặt khác ở lớp một các em được tập đọc thành thạo, đọc đúng đọc trôi chảy thì khi lên các lớp trên các em sẽ học vững vàng, học tốt hơn và các em sẽ ham học, tích cực trong học tập hơn nếu kết quả

học tập của các em học tốt Chính vì những lý do trên mà tôi chọn đề tài “ Rèn kỹ năng đọc đúng cho học sinh lớp 1’’ để nghiên cứu, tìm tòi nhằm góp một phần nào cho việc rèn luyện kỹ năng đọc cho học sinh lớp 1

2 Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu:

2.1 Mục tiêu:

2/21

Nhằm nâng cao chất lượng dạy – học, giúp học sinh tự tin phát biểu, tạo thói quen năng động, tích cực, trong giờ học, đồng thời giúp học sinh đọc được bài học

ngay trên lớp học

2.2 Nhiệm vụ nghiên cứu:

Tình hình thực tế cho thấy việc nghiên cứu về cơ sở lí luận của rèn kỹ năng cho học sinh, nhằm phát huy tính tích cực và sự hứng thú cho học sinh trong giờ học là phù hợp Ngày nay, giáo dục lấy học sinh làm trung tâm thì việc tìm hiểu về mục đích giáo dục của Đảng, nhà Nước và tư tưởng Hồ Chí Minh về vấn đề dạy học nói chung và dạy học tập đọc là rất cần thiết Vì thế, nhiệm vụ của sáng kiến

là nghiên cứu cơ sở lí luận kết hợp với thực tiễn để phát huy tính tích cực và hứng

thú cho người học trong dạy học thông qua việc rèn kỹ năng đọc cho các em

Để sáng kiến có hiệu quả, tôi đã quan sát tìm hiểu, lắng nghe về tình hình học tập của các em học sinh ở Trường Tiểu học Lịch Hội Thượng “C” nhằm tìm ra nguyên nhân cũng như cách khắc phục một cách triệt để những khó khăn mà các

em vấp phải trong giờ học Qua các tiết dạy, tôi nhận thấy rằng muốn phát huy tính tích cực và hứng thú cho học sinh trong giờ học người giáo viên không chỉ cần có lời nói chuẩn, giọng rõ ràng, có tính sư phạm và nghệ thuật cao mà người

giáo viên còn phải biết cách rèn kỹ năng cho các em thực hành một cách hiệu quả

Từ đó, nhận thấy cần có cách rèn kỹ năng phù hợp để đưa các em vào hoạt động học tập trên lớp mà không nhàm chán, tạo không khí lớp học thoải mái và

thu hút nhiều học sinh tích cực phát biểu, đặc biệt là những em chưa hoàn thành

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

3.1 Đối tượng:

Một số biện pháp giúp học sinh lớp 1 rèn kỹ năng đọc đúng

3.2 Phạm vi nghiên cứu:

Học sinh lớp 1A1, Trường tiểu học năm học ………

Sách giáo khoa Tiếng Việt lớp 1, sách hướng dẫn giáo viên, sách tham khảo

phương pháp nói chung

3/21

4 Phương pháp nghiên cứu:

Để thực hiện đề tài này, tôi đã sử dụng các phương pháp sau:

4.1 Nghiên cứu tài liệu:

- Đọc các tài liệu sách, báo, tạp chí giáo dục… có liên quan đến nội dung đề

tài

- Đọc sách giáo khoa, sách giáo viên, các loại sách tham khảo giúp em có kĩ

năng đọc đúng

4.2 Ngiên cứu thực tế:

- Dự giờ, trao đổi ý kiến với đồng nghiệp về nội dung các phương pháp

hướng dẫn luyện đọc đúng cho học sinh

- Tổng kết rút kinh nghiệm trong quá trình dạy học

- Tổ chức và tiến hành thực nghiệm sư phạm (Soạn giáo án đã thông qua các

tiết dạy để kiểm tra tính khả thi của đề tài)

5 Tính mới của đề tài:

Việc vận dụng phương pháp rèn kĩ năng vào tiết học sẽ góp phần làm cho giờ học Tập đọc thêm sinh động, học sinh tích cực xây dựng bài, tùy theo mức độ câu hỏi mà ta cần gọi đúng đối tượng học sinh trả lời – tức phù hợp với khả năng, năng lực của từng em Như vậy, khi các em tiếp thu kiến thức sẽ không nhàm chán và

hứng thú trong giờ học

Trong thực tế khi dạy – học Tập đọc lớp 1 người giáo viên không chỉ cung cấp nội dung của bộ môn Tập đọc mà còn cung cấp thêm một số thông tin có liên quan đến môn học khác Thông qua đó, giáo viên đã giúp học sinh có nhiều kĩ năng ứng xử trong mọi tình huống, làm cho tiết học trở nên sinh động hơn bởi nó không đơn thuần là một nội dung xưa cũ, nhàm chán mà còn cung cấp thêm những chi thức mới từ những bộ môn khác mang đến Từ đó tiết học trở nên nhiều màu sắc, nhiều sáng tạo mà nội dung vẫn cô đọng và đầy lôi cuốn người học Bản thân

tôi thấy sáng kiến kinh nghiệm này có thể áp dụng rộng rãi trong toàn huyện

4/21

PHẦN 2: NỘI DUNG

1 Cơ sở lý luận:

Kỹ năng đọc cho học sinh lớp 1 rất quan trọng, đó cũng là sự phản hồi của kết quả tiếp thu sau một quá trình học tập của các em nó thể hiện kết quả nhận biết các con chữ, các vần và khả năng ghép chữ cái với nhau thành vần, ghép chữ cái với vần thành tiếng và khả năng đọc từ đọc câu sau cùng là đọc một bài văn

ngắn, một đoạn thơ ngắn

Học sinh đã nhận được mặt chữ, biết ghép vần, ghép tiếng ghép từ, đọc câu còn yêu cầu các em phải đọc đúng, đọc chuẩn đọc chính xác Vì nếu các em phát

âm chuẩn, đọc đúng các em sẽ viết đúng, bài chính tả sai ít lỗi và các em sẽ hiểu

được tiếng, từ, câu mà các em viết

2 Cơ sở thực tiễn:

Trong phạm vi cơ sở trường học nơi công tác, tôi đã gặp những thuận lợi và

khó khăn sau:

a) Thuận lợi:

- Giáo viên

+ Được sự quan tâm và chỉ đạo tốt của các cấp lãnh đạo về chuyên môn, tổ chức bồi dưỡng giáo viên, tổ chức những buổi học chuẩn kiến thức kỹ năng cho học sinh tiểu học… Cung cấp đủ tài liệu, phương tiện để nghiên cứu, học hỏi ,

giảng dạy

+ Sự giúp đỡ của Ban Giám Hiệu trường, tổ chức thao giảng, dự giờ hàng tháng, tổ chức những buổi học chuyên đề thảo luận về chuyên môn để rút ra những

ý kiến hay, những đề xuất kinh nghiệm tốt áp dụng trong việc giảng dạy

Đội ngủ giáo viên trường có tay nghề vững lâu năm trong công tác, có nhiều kinh nghiệm, có ý thức tốt về trách nhiệm người giáo viên và sẵn sàng giúp đỡ đồng nghiệp về chuyên môn cũng như giúp nhau tháo gỡ những khó khăn hay xử

lý các trường hợp học sinh cá biệt

5/21

- Học sinh:

+ Ở độ tuổi 6-7 của học sinh lớp 1 Các em đa số còn rất ngoan, dễ vâng lời, nghe lời cô giáo, thích học tập và thi đua với các bạn, dễ khích lệ động viên khen

thưởng…

+ Có được sự quan tâm về việc học tập của con em mình của một số phụ huynh có ý thức trách nhiệm, không khoán trắng cho nhà trường cho giáo viên, mà tích cực tiếp tay với giáo viên trong việc học tập của con em mình như: Chuẩn bị đầy đủ sách vở, đồ dùng học tập, thường xuyên nhắc nhở và tạo điều kiện tốt cho

con em mình đến lớp cũng như học tập ở nhà

b) Khó khăn: Tuy nhiên, cùng với những thuận lợi trên, bản thân tôi vẫn còn gặp một số khó khăn sau:

- Giáo viên

Tranh ảnh minh họa có sẵn cho môn Tiếng Việt còn hạn chế, giáo viên còn tự

làm đồ dùng dạy học nên còn mất thời gian đầu tư

- Học sinh:

Trình độ học sinh trong lớp không đồng đều, bên cạnh những em phát triển học tốt, tiếp thu nhanh vẫn còn một số em yếu về thể chất, bé nhỏ hơn so với các bạn bình thường, kèm theo phát triển chậm về trí nhớ, học trước quên sau chậm tiến

- Còn một phần không ít phụ huynh ở vùng nông thôn sâu không và chưa quan tâm đúng mức đến việc học tập của con em mình, chưa tạo điều kiện tốt cho

con em mình đến lớp cũng như nhắc nhở các em đọc bài học bài ở nhà

3 Thực trạng tình hình học sinh qua điều tra kiến thức đầu năm:

Năm học ………tôi tiếp tục được Nhà trường phân công dạy lớp 1A1, khi nhận lớp tôi đã tiến hành tìm hiểu để biết rõ số học sinh trong lớp đi học Mẫu Giáo

và số học sinh không đi học Mẫu Giáo, hoặc đi học không đều Tìm hiểu nguyên

nhân, lý do vì sao học sinh đó không đi học mẫu giáo

6/21

Trong các tiết học vần đầu tiên tôi đã tiến hành khảo sát xem sự nắm bắt, nhận diện bảng chữ cái và đọc các chữ cái đã nhận diện ở Mẫu Giáo Kết quả khảo

sát đã thu được như bảng sau:

- Tình hình học sinh lớp 1A1 sĩ số: 32 em

+ Học sinh đi học Mẫu Giáo 25/32 em

Sĩ số

Nhận diện được, đọc to rõ

Nhận diện được, đọc nhỏ

Không nhận diện, không đọc được

Số lượng Tỉ lệ % Số lượng Tỉ lệ% Số lượng Tỉ lệ%

Như vậy tỉ lệ học sinh nhận diện một cách chắc chắn chính xác bảng chữ cái

và đọc được các chữ cái trong bảng còn thấp, dẫn đến kết quả học tập còn chưa cao, một trong những lý do dễ thấy là vì các em còn quá nhỏ, chưa ý thức tự giác,

cố gắng trong học tập Vì vậy giáo viên chúng ta phải biết được đặc điểm tình của từng đối tượng, khả năng tiếp thu của từng em để phát huy tính tích cực ham học cho học sinh Tổ chức tiết dạy sau cho các em cảm thấy nhẹ nhàng, vui tươi và các

em sẽ thích học Nhận thức rõ được các khó khăn cơ bản về học sinh Tôi đã có biện pháp cụ thể sau:

4 Các giải pháp tiến hành giải quyết vấn đề:

4.1 Giải pháp tác động giáo dục:

- Từ thực trạng trên tôi đã tiến hành họp phụ huynh học sinh đầu năm học:

Đề nghị và yêu cầu thống nhất trang bị đầy đủ sách vở, đồ dùng cần thiết phục vụ cho môn học

- Yêu cầu phụ huynh thường xuyên nhắc nhở việc học bài đọc bài ở nhà của con em mình, đồng thời hướng dẫn học sinh cơ bản về cách đọc, cách phát âm chữ cái cách đánh vần vần, đánh vần tiếng, để phụ huynh nắm rõ cách dạy học hỗ trợ giáo viên kèm cặp con em mình ở nhà

7/21

- Tham mưu với nhà trường để giáo viên có đủ tài liệu tham khảo, đồ dùng dạy học, tự làm thêm tranh ảnh mô hình, sưu tầm thêm những mô hình vật thật để tiết dạy vui sinh động, đồng thời mượn đồ dùng học tập sách giáo khoa cho học sinh có hoàn cảnh khó khăn

- Xây dựng đôi bạn học những em học tốt và những em học chưa tốt kèm cặp nhau

- Giáo viên có thể cho học sinh học chưa tốt, đọc chưa tốt để ngồi gần với một số học sinh đọc tốt Bạn học tốt sẽ giúp bạn học chưa tốt khi chỉ chữ đọc bài, giúp bạn đánh vần, đọc tiếng và giúp bạn trong thao tác cài chữ để ghép vần ghép tiếng

- Bồi dưỡng, luyện tập cho học sinh sau khi phân loại học sinh ngay từ đầu năm giáo viên nên nắm vững trình độ học sinh trong lớp mình những em đọc to rõ trôi chảy, những em đọc chậm và những em chưa đoc được bài Các em chưa nhìn được mặt chữ cái hoặc chưa biết đủ 29 chữ cái đơn giản, giáo viên nên giành nhiều thời gian để bồi dưỡng cho đối tượng này, ôn và dạy lại 29 chữ cái cơ bản, cho các em học lại những nét cơ bản

4.2 Phần học các nét cơ bản:

Giáo viên nên dạy thật kỹ, thật tỷ mỉ tên gọi và cách viết các nét cơ bản Để cho học sinh dễ hiểu, dễ nhớ những nét chữ này, phân theo cấu tạo và các nét có tên gọi và cấu tạo gần giống nhau thành từng nhóm để học sinh dễ nhận biết và so sánh Dựa vào các nét cơ bản này mà học sinh phân biệt được chữ cái, kễ cả những chữ cái có hình dáng cấu tạo giống nhau

Ví dụ: các nét chữ cơ bản và tên gọi:

+ Nét sổ; Nét ngang

+ Nhóm 1: Nét xiên: Nét xiên phải: Nét xiên trái

8/21

+ Nhóm 2: Nét móc: Nét móc xuôi; Nét móc ngược; Nét móc hai

đầu

+ Nhóm 3: Nét cong: Nét cong hở phải; Nét cong hở trái; Nét

cong kín

+ Nhóm 4: Nét khuyết: Nét khuyết trên; Nét khuyết dưới; Nét thắt

4.3 Phần học âm:

- Sau khi cho học sinh học thuộc tên gọi và cấu tạo các nét chữ cơ

bản một cách vững vàng thì tiếp theo là phần học chữ cái

- Giai đoạn này vô cùng quan trọng Trẻ có nắm chắc từng chữ cái

mới có thể ghép được các chữ cái với nhau để tạo thành vần, thành

tiếng, ghép các tiếng đơn lại với nhau tạo thành từ, thành câu Lúc này

tôi dạy cho các em nhận diện, phân tích từng nét trong từng con chữ cái

và nếu con chữ cái đó có cùng tên mà lại có nhiều kiểu viết - kiểu in

khác nhau hay gặp trong sách báo như chữ a, chữ g thì tôi phân tích cho

học sinh hiểu và nhận biết đó là chữ a hay chữ g để khi gặp kiểu chữ đó

được in trong sách báo trẻ dễ hiểu, dễ đọc không bị lúng túng

Ví dụ:

+ Âm g gồm 2 nét: Nét cong kín nằm trên và nét khuyết dưới nằm

bên dưới

+ Âm a cũng có 2 nét: Nét cong kín và nét móc ngược

- Từ việc học kỹ cấu tạo âm bởi những nét chữ cơ bản thật kỹ và tỉ

mỉ như trên sẽ giúp trẻ phân biệt được sự khác nhau về cả cấu tạo và tên

gọi của 4 âm sau:

+ Âm d gồm 2 nét: Nét cong kín và nét móc ngược ở bên phải

Đọc là: “ dờ ’’

+ Âm b gồm 2 nét, nét khuyết trên và nét thắt

Đọc là: “ bờ ’’

9/21

Đối với 11 âm ghép ( chữ có hai âm ghép lại với nhau ) Tôi cho học sinh sắp xếp các âm có âm h đứng sau thành một nhóm để thấy được sự giống nhau và khác nhau của âm đó

Ví dụ:

+ th , ch , nh , ph , kh , gh , ngh

+ tr , gi , qu , ng

- Phân từng cặp: ch - tr, ng - ngh , g – gh, k– c, i – y, v – qu, s - x để giúp

học sinh phát âm chính xác và viết chính tả

- Trong từng tiết học, từng bài ôn tôi luôn tìm đủ cách để kiểm tra phát hiện

sự tiến bộ của trẻ thông qua các bài đọc, các giờ chơi, giờ nghỉ… Từ đó cũng cố thêm kiến thức cho học sinh

4.4 Phần học vần:

Sang giai đoạn Học Vần học sinh đã nắm vững các âm, các em còn được làm quen với các kiểu chữ hoa: Chữ viết hoa, chữ in hoa nên tôi tập cho học sinh nhận biết các kiểu chữ hoa một cách chính xác để các em đọc đúng Để giúp trẻ học tốt phần vần, tôi tập cho học sinh thói quen nhận diện, phân tích cấu tạo của vần, nhận biết vị trí các âm trong vần để các em học vững

Ví dụ : Bài 61 dạy vần ăm – âm

- Cho học sinh nhận diện về cấu tạo vần ăm: vần ăm gồm 2 âm ghép lại là

âm ă và âm m

- Vị trí âm trong vần: âm ă đứng trước âm m đứng sau

- Đánh vần ăm:

- Hướng dẫn học sinh: ă – mờ - ăm Đọc trơn vần: ăm

+ Kết hợp dùng bộ chữ học vần tiếng vần dành cho học sinh để ghép vần

* Yêu cầu các em: chọn đúng hai con chữ: ă và m Ghép đúng vị trí: ă trước

m sau

10/21

Nếu các em đã ghép đúng giáo viên hướng dẫn cách đánh vần và đọc trơn vần như trên Các em sẽ nhận biết và đọc được vần ăm

Với cách dạy phân tích, nhận diện và ghép vần vào bảng cài học sinh như thế Nếu được áp dụng thường xuyên cho mỗi tiết học vần chúng ta sẽ tạo cho các

em kỹ năng phân tích, nhận diện và ghép vần dẫn đến đánh vần, đọc trơn vần một cách dễ dàng và thành thạo giúp các em học phần vần đạt hiệu quả tốt Trong các bài dạy vần, sách giáo khoa tiếng việt 1 có kèm theo các từ khóa, từ ứng dụng và các câu thơ câu văn ngắn để học sinh luyện đọc Muốn cho học sinh đọc được các

từ và câu ứng dụng trong bài giáo viên cho học sinh nắm chắc các vần sau đó cho các em ghép chữ cái đầu với vần vừa học để đọc tiếng, đọc từ của bài

Ví dụ: dạy vần ăm có từ: nuôi tằm

Sau khi học sinh nắm vững vần ăm, nhìn và đọc được vần ăm một cách chắc chắn

Giáo viên đưa ra từ nuôi tằm và giúp học sinh nhận biết: Âm gì đứng trước vần ăm (âm t) dấu thanh gì ở trên vần ăm ( dấu huyền ) vậy ta có thể ghép và đánh vần: tờ - ăm – tăm – huyền – tằm, đọc trơn tằm, ghép từ nuôi tằm

Giáo viên có thể sử dụng tranh minh họa để cho học sinh hứng thú được nhìn vào tranh ảnh sinh động hoặc mẫu vật thật để gợi chí tò mò, ham học hỏi của học sinh giúp các em chủ động trong giờ học