Tom tat tieng viet ncs vu thi quynh dung 12 2014

VŨ THỊ QUỲNH DUNG NGHIÊN CỨU VỀ SỰ MƯU CẦU MỘT CUỘC SỐNG CÓ Ý NGHĨA TRONG CÁC TÁC PHẨM CHỌN LỌC CỦA TONI MORRISON Chuyên ngành: Ngôn ngữ và Văn học Anh TÓM TẮT LUẬN ÁN TIẾN SĨ NGÔN NGỮ

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN ĐẠI HỌC TỔNG HỢP BATANGAS

Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam Cộng hòa Philippin

NCS VŨ THỊ QUỲNH DUNG

NGHIÊN CỨU VỀ SỰ MƯU CẦU MỘT CUỘC SỐNG CÓ Ý NGHĨA

TRONG CÁC TÁC PHẨM CHỌN LỌC CỦA TONI MORRISON

Chuyên ngành: Ngôn ngữ và Văn học Anh

TÓM TẮT LUẬN ÁN TIẾN SĨ NGÔN NGỮ VÀ VĂN HỌC ANH

THÁI NGUYÊN, 2014

Chương trình được thực hiện tại:

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

Người hướng dẫn khoa học: Tiến sĩ Maria Luisa A Valdez

Thư viện quốc gia

Trung tâm học liệu, Đại học Thái Nguyên

Thư viện Trung tâm Đào tạo và Phát triển Quốc tế Thư viện trường đại học tổng hợp Batangas, Philippin

DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ

CỦA TÁC GIẢ

1 Vũ Thị Quỳnh Dung, Tình mẫu tử của người mẹ da đen trong tác phẩm “Người yêu dấu” của Toni Morison, Tạp chí Khoa học Công

nghệ số 27, 10/2013, tr 57-61 (ISSN 1859 - 3968)

Mưu cầu một cuộc sống có ý nghĩa là mục tiêu quan trọng cơ bản nhất của bất cứ cá thể nào trên trái đất Ý nghĩa của cuộc sống có công thức cụ thể nào hay không hay con người phải làm gì để có một cuộc sống có ý nghĩa là những câu hỏi thực sự phức tạp Câu trả lời phụ thuộc và nền tảng văn hóa và ý thức hệ khác nhau

Mỗi người có một quan điểm khác nhau về một cuộc sống có

ý nghĩa Nhưng nhìn chung, nếu cuộc sống của một ai đó có đủ các yếu tố sau thì cuộc sống của người đó sẽ có ý nghĩa Đó là : có niềm tin và Chúa, có một công việc có ý nghĩa, có những người bạn tâm giao, và có sự cống hiến tích cực cho xã hội Năm yếu tố này không tồn tại độc lập mà luôn kết hợp, hỗ trợ cho nhau để làm cho cuộc sống của con người có ý nghĩa

Đối với phụ nữ, một phần của cuộc sống có ý nghĩa khởi nguồn từ sự giải phóng trong cuộc sống của họ Trên toàn thế giới, các chính phủ đã cam kết để mang lại sự bình đẳng chon nam giới và phụ nữ Tuy nhiên ở nhiều nước phát triển, phụ nữ vẫn phải chấp nhận mức lương thấp hơn ở nơi làm việc, bị quấy rối tình dục, sự áp đảo của nam giới trong các lĩnh vực chính trị, kinh tế, và các lĩnh vực khác

Tương tự như vậy, vị thế của người phụ nữ Việt Nam đã được cải thiện rất nhiều từ khi thành lập nước năm 1945 Phụ nữ đã được tôn trọng hơn cả trong gia đình và ngoài xã hội nhưng nhiều vùng trên cả nước phụ nữ luôn là nạn nhân của những phân biệt, định kiến, bạo lực Đó cũng là lí do tại sao hành trình đi tìm một cuộc sống có ý nghĩa của phụ nữ Việt dường như dài vô tận

Trong số các nhà văn viết về cuốc sống của phụ nữ, Toni Morrison là một nhà văn nổi tiếng với các tác tiểu thuyết về cuộc sống đa chiều và phức tạp của phụ nữ da màu trong cộng đồng của

họ Những thông điệp gửi gắm trong tác phẩm của bà là một trong những động cơ giúp cho sinh viên Việt Nam nhìn nhận lại cuộc sống

và các giá trị của chính mình

Với những lí do trên đề tài “Nghiên cứu về sự mưu cầu một cuộc sống có ý nghĩa trong các tác phẩm chọn lọc của Toni Morison” được tiến hành nghiên cứu

Cấu trúc đề tài gồm 5 chương

CHƯƠNG I

MỞ ĐẦU 1.1 Vấn đề nghiên cứu

Nghiên cứu tập trung tìm câu trả lời cho các câu hỏi sau:

1 Trong các tác phẩm chọn lọc của Toni Morrson, nỗi thống khổ của người phụ nữ da màu được phản ánh như thế nào trên các phương diện:

1.1 phân biệt chủng tộc;

1.2 phân biệt giới tính;

1.3 bị bỏ rơi về mặt tình cảm; và 1.4 các nỗi khổ cực khác của phụ nữ?

2 Sức mạnh và động cơ phản kháng của phụ nữ được thể hiện như thế nào qua các yếu tố:

2.1 tình mẫu tử;

2.2 mối quan hệ vợ chồng;

2.3 sự tự do và bình đẳng; và 2.4 bản ngã?

3 Tính chất phản kháng của những người phụ nữ trong các tiểu thuyết đối với các hình thức bạo lực được thể hiện như thế nào?

4 Ý nghĩa của vấn đề nghiên cứu đối với giáo dục sinh viên Việt nam về một cuộc sống gia đình có ý nghĩa là gì?

1.2 Phạm vi, giới hạn nghiên cứu

Luận án tập trung phân tích những nhận thức sâu sắc trong việc mưu cầu một cuộc sống có ý nghĩa trong hai tác phẩm Song of Solomon và Tar Baby của Toni Morrison, chỉ ra những ý nghĩa quan trọng của vấn đề nghiên cứu đối với giáo dục sinh viên Việt Nam về một cuộc sống gia đình có ý nghĩa Đồng thời nghiên cứu cũng cố gắng phân tích những nỗi khổ cực của người phụ nữ da màu dưới các góc độ về phân biệt chủng tộc, bất bình đẳng giới tính, bị bỏ rơi

về tình cảm, và các nỗi khổ của người phụ nữ; nguồn sức mạnh và động cơ phản kháng thể hiện trong tình mẫu tử, tình vợ chồng, sự tự

do, bình đẳng và tính bản ngã; tính chất của sự phản kháng đối với các hình thức bạo lực khác nhau

Hai tác phẩm Song of Solomon và Tar Baby của Toni Morrison được chọn là tại liệu chính để phân tích trong luận án do nội dung của chúng bao hàm các vấn đề được đặt ra trong nghiên cứu và chúng vẫn chưa được phân tích sâu sắc bởi các nhà phê bình

văn học như các tác phẩm nổi tiếng khác của Morrison như Beloved, The Bluest Eyes, Sula, A Mercy, Peeny Butter Fudge

1.3 Ý nghĩa của đề tài nghiên cứu

Đối với các nhà quản lý giáo dục: Bộ Giáo dục và Đào tạo

và các cơ sở giáo dục có thể đưa nội dung giáo dục về một cuộc sống gia đình có ý nghĩa vào chương trình giảng dạy Thiết kế các hoạt động trong chương trình chính khóa để giáo dục cho học sinh, sinh viên về một cuộc sống gia đình có ý nghĩa cho tất cả mọi người, không phân biệt giới tính, sắc tộc, tôn giáo, quốc tịch

Đối với các chuyên gia: Nghiên cứu có thể gợi mở cho họ hướng nghiên cứu về một cuộc sống gia đình và phong cách sống có

ý nghĩa, giảm bớt các áp lực không cần thiết, tập trung hơn vào các yếu tố quan trọng của cuộc sống: sức khỏe, các mối quan hệ, niềm đam mê, sự trưởng thành và sự cống hiến

Đối với truyền thông: Nghiên cứu có thể gợi mở cho giới truyền thông giới thiệu, quảng bá các chương trình giáo dục mang tính giải trí trên các phương tiện truyền thông để làm thay đổi thái

độ, nhận thức, qui tắc mang tính văn hóa có lợi cho khán giả

Đối với các giảng viên giảng dạy Văn học: Nghiên cứu giúp ích cho họ trong việc xem xét sử dụng các lí thuyết và đường hướng phân tích văn học phù hợp Bên cạnh đó nghiên cứu cũng mang lại cho họ cơ hội tiếp cận với các khái niệm về một cuộc sống gia đình có ý nghĩa trong các bài giảng của mình để mở mang tri thức và tình cảm của sinh viên về ý nghĩa của cuộc sống như là một vấn đề triết học, những vấn đề được phân tích từ các tác phẩm chọn lọc

Đối với sinh viên chuyên ngành Văn học: nghiên cứu của luận án có thể làm nguồn tài liệu tham khảo cho sinh viên ngành Ngữ văn trong chuyên đề Văn học Mỹ đương đại, nó không chỉ mang lại cho sinh viên một cái nhìn sâu sắc và toàn diện về việc mưu cầu một cuộc sống gia đình có ý nghĩa thông qua cuộc đời và những trải nghiệm của tác giả và các nhân vật trong các tác phẩm được chọn Nghiên cứu còn giúp cho sinh viên nhận ra giá trị chân thật của cuộc sống

Đối với cộng đồng: Nghiên cứu sẽ làm cho cộng đồng hiểu thêm rằng cuộc sống không bao giờ là trở nên tồi tệ bởi hoàn cảnh

mà tồi tệ bởi mất ý nghĩa và mục đích, bởi đối với hầu hết mọi người, cảm giác hạnh phúc và tìm thấy cuộc sống có ý nghĩa đều quan trọng và cả hai có mối liên hệ chặt chẽ với nhau

Các nhà nghiên cứu khác: Mỗi vấn đề trong nội dung nghiên cứu đều có thể đề xuất làm định hướng nghiên cứu cho các công trình tiếp theo ở mức độ sâu, rộng hơn Luận án cũng mở ra hướng nghiên cứu chuyên sâu hơn hướng đến một cuộc sống có ý nghĩa, có mục đích cho giới trẻ Việt Nam

CHƯƠNG II CÁC TÀI LIỆU VÀ NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN Phần này trình bày một số tài liệu có liên quan đến nghiên cứu 2.1 Các khái niệm

Bốn khái niệm được sử dụng phục vụ nghiên cứu bao gồm: Văn học và Triết học; Cuộc sống gia đình có ý nghĩa ở Việt Nam; Đường hướng triết học và xã hội học trong phê bình văn học; và Toni Morrison và các tác phẩm nổi bật

2.2 Các nghiên cứu liên quan

Phần này trình bày các nghiên cứu đã và chưa xuất bản liên quan đến nghiên cứu

2.3 Đánh giá tổng hợp các nghiên cứu liên quan

Phần này đánh giá các khái niệm phục vụ trực tiếp cho nghiên cứu, và sự giống nhau, khác nhau của các công trình đã nghiên cứu với luận án

2.4 Các lí thuyết làm cơ sở lí luận

Phần này trình bày các lí thuyết mà dựa vào đó nghiên cứu được tiến hành Tiếp theo đó là sơ đồ nghiên cứu của luận án

2.5 Định nghĩa các thuật ngữ

Phần này trình bày định nghĩa các thuật ngữ được sử dụng trong luận án giúp cho việc hiểu các thuật ngữ được rõ ràng hơn: các thuật ngữ bao gồm: bỏ rơi về tình cảm, bất bình đẳng giới tính, cuộc

sống gia đình có ý nghĩa, phân biệt chủng tộc, bản ngã, phụ nữ trên thế giới và nỗi khổ cực của phụ nữ

CHƯƠNG III PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU Chương này trình bày phương pháp ngiên cứu trên các phương diện thiết kế nghiên cứu và xử lí tài liệu

3.1 Thiết kế nghiên cứu

Nghiên cứu đã sử dụng phương pháp định tính trong việc phân tích nội dung liên quan đến sự mưu cầu một cuộc sống có ý nghĩa được thể hiện trong các tác phẩm được chọn

Phân tích nội dung cũng được sử dụng trong nghiên cứu này Đây là một thủ pháp mang tính chất hệ thống trong việc phân tích và

xử lí nội dung Sự phân tích tập trung vào nội dung và hình thức thể hiện của các tác phẩm được chọn của Toni Morison; thu thập, phân loại thông tin theo các khái niệm, các phạm trù, loại bỏ hoặc tạo ra các nhóm mới hoặc các đề mục chi tiết hơn; liên kết hoặc kết hợp các khái niệm, chọn lọc các chi tiết quan trọng, sắp xếp các ý; tìm ra các ý tưởng mới từ các nội dung nghiên cứu; viết báo cáo thu hoạch

Với suy nghĩ là văn học cũng là một kênh để các nhà văn truyền tải các triết lí về một cuộc sống có ý nghĩa, các đường hướng phê bình văn học bao gồm các đường hướng xã hội học và triết học cũng được sử dụng trong nghiên cứu này

3.2 Xử lí tài liệu

Các tiêu chí để xử lí tài liệu được sử dụng trong quá trình nghiên cứu bao gồm: tiếp cận về mặt ngôn ngữ, tiếp cận về văn học, tiếp cận về văn hóa, và tiếp cận về chất lượng tác phẩm

Để phân tích nội hàm và ngoại hàm các tác phẩm được chọn, các trích dẫn từ nguồn hai tác phẩm chính được lựa chọn và phân tích một cách cẩn trọng

Để thông tin trích dẫn từ các tác phẩm phù hợp với lí thuyết được sử dụng trong nghiên cứu, việc mã hóa và phân loại thông tin trích dẫn cũng được tiến hành Các phạm trù được sử dụng như các đơn vị để mã hóa bao gồm: các biểu hiện của nỗi khổ của phụ nữ da màu; sức mạnh và động cơ của sự phản kháng của người phụ nữ; tính chất phản kháng của người phụ nữ với các hình thức bạo lực; ý nghĩa của vấn đề nghiên cứu với việc giáo dục về một cuộc sống gia đình có ý nghĩa với sinh viên Việt Nam

Các trích dẫn trực tiếp phù hợp với các lí thuyết được sử dụng như tài liệu chính để bàn luận Các đoạn trích này được dùng làm minh chứng cho cơ sở lí luận của nghiên cứu

CHƯƠNG IV PHÂN TÍCH VÀ THẢO LUẬN

Nội dung của chương này trả lời cho các vấn đề nghiên cứu

đã đặt ra:

4.1 Các biểu hiện của nỗi khổ cực của người phụ nữ da màu trong các tiểu thuyết được chọn của Toni Morrison

4.1.1 Sự phân biệt chủng tộc

Các tác phẩm đã phản ánh cuộc sống vất vả của người phụ

nữ da màu Các yếu tố ngoại cảnh bao gồm bạo lực, thái độ khinh miệt, sự đối xử thô bạo bởi người da trắng hoặc thậm chí bởi chính đồng loại của họ Những người phụ nữ này còn chịu áp lực từ chính bản thân họ khi họ cảm thấy ghét bỏ chính vẻ bề ngoài của mình và mong ước được trở thành người phụ nữ da trắng

4.1.3 Sự bỏ rơi về mặt tình cảm

Đây là một trong các yếu tố nổi bật trong các nỗi khổ của người phụ nữ da màu trong các tác phẩm của Morrison Bà đã mô tả các hoàn cảnh bị bỏ rơi của người phụ nữ da màu làm cho họ khốn khổ Trong thế giới đó, nam giới chủ động trong các mối quan hệ Khi họ chán, bằng mọi cách họ rũ bỏ người phụ nữ, và nạn nhân của những mối quan hệ đó bị tổn thương cả về thể chất lẫn tinh thần 4.1.4 Những nỗi khổ của phụ nữ

Những người phụ nữ trong các tác phẩm chịu đựng trăm nghìn nỗi khổ trong đời, từ bạo lực gia đình, đến sự nghi ngờ, ghẻ lạnh của những người thân và cộng đồng Họ bị đánh đập, thậm chí

bị chồng giết chết Bạn đời nghi ngờ họ về sự chung thủy Những cố gắng của họ để làm hài lòng những ông chồng đều không được đánh giá đúng mức Những câu chuyện họ nói đều bị đem ra làm trò cười hoặc bị bêu riếu Họ không thể có một cuộc sống bình thường bởi họ vừa là phụ nữ, vừa là da màu trong xã hội phụ quyền của người da trắng

4.2 Sức mạnh và động cơ thúc đẩy người phụ nữ phản kháng 4.2.1 Sức mạnh của tình mẫu tử

Những người mẹ trong các tác phẩm thể hiện tình yêu thương vô điều kiện của họ bằng nhiều hình thức khác nhau Họ có thể chịu đựng bạo lực của người chồng, từ những định kiến của xã hội từ khi đứa trẻ còn trong bụng mẹ Họ chấp nhận cả đời làm nô lệ miễn sao đứa con yêu của họ được học hành tử tế Tình yêu của họ dành cho đứa con là rõ ràng nhưng không ai được ghét bỏ nó Nếu

họ làm vậy sẽ tổn thương người mẹ Tình yêu thương vô bờ bến đó

là nguồn động lực để người mẹ phản kháng bảo vệ đứa con của mình không bị làm hại

4.2.2 Sức mạnh của tình chồng vợ

Tình vợ chồng cũng là một động lực mạnh mẽ dẫn đến những hành động phản kháng trong hai tác phẩm được chọn Bị bỏ mặc, họ cố gắng mọi cách để giành lại tình yêu thương của chồng, từ việc cho anh ta uống thuốc bùa, đến việc tự làm đẹp mình để hấp dẫn anh ta, hoặc thậm chí là tìm cách giết anh ta Tiếng gọi tình yêu đã làm cho một cô gái thành thị hiện đại theo người đàn ông trở về một nơi điển hình của người da màu với những giá trị cổ hủ Vì anh ta mà

cô gái đã cố gắng xoay sở giữa thành phố New York để kiếm tiền trả cho việc học hành của anh ta Những người phụ nữ này đã hết sức cố gắng để bảo vệ tình cảm vợ chồng của mình

4.2.3 Động lực về tự do và bình đẳng

Những người phụ nữ trong các tác phẩm này tìm kiếm sự tự

do và bình đẳng trong hoàn cảnh bị áp bức và bạo lực Là phụ nữ trong thế giới của người da trắng, họ chịu hai tầng áp bức Người da trắng miệt thị họ và nam giới đối xử thô bạo với họ cả ở nhà và ở nơi làm việc Họ bị coi là những cá thể phụ thuộc và ngoài lề của xã hội

Họ phải chịu đựng bạo lực cả về thể xác và tinh thần Đó chính là các động cơ thúc đẩy họ vùng lên giành tự do và bình đẳng

4.2.4 Động cơ về tính bản ngã

Sự tìm kiếm cái tôi của mình được thể hiện rất rõ trong các tác phẩm được chọn Hai người phụ nữ điển hình cho sự phản kháng

để tìm ra câu trả lời cho câu hỏi “Tôi là ai?” chính là Pilate và Jadine Trong thế giới phân việt chủng tộc của tác phẩm, người phụ

nữ vùng lên để bảo vệ nguồn gốc da màu của mình, có một cuộc sống độc lập họ không bị phụ thuộc vào những phát minh hiện đại như gas, điện, điện thoại Trong khi đó, Jadine luôn cố gắng giữ bản sắc của người da màu trong xã hội da trắng, và là chính cô ấy trong

xã hội da màu Sự khắc nghiệt của cuộc sống không thể dập tắt mà còn thổi bùng ngọn lửa khát khao tìm kiếm bản ngã trong những người phụ nữ đó

4.3 Tính chất phản kháng đối với các hình thức bạo lực của phụ

nữ trên thế giới được phản ánh trong các tác phẩm được chọn

Phụ nữ có sự phản kháng khác nhau trong những tình huống bạo lực khác nhau, nhưng ba hình thức phản kháng phổ biến nhất được ghi nhận trong các tác phẩm là ngầm chấp thuận, ôn hòa, và bạo lực Ở một góc độ khác sự phản kháng bao gồm ba hình thức khác là bằng lời nói, bằng hành động và bằng vũ khí Ruth thỏa hiệp với sự áp đặt của người chồng, Lena gào khóc, Jadine cãi cọ, còn Hagar trả thù bằng vũ khí Tùy thuộc và tình huống và tính cách, mỗi người phụ nữ trong tác phẩm có sự lựa chọn phản kháng cho riêng mình

4.4 Ý nghĩa của vấn đề nghiên cứu đối với việc giáo dục sinh viên Việt Nam về một cuộc sống gia đình có ý nghĩa

Thông qua việc phân tích chuyên sâu về các tác phẩm được chọn của Morrison, nghiên cứu đã chỉ ra rằng nếu sinh viên Việt Nam có một cái nhìn bao quát về sự áp bức của người phụ nữ như phân biệt chủng tộc, bất bình đẳng giới, bạo lực gia đình… đặc biệt