Bài giảng các phương pháp điều trị lệ thuộc rượu và ma tuý BS nguyễn minh tuấn

Bài giảng các phương pháp điều trị lệ thuộc rượu và ma tuý BS nguyễn minh tuấn

Suckhoetamthanvn.blogspot.com

CÁC PHƯƠNG PHÁP ĐIỀU TRỊ LỆ

THUỘC RƯỢU VÀ MA TUÝ

BSCK II Nguyễn Minh Tuấn Phó viện trưởng Viện sức khoẻ Tâm thần Giảng viên chính Bộ môn tâm thần-ĐHYHN

•   Điều trị hội chứng cai

•   Điều trị chống tái nghiện: đối kháng, thay

thế

C Điều trị bằng liệu pháp tâm lý

D Phục hồi chức năng tâm lý- xã hội

- Tại các trung tâm: dài hạn

2 Điều trị tại cộng đồng: dài hạn

II ĐIỀU TRỊ BẰNG THUỐC

1   Điều trị nhiễm độc cấp: ngắn hạn

2   Điều trị hội chứng cai: ngắn hạn

3   Điều trị chống tái nghiện: lâu dài, tại

cộng đồng

- Thuốc đối kháng

- Thuốc thay thế

- Thuốc giảm thèm nhớ

6

1 Điều trị nhiễm độc cấp (quá liều)

-  Chống suy hô hấp và truỵ tim mạch

-  Gây nôn, truyền dịch

-  Sử dụng thuốc đối kháng

-  Sử dụng thuốc hướng thần

2 Điều trị hội chứng cai

2.1 Các phương pháp không dùng thuốc

+Các thuốc điều trị triệu chứng: chống co thắt,

vitamine, bồi phụ nước, điện giải…

CẮT CƠN NGHIỆN CDTP BẰNG CATAPRESSANT (CLONIDINE)

1.Cơ chế

-  α blocker có tác dụng ức chế dẫn truyền

noradrenaline

-  Heroin tác động vào thụ thể α2 làm tăng

ức chế, gây giảm noradrenaline

-   Cắt đột ngột heroin gây giải ức chế nhanh

nên làm tăng nồng độ noradrenaline đột ngột, gây kích thích mạnh các nội tạng, góp phần vào hội chứng cai

10

2 Liều lượng và cách sử dụng

- Catapressan 0,15mg × ½ viên/ lần, cứ 3 giờ/1

lần khi có HC cai, HA max>100mmHg (liều TB hàng ngày 2-4 viên)

- Khi HAmax <90mmHg hoặc mạch <60 l/p thì

lần uống thuốc tiếp theo lùi lại 30 phút

- Giảm liều dần từ ngày thứ 4 và ngừng thuốc

sau 7 ngày

- Hạ HA, yên dịu và đau đầu có thể gặp, các

triệu chứng này sẽ hết khi giảm liều và ngừng

thuốc (có thể kết hợp truyền dịch sinh lý 2 lít/

ngày)

- CDTP: methadone, buprenorphine, LAAM

- ATS: dexamfetamine (chưa có kinh nghiệm)

- Thuốc lá: nicotine gum, nicotine patches

- Rượu: bia không cồn

3 Sử dụng các thuốc chống thèm nhớ

-  Rượu:

+ Acamprosate viên 333mg x 2 sáng, 1 trưa, 1 tối (uống xa bữa ăn)

-  CDTP, rượu:

+ Naltrexone 50mg x 1 viên/ngày

3.4 Điều trị các RLTT đồng diễn: CLT,

CTC, giải lo âu…

IV PHỤC HỒI CHỨC NĂNG

1.  Liệu pháp thể chế

2   Liệu pháp lao động

16

MÔ HÌNH ĐIỀU TRỊ NGHIỆN CDTP TẠI VIỆT NAM

Trong trại giam-BCA

TT 06-BLĐTBXH

ĐT đối kháng Naltrexone tại cộng dồng BYT

Thất bại

NGƯỜI

NGHIỆN CDTP

KHỎI NGHIỆN

ĐIỀU TRỊ ĐỐI KHÁNG NGHIỆN CDTP

BẰNG NALTREXONE

18

1 Mục tiêu: nhằm củng cố kết quả cai nghiện

CDTP (chống tái nghiện)

2 Đối tượng: những người sau cai tại các TT

06 về cộng đồng mong muốn được chữa khỏi

và không tái nghiện, có động cơ

3 Tác dụng của thuốc: làm người bệnh hết

thèm nhớ heroin do phong toả các receptor CDTP ở não, không còn nhu cầu sử dụng heroin nữa

4 Hiệu quả đạt được: hết phụ thuộc vào

heroin (ngừng sử dụng heroin), PHCN

TL-XH, lao động, giảm tác hại cho người bệnh – gia đình và xã hội

- Nguy cơ tử vong nếu người bệnh vẫn còn

cố tình sử dụng heroin đồng thời (cần có ký cam kết của người bệnh và gia đình)

- Xét nghiệm chức năng gan định kỳ nếu cần

- Giữ người bệnh lại theo dõi một giờ nếu nghi ngờ

- Điều trị tại cộng đồng

22

ĐIỀU TRỊ THAY THẾ NGHIỆN CDTP

BẰNG THUỐC METHADONE

1.Mục tiêu: thay một nghiện nặng bằng một

nghiện nhẹ nhằm giảm tác hại do nghiện heroin gây ra cho người bệnh, gia đình và xã hội

2.Đối tượng: những người vì lý do nào đó

“chưa từ bỏ được heroin”, thiếu động cơ điều trị”, thiếu trợ giúp của gia đình, xã hội

3.Tác dụng: thay thế heroin, hết thèm nhớ H

4 Hiệu quả: giảm hại, PHCNTL-XH-LĐ

24

5.Ưu điểm:

-  Giảm tác hại do nghiện heroin gây ra: giảm sử dụng MT, tiêm chích, quá liều, lây nhiễm bệnh, tội phạm, PHCN

6.Nhược điểm:

- Vẫn còn phụ thuộc vào Methadone

-  Nguy cơ tái sử dụng heroin trong quá trình điều trị.Nguy cơ tử vong do quá liều

-  Phải tới TT uống thuốc 365/365 ngày

7 Qui trình điều trị:

-  Uống thuốc hàng ngày(7/7) tại các trung

tâm, dưới sự giám sát của nhân viên y tế

-  Kết hợp uống M với LPTL, dịch vụ y tế, xã hội khác, việc làm…

-  Thời gian uống thuốc càng lâu càng tốt, tối thiểu 1 năm

-  Nguyên tắc sử dụng M:khởi liều thấp, tăng

từ từ, duy trì liều cao phù hợp với dung nạp của từng người

-  Ngừng điều trị theo tiến trình thoả thuận với

26

8.Nhận xét:

- Giải pháp tình thế bắt buộc với người thiếu động cơ điều trị, chưa muốn bỏ nghiện heroin

- Kết hợp điều trị giảm hại bằng Methadone với điều trị con người nghiện bằng LP thể chế, TL-XH và lao động

- Điều trị tại cộng đồng

ĐIỀU TRỊ THAY THẾ NGHIỆN CDTP BẰNG THUỐC BUPRENORPHINE (Subuxone = Buprenorphine+naloxone)

28

1.Mục tiêu: thay một nghiện nặng bằng một

nghiện nhẹ nhằm giảm tác hại do nghiện heroin gây ra cho người bệnh, gia đình và xã hội

2.Đối tượng: những người vì lý do nào đó

“chưa từ bỏ được heroin”, thiếu động cơ điều trị”, thiếu trợ giúp của gia đình, xã hội

3.Tác dụng: thay thế heroin, hết thèm nhớ H

4 Hiệu quả: giảm hại, PHCNTL-XH-LĐ

29

5.Ưu điểm:

-  Giảm tác hại do nghiện heroin gây ra: giảm sử dụng MT, tiêm chích, quá liều, lây nhiễm bệnh, tội phạm, PHCN

-  Không sợ quá liều

-  Tránh được tiêm chích heroin

-  Dễ sử dụng, tại cộng đồng, GP làm

6.Nhược điểm:

-  Vẫn còn phụ thuộc vào Subuxone

-  Giá thuốc đắt hơn nhiều so với Methd

-   Ngừng điều trị theo tiến trình thoả thuận với

người bệnh(trừ trường hợp đặc biệt)

8.Nhận xét:

- Giải pháp tình thế bắt buộc với người thiếu động cơ điều trị, chưa muốn bỏ nghiện heroin

- Kết hợp điều trị giảm hại bằng Subuxone với điều trị con người nghiện bằng LP thể chế, TL-XH và lao động

-  Điều trị tại cộng đồng

-  An toàn, dễ sử dụng, tiết kiệm thời gian, người bệnh có thể mang thuốc theo đi xa

32

Xin chân thành cám ơn