Giáo trình Nuôi trồng thủy sản đại cương: Phần 1 - Nguyễn Quang Linh

Phat trien nghe ca qua cac gia doan T u sau nhung nam 1950, tren co so danh gia dung vj tri ngay cang quan trong va su dong gop ma nghe ca co the mang lai cho nen kinh te quoc dan, cung

NGUYEN QUANG LINH, TON THAT CHAT NGUYEN PHI NAM, LE VAN DAN

Chu bien: NGUYEN QUANG LINH

G I A O T R I N H

NGUYEN QUANG LINH, TON THAT CHAT

NGUYfeN PHI NAM, LE VAN DAN

Chu bien: NGUYEN QUANG LINH

GIAO TRtNH NUOITRONG THUY SAN DAI Cl/ONG

L 0 1 NOI DAU

Hoc phan Nuoi trong thiiy san dai cuang trong nhieu nam qua cho cac nganh hoc a cac trudng dai hoc thuoc Nong nghiep, Kinh te Nong nghiep va Phat trien nong thon chiem tu 3 den 4 tin chi So g id ly thuyet chiem khoang 70-75% so vai thdi luang mon hoc Trong khung chuang trinh mai, hoc phan N uoi trong Thuy san gom 45 tiet, tuang duang 3 tin chi a Trudng dai hoc

hoc thuoc khoi nong nghiep va kinh te nong nghiep, dong thai la tai lieu tu hoc de nang cao trinh do cho cac can bo thuy san khong chuyen da tot nghiep cac trudng trung hoc nong nghiep va thuy san ma chua duac hoc dai hoc va cung la tai lieu tham khao cho cac can bo khuyen ngu va nhung ngudi quan tam den nuoi trong thuy san.

Cuon sach khong nhung cung cap cho sinh vien nhung kien thuc dai cuang, nhung nguyen ly va kinh nghiem nuoi trong, ma

cdn huang dan cac qui trinh nuoi cho tim g loai va doi twang khac nhau trong cac he thong nuoi trong thuy san khac nhau,

dac biel la cach nhin nhan ve thuc te nuoi trong a Viet Nam va huang giai quyet nhu the nao de nang cao hieu qua nghe nuoi va khang dinh vai trd quan trong cua nuoi trong thuy san trong kinh te nong ho va kinh te quoc gia a nude ta Cuon sach nay hoan thanh bai su tham gia:

Chuang 1 va chuang 4: PGS TS Nguyen Quang Linh

Chuang 2: ThS Ton That Chat, ThS Nguyen P hi Nam va Nguyen Quang Linh

Chuang 3: ThS Le Van Dan va Nguyen Quang Linh

Chuang 5: ThS Nguyen Phi Nam va Nguyen Quang Linh Chuang 6: ThS Ton That Chat

Chu bien giao trinh: PGS.TS Nguyen Quang Linh

Trong qua trinh hoan thanh cuon sach, chung toi da nhan

Xin chan thanh cam an!

N hom tac gia

Chuxyng I

U C H SCP VA QUA TRiN H P H A T TRIEN N G H 6 CA

I LICH SU' NUOI TRONG THUY SAN 6 Nl/OC TA

1 Nguon goc va ljch sir ciia nghe nuoi trong thuy san

Ngay xira, nhurng chu ca, con so hay ong lao va chang trai

chuyen ke ve tieng hat me hon cua cac nang tien ca, nhung chu

ca vang tot bung hay vien ngoc trai than ky Tren phuong dien nao do, lich su hinh thanh cua mot dan toe, mot quoc gia gan voi nhung huyen thoai ve nghe song nuoc, voi cac loai thuy sinh,

Cau thanh ngu dan da cua nguoi dan mien Trung “Com voi

ca nhu ma voi con”, da tong quat hoa that day du su gan bo cua nhung cu dan song o nhung vung co dia the phu hop cho nghe thuy san Nguoi Viet Nam cung da than quen voi nguon thuc

xira Thuc ph&m tu thuy san khong chi d i thoa man sir “N o ”, ma cac loai hai san con co gia tri ve sire khoe cho con nguoi.

2 T y nhien va cac hoat dong nuoi trong thuy san

Sir gan bo gitra nguoi Viet voi nghe ca la ket qua cua tu nhien Nuoc ta co nhi£u song, h6, dim , pha, kenh rach chi chit

va them bo biSn dai, ngu6n loi phong phu, chinh vay nguoi dan

da than thuoc voi nghe nuoi trong thuy san Dien tich dat lien cua Viet Nam la gan 330.000 km2 va khoang 10 trieu ha dien tich dat ngap nuoc N6u quy dien tich nay thanh mot hon dao hinh tron, chu vi hay tong chieu dai bo bien cua hon dao ay khoang 2.000 km Chieu dai do moi bang chua day hai phan ba chidu dai bo bien 3.260 km cua Viet Nam So voi cac vung lanh tho, trung binh cu 100 km2 dien tich dat lien lai co 1km chieu dai

bo bien, day la mot ti le bo bien tuy chua phai la bac nhat, nhirng

n NHtfNG THANH TlfU VA RUI RO TRONG NUOI TRONG THUY SAN O VIET NAM NHUNG NAM QUA

*> >

1 Phat trien nghe ca qua cac gia doan

T u sau nhung nam 1950, tren co so danh gia dung vj tri ngay cang quan trong va su dong gop ma nghe ca co the mang lai cho nen kinh te quoc dan, cung voi qua trinh khoi phuc va phat trien

kinh te 6 mien Bac, Dang va Nha nuoc da quan tam phat trien nghe ca va hinh thanh cac co quan quan ly nha nuoc trong linh

vyc nay Tir do, nghe ca, nganh Thuy san da dan hinh thanh va phat trien nhu mot nganh kinh te-ky thuat co vai tro va dong gop ngay cang Ion cho dat nuoc Qua trinh ay co the phan chia mot cach tuong doi thanh 3 giai doan chu yeu:

Giai doan 1954-1960 la thoi ky kinh te thuy san bat dau

duoc cham lo phat trien de manh nha mot nganh kinh te ky thuat

Day la thoi ky khoi phuc va phat trien kinh te o mien Bac Diem moi cua thoi ky nay la su hinh thanh cac to chuc nghe ca cong nghiep nhu cac tap doan danh ca voi doan tau danh ca Ha Long, Viet-Duc, Viet-Trung, nha may ca hop Ha Long Dac biet phong trao hop tac hoa duoc trien khai rong khap trong nghe ca

Giai doan 1960-1980, thuy san co nhung giai doan phat

trien khac nhau voi dien bien cua lich su dat nuoc N hung nam 1960-1975, dat nuoc co chien tranh, can bo va ngu dan nganh thuy san “vung tay cheo, chac tay sung”, hang hai thi dua lao

dong san xuat voi tinh than “tat ca vi mien Nam ruot thit”, cung

ca nuoc thuc hien 2 nhiem vu chien luge “Xay dung CNXH o

mien Bac va danh thang giac My, giai phong mien N am ” Thuc hien 10 nam Di chuc cua Bac Ho, nganh da phat dong thanh cong phong trao “Ao ca Bac Ho” rong khap trong ca nuoc, dem lai tac dung rat Ion Mac du to chuc quan ly nganh duoc thanh lap (Tong cuc Thuy san nam 1960, Bo Hai san nam 1976, Bo Thuy san nam 1981), nhung do dat nuoc co chien tranh va sau

do la nhung nam khoi phuc hau qua nang ne cua chien tranh va

phan nao hau qua co che quan ly chua phu hop nen vao cuoi giai doan nay, kinh te thuy san chua thuc su phat trien ngang tarn cua no

Giai doan tu nam 1981, voi su ra doi cua Cong ty xuat nhap

khau thuy san (Seaprodex Viet Nam), nganh da chu dong de xuat

va duoc nha nuoc cho phep ap dung thu nghiem co che gan san

xuat voi thi truong, duoc goi la co che “tu can doi, tu trang trai” Nganh thuy san da van dung sang tao, co hieu qua co che nay ma

tieu biSu la thanh cong cua mo hinh xuat khau thuy san Viec ap dung thanh cong co c h i moi g in san x u it voi thi truong da tao ra

va uu tien dau tu cho linh vuc nay The manh cua "nghe ca nhan

dan " duoc phat triln manh qua cac mo hinh kinh te ngoai quoc

doanh, thu hut cac thanh phan kinh te dau tu de phat trien Viecnganh thuy san chu trong dau tu ngay mot nhieu hon va dung

nay, trong chien luge phat trien cua nganh, cac linh vuc khai thac

va nuoi trong thuy san dugc dinh huong phat trien phuc vu xuat khau Nganh da chu dong di truoc trong hoi nhap quoc te, day manh viec ap dung khoa hoc cong nghe tien tien vao san xuat,

gan san xuat nguyen lieu voi che bien, xuc tien thuong mai, mo rong thi truong xuat khau Dac biet, tu gitra nhung nam 1990 da tap trung doi moi phuong thuc quan ly c h it lugng va an toan san

pham, tiep can de dap ung nhung doi hoi cao nhat ve linh vuc nay cua cac thi truong Ion, nha do dung vung dugc tren cac thi truong thuy san Ion nhat tren the gioi Tir cac giai phap dung dan

do, trong nhung nam cuoi the ky XX, nganh thuy san da thu dugc nhung ket qua quan trong Den nam 2000, tong san lugng thuy san da vugt qua muc 2 trieu tan, gia tri kim ngach xuat khau 1,475 ty USD, den nam 2002 xuat khau thuy san vugt qua moc 2 ty USD (dat 2,014 ty USD) Nam 2005, nganh thuy san bang sir

no lire phan dau lien tuc, khong met moi, vugt qua nhung kho khan khach quan va chu quan, da hoan thanh mot each ve vang cac chi tieu ke hoach co ban ma nganh da xay dung va dugc Dai

hoi Dang toan quoc lan thu IX ghi nhan trong ke hoach kinh te-

xa hoi giai doan 2001-2005: Tong san lugng dat 3,43 trieu tan, tang 9,24% so voi nam 2004 Kim ngach xuat khau dat 2,74 ti USD, di qua moc 2,5 ti USD, tang 13% so voi nam 2004 va bang 185% so voi nam 2000 Tinh chung nam nam 2001-2005, tong gia tri kim ngach xuat khau thuy san dat tren 11 ti USD, chiem khoang 9% tong gia tri xuat khau cua ca nuoc Dac biet co cau san pham cua kinh te thuy san cung dugc thay doi manh me theo huong tang ty trgng nuoi trong, tang ty trong san pham co gia tri cao, dac biet la san pham xuat khau Voi nganh thuy san, nam

2 Nhirng thanh tuu noi bat nhat trong nuoi trong thuy san nhirng nam qua

- Thanh cong trong ky thuat sinh san nhan tao cac doi tugng tom su, tom rao, tom cang xanh, tom dat, cua bien, ca tra, basa

cau san xuat va nuoi trong Nhieu trang trai nuoi trong co quy

mo Ion cua nha nuoc cung nhu nong ho da ra doi dap ung cung cap nguon giong va tao dong lire thuc day cho sir phat trien cua nghe thuy san d muc do tham canh cao

- Ky nghe san xuat thuc an tuoi song (artemia, tao, luan

trung ), thuc an cong nghiep, cac may moc trang thiet bj phuc

vu cho nuoi trdng thuy san cung dugc phat trien dong bo d trong nuoc voi gia thanh ha la nhung thanh tuu dang ghi nhan Hien nay nghd nuoi tom nuoc ta da dung vao nhung nuoc xuat khau hang d£u tren thS giai San phdm thuy san xuat khau cua nuoc ta

da co mat 6 nhieu nuoc tren the gidi nhu Anh, Phap, My voi so lugng nhi£u va da thu v§ mot lugng ngoai te Ion cho dat nuoc

- Ung dung cong nghe sinh hoc hien dai trong viec che bien thuc an co gia tri dinh duong cao, thuc an noi de nang cao nang

suat va chat lugng san pham Ung dung nhieu cong nghe chan doan sdm cac benh thuy san de khac phuc, dac biet cac benh cua tom nhu benh dom trang d tom su, hoi chung Taura d tom he chan trang va cac benh Id loet d cac loai ca

- Thanh cong trong cong tac bao ton loai va nguon lgi ven bien, dam pha va cac mat nuoc Tang cudng va khai thac cac loai

• Nghe nuoi trong thuy san con gap phai nhi§u benh x k nan

giai va khong co kha nang khac phuc dugc nhu cac benh Hoi chung dom trang a tom su (WSSV), Hoi chung d iu vang (Taura)

6 tom he chan trang, benh virut Ihkn kinh o ca mu (VNN) va

benh siia d tom hum da gay thiet hai hang ngan ty dong cua nhan

va doanh nghiep trong ca nude Nuoi tom cung dang gap phai nhung thach thuc va kho khan nhu van de thuc an, moi trudng nuoi bi o nhiem

• Sir yeu kern trong cong tac kiem soat chat lugng moi tnrdng va quan ly nhung anh huong cua nghe nuoi thuy san tham canh den moi trudng Chat lugng moi trudng nuoi ngay cang bj

o nhiem nghiem trong do su dung thuc an, thuoc, hoa chat bua

bai va danh bat khong hgp ly

• Nhieu doi tugng thuy san co gia tri kinh te noi dia van chua

dugc nghien cuu de phat trien dua vao nuoi trong co hieu qua

• Viec ton dong cac hoa chat hay cac vat lieu cua chien

tranh, cung nhu san xuat nong nghiep da anh hudng khong tot

den cac nguon nude nuoi trong, gay nen sir mat can bang hay khong an toan sinh hoc cho he thong nuoi trong thuy san Nhung tac hai nay da anh hudng khong nho den nghe nuoi trdng thuy

nam 2005 dat 2,65 ty USD (Bao cao tong ket nganh nam 2005), trong khi co 15% dan sd lao dong cua dat nude tham gia vao thuy san Mac du nang suat lao dong nuoi trong chua cao d nhieu nai va nhilu khu vuc, ph&n do thieu cong nghe va thieu von, ph§n khac do trinh do to chuc san xuat con yeu CJ cac nai, dac biet cac tinh ven bien mien Trung, co tiem nang ve phat trien nuoi trdng thuy san, nhit la cong nghe nuoi d bien nhung hau het

ho dang cdn gap nhieu kho khan trong quan ly, to chuc, ung dung tiln bo ky thuat va ca thi trudng tieu thu san pham

3 Thieu con giong de phat trien nuoi trong thuy san la pho bien

He thong cung cap con giong cdn manh mun va thieu an

sach benh van cdn la thuc trang can giai quyet Viec cap bach,

bo nganh va cac c a sd san xuat can co chu dong con giong la van de ban thao kha nhieu lan nhung van chua giai quyet dugc Cac hien tugng, su dung cac con giong bo me kem ch it lugng, nhat la tom su da gay anh hu d n g khong nho d in n g h l nuoi trdng Giong khong sach benh da gay nen su th i t bat lien tuc trong cac nam tu 2000 d in 2007, n h ilu ho nong dan m it ca von lan ke sinh nhai

4 Tinh trang thieu nghiem trong cac nguyen lieu dung lam thirc an cho thuy san

Trong 10 nam qua, hang nam nude ta nhap khoang 30-40% ngo, 60% kho dau dau tuang, 50% bot ca va cac loai thuc an

bo sung co nguon goc tu vitamin, khoang va enzyme, axit amin tong hgp Theo du bao cua Bo N ong nghiep va Phat trien nong thon den 2005 nhu cau thuc an tinh cho chan nuoi va nuoi trdng thuy san khoang 10 trieu tan, trong khi do nude ta

chi san xuat dugc 7,6 trieu tan va can nhap 2,4 trieu tan/nam Den 2010 nhu cau thuc an tinh se tang len 1,6 lan va nhu vay

ta can 16-17 trieu tan, trong khi do ta chi dap ung dugc 70% nhu cau

5 Thj tru o n g tieu thu san pham van con gap nhieu kho khan

Nhu cau tieu thu cac san pham thuy san van tiep tuc tang do thu nhap cua nhan dan tang len Song giCra ngudi san xuat va ngudi tieu thu san pham thuy san van cdn co khoang cach, thieu thong tin Ngudi chan nuoi phai ban san pham gia thap, ngudi tieu thu lai phai mua vdi gia cao han, chenh lech nay ngudi buon ban hudng lgi ldn han ngudi san xuat Trong khi thi trudng nude ngoai ngay cang co su canh tranh gay gat nhat la sau 2006 khi Hiep dinh AFTA co hieu lire hoan toan va thi trudng chung cua the gidi WTO Vi vay rat can thiet cung cap thong tin day du, to chuc theo he thong nuoi trdng va danh bat phai co hieu qua de du sue canh tranh va tieu thu san pham

Dac biet d cac thi trudng Chau Au, My va Nhat, van de an toanthuc pham cung la dieu dang quan tam cua nhung ngudi channuoi va ngudi quan ly Nhieu bai hoc kinh nghiem tu thj trudng

ve chat lugng san pham nhu xuat khau tom, ca basa dang lanhung bai hoc quy gia cho cac nha san xuat nude ta phai thuchien qui trinh nghiem chinh va an toan thuc pham trong qua

doi ttrong nuoi

Mot sd benh truyen nhiem, benh ky sinh trung d ca da gay nen mat an toan va that bat Benh dom trang d tom he da lam thiet hai nghiem trgng den nghe nuoi tom, hoi chung Taura d

tom he chan tring cung tdn that lan cho cong nghe nuoi tom a nhilu vung Cac benh khac a ca, benh 6c huong cung gay nen thiet hai Ion cho cac ho nuoi trong thuy san Chinh phu da co Quylt dinh sd 166 va 167 TTg-QD ngay 26/10/2001, trong do hd trg cac loai v&cxin chu y£u tranh cac benh djch doi vai gia sue,

gia cam Bo Thuy san (trudc nam 2007) da co nhieu chuang

trinh hd trg cho nhung ngudi nuoi trdng bang cac chuang trinh phong trir tong hgp

7 Hoi nhap kinh t£ khu virc A FT A va kinh te the gioi (W T O ) vira la thuan loi vira la thach thuc• •

se bi thu hep bdi sue ep cua chat lugng san pham khac nhu thit, trung, sua tu nude ngoai vao nude ta

IV NHU CAU XAY DlTNG VA PHAT TRIEN MOT NGHE CA VIET NAM TRONG THOI KY CONG NGHIEP HOA VA HIEN DAI HOA

1 Tiem nang va trien vpng nghe ca o' V iet Nam

Tu nhiing chang dudng trudng thanh, phat trien da qua cho chung ta thay rang nganh thuy san da lien tuc phan dau, phat huy thuan lgi, khac phuc kho khan, hoan thanh xuat sac nhiem vu chinh tri trong tung giai doan, de lai dau an dam net trong nen kinh te-xa hoi noi chung cua dat nude Do la nhung thuan lgi ca

ban, tao nen tien de vung chac cho nganh tiep tuc di len trong tuang lai Viet Nam nam trong khu vuc khi hau nhiet dai, bd bien dai 3600km vai vung bien doc quyen rong han 1000.000

- Vung dong bang Bac Bo (tu Quang Ninh den Ha Tinh): Vung nay co nhieu song ngoi, hang nam cung cap mot lugng phu

ra 2 vu tren nam (thang 2 den thang 9 va thang 10 den thang Gieng nam sau) Dien tich nuoi tir 5-10 ha

- Vung dong bang song Cuu Long: co nhieu song, rach va dien tich bai bdi ldn, khi hau on hoa Dien tich dam nuoi tu 5-30

ha vdi tom he, tom cang xanh, ca tra, basa, bong tugng la doi tugng nuoi chinh Thai gian nuoi thudng bat dau tir thang 4 va ket thuc vao thang 11 Trong nhung nam trd lai day, nhd ap dung

nhung thanh tuu v l nuoi trdng thuy san mai va cung tu day nghe nuoi tom da co nhung budc dot pha manh me.

2 Qua trinh phat trien nghe ca

Trudc 1975, a m iln BSc, cung vai qua trinh khoi phuc va phat triln kinh tl, viec phat triln n g h l nuoi trong thuy san da trd thanh nhu c iu kinh t l truac mat Thai ky nay, cac vien, tram nghien cuu, trudng dai hoc, trung hoc Thuy san duac thanh lap

va di vao hoat dong, da dap ung phan nao nhu cau cung cap thuc phim phuc vu ddi song nhan dan va cong cuoc khang chien chdng My cuu nude Nhieu hap tac xa danh ca hoac trien khai cac mo hinh nuoi ca ruong, ao hd va mot sd nha may che bien thuy san da ra ddi hoat dong trong dieu kien chien tranh Sau nam 1975, qua trinh cong nghiep hoa, hien dai hoa da khdi dong, tuy chua thuc su toan dien nhung ket qua cua qua trinh do da

100 trieu USD, thi den nam 2003, tong san lugng thuy san da dat 2.536.361 tan (khai thac 1.426.223 tan, san lugng nuoi 1.110.138

tan), gia tri kim ngach xuat khau dat 2.240 trieu USD Gia tri lam

ra cua Nganh Thuy san ngay mot co ty trong cao han trong khoi nong nghiep va trong nen kinh te quoc dan Den nam 2003, khong ke gia tri gia tang qua che bien dich vu, GDP cua nganh

chiem 25% so vai tat ca san pham nong nghiep va gan 4% gia tri san pham xa hoi Nam 2007, xuat khau thuy san dat 3,75 ty USD Bo Nong nghiep va PTNT phan dau nam 2008 kim ngach xuat khau thuy san dat 4,95 ty USD

Nghe nuoi trong thuy san tir cho la mot nghe san xuat phu, mang tinh chat ty cap tir tuc theo mo hinh nuoi ca nuac ngot a ao

ho, nay da trd thanh mot nganh san xuat hang hoa tap trung vai trinh do ky thuat tien tien, phat trien a tat ca cac thuy vuc nuac ngot, nuac la, nuac man theo huang ben vung, bao ve moi trudng, hai hoa vdi cac nganh kinh te khac Dien tich nuoi trdng thuy san tang deu dan theo tung nam suot tu 1981 tdi nay, tir 230 nghin ha nam 1981 len 384,6 nghin ha nam 1986, den nay da dat han 1 trieu ha Dieu can ban la khi ty trong dien tich nuoi man,

la tang len, nhat la nuoi tom thi san lugng nuoi, nhat la san lugng nuoi dua vao xuat khau da tang nhanh chong va hieu qua kinh te co budc nhay vgt Thai ky nay thuy san da trd thanh nganh san xuat hang hoa da dugc khang dinh tu giira nhung nam

80 va gat hai thanh qua Tir nam 1990 trd lai day vdi tom nuoi cho xuat khau la mui dot pha quan trong Nam 1991, dien tich nuoi trdng thuy san mdi dat 520.000 ha, san lugng dat 335.910 tan; den nam 1996 dien tich nuoi trdng thuy san la 585.000 ha, san lugng nuoi trdng dat 411.000 tan; nam 2000, dien tich nuoi

la 652.000 ha, san lugng dat 723.110 tan; nam 2003 san lugng nuoi trdng da dat han 1 trieu tan Nuoi trdng thuy san dang tirng budc trd thanh mot trong nhung nganh san xuat hang hoa chu lire, phat trien rong khap va co vi tri quan trong va dang tien den

ngudn vdn va su nang dong sang tao trong doanh nghiep va ngu dan, ddng thdi gop p hin het sue quan trong cho chuyen djch ca

c iu kinh t l trong nong nghiep cung nhu cho xoa doi giam ngheo.Trong khai thac hai san, tu cac hoat dong thu cong, quy mo nho va hoat dong a vung gin bd, da chuyen dich theo hudng trd thanh mot nghl ca ca gidi tang cudng khai thac d vung bien xa

bd, nhim vao cac ddi tugng khai thac co gia tri cao va cac doi

tugng xuat khau Song song vdi phat trien khai thac hai san xa

bd la dn dinh khai thac vung ven bd, khai thac di ddi vdi bao ve

va phat triln ngudn lgi, moi trudng sinh thai Nhat la trong giai doan 1991 tdi nay, sd lugng tau thuyen may tang nhanh, thuyen thu cong giam dan: Nam 1991, tau thuyen may co 44.347 chiec, chilm 59,6%; thuyen thu cong 30.284 chiec, chiem 40,4%; den nam 2003 tong sd thuyen may la 83.123 chiec, tong cong suat da dat tdi 3.497.457 CV, gap 5 lan so vdi nam 1991 Sd tau thuyen

co cong suat cao tang kha nhanh, nam 1997, thdi diem bat dau trien khai chuang trinh vay vdn tin dung dau tu dong tau danh bat xa bd, ca nude co khoang 5.000 tau danh ca xa bd, den nam

2000 da co 5.896 chiec, nam 2003 co 6.258 chiec Tu do, ty trong san pham khai thac xa bd da tang nhanh chong, nam 2003

da dat 38,8% (Bao cao cua Bo Thuy san, 1992)

V CAC LINH VUC VA DOI Tl/ONG NUOI TRONG

Can cu vao moi trudng nuoi trdng, ngudi ta chia thanh 3 bo phan chinh:

1 Nuoi thuy san nu oc ngot

La hoat dong kinh te khai thac con giong trong vung nude ngot tu nhien, san xuat giong nhan tao va uong nuoi cac loai thuy san (nai sinh trudng cuoi cung cua chung la trong nude ngot) de chung dat tdi kich cd thuong pham 6 day, nude nggt dugc hieu la moi trudng nude co do man thap han 0,5%o

B a n g 1.1 M o t so loai ca n u o c n g o t o nirdc ta

tiln g Viet Ten tiin g Anh Ten khoa hoc

1 Ca Basa Yellowtaii catfish Pangasius bocourti

2 Ca tra Shutchi catfish Pangasianodon hypophythalmus

3 Ca loc Snakehead Ophiocephalus striatus

4 C3 ro dong Common climbing perch Anabas testudineus

5 Ca ro phi Tilapia Oreochoromis

6 Ca that lat Brronze featherback Notopterus notopterus

8 Ca chinh Japanese eel Anguilla japonica

9 Ca bong Ganetic tank goby Glossogobius giuris

10 Lu,o,n Swamp eel Fluta alba

f >

Theo ket qua dieu tra khoa hoc, da xac dinh duac 544 loai ca nude ngot phan bo d Viet Nam Ngoai ra, trong qua trinh phat trien, chung ta da nhap them hang chuc loai khac nhu ca tram co,

ca ro phi, ca rohu, v.v Nghe ca nuac ngot bao gom khai thac tu nhien va nghe nuoi, trong do nghe nuoi ca da dong gop vao viec cung cap thuc pham quan trong cho nhan dan Tuy nhien, chi co khoang vai chuc loai ca nuac ngot duac che bien xuat khau, trong do quan trong nhat la ca tra va ca basa C) day chung toi xin gidi thieu mot sd loai ca nude ngot xuat khau pho bien hien nay

d Viet Nam Ngoai ra, nude ta co nhieu ddi tugng thuy san nuoi nude ngot co gia tri kinh te, thit thorn ngon nhu cac loai dac htru cua tung vung Nhieu loai da ap dung ky thuat sinh san nhan tao thanh cong nhu ca lang, ca that lat, ca keo, ca day, ca chach lau

Miia vu khai thac ca nuac ngot: Ca nude ngot dugc khai thac

quanh nam, tuy nhien cung co the chia lam hai vu chinh la vu Xuan

He (thang 2-thang 8) va Thu Ddng (thang 9-thang 2 nam sau)

Hinh thuc khai thac: Khai thac ca nude ngot bang nhieu hinh

thuc su dung cac ngu cu nhu ludi, vo, te, tat, rung, dang, chup, cau, cau giang, chai, chai quang, manh, nam, dam, cha,

N uoi ca nuoc ngot: Hien nay, nghe nuoi ca nude ngot phat

trien rong kM p ca nirac, khong chi a cac tinh dong bang, ven

b iln ma a ca cac tinh m iln nui, n h im muc tieu kinh te vira

x u it k h iu vira cai thien ngudn cung c ip thuc pham cho dan cu trong nirac

Thoi vu nuoi: Co the nuoi quanh nam

Nuoi ca phuc vu xuat khau tap trung manh nhat d khu vuc ddng bang song Cuu Long vdi quy mo rong ldn

Hinh thuc nuoi: Nuoi quang canh hay quang canh cai tien

vdi cac mo hinh nuoi trong ao, hd, song, ngoi, ruong trung Nuoi tham canh, ban tham canh hay quy mo cong nghiep vdi cac mo hinh nuoi be, nuoi trong ao ham, hd chua Ngoai ra cdn phat

Ngudn giong sinh san nhan tao hoan toan chu dong, nang suat binh quan dat han 3 tan/ha Rieng ca tra nuoi trong ao (him ) vdi nhung ung dung ky thuat tien tiln, co th i cho nang su it tdi

300 tan/ha moi nam Gan day, mot sd loai mdi nhap nuoi hoac mdi tao ra nhu ca troi An Do (rohu), mrigan, ca chep lai ba mau, chim trang dang dugc phat trien nhanh

1.1 Nuoi ca mat nuoc Ion (nuoi trong hd tir nhien, hd chura)

Hinh thuc nuoi long, be tren song, sudi, hd chua r i t phat triln vdi cac ddi tugng co gia tri kinh t l cao nhu ca tra, basa, ro phi, tram co, chep lai, troi An Do, v.v

Hinh 1.1 Nuoi trong thuy san nuoc ng<?t bang long tren cac song, lach

1.2 Nuoi ca ruong trung va vung ngap lu

Dirge tien hanh theo mo hinh nuoi ca-lua, tom-lua, luan canh hoac xen canh Day chinh la huang chuyen doi c a cau trong nong nghiep, tang thu nhap cho nguai lao dong, xoa doi giam ngheo a nong thon

Hinh 1.2 Ca chep (a), ca diec (b) va ca day (c)

Bdi tugng nuoi chu lire trong ruong va vung ngap lu hien nay

la cac loai ca nirac ngot va tom cang xanh Phat trien nuoi thuy

•> \

san trong ruong trung da trd thanh mot hudng quan trong de dieu chinh ca ciu canh tac, lam tang gia tri thu nhap tren mot don vj dien tich canh tac, cai thien didu kien kinh te nong nghiep, nong thon va nang cao gia tri xu&t kMu Cac doi tugng khac la luon, ech, ba ba, ca sau, cung dang dugc nuoi d nhieu nai

2 N uoi thuy san nude lg

Hinh 1.3 Ca Dia-Siganus gu ttatus (Bloch, 1787)

La hoat dong kinh te uong, nuoi cac loai thuy san trong vung nude lg d vung cua song, ven bien 0 day “nude lg” dugc hieu

la mdi trudng co do man dao dong manh theo miia

Doi tugng nuoi chu yeu cac loai tom: Tom su {P m onodon), tom he (Penaeus merguiensis), tom bac (P indicus), tom nuang

(P orientalis), tom rao (M etapenaeus ensis), tom he chan trang

(Lipopenaeus vannamei), tom ran (P semisulcatus) va mot so

loai ca nhu ca vugc (chem), ca dia-ca nau, ca mu (song), ca kinh,

ca doi

Hinh 1.4 Ca Klnh-S/ganws oramin

Hinh thuc nuoi gom chuyen canh mot doi tugng va xen canh, luan canh gitra nhieu doi tugng hoac nuoi trong rung ngap man Gan day, mo hinh nuoi huu ca (nuoi tom trong dieu kien gan nhu

tu nhhien, khong su dung hoa chat, khang sinh, chat kich thich)

bat dau dugc ap dung va m a rong a dong bang song Cuu Long

3 N uoi, tron g dong, thuc vat nude man

3.1 Nuoi thuy san nu&c man (nuoi bien)

La hoat dong kinh te uang nuoi cac loai thuy san ma nai sinh trudng cuoi cung cua chung la d bien Hinh thuc nuoi chu yeu la long be hoac nuoi tren bai trieu Ddi tugng nuoi chinh la tom,

tom hum, ca bien (ca mu, ca gio, ca hong, ca cam ), nhuyen the nhu ngheu, so huyet, oc huang, trai nggc

Hinh 1.5 Ca gio-Rachycentron canadum (Linnaeus, 1766)

Hinh 1.6 Muc Trung Quoc-Loligo chinensis Gray, 1849

Hinh 1.7 Cac loai ca co gia trj kinh te cao (ca gio, ca mu, ca hong)

Hinh 1.8 Cac loai dong vat than mem dang diroc nuoi d nuoc ta

3.2 Trdng rong cau, rong sun

Nhung tinh trong rong cau chu yeu a Hai Phong, Thira Thien Hue va Ben Tre Rong sun la loai mai duac nhap va trong co ket qua, dang dugc nhan rong a nhieu dia phuang a mien Trung va Nam Bo

Nhin chung, vai nhung no luc trong viec m a rong dien tich

nuoi trong thuy san; ung dung cong nghe sinh hgc vao san xuatgiong; chu trgng nhung doi tugng nuoi the manh cua tirng vung;

ap dung phuang thuc nuoi tien tien, dem lai hieu qua cao, nhat la

ap dung cong nghe nuoi cong nghiep chu trinh khep kin, it thay

nuac doi vai doi tugng tom su; phat trien cac khu nuoi trong thuy san cong nghe cao, v.v hoat dong nuoi, trong cac loai dong, thuc vat thuy sinh da thu dugc ket qua vugt bac, ty le san

lugng thuy san nuoi trong trong tong san lugng thuy san da tang tir 29,16% nam 2001 den 35,08% nam 2003

Hinh 1.5.

Hinh 1.6 M yc Trung Quoc-Loligo chinensis Gray, 1849

Ca gib-Rachycentroit canadum (Linnaeus, 1766)

Hinh 1.7 Cac loai ca co gia tri kinh te cao (ca gio, ca mu, ca hong)

Hinh 1.8 Cac loai dong vat than mem dang duoc nuoi o nuoc ta

>

3.2 Trdng rong can, rong sun

Nhung tinh trong rong cau chu yeu d Hai Phong, Thua Thien Hue va Ben Tre Rong sun la loai mdi dugc nhap va trong co ket qua, dang dugc nhan rong d nhieu dia phuang a mien Trung va Nam Bo

Nhin chung, vdi nhung no lire trong viec md rong dien tich

nuoi trdng thuy san; ung dung cong nghe sinh hoc vao san xuatgiong; chu trong nhirng doi tugng nuoi the manh cua tirng vung;

ap dung phuang thuc nuoi tien tien, dem lai hieu qua cao, nhat la

ap dung cong nghe nuoi cong nghiep chu trinh khep kin, it thay

Hinh 1.9 Cac loai rong dang diroc phat trien o Viet Nam

r r

4 LTnh vuc che bien thuy san

Che bien thuy san xuat khau la linh vuc phat trien kha nhanh

d Viet Nam trong nhung nam qua, do tiep can vai trinh do cong nghe va quan ly tien tien cua khu vuc va the giai vao linh vuc nay San pham thuy san xuat khau dam bao chat lugng va co tinh canh tranh cao va da tao dung dugc uy tin tren thj truong the giai Cac co sd san xuat khong ngirng dugc gia tang, dau tu, ddi

mdi Toe do gia tang binh quan cac co sd che bien giai doan 1975-1985 la 17,27% nam, giai doan 1991-1995 la 2,86%/nam, giai doan 1996-1999 la 17,6% nam Trong giai doan 1991-1995 toe do gia tang cham, sau do da tang len va tao mdi trudng thuan lgi, giup nganh thuy san hoi nhap khu vuc va th i gidi nhanh chong Nam 1995, Viet Nam gia nhap khoi ASEAN va nganh thuy san Viet Nam trd thanh thanh vien cua to chuc nghe ca Ddng Nam A (SEAFDEC), cung vdi viec md rong thi trudng xuat khau da tao dieu kien cho nganh cong nghiep che bien thuy san co chieu hudng phat triln tdt D in nam 2003, ca nude co 332

c a sd che bien thuy san Chat lirgng san pham thuy san khong ngirng dugc nang len do cac ca sa che bien ngay cang hien dai, cong nghiep tien tien, quan ly theo tieu chuan quoc te Tir 18 doanh nghiep nam 1999, den nay da co 171 doanh nghiep Viet

xuat khau thuy san hang dau, mot so doanh nghiep che bien xuat khau da co kim ngach xuat khau tren dudi 100 trieu USD moi nam Theo Bo Thuy san, den nay, toan nganh co 439 ca sa che

bien thuy san, trong do, co 320 ca sa che bien thuy san dong lanh xuat khau vai cong suat cap dong tren 4.262 tan/ngay, tang 42% so vai thdi diem nay cua nam trudc (2005)

Hau het cac ca sd che bien thuy san nay dat trinh do cong nghe tien tien cua cac nude trong khu vuc va tiep can trinh do cong nghe cua the gidi Hien tai, ca nude da co 171 doanh nghiep che bien thuy san dat tieu chuan xuat khau vao thi trudng

EU, tang 11,6%; 300 doanh nghiep ap dung HACCP du tieu chuan xuat khau vao thi trudng My, 295 ca sd du tieu chuan xuat

C h i bien thuy san dirge hieu la che bien tat ca cac loai thuy san nuac ngot, nuac lg va nuac man thu hoach tir hoat dong khai thac thuy san va nuoi trong thuy san Che bien thuy san dugc phan thanh hai nhom sau:

4.1 C hi biin phuc vu tieu dung noi dm

La hoat dong c h i biln thuy san nham phuc vu nhu cau tieu thu trong nuac Nhung nam truac day, do phai nhap day chuyen dong bo tir nuac ngoai nen chi phi cho hoat dong che bien noi dia tuang ddi cao, gia thanh san pham khong phii hgp vdi sue mua cua ngudi dan trong nude Gan day, nganh thuy san da chu dong phat trien cong nghiep ca dien lanh phuc vu thiet bi cho che bien thuy san noi dja nen tinh trang nay da dugc khac phuc Mat khac, do mire thu nhap tang nen nhu cau tieu thu cung tang theo, nhieu san pham thuy san che bien da khong cdn phan biet ranh gidi giua tieu dung noi dia va xuat khau

Ap dung cac cong nghe tien tien tren the gidi nhu cong nghe bao quan sau thu hoach, cong nghe surimi, cong nghe ngu ddng trong van chuyen thuy san tuai song, cong nghe ddng rdi IQF

Tap trung che bien cac mat hang surimi gia tri gia tang nhir mat hang phi le dong lanh, mat hang surimi, san pham san sang de nau hoac san pham an lien, nhd do ty trong cac mat hang nay

Hoa Ky, v.v Viet Nam tao dugc the dung vung chac tren thitrudng thuy san the gidi

5 Cac linh vu c hoat dong khac

5.1 Co1 khi tau thuyen

Sd ca sd dich vu hau can cho khai thac thuy san da nhanh chong dap ung dugc yeu cau phat trien cua nganh tai tat ca cac dia phuang tren ca nude

5.2 Cang ca, ben ca

Dugc xay dung tai cac vung ven bien va hai dao, dap ung nhu cau cua cac tau ca ve cho tru dau, boc dd san pham va trao

doi hang hoa Ngoai ra, he thong ha tang tai cac cang ca, ben ca

con cung cip mot so dich vu thiet yeu, do la xang, dau, nucrc da bao quan thuy san, nuac sinh hoat Nhin chung, cac cang deu phat huy dugc tac dung Den nam 2001, so cang ca da va dang xay dung la 63 cang, trong do 47 cang thuoc vung ven bien, 16 cang tren tuyln dao Sd cang ca mai dua vao sir dung la 48 vai

tdng chilu dai chu cang 6.700 met, 15 cang dang xay dung co

tong chieu dai cau cang 2.570 met

Hinh 1.11 Cang noi neo dau tau thuyen tranh bao

5.3 Cac dich vu khac

Chung bao gom cac ca sa san x u it ludi sgi bao bi Hien tai

co 2 cong ty trong nuac va 5 cong ty 100% vdn nuac ngoai, nang lire san xuat 12.000 tan/nam Ngoai ra con co he thong nau vua vai hinh thuc da dang va phong phu, thuc hien mua ban, che bien va tieu thu san pham, day la he thong thuang mai chu lire tren thi trudng thuy san Viet Nam hien nay Tuy nhien, he thong chg ca ban buon va mang ludi tieu thu chuyen cho san pham thuy san cdn kern phat trien

Hinh 1.12 Hoat dong khai thac bang cao bay

6 Cac djch vu cho nuoi trong thuy san

nhan tao chua dap ung dugc ca sd lugng va chat lugng do thieu dan bd me co chat lugng tot, sach benh Nam 2001, toan quoc co 4.077 trai, san xuat khoang 16 ty tom giong P I 5

_ r

6.2 San xuat va cung im g thuc an

Den nam 2001 ca nude co 39 ca sd san xuat thuc an phuc vu

nuoi trdng thuy san vdi tdng cong suat gan 50.000 tan/nam, chi dap ung khoang 40% nhu cau tieu thu

Thuong mai thuy san: Ben canh viec dap ung nhu cau tieu

thu dang ngay mot tang len nhanh chong ca ve so luang va chat lugng, thuy san hien nay con la mot trong nhung loai san pham

x u it khiu quan trong hang dau cua Viet Nam Gia tri kim ngach xuat khau thuy san da vugt qua 1 ty USD nam 2000 va den nam

2003 da dat 2,2 ty USD

Thi trudng xuit khau dugc md rong ra nhieu nude va vung lanh tho d ca 5 chau luc, trong do Nhat Ban va My la hai thi trudng d in diu Thi trudng My co tdc do phat trien nhanh, tu chd chi chilm g in 10% tdng kim ngach xuat khau thuy san cua Viet Nam vao nam 1998 da vuan len dung dau vao nam 2001 vdi ty trong xap xi 30%

Tai thi trudng trong nude muc tieu thu binh quan nam 2001

mdi dat khoang 19,4 kg/ngudi Muc nay cdn thap so vdi mot sd nude Ddng Nam A nhu Indonexia, Thai Lan, Malaixia, Campuchia Thuy san tieu thu noi dia phan ldn thuy san nude ngot va mot phan thuy san nude man, tuy nhien cac san pham

Phat trien nguon nhan luc: Nganh thuy san rat chu trong

phat trien ngudn nhan lire d ca hai khia canh sd lugng va chit lugng, ca doi ngu nhung ngudi lao dong true tilp lan can bo ky thuat va quan ly Yeu cau kinh te ky thuat ngay cang cao ddi hoi moi lao dong trong nganh thuy san phai tir nang cao trinh do hoac dugc bdi dudng ky nang n ghl nghiep Nam 1999 mdi chi dao tao nghe dai han dugc 1.400 ngudi, sang nam 2003, con sd nay da tang them 154%, tuang ung la 3.550 ngudi Den nay, so lugng lao dong tang nhanh han rat nhieu lan nhung van chua dap ung vdi nhu cau thuc tl

Chipong II

t r i£n n u o i t r6 n g t h u y sAn

I S i r RA DOI CUA NGHE NUOI TRONG THUY SAN

1 Q ua trinh va ljch sir phat trien nuoi trong thuy san - nghe nuoi ca nude ngot

Nuoi ca la dung sue ngudi de thuc day su sinh trudng, phat trien, sinh san cua cac loai ca, ddng thdi han che nhung mat khong co lgi cho vat nuoi Nghe piioi ca ngay cang chiem vai trd

quan trong trong viec can ddi san xuat cac loai thuc pham Hien nay, co han 400 loai ca nude ngot, trong do tren 100 loai ca co gia tri kinh te Chung ta mdi nuoi khoang 40 loai

Nghe nuoi ca gan gui vdi nghe chan nuoi gia sue, gia cam

Ca chep co trong lugng 1 kg de khoang 500.000 trung/lan de

Ca ro phi co trong lugng 500g co kha nang de 400 - 2.000 trung

Ky thuat nuoi ca ao hd co nhieu diem gan gui vdi nghe trdng trot va nghe chan nuoi Vi vay co kien thuc tot ve chan nuoi va trdng trot se rat hiru ich cho nghe nuoi ca nude ngot

Ao ca vua la chuong trai vira la ddng ruong, qua trinh san xuat nuoi trdng thuy san lien quan chat che vdi qua trinh tai san xuat tu nhien Nghe nuoi thuy san, nghe trdng trot va chan nuoi

co mdi quan he mat thiet vdi nhau, chung co tac dong hd trg lan

1.1 Lich su nghi nudi cd nu&c ngot tren the gi&i

Theo cac tai lieu khao c6, nghS ca da co tir 2000 nam truac cong nguyen C) chau Au nghe nuoi ca co tir the ky II-III CJ Trung Qu6c co tir dai Duang, nhung nghS ca tren the giai chi

mai phat trien nhanh tir dau the ky XX

Khoa hoc ky thuat vk nghS ca ngay cang phat trien, s6

lugng ca the giai ngay cang tang Cac nuac co nghe ca phat trien cho sd lugng cao: Peru, Nhat Ban, Trung Qu6c, My, Nauy va Canada

Cac doi tugng nuoi chinh la nhom ca chep chiem 25% San lugng va gia tri ca nuoi tren the giai cung thay doi theo thoi gian Theo To chuc Nong Luang the giai (FAO), san lugng va gia tri cac loai ca nuoi nuac ngot nhieu han han cac loai nuoi bien, gap1,86 lan ve san lugng va 4,31 lan ve gia tri

Tuy nhien trong xuat khau, nhom ca chep it co mat vi chung khong thich hgp de dong lanh, chu yeu dugc mua ban duai hinh thuc tuai song va tai cac thi truong dia phuong

Ca ro phi la loai dugc nuoi a nhieu nuac Hien nay co it nhit

85 nuoc va vung lanh tho nuoi loai nay San lugng ca ro phi tren the giai dat 1,6 trieu tan (nam 2003), tri gia tren 2 ty USD Nhilu nuac nuoi dat san lugng tuong doi cao

Vi du:

Ai Cap 200.000 tin, Philippin 120.000 tin , Mehico, Thai Lan, Dai Loan 110.000 tan, Brazin 75.000 tan, Indonexia, Colombia, Ecuado, Cuba va Viet Nam 30.000 tin

Nhu cau nhap khau ca rophi tren thj truong the gioi cung tang nhanh trong thap ky qua Nam 1992 la 2500 tin, len 20.000 tin nam 1996 va 100.000 tan nam 1999, dac biet duoi dang phile

Bang 2.1 San luong va gia trj ca nirffc ngot tren the gioi

(DV: nghin)

San lirong

(tan) 9.543 12.943 17.172 19.473 20.585 21.856 23.143 Gia tri

(1000 USD) 11.313 14.553 18.845 20.331 20.746 21.255 23.024

(Nguon: Bao cao tham luan hoi nghi danh gia ket qua thuc hien chircrng

trinh phat trien thuy san giai doan 2000-2005 va bien phap thuc hien den nam 2010).

1.2 Qua trinh phat trien nudi ca nu&c ngot o’ nu&c ta

Viet Nam bat dau phat trien manh nghe nuoi ca vao nua dau the ky XX Nam 1959, Viet Nam da thanh lap Tong cue thuy san, den nam 1976 chuyen thanh Bo Hai san, den 1986 dugc doi ten thanh Bo Thuy san Giai doan 1960, nuoi ca dugc chu y den nuoi ca ruong vai dien tich tren 100 nghin ha, sau do thu hep dan vao nam 1964 do phong trao lam thuy lgi dien ra manh me Nam

1963, cac nha khoa hoc da cho sinh san nhan tao thanh cong ca

me Nam 1965 da co den 15.000 hgp tac xa nuoi ca nuac ngot tren tong so 26.000 hgp tac xa nong nghiep Gan hai m uai nam

Viet Nam thuang nuoi theo hai vu vai dien tich va qui mo nuoi

ngay dirge m a rong Vu Dong Xuan nuoi tir thang 9 - thang 4 va

Vu He Thu nuoi tir thang 3 - thang 8

Hien nay, dien tich mat nirac su dung cho nuoi thuy san nuac nggt ngay cang tang, trinh do nuoi trong cua nhan dan ngay

cang tot, nang suat cao han nhieu so vai nuoi trong theo quang canh

B a n g 2.2 D ien tich m at n u o c d u o c sir d u n g

Loai Dien tich (ha) Ty le si> dung (%)

(Nguon: Nguon lgi thuy san Viet Nam , thuy san Viet N am phat trien va hoi

nhap)

Song song vai nhung chuang trinh khuyen nong, nha nuac ta

da chu y phat trien phong trao khuyen ngu sau rong Trong nhung nam gan day da chu y:

- Xay dung ca sa ha tang

- Chinh sach ve gia va trg gia cho nong dan va cac doanh nghiep

- Cai tao giong, dua vao nuoi mot so d6i tugng mai co gia trj kinh te

cua song Hong va song Me-Kong co do doc vua phai, qui luat xuat hien cua cac con lu tuang doi chinh xac, tan suat xuat hien

lu thap nen nghe chan nuoi ca nuac nggt rat phat trien

' f f

Mien Trung vai dai dat hep, cac con song thuang ngan, co

do doc lan, che do thoi tiet khi hau khac nghiet, lu-bao xuat hienthuang xuyen va it co qui luat nen nghe nuoi cac rat kho phattrien Nhung nam gan day, nghe nuoi ca nuac ta da dat nhieuthanh tuu ve nghien cuu khoa hoc ky thuat: di nhap thuan hoa,

Thanh lap Uy ban ca nuac ngot VFFC, 2006 co trach nhiem

to chuc phoi hgp hoat dong cua cac thanh vien (Hiep hoi Che bien va Xuat khau Thuy san) VASEP trong cac hoat dong che

bien va xuat khau san pham ca nuac ngot, xay dung va phat trien

uy tin chat lugng va thuang hieu cua san pham ca nuac ngot

Viet Nam tren thj truong the giai Uy ban cung lam dau moi cua VASEP trong viec phoi hgp voi Ban dieu hanh san xuat va tieu thu ca tra, basa Viet Nam, xay dung va that chat moi quan he mat thiet giua cac doanh nghiep thanh vien voi nguoi nuoi ca, dam bao hai hoa lgi ich cac ben, bao ve quyen lgi hgp phap va chinh dang cua cac doanh nghiep, bao ve moi truong va phat trien ben vung nghe nuoi va che bien xuat khau ca nuac ngot Viet Nam VFFC da kien nghi Ban dieu hanh san xuat va tieu thu

ca tra, basa Viet Nam can thong ke san lugng, chat lugng va co cau nguyen lieu ca tra hien nay, tu do de xuat cac giai phap tieu thu thich hgp

>

2 Cac hinh thuc nuoi trong thuy san nuoc ngot

Co nhieu dang hinh mat nuoc nuoi ca khac nhau: ao dia,

m u an g vuan nho, dam ho lan, ruong nuoc nong, ruong nuac

sau, h6 chua, ao nuac tinh, song suoi nuac chay Moi loai hinh mat nuac deu co the nuoi ca theo cac hinh thuc va qui mo

khac nhau 6 m6i dang hinh mat nuac, doi hoi phai lira chon

cac loai ca thich hgp vai moi truang song, nguon n u ac sach de

ca phat trien

2.1 Nudi ca ao nu&c tinh

Trong cac vung nuac ao ho thuang co san mot lugng thuc an

tu nhien cho ca, la cac loai tao va dong vat noi co kich thuoc nho

li ti nhu con thuy tran, bo nuac Duai day ao co cac loai giun nuac, cay co thuy sinh chung song Day la nguon thuc an tu nhien cho ca nuac ngot

Nuoi ca ao nuac tinh dat nang suat cao phai nuoi ghep nhieu loai co tap tinh an khac nhau trong mot ao de chung khong canh tranh thuc an ma con ho trg nhau lam cho moi truong nuoc nuoi

2.2 Nudi ca ao nu&c chay

Day la hinh thuc nuoi thich hgp vdi cac khu vuc mien nui va trung du Hien nay hinh thuc nay dang dugc phat trien a nhieu dia phuang nhu Quang Ninh, Hoa Binh, Thanh Hoa, Thira