Em xin cảm ơn thầy cô Trường Cao Đẳng Công Nghệ LADEC cùng các anh chị tại quầy dược Trạm Y tế Tân Lập 2 đã tận tình hướng dẫn cũng như tạo cơ hội cho chúng em một tâm lý hết sức thoải m
TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG QUẦY THUỐC
Giới thiệu về quầy thuốc
Quầy dược Trạm Y tế Tân Lập 2 Địa chỉ: Ấp Tân Hòa, xã Tân Lập 2, huyện Tân Phước, tỉnh Tiền Giang
Hình 1.1 Hình ảnh quầy dược Trạm Y tế Tân Lập 2
Quy mô hoạt động
Hoạt động trong lĩnh vực bán lẻ thuốc chữa bệnh, mỹ phẩm, thực phẩm chức năng (TPCN).
Loại hình kinh doanh
Quầy thuốc được cấp giấy phép kinh doanh bởi Uỷ ban nhân dân huyện Tân Phước dưới hình thức hộ kinh doanh cá thể, đồng thời Sở Y Tế cũng đã cấp giấy phép đủ điều kiện kinh doanh dược.
Các giấy tờ pháp lý: (Phụ lục)
Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh
Giấy chứng nhận đăng ký thuế
Chứng chỉ hành nghề dược
Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dược
Tổ chức nhân sự
Dược sĩ trung học chịu trách nhiệm chuyên môn: Võ Thị Bằng
Quầy thuốc tư nhân đóng vai trò quan trọng, với mọi hoạt động được điều hành và chỉ dẫn bởi dược sĩ, người chịu trách nhiệm trước pháp luật.
- Thực hiện chế độ quản lý thuốc theo chế độ thuốc bán theo đơn và không bán theo đơn
- Lập kế hoạch sử dụng thuốc
- Bảo đảm các loại thuốc thiết yếu
Chúng tôi cung cấp tư vấn cho khách hàng về cách sử dụng thuốc hiệu quả và biện pháp phòng ngừa bệnh tật Đội ngũ chuyên gia sẵn sàng giải đáp mọi thắc mắc của khách hàng, đồng thời theo dõi và phản hồi tình hình sử dụng thuốc để đảm bảo sức khỏe tốt nhất cho khách hàng.
Bố trí và trưng bày trong quầy thuốc
Quầy dược Trạm Y tế Tân Lập 2 kinh doanh nhiều mặt hàng: Thuốc thành phẩm, thực phẩm chức năng, đông dược, dụng cụ cá nhân
Các thuốc phân theo nhóm kê đơn, không kê đơn
Thuốc sắp xếp theo hoạt chất, nhóm trị liệu
Các thuốc đặt trong tủ kệ
Tại Trạm Y tế Tân Lập 2, quầy thuốc được thiết kế với một bàn hình chữ L cao khoảng 1m, tạo điều kiện thuận lợi cho việc giao dịch và tương tác với khách hàng Bên trong quầy, thuốc được sắp xếp theo từng nhóm, giúp việc bán thuốc trở nên dễ dàng hơn Ngoài ra, còn có hai tủ kính lớn để trưng bày các loại thuốc như thuốc kê đơn, thuốc không kê đơn, thuốc đông y, mỹ phẩm và thực phẩm chức năng.
SẮP XẾP, PHÂN LOẠI VÀ BẢO QUẢN
Sắp xếp, phân loại thuốc
a) Sắp xếp thuốc theo từng mặt hàng riêng biệt
Dược phẩm, thực phẩm chức năng, mỹ phẩm, hàng hóa và thiết bị y tế cần được sắp xếp hợp lý trong quầy thuốc Đặc biệt, một số loại thuốc yêu cầu bảo quản riêng biệt, do đó cần tuân thủ nguyên tắc sắp xếp để đảm bảo chất lượng và hiệu quả của sản phẩm.
Thuốc bảo quản ở điều kiện bình thường như thuốc kháng sinh, thuốc hạ sốt
Thuốc cần được bảo quản trong điều kiện đặc biệt, bao gồm nhiệt độ thích hợp, tránh ánh sáng, và bảo vệ khỏi các chất dễ bay hơi hoặc có mùi dễ phân hủy, như vacxin, thuốc viên đạn và thuốc hạ sốt Ngoài ra, việc sắp xếp thuốc trong quầy thuốc phải tuân thủ các quy chế và quy định chuyên môn hiện hành.
Các thuốc độc bảng A, B cần được bảo quản riêng biệt trong các ngăn tủ có khóa chắc chắn, tuân thủ các quy định chuyên môn của ngành Dược hiện hành.
Các thuốc thuộc danh mục hàng chờ xử lý cần được đặt ở khu vực riêng biệt và có nhãn “hàng chờ xử lý” Việc sắp xếp và trình bày hàng hóa trên các giá, tủ phải tuân thủ các nguyên tắc nhất định để đảm bảo an toàn và hiệu quả.
Theo nhóm tác dụng dược lý, công thức hóa học, hàng sản xuất và dạng thuốc, việc sắp xếp thuốc cần tuân thủ nguyên tắc: dễ tìm, dễ lấy, dễ thấy và dễ kiểm tra.
Gọn gàng, ngay ngắn, có thẩm mỹ, không xếp lẫn lộn giữa các mặt hàng
Nhãn hàng của các loại thuốc, bao gồm chữ, số và hình ảnh, cần được quay ra ngoài theo chiều thuận nhìn của khách hàng Việc sắp xếp thuốc phải tuân thủ nguyên tắc FEFO (First Expired, First Out) và FIFO (First In, First Out) để đảm bảo chất lượng hàng dược phẩm.
FEFO: Hàng có hạng dùng còn lại ngắn hơn xếp ra ngoài, hạn dùng dài hơn xếp vào trong
FIFO: Hàng sản xuất trước xuất trước, lô nhập trước xuất trước
Khi bán lẻ: Bán hết hộp đã mở trước, mở hộp nguyên sau: Tránh tình trạng mở nhiểu hộp thuốc một lúc
Hàng nặng để dưới, nhẹ để trên
Các mặt hàng dễ vỡ như chai, lọ và ống tiêm truyền cần được sắp xếp cẩn thận, không nên xếp chồng lên nhau Để tổ chức quầy thuốc hiệu quả, cần có tài liệu, văn phòng phẩm và tư trang phù hợp.
Các sổ sách, giấy tờ và tài liệu tham khảo chuyên môn cần được phân loại và bảo quản cẩn thận, sạch sẽ theo quy định Việc ghi nhãn rõ ràng giúp tránh nhầm lẫn và dễ dàng sử dụng Những tài liệu này nên được sắp xếp trong tủ ngăn riêng để đảm bảo tính ngăn nắp và hiệu quả trong việc quản lý.
Các tờ quảng cáo, giơí thiệu thuốc (có phiếu tiếp nhận công văn cho phép quảng cáo) phải được sắp xếp gọn gàng, để đúng nơi quy định
Văn phòng phẩm, dụng cụ phục vụ cho bán hàng, vệ sinh, tư trang phải sắp xếp gọn gàng, để đúng nơi quy định
Tư trang: Không để trong khu vực quầy thuốc.
Bảo quản thuốc
Việc cất giữ các thuốc nguyên liệu bao gồm cả việc sử dụng và duy trì hệ thống hồ sơ tài liệu đầy đủ, bao gồm các giấy tờ biên nhận và phiếu xuất.
Kho và tủ thuốc: Địa điểm: Kho, tủ thuốc để nơi khô ráo, an toàn, chống mối mọt ẩm mốc
Hệ thống phòng cháy chữa cháy cần được trang bị đầy đủ, với trần và tường mái nhà phải thông thoáng và vững bền để chống lại các yếu tố thời tiết như nắng, mưa và bão lụt Nền kho cần đảm bảo đủ cao, phẳng, nhẵn, chắc chắn, cứng cáp, và có khả năng chống ẩm, chống thấm Điều kiện bảo quản thuốc phải tuân thủ theo thông tin ghi trên nhãn, với yêu cầu của Tổ Chức Y Tế Thế Giới là bảo quản trong môi trường khô ráo, thoáng mát, và ở nhiệt độ ổn định.
Nhiệt độ lý tưởng cho việc bảo quản là từ 15°C đến 25°C, nhưng có thể lên tới 30°C tùy thuộc vào điều kiện khí hậu Cần tránh ánh sáng trực tiếp mạnh, mùi từ bên ngoài và các dấu hiệu ô nhiễm khác.
Khu vực bảo quản thuốc cần phải được giữ sạch sẽ, không có bụi bẩn hay rác thải tích tụ, đồng thời phải đảm bảo không có sự xuất hiện của côn trùng Nơi rửa tay và phòng vệ sinh cần được thông gió tốt và được bố trí hợp lý, cách ly với khu vực bảo quản thuốc và tủ thuốc.
Thuốc cần được luân chuyển theo nguyên tắc nhập trước - xuất trước (FIFO) hoặc hết hạn trước - xuất trước (FEFO) để đảm bảo rằng những lô thuốc nhận trước hoặc có hạn sử dụng sớm hơn sẽ được sử dụng trước.
Thuốc chờ loại bỏ phải có nhãn rõ ràng và được biệt trữ nhằm ngăn ngừa việc cấp phát
Cần thiết phải thiết lập hệ thống sổ sách cho các quy trình thao tác chuẩn nhằm đảm bảo công tác bảo quản, kiểm soát và theo dõi việc xuất, nhập cũng như chất lượng thuốc.
Các điều kiện bảo quản cần được duy trì liên tục trong suốt thời gian bảo quản Thuốc nhạy cảm với nhiệt độ phải được lưu trữ trong kho lạnh hoặc tủ lạnh Đối với các thuốc nhạy cảm với ánh sáng, cần bảo quản trong bao bì kín để ngăn ánh sáng truyền qua.
Dược liệu cần được bảo quản trong kho khô ráo và thông thoáng, với các thùng hàng được sắp xếp hợp lý để đảm bảo không khí lưu thông Vật liệu bao bì thích hợp cho việc bảo quản dược liệu bao gồm thủy tinh, nhựa và giấy Đặc biệt, các dược liệu chứa tinh dầu cần được bảo quản trong bao bì kín để giữ nguyên chất lượng.
Bao bì thuốc phải giữ nguyên vẹn trong suốt quá trình bảo quản
Thuốc độc, thuốc gây nghiện, thuốc hướng tâm thần phải được bảo quản riêng
Việc đối chiếu thuốc trong kho cần phải so sánh lượng thuốc hiện có với số lượng hàng tồn theo phiếu theo dõi xuất nhập Đối chiếu này phải được thực hiện sau khi mỗi lô hàng đã được sử dụng hết.
Tất cả các sai lệch thất thoát cần phải được điều tra để tìm nguyên nhân do lẫn lộn, cẩu thả hay các vấn đề sai trái khác
Thường xuyên kiểm tra số lô và hạn sử dụng để đảm bảo tuân thủ nguyên tắc nhập trước - xuất trước, đồng thời phát hiện hàng hóa gần hết hạn hoặc đã hết hạn Cần định kỳ kiểm tra chất lượng thuốc trong tủ để phát hiện các biến chất và hư hỏng trong quá trình bảo quản.
Thuốc hết hạn sử dụng cần được bảo quản riêng và dán nhãn chờ xử lý Cần thực hiện các biện pháp để ngăn chặn việc cấp phát và sử dụng thuốc, nguyên liệu đã hết hạn.
Sắp xếp bảo quản thuốc:
3 dễ: Dễ thấy, dễ lấy, dễ kiểm tra
Chống ẩm, nóng, ánh sáng, mối mọt, chuột, nấm mốc, côn trùng
Chống đổ vỡ, hư hao
Một số quy định về bảo quản thuốc:
Thuốc kháng sinh, thuốc viên: 15 – 25 0 C
Thuốc viên bao: Tránh ánh sáng và tia cực tím
Thuốc tiêm, siro: Tránh ánh sáng, nhiệt độ cao Độ ẩm không quá 70%.
Các nhóm thuốc, thực phẩm chức năng có ở quầy thuốc
DƯỢC TÊN HOẠT CHẤT ĐƯỜNG DÙNG, DẠNG DÙNG ĐƠN
Amoxicillin 875mg Clavulanic acid 125mg
200mg Cefixim 200mg Uống / viên nang, thuốc bột viên
125mg Cefaclor 125mg Uống / gói bột pha hỗn dịch gói uống, viên nang
3M.I.U Spiramycin 3 M.I.U Uống / viên nén bao phim viên
Uống / viên nén bao phim viên
II NHÓM THUỐC KHÁNG VIÊM
1 Apha choay Alphachymotrypsin Uống / viên nén viên
2 Medrol 16mg Methylprednisolone Uống / viên nén viên
5mg Prednisone 5mg Uống / viên nén, viên nang viên
Uống / viên nén bao tan trong ruột viên
10mg Lysozyme 10mg Uống/ viên nén viên
III NHÓM THUỐC KHÁNG DỊ ỨNG
Uống / viên nén, viên nén bao phim viên
10mg Loratadin 10mg Uống / viên nén dài viên
60mg Fexofenadine 60mg Uống / viên nén bao phim viên
4mg Clopheniramin 4mg Uống / viên nén viên
Uống / viên nén bao phim, viên nén viên
IV NHÓM THUỐC HỆ TIM MẠCH
5mg Amlodipine 5mg Uống / viên nén, viên nang viên
Uống / viên nén bao phim viên
3 Felodipin stada 5mg Felodipin stada 5mg Uống / viên bao phim viên
2.6mg Nitroglycerin 2.6mg Uống / viên nén giải phóng chậm viên
5 Concor 5mg Bisoprolol fumarate Uống / viên nén bao phim viên
V NHÓM THUỐC HỆ HÔ HẤP
1 Acetylcystein N-acetylcystin Uống / viên nang viên
30mg Ambroxol 30mg Uống / viên nang viên
3 Terpin codein Terpin codein Uống / viên bao đưởng viên
Paracetamol 325mg Chlorpheniramin maleat 4mg
Uống / viên nén bao phim viên
VI NHÓM THUỐC THỰC PHẨM CHỨC NĂNG
Tinh chất mầm đậu nành
Collagen từ cá biển sâu
Lô hội Cac dược liệu quý: nhân sâm đương quy…
2 Chức năng gan bảo nguyên
Cao aciso 100mg Cao bồ công anh 80mg
Cao bồ bổ 60mg Tinh chất cat căn 50mg
Ginlopure 80mg Uống/viên nang viên
Tinh dầu mầm đậu tương l-cystine Omega 3 6 vitamin e Vitamin c
THỰC HÀNH TỐT QUẦY THUỐC - GPP
Giới thiệu bảng checklist của Bộ Y tế (TT 46/2011/TT-BYT)
3.1.1 Mục đích xây dựng danh mục:
- Để cơ sở kinh doanh thực hiện GPP, giúp cơ sở tự kiểm tra đánh giá
- Để cơ quan quản lý dược kiểm tra, đánh giá, công nhận GPP
- Để thống nhất trên toàn quốc việc thực hiện GPP
Tổng số điểm chuẩn cho cơ sở có đầy đủ hoạt động trong GPP, bao gồm pha chế theo đơn và kho bảo quản thuốc, là 100 điểm Điểm chuẩn được xác định trong khoảng từ 0,5 đến 2, tùy thuộc vào từng tiêu chí và nguyên tắc triển khai từng bước.
Các tiêu chí cần chú ý:
+ Cho điểm cộng (điểm khuyến khích) nếu cơ sở thực hiện cao hơn các quy định tối thiểu Tổng số có 10 nội dung áp dụng điểm cộng
+ Cho điểm trừ nếu cơ sở có thực hiện tuy nhiên còn có nhiều tồn tại Tổng số có 9 nội dung áp dụng điểm trừ
Cho điểm không chấp thuận nếu cơ sở không thực hiện một số tiêu chí Tổng số có 9 nội dung không chấp thuận trong Danh mục
Những phần in nghiêng: kiểm tra thêm bằng hình thức phỏng vấn
3.1 Cho điểm tối đa, không cho điểm trung gian
1 Tên cơ sở: Địa chỉ:
Số điện thoại: Fax: Email:
2 Tên chủ cơ sở/người quản lý hoạt động chuyên môn
Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh thuốc:
3 Loại hình đăng ký kinh doanh:
- Địa điểm bán lẻ của doanh nghiệp
- Địa điểm bán lẻ của cơ sở KCB
3.2 Những hoạt động cơ sở không có, ví dụ: Không pha chế theo đơn, không có kho bảo quản trừ điểm chuẩn, cụ thể:
- Không có pha chế theo đơn điểm chuẩn: 95
- Không có kho bảo quản điểm chuẩn: 98
- Không có cả pha chế theo đơn và kho điểm chuẩn: 93
3.3 Đối với cơ sở đang hoạt động việc kiểm tra, chấm điểm được tính trên hoạt động thực tế tại cơ sở
3.4 Đối với cơ sở mới thành lập, chưa hoạt động:
- Những tiêu chí đã được triển khai trong quá trình chuẩn bị: Tính điểm trên kết quả thực tế
Các tiêu chí chỉ được tính điểm khi hoạt động diễn ra nếu chúng đã được quy định rõ ràng trong hồ sơ tài liệu, văn bản, quy trình thao tác chuẩn và biểu mẫu Những tiêu chí này cần phải được người có thẩm quyền ký duyệt và ban hành Đồng thời, nhân viên cơ sở phải được đào tạo, nắm vững và thực hành đúng theo các tiêu chí đã quy định.
Cơ sở không mắc lỗi nào thuộc điểm không chấp thuận
Cơ sở đạt từ 90% điểm trở lên sẽ được công nhận Nếu có tồn tại, cần đề nghị khắc phục những vấn đề này trong quá trình thực hiện GPP, đồng thời làm căn cứ cho các lần thanh tra, kiểm tra tiếp theo.
Cơ sở đạt từ 80% đến 89% điểm cần khắc phục và gửi báo cáo bằng văn bản trong vòng 30 ngày để đoàn kiểm tra xem xét cấp Giấy chứng nhận đạt GPP Nếu sau 30 ngày cơ sở vẫn chưa khắc phục và muốn tiếp tục hành nghề, cần nộp hồ sơ để được kiểm tra lại.
- Dưới 80% điểm: Cơ sở cần khắc phục để kiểm tra lại
- Cơ sở mắc một lỗi thuộc điểm không chấp thuận: Cơ sở cần khắc phục để kiểm tra lại
Danh mục kiểm tra thực hành tốt quầy thuốc
1 TT Nội dung Tham chiếu Điểm chuẩn Điểm cộng Điểm trừ Điểm đạt Ghi chú
1.1 Người quản lý chuyên môn
Có mặt khi cơ sở bán lẻ hoạt động hoặc thực hiện uỷ quyền theo quy định
III.4b 2 Điểm không chấp thuận
Có trực tiếp tham gia bán thuốc kê đơn
(1) SOP xem DS có kiểm soát hoạt động này không
Có tham gia kiểm soát chất lượng thuốc khi nhập về và trong quá trình bảo quản tại quầy thuốc
Kiểm tra SOP và phỏng vấn về vai trò của DS trong việc kiểm soát chất lượng
Có thường xuyên cập nhật kiến thức chuyên môn
Có đào tạo hướng dẫn nhân viên quy chế, kiến thức chuyên môn
(phỏng vấn, nhân viên, k.tra hồ sơ đào tạo nhân viên)
Có hướng dẫn nhân viên theo dõi các tác dụng không mong muốn và báo cáo với cơ quan y tế
1.1.7 Có cộng tác với y tế cơ sở III.4b 0,5
Có đủ nhân viên phục vụ cho hoạt động của quầy thuốc
Bằng cấp chuyên môn phù hợp với công việc được giao
Các nhân viên có đủ sức khoẻ để đảm đương công việc, không có nhân
0,5 Quan sát thực tế viên nào đang mắc bệnh truyền nhiễm
Có mặc áo Blu và đeo biển hiệu ghi rõ chức danh
1.2.4 Được đào tạo, cập nhật kiến thức chuyên môn và pháp luật y tế
(Kiểm tra sự hiểu biết của nhân viên)
Tất cả nhân viên được huấn luyện để hiểu rõ và thực hiện đúng các nguyên tắc
Kiểm tra sự hiểu biết của nhân viên Trừ điểm nếu không nắm được 1.2.5
Có thái độ hoà nhã, lịch sự khi tiếp xúc với khách hàng
Giữ bí mật thông tin về người bệnh
Có quy định trong SOP hoặc nội quy
II Cơ Sở Vật chất: 15 điểm
Xây dựng và thiết kế: Địa điểm cố định, riêng biệt, khu trưng bày
1 bảo quản riêng biệt đảm bảo kiểm soát được môi trường bảo quản thuốc
Quầy thuốc có môi trường riêng biệt hoàn toàn
Có vách ngăn kín và lối đi riêng
Bố trí nơi cao ráo, thoáng mát, an toàn, cách xa nguồn ô nhiễm
Trần nhà có chống bụi 0,5
Tường và nền nhà phẳng, nhẵn, dễ vệ sinh, lau rửa
Diện tích và bố trí :
Tổng diện tích cơ sở:
Diện tích phù hợp với quy mô kinh doanh
Khu trưng bày bảo quản tối thiểu 10m 2
II.2a 2 Điểm không chấp thuận
Nếu diện tích từ 10m 2 trở xuống thì chấm điểm không chấp thuận
2.4 Khu trưng bày 1 bảo quản 20m 2
Khu trưng bày bảo quản 30m 2 trở lên
Có khu vực để người mua thuốc tiếp xúc và trao đổi thông tin
Có vòi nước rửa tay cho nhân viên quầy thuốc và người mua (Nếu khuất, có biển chỉ dẫn)
Không yêu cầu phải bố trí ở cửa ra vào
Nếu có tổ chức pha chế theo đơn thì có phòng riêng để pha chế, có nơi rửa dụng cụ pha chế
II.2b 2 Điểm không chấp thuận
Có khu vực riêng để ra lẻ 0,5
Có thể xem xét chấp thuận nếu bố trí phòng riêng hoặc hộp/ngăn riêng ra lẻ thuốc
Khu vực ra lẻ cách ly với khu vực bảo quản trưng bày
Nếu có kho bảo quản thì kho đạt yêu cầu bảo quản thuốc
Có khu vực tư vấn (Khu vực tư vấn đảm bảo được tính riêng tư)
Có khu vực hay phòng tư vấn riêng
(Trong khuôn viên quầy thuốc và thuận tiện cho khách)
Mỹ phẩm, thực phẩm chức năng, dụng cụ y tế để khu vực riêng, không ảnh hưởng đến thuốc
3.1 Thiết bị bảo quản thuốc
3.1.1 Thiết bị bảo quản thuốc: II.3a, 3b
- Có đủ tủ quầy bảo quản thuốc
- Tủ, quầy, giá kệ dễ vệ sinh,
Có nhiệt kế, ẩm kế (đã hiệu chuẩn) và có ghi chép theo dõi
Nơi bán thuốc đủ ánh sáng để đảm bảo các thao tác diễn ra thuận lợi và không nhầm lẫn
1 ánh sáng mặt trời không chiếu trực tiếp vào nơi trưng bày, bảo quản thuốc
Cơ sở có thiết bị bảo quản để đáp ứng với yêu cầu bảo quản ghi trên nhãn
II.3a, 3b 2 Điểm không chấp thuận
VD: thuốc yêu cầu bảo quản mát hoặc lạnh, phải có tủ lạnh hoặc hộp bảo quản chuyên dụng
Nơi bán thuốc được duy trì ở nhiệt độ dưới
30o C, độ ẩm bằng hoặc dưới
Sử dụng thiết bị kiểm soát nhiệt độ,
75% và thỏa mãn điều kiện bảo quản của thuốc độ ẩm (máy điều hòa, quạt, máy hút ẩm…)
Dụng cụ, bao bì ra lẻ và pha chế theo đơn :
3.2.1 Có bao bì ra lẻ thuốc II.3c 1
Có bao bì kín khí cho thuốc không còn bao bì tiếp xúc trực tiếp
Thuốc dùng ngoài và thuốc quản lý đặc biệt được để trong bao bì dễ phân biệt
Thuốc bán lẻ không đựng trong bao bì mang tên thuốc khác hoặc chứa nội dung quảng cáo của một thuốc khác
Thuốc pha chế theo đơn đựng trong bao bì dược dụng
Dụng cụ ra lẻ và pha chế theo đơn phù hợp,
II.3đ 1 dễ lau rửa, làm vệ sinh
Có thiết bị tiệt trùng các dụng cụ pha chế thuốc theo đơn
IV Ghi nhãn thuốc: 2 điểm
Thuốc bán lẻ không còn bao bì ngoài của thuốc được đính kèm theo các thông tin sau:
- Tên thuốc, dạng bào chế
Nếu cần (VD: không có đơn thuốc, không có tờ HDSD nếu bán số lượng quá ít) phải có thêm thông tin:
Thuốc pha chế theo đơn, ngoài quy định như phần 4.1, có các thông tin sau:
- Tên, địa chỉ nơi pha chế
- Cảnh báo an toàn cho trẻ em
V Hồ sơ sổ sách và tài liệu chuyên môn: 17 điểm
Các giấy tờ pháp lý như ĐKKD, chứng chỉ hành nghề của DS phụ trách chuyên môn, GCN ĐĐKKDT (đối với cơ sở đang hoạt động)
Có hồ sơ nhân viên
HĐLĐ, GCN sức khỏe, bằng cấp chuyên môn, sơ yếu lý lịch, các chứng chỉ đào tạo)
Tài liệu hướng dẫn sử dụng thuốc:
Có tài liệu hướng dẫn sử dụng thuốc
5.2.2 Có các quy chế chuyên môn II.4a 1 dược hiện hành
Có Internet để tra cứu thông tin
Hồ sơ sổ sách liên quan hoạt động kinh doanh thuốc:
Theo dõi số lô, hạn dùng thuốc và các vấn đề có liên quan:
- Theo dõi bằng máy tính
- Theo dõi việc pha chế theo đơn (nếu có)
Cộng thêm 1 điểm nếu hồ sơ đầy đủ hoặc theo dõi đủ trên máy tính
Lưu giữ hồ sơ sổ sách ít nhất
1 năm kể từ khi thuốc hết hạn dùng
Có theo dõi dữ liệu liên quan đến bệnh nhân: đơn thuốc hoặc bệnh nhân cần lưu ý
(Theo dõi bằng máytính hoặc bằng sổ)
• Hồ sơ, sổ sách có thể tra 1 cứu kịp thời khi cần thiết
Xây dựng và thực hiện các quy trình thao tác chuẩn:
Có đủ các quy trình cơ bản theo yêu cầu
(Nội dung quy trình đúng và phù hợp với hoạt động của quầy thuốc):
Quy trình mua thuốc và kiểm soát chất lượng
Quy trình bán thuốc theo đơn 1
Quy trình bán thuốc không kê đơn
Quy trình bảo quản và theo dõi chất lượng
Quy trình giải quyết với thuốc bị khiếu nại hoặc thu hồi
Có các quy trình khác (Ghi cụ thể)
Các quy trình thao tác chuẩn của cơ sở do người có thẩm quyền phê
Phụ lục 2 1 duyệt và ký ban hành
Nhân viên bán thuốc áp dụng thực hiện đầy đủ các quy trình
Kiểm tra kiến thức và các thao tác thực hiện quy trình
Có hồ sơ các nhà cung ứng thuốc có uy tín gồm
- Bản sao GCN đủ điều kiện kinh doanh thuốc
- Có danh mục các mặt hàng cung ứng
Có lưu hóa đơn mua hàng hợp lệ
Tất cả thuốc tại quầy thuốc là thuốc được phép lưu hành hợp pháp (có
SĐK, hoặc có số giấy phép nhập khẩu)
• Quầy thuốc có đầy đủ các loại thuốc dùng cho tuyến C trong Danh
Kiểm tra xác xuất một số thuốc trong mục thuốc thiết yếu Việt Nam danh mục
VII Thực hiện quy chế chuyên môn - Thực hành nghề nghiệp:
Quản lý thuốc gây nghiện, thuốc hướng tâm thần và tiền chất theo quy định
Việc bảo quản, kiểm kê, báo cáo định kỳ, b/cáo đột xuất và báo cáo xin hủy thuốc…
Mua bán thuốc gây nghiện, thuốc hướng tâm thần đúng quy chế
Dự trù, trình độ chuyên môn của người bán, sổ sách theo dõi…
Kiểm tra đối chiếu số lượng thuốc GN, thuốc HTT, tiền chất trên sổ sách và thực tế khớp
Nhân viên quầy thuốc nắm được quy chế kê đơn và biết cách tra cứu danh mục thuốc không kê
Khi bán thuốc, người bán lẻ cần hỏi người mua về triệu chứng bệnh và tình trạng sức khỏe của người dùng để giảm thiểu rủi ro trong quá trình sử dụng thuốc.
Trong SOP, theo dõi hoạt động thực tế, hỏi nhân viên
Người bán lẻ có trình độ chuyên môn phù hợp để bán các thuốc kê trong đơn thuốc
Có kiểm tra đơn thuốc trước khi bán
Quầy thuốc có biện pháp theo dõi việc bán thuốc kê đơn
Nếu đơn thuốc không hợp lệ, người bán thuốc có:
- Hỏi lại người kê đơn
-Thông báo cho người mua
Chỉ Dược sỹ đại học được thay thế thuốc
SOP, nhân viên NT trong đơn thuốc nắm được SOP
Khi bán thuốc, người bán lẻ có tư vấn và thông báo cho người mua:
- Lựa chọn thuốc phù hợp nhu cầu điều trị và khả năng tài chính
- Các thông tin về thuốc, tác dụng phụ, tương tác thuốc, các cảnh báo
- Những trường hợp cần sự chẩn đoán của thầy thuốc mới dùng thuốc
- Những trường hợp không cần sử dụng thuốc
Hướng dẫn sử dụng thuốc vừa bằng lời nói, vừa ghi nhãn theo quy định
7.9 Khi giao thuốc cho người mua, III.2a 1 người bán lẻ thuốc có kiểm tra đối chiếu các thông tin sau:
- Chất lượng thuốc bằng cảm quan
Người bán lẻ, cơ sở bán lẻ không tiến hành các hoạt động thông tin, quảng cáo thuốc trái với quy định về thông tin, quảng cáo
Kiểm tra các tờ rơi quảng cáo, việc dán quảng cáo…
Ngưòi bán lẻ thuốc không khuyến khích người mua mua nhiều thuốc hơn cần thiết
7.11 Thuốc có đủ nhãn III.1c 1
Nhãn thuốc và thuốc bên trong đúng và khớp với nhau
- Sắp xếp gọn gàng, dễ lấy,
- Sắp xếp theo điều kiện bảo quản ghi trên nhãn
- Có khu vực riêng cho
Thực hiện niêm yết giá thuốc đúng quy định và bán không cao hơn giá niêm yết
VIII Kiểm tra/ đảm bảo chất lượng thuốc: 5 điểm
Có kiểm tra, kiểm soát khi nhập thuốc:
-Thuốc còn nguyên vẹn trong bao bì gốc của nhà sản xuất
- Các thông tin trên nhãn thuốc
(theo yêu cầu quy chế nhãn)
- Có kiểm soát chất lượng bằng cảm quan
Kiểm tra SOP và kiểm tra thực tế
Có tiến hành kiểm soát chất lượng thuốc
K.tra sổ KSCL thuốc định kỳ và đột xuất
Tại thời điểm kiểm tra không phát hiện các loại thuốc sau:
- Thuốc không được lưu hành
- Thuốc không rõ nguồn gốc xuất xứ
- Thuốc gây nghiện (đối với cơ sở không được phép bán)
- Thuốc hướng tâm thần (Đối với cơ sở không được duyệt mua)
- Thuốc bị đình chỉ và thu hồi nhưng không được phát hiện và không biệt trữ
III.1c 2 Điểm không chấp thuận
IX Giải quyết đối với thuốc bị khiếu nại hoặc thuốc phải thu hồi: 6 điểm
Có tiếp nhận thông tin hoặc lưu các thông báo về thuốc khiếu nại, thuốc không được phép lưu
Ktra sổ theo dõi và các b/c lưu hành, thuốc phải thu hồi
Có quy định về việc thu hồi và lập hồ sơ thu hồi thuốc Cần thực hiện kiểm kê đối với các loại thuốc khiếu nại và thuốc phải thu hồi, đặc biệt nếu đến kỳ kiểm kê mà thuốc thu hồi vẫn chưa được xử lý.
Kiểm tra biên bản kiểm kê, hồ sơ lưu
Có thông báo thu hồi cho khách hàng
Thông báo trên bảng tin, bằng thư, điện thoại…
9.4 Có trả lại nơi mua hoặc huỷ III.3c 1 Có hồ sơ lưu 9.5
Có báo cáo các cấp theo quy định
III.3c 1 Có hồ sơ lưu
Có sổ và có ghi chép theo dõi tác dụng phụ của thuốc do khách hàng phản ánh
9 điểm trừ và 9 điểm không
Những nội dung GPP quầy thuốc thực hiện
- Lập kế hoạch cung ứng thuốc đảm bảo số lượng, chất lượng cho nhu cầu điều trị bệnh
- Quản lý, theo dõi việc bán lẻ thuốc theo nhu cầu điều trị bệnh và các nhu cầu khác
- Bảo quản thuốc theo đúng nguyên tắc thực hành tốt bảo quản thuốc (GSP)
- Thực hiện công tác tư vấn sử dụng thuốc, tham gia cảnh giác dược
- Quản lý hoạt động của quầy thuốc theo đúng quy định
- Tham gia theo dõi, quản lý kinh phí sử dụng thuốc
1 Người phụ trách chuyên môn hoặc chủ cơ sở bán lẻ phải có Chứng chỉ hành nghề dược theo quy định hiện hành
2 Cơ sở bán lẻ có nguồn nhân lực thích hợp (số lượng, bằng cấp, kinh nghiệm nghề nghiệp) để đáp ứng quy mô hoạt động
3 Nhân viên trực tiếp tham gia bán thuốc, giao nhận, bảo quản thuốc, quản lý chất lượng thuốc, pha chế thuốc phải đáp ứng các điều kiện sau: a) Có bằng cấp chuyên môn dược và có thời gian thực hành nghề nghiệp phù hợp với công việc được giao b) Có đủ sức khoẻ, không đang bị mắc bệnh truyền nhiễm c) Không đang trong thời gian bị kỷ luật từ hình thức cảnh cáo trở lên có liên quan đến chuyên môn y, dược
3.2.3 Về diện tích xây dựng và thiết kế, bố trí các vị trí trong quầy thuốc:
1 Xây dựng và thiết kế a) Địa điểm cố định, riêng biệt; bố trí ở nơi cao ráo, thoáng mát, an toàn, cách xa nguồn ô nhiễm b) Xây dựng chắc chắn, có trần chống bụi, tường và nền nhà phải dễ làm vệ sinh, đủ ánh sáng nhưng không để thuốc bị tác động trực tiếp của ánh sáng mặt trời
2 Diện tích a) Diện tích phù hợp với quy mô kinh doanh nhưng tối thiểu là 10m 2 , phải có khu vực để trưng bày, bảo quản thuốc và khu vực để người mua thuốc tiếp xúc và trao đổi thông tin về việc sử dụng thuốc với người bán lẻ b) Phải bố trí thêm diện tích cho những hoạt động khác như:
- Phòng pha chế theo đơn nếu có tổ chức pha chế theo đơn
- Phòng ra lẻ các thuốc không còn bao bì tiếp xúc trực tiếp với thuốc để bán lẻ trực tiếp cho người bệnh
- Nơi rửa tay cho người bán lẻ và người mua thuốc
- Kho bảo quản thuốc riêng (nếu cần)
Phòng tư vấn riêng cho bệnh nhân và ghế chờ cho người mua thuốc là cần thiết Nếu có kinh doanh mỹ phẩm, thực phẩm chức năng, hoặc dụng cụ y tế, cần có khu vực riêng biệt, không bày bán chung với thuốc để tránh ảnh hưởng Quầy thuốc cần có khu vực pha chế theo đơn hoặc phòng ra lẻ thuốc, đảm bảo không có bao bì tiếp xúc trực tiếp với thuốc.
Phòng pha chế thuốc cần đảm bảo không gian sạch sẽ, với trần chống bụi và nền, tường được làm từ vật liệu dễ vệ sinh Việc tiếp xúc trực tiếp với thuốc không có bao bì phải được thực hiện cẩn thận, và khi cần thiết, có thể tiến hành tẩy trùng để đảm bảo an toàn.
- Có chỗ rửa tay, rửa dụng cụ pha chế
- Bố trí chỗ ngồi cho người mua thuốc ngoài khu vực phòng pha chế
3.2.4 Thiết bị bảo quản thuốc: a) Có đủ thiết bị để bảo quản thuốc tránh được các ảnh hưởng bất lợi của ánh sáng, nhiệt độ, độ ẩm, sự ô nhiễm, sự xâm nhập của côn trùng, bao gồm:
- Tủ, quầy, giá kệ chắc chắn, trơn nhẵn, dễ vệ sinh, thuận tiện cho bày bán, bảo quản thuốc và đảm bảo thẩm mỹ;
Nhiệt kế và ẩm kế là thiết bị cần thiết để kiểm soát nhiệt độ và độ ẩm tại cơ sở bán lẻ thuốc, cùng với hệ thống chiếu sáng và quạt thông gió Thiết bị bảo quản thuốc phải đáp ứng yêu cầu ghi trên nhãn, với điều kiện bảo quản ở nhiệt độ phòng dưới 30°C và độ ẩm không vượt quá 75% Ngoài ra, cần có các dụng cụ và bao bì ra lẻ phù hợp với điều kiện bảo quản thuốc.
Trong trường hợp ra lẻ thuốc mà không còn bao bì tiếp xúc trực tiếp, cần sử dụng đồ bao gói kín khí, ưu tiên các loại bao gói cứng có nút kín để ngăn trẻ nhỏ tiếp xúc với thuốc Tốt nhất là sử dụng bao bì nguyên gốc của nhà sản xuất Nếu cần, có thể tái sử dụng bao gói sau khi đã xử lý đúng quy trình.
- Không dùng các bao bì ra lẻ thuốc có chứa nội dung quảng cáo các thuốc khác để làm túi đựng thuốc
- Thuốc dùng ngoài/thuốc gây nghiện, thuốc hướng tâm thần cần được đóng trong bao bì dễ phân biệt
Thuốc pha chế theo đơn cần được bảo quản trong bao bì dược dụng để đảm bảo chất lượng và dễ dàng phân biệt với các sản phẩm không phải thuốc như đồ uống, thức ăn và sản phẩm gia dụng Việc ghi nhãn thuốc cũng rất quan trọng để người sử dụng nhận biết rõ ràng.
Đối với thuốc bán lẻ không có bao bì ngoài, cần ghi rõ tên thuốc, dạng bào chế, nồng độ và hàm lượng Nếu không có đơn thuốc kèm theo, cần bổ sung thông tin về liều dùng, số lần sử dụng và cách dùng.
Thuốc pha chế theo đơn cần ghi đầy đủ các thông tin như ngày pha chế, ngày hết hạn, tên bệnh nhân, tên và địa chỉ cơ sở pha chế, cùng với các cảnh báo an toàn cho trẻ em (nếu có) Quầy thuốc có trách nhiệm pha chế thuốc theo đơn phải trang bị đầy đủ hóa chất, dụng cụ cần thiết, và thiết bị tiệt trùng như tủ sấy hoặc nồi hấp Bàn pha chế cũng cần được thiết kế dễ dàng vệ sinh và lau rửa.
3.2.5 Hồ sơ, sổ sách, tài liệu chuyên môn: a) Có các tài liệu hướng dẫn sử dụng thuốc, các quy chế dược hiện hành để các người bán lẻ có thể tra cứu và sử dụng khi cần b) Các hồ sơ, sổ sách liên quan đến hoạt động kinh doanh thuốc, bao gồm:
Để quản lý thuốc tồn trữ hiệu quả, các cơ sở bán lẻ nên sử dụng sổ sách hoặc máy tính để theo dõi số lô, hạn dùng và các vấn đề liên quan Việc khuyến khích áp dụng hệ thống máy tính và phần mềm sẽ giúp quản lý hoạt động và lưu trữ dữ liệu một cách chính xác và tiện lợi.
Hồ sơ và sổ sách lưu trữ thông tin bệnh nhân, bao gồm đơn thuốc và các trường hợp đặc biệt, cần được bảo quản tại nơi an toàn để đảm bảo khả năng tra cứu nhanh chóng khi cần thiết.
Cần duy trì sổ sách và hồ sơ ghi chép thường xuyên về hoạt động mua bán và bảo quản thuốc, đặc biệt là đối với thuốc gây nghiện, thuốc hướng tâm thần và tiền chất, theo quy định của Quy chế quản lý thuốc gây nghiện và Quy chế quản lý thuốc hướng tâm thần Ngoài ra, cần có sổ pha chế thuốc nếu tổ chức thực hiện việc pha chế theo đơn.
Các SOP và biểu mẫu tại quầy thuốc
3.3.1 SOP Quy trình “Thực hành tốt nhà thuốc” GPP
3.3.2 Biểu mẫu tại quầy thuốc: (Phụ lục)
Sổ Theo dõi nhiệt độ, độ ẩm
Sổ bán thuốc Theo đơn
Sổ Theo dõi hạn dùng
Sổ nhập thuốc hằng ngày
Sổ Theo dõi tác dụng phụ
Sổ Theo dõi chất lượng thuốc
Người viết Nguời kiểm tra Người duyệt
Những thay đổi đã có
Ngày tháng Nội dung thay đổi Lần ban hành
BÁN THUỐC VÀ NHẬP THUỐC
Cách tổ chức nhập thuốc và bán thuốc
4.1.1 Mua thuốc a) Nguồn thuốc được mua tại các cơ sở kinh doanh thuốc hợp pháp: Công ty Tiphaco, Dược Hậu Giang, công ty Domesco b) Có hồ sơ theo dõi, lựa chọn các nhà cung cấp có uy tín, đảm bảo chất lượng thuốc trong quá trình kinh doanh c) Chỉ mua các thuốc được phép lưu hành (thuốc có số đăng ký hoặc thuốc chưa có số đăng ký được phép nhập khẩu theo nhu cầu điều trị) Thuốc mua còn nguyên vẹn và có đầy đủ bao gói của nhà sản xuất, nhãn đúng quy định theo quy chế hiện hành Có đủ hoá đơn, chứng từ hợp lệ của thuốc mua về d) Khi nhập thuốc, người bán lẻ kiểm tra hạn dùng, kiểm tra các thông tin trên nhãn thuốc theo quy chế ghi nhãn, kiểm tra chất lượng (bằng cảm quan, nhất là với các thuốc dễ có biến đổi chất lượng) và có kiểm soát trong suốt quá trình bảo quản đ) Quầy thuốc phải có đủ thuốc thuộc Danh mục thuốc thiết yếu dùng cho tuyến C trong Danh mục thuốc thiết yếu Việt Nam do Sở Y tế địa phương quy định
4.1.2 Bán thuốc a) Các bước cơ bản trong hoạt động bán thuốc, bao gồm:
- Người bán lẻ hỏi người mua những câu hỏi liên quan đến bệnh, đến thuốc mà người mua yêu cầu
Người bán lẻ có trách nhiệm tư vấn cho người mua về lựa chọn và cách sử dụng thuốc Nếu không có đơn thuốc kèm theo, họ phải cung cấp hướng dẫn sử dụng thuốc bằng cách viết tay, đánh máy hoặc in và gắn lên bao bì sản phẩm.
Người bán lẻ có trách nhiệm cung cấp các loại thuốc phù hợp, đồng thời kiểm tra và đối chiếu thông tin trên nhãn thuốc với cảm quan về chất lượng, số lượng và chủng loại thuốc Ngoài ra, cần tuân thủ các quy định về tư vấn cho người mua để đảm bảo an toàn và hiệu quả trong việc sử dụng thuốc.
- Người mua thuốc cần nhận được sự tư vấn đúng đắn, đảm bảo hiệu quả điều trị và phù hợp với nhu cầu, nguyện vọng
Người bán lẻ cần xác định rõ khi nào cần tư vấn từ chuyên gia phù hợp với loại thuốc để cung cấp thông tin cho người mua về thuốc, giá cả và lựa chọn các loại thuốc không cần kê đơn.
Người bệnh cần có chẩn đoán từ thầy thuốc trước khi sử dụng thuốc Do đó, người bán lẻ nên tư vấn để bệnh nhân đến khám tại các chuyên khoa phù hợp hoặc gặp bác sĩ điều trị.
Nhân viên bán thuốc cần giải thích rõ ràng cho những người mua thuốc chưa cần thiết, giúp họ hiểu cách tự chăm sóc và theo dõi triệu chứng bệnh của mình.
Đối với bệnh nhân nghèo không đủ khả năng chi trả, người bán lẻ cần tư vấn lựa chọn thuốc có giá hợp lý, đảm bảo hiệu quả điều trị và giảm thiểu chi phí tối đa.
Không được thực hiện các hoạt động thông tin và quảng cáo thuốc tại nơi bán thuốc nếu vi phạm quy định về quảng cáo Điều này bao gồm việc khuyến khích người mua coi thuốc như hàng hóa thông thường và mua thuốc nhiều hơn mức cần thiết Bán thuốc phải tuân theo quy định về đơn thuốc.
Khi bán thuốc theo đơn, cần có sự tham gia trực tiếp của người bán lẻ có trình độ chuyên môn phù hợp, đồng thời phải tuân thủ các quy định và quy chế hiện hành của Bộ Y tế.
Người bán lẻ cần tuân thủ đúng đơn thuốc khi bán hàng Nếu phát hiện đơn thuốc không rõ ràng về tên thuốc, nồng độ, hàm lượng, số lượng, hoặc có sai phạm về pháp lý, chuyên môn, hoặc ảnh hưởng đến sức khỏe của bệnh nhân, họ phải thông báo cho người kê đơn.
Người bán lẻ có trách nhiệm giải thích rõ ràng cho người mua và có quyền từ chối bán thuốc theo đơn trong các trường hợp như đơn thuốc không hợp lệ, có sai sót, hoặc khi có nghi vấn về tính hợp lệ của đơn thuốc Họ cũng có quyền từ chối nếu đơn thuốc không nhằm mục đích chữa bệnh cụ thể.
Người bán lẻ, là dược sỹ đại học, có quyền thay thế thuốc bằng một loại thuốc khác có cùng hoạt chất, dạng bào chế và liều lượng, nhưng chỉ khi có sự đồng ý của người mua.
- Người bán lẻ hướng dẫn người mua về cách sử dụng thuốc, nhắc nhở người mua thực hiện đúng đơn thuốc
- Sau khi bán thuốc gây nghiện, nhân viên quầy thuốc phải vào sổ, lưu đơn thuốc bản chính.
Nhận xét
- Cách sắp xếp quầy thuốc:
Quầy thuốc sắp xếp ngăn nắp từng loại thuốc, công dụng tác dụng, dược lý của thuốc
- Các nhóm, loại thuốc bán ra nhiểu tại quầy thuốc:
Dạ dáy tá tràng: Phosphalugel, domperidon…
Bệnh về đường tiêu hóa: Malox,smecta, loperamid…
Huyết áp tim mạch tiểu đường: Vastarel, amlodipin…
Thuốc bổ vitamin: Vitamin c, upsa c…
Giảm đau hạ sốt: Paracetamol, efferagan…
Thuốc ho: Eugica, siro ho bổ phế, ho astex…
Thực phẩm chức năng: Chức năng gan bảo nguyên, bảo xuân…
Các nhóm thuốc dạ dày tá tràng thường được bán tại quầy thuốc do thói quen sinh hoạt không đều đặn Những người thường xuyên căng thẳng, bị stress hoặc sử dụng thuốc lá, rượu bia có nguy cơ cao gặp phải các vấn đề về dạ dày.
Ngày nay, thức ăn nhanh trở thành lựa chọn phổ biến của giới trẻ Những món ăn này thường chứa nhiều dầu mỡ và gia vị như tiêu, ớt, hành, tỏi, điều này có thể ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa Do đó, thuốc tiêu hóa ngày càng được bày bán nhiều tại các quầy thuốc.
- Đa phần người lớn tuổi và một phần đâu đó người trẻ hiện nay điều gặp phải các vấn đề tim mạch, huyết áp và đường huyết
Thời tiết đang chuyển sang mùa mưa, dẫn đến độ ẩm không khí cao, dễ gây ra các bệnh như cảm cúm, sốt, nhức đầu, đau họng, ho và sổ mũi Do đó, trong thời gian này, nhu cầu sử dụng nhóm thuốc ho, giảm đau và hạ sốt tăng cao.
- Các toa thuốc được khám trong bệnh viện mà không có bảo hiểm y tế ra quầy thuốc mua thuốc
Các loại thuốc thông dụng có thể dễ dàng mua tại quầy thuốc, nơi khách hàng được phục vụ nhanh chóng và tận tình Nhân viên tại quầy thuốc luôn sẵn sàng tư vấn và hỗ trợ người dùng trong việc lựa chọn thuốc phù hợp.
- Ngoài ra một số mặt hàng như thực phầm chức năng, khẩu trang y tế cũng được bán nhiều ở quầy thuốc
4.2.1 Tình hình bán thuốc tự khai bệnh:
Tiêu chí lựa chọn thuốc không kê đơn (Thông tư 23/2014/BYT ngày 30/6/2014)
Thuốc đáp ứng đồng thời các tiêu chí sau mới được lựa chọn vào danh mục thuốc không kê đơn:
1 Thuốc có độc tính thấp, trong quá trình bảo quản và khi vào trong cơ thể người không tạo ra các sản phẩm phân hủy có độc tính, không có những tác dụng có hại nghiêm trọng (là những tác dụng có hại gây hậu quả tử vong, nguy hiểm đến tính mạng, cần phải nhập viện để điều trị hay kéo dài thời gian điều trị, gây tàn tật vĩnh viễn hay nặng nề, sinh con dị dạng, dị tật bẩm sinh và các hậu quả tương đương) đã được biết hoặc khuyến cáo có tác dụng này
2 Thuốc có phạm vi liều dùng rộng, an toàn cho các nhóm tuổi, ít có ảnh hưởng đến việc chẩn đoán và điều trị các bệnh cần theo dõi lâm sàng
3 Thuốc được chỉ định trong điều trị các bệnh thông thường và người bệnh có thể tự điều trị, không nhất thiết phải có sự thăm khám, tư vấn và theo dõi của thầy thuốc
4 Đường dùng, dạng dùng đơn giản (chủ yếu là đường uống, dùng ngoài da) với hàm lượng, nồng độ thích hợp cho việc tự điều trị
5 Thuốc ít tương tác với các thuốc khác và thức ăn, đồ uống thông dụng
6 Thuốc không gây tình trạng lệ thuộc
Một số thuốc tự khai bệnh ở quầy thuốc:
1 Tiêu chảy Đi cầu phân lỏng,đau quặn bung,đi nhiều lần
Sáng 2 viên, chiều 2 viên Tiphaxiode
Sáng 1 viên, chiều 1 viên Antibio Sáng 1 gói, chiều
Thuốc bán ra phù hợp với triệu chứng người bệnh
2 Đau đầu Nhức đầu chóng mặt kèm theo ói
Sáng 1 viên, chiều 1 viên Ginkobiloba
Sáng 1 viên, chiều 1 viên Paracetamol
Thuốc bán ra phù hợp với triệu chứng người bệnh
3 Nhức răng Đau răng kèm theo sưng
Sáng 1 viên, chiều 1 viên Apha choay
Sáng 2 viên, chiều 2 viên Rodogyl 500mg
Thuốc bán ra Phù hợp với triệu chứng người bệnh
4 Sổ mũi Chảy nước, mũi hắt hơi
Sáng 1 viên, chiều 1 viên Pdreni
Sáng 1 viên, chiều 1 viên Pola 6 Sáng 1 viên,
Thuốc bán ra phù hợp với triệu chứng người bệnh chiều 1 viên Loratadin
5 Ho Ho có đàm, ngứa cổ
Sáng 1 viên, chiều 1 viên Ambroxol
Sáng 1 viên, chiều 1 viên Betamethasone
Sáng 1 viên, chiều 1 viên Vitamin c
Thuốc bán ra phù hợp với triệu chứng người bệnh
4.2.2 Tình hình bán thuốc kê đơn: (Thông tư 46/2011/TT-BYT ngày 21/12/2011)
Khi bán thuốc theo đơn, cần có sự tham gia trực tiếp của người bán lẻ có trình độ chuyên môn phù hợp, đồng thời phải tuân thủ các quy định và quy chế hiện hành của Bộ Y tế.
Người bán lẻ cần tuân thủ đúng đơn thuốc khi bán hàng Nếu phát hiện đơn thuốc không rõ ràng về tên thuốc, nồng độ, hàm lượng, số lượng, hoặc có sai phạm về pháp lý, chuyên môn, hoặc ảnh hưởng đến sức khỏe của bệnh nhân, họ phải thông báo ngay cho người kê đơn.
Người bán lẻ có trách nhiệm giải thích rõ ràng cho người mua và có quyền từ chối bán thuốc theo đơn trong các trường hợp như đơn thuốc không hợp lệ, có sai sót, nghi vấn, hoặc không nhằm mục đích chữa bệnh.
Người bán lẻ, là dược sỹ đại học, có quyền thay thế thuốc bằng một loại thuốc khác có cùng hoạt chất, dạng bào chế và liều lượng, nhưng chỉ khi có sự đồng ý của người mua.
- Người bán lẻ hướng dẫn người mua về cách sử dụng thuốc, nhắc nhở người mua thực hiện đúng đơn thuốc
- Sau khi bán thuốc gây nghiện, nhân viên quầy thuốc phải vào sổ, lưu đơn thuốc bản chính
Một số thuốc kê đơn ở quầy thuốc:
1 Sỏi thận Đau vùng thắt lưng kèm nôn hay trướng bụng
Levofloxacin 500mg Sáng 1 viên, chiều 1 viên Diclofenac 75mg Sáng 1 viên, chiều
1 viên Drotaverine 80mg Sáng 1 viên, chiều
Giảm đau và giảm co thắt giúp bệnh nhân bớt đau
2 Đau khớp háng phải Đau nhức xương khớp, khó khăn khi đi lại
Etoricoxib 60mg Sáng 1 viên, chiều
1 viên Rabeprazol 20mg Sáng 1 viên, chiều
1 viên Myonal 50mg Sáng 1 viên, chiều
1 viên Mecobalamin 500mg Sáng 1 viên, chiều 1 viên Diclofenac (tub) bôi ngoài da
Thuốc uống có kèm theo thuốc đau bao tử cho bệnh nhân và có thuốc bôi ngoài da
Rối loạn tiêu hóa, viêm dạ dày Đau bụng,đầy hơi ăn không tiêu, buồn nôn, mệt mỏi, chán ăn, ợ hơi, ợ chua
Quanpanto 40mg Sáng 1 viên, chiều
1 viên Buscopan Sáng 1 viên, chiều
Thuốc phối hợp điều trị bệnh hợp lý, bổ sung men cho đường tiêu hóa
1 viên Enterogemina Sáng 1 ống, chiều
1 ống Phosphalugel Sáng 1 gói, chiều
1 gói Calcium corbiere Sáng 1 ống, chiều
Gây sốt từng cơn, đau mỏi và nhức cơ, mệt mỏi
Effralgan 500mg Sáng 1 viên, chiều
1 viên Loratadin Sáng 1 viên, chiều
Có bổ sung vitamin cho bệnh nhân để tăng sức đề kháng
5 Viên họng cấp Đau họng , ho
Augmentin 250mg Sáng 1 gói, chiều
1 gói Astex 90ml 1 chai Sáng 2,5ml, trưa 2.5 ml, chiều 2.5 ml Bioflora 100mg Sáng 1 gói, chiều
Phù hợp triệu chứng người bệnh
4.2.3 Tình hình bán thực phẩm chức năng :
CHỨNG THUỐC BÁN RA NHẬN XÉT
1 Viêm đại tràng Đau quặn bung, Rối loạn tiêu hóa, đi ngoài nhiều lần
Tràng phục linh Sáng 3 viên chiều 3 viên
Thực phẩm chức năng bán ra phù hợp triệu chứng người bệnh
2 Đau nhức Đau nhức xương,đi lại khó khăn
Jex Sáng 1 viên chiều 1 viên
Thực phẩm chức năng bán ra phù hợp triệu chứng người bệnh
3 Sạm da Nám da, da sần
Sâm angla Sáng 1 viên chiều 1 viên
Thực phẩm chức năng bán ra phù hợp triệu chứng người bệnh
Nổi mụn ,da sần sùi, khô nứt, sạm nám
Nauren z Sáng 1 viên trưa 1 viên chiều 1 viên
Thực phẩm chức năng bán ra phù hợp triệu chứng người bệnh
5 Viêm xoang Sổ mũi, hắt hơi, ngạt mũi
Sum hevi Sáng 3 viên chiều 3 viên
Thực phẩm chức năng bán ra phù hợp triệu chứng người bệnh.
THÔNG TIN, GIỚI THIỆU VÀ HƯỚNG DẪN SỬ DỤNG THUỐC
Các hình thức quảng cáo thuốc và mỹ phẩm
Tờ rơi là công cụ hiệu quả để quảng bá sự kiện và sản phẩm mới của công ty, với mục tiêu thu hút sự chú ý bằng thông tin đơn giản Chúng khuyến khích người đọc hành động ngay lập tức, đặc biệt khi có giới hạn thời gian cho các ưu đãi.
Lợi ích của tờ rơi:
Giá thành in ấn rẻ nhất với số lượng càng nhiều
Với kích thước vừa phải và hình ảnh đẹp mắt
Giúp sản phẩm tiếp cận nhanh với khách hàng với thông tin đầy đủ
Quảng cáo trên thông tin điện tử, tivi, radio, internet
Tivi có nhiều khán giả hơn nhiều, quảng cáo trên tivi sẽ tiếp cận khán giả trong lúc họ tập trung nhất
Quảng cáo trên tivi là một công cụ mạnh mẽ giúp doanh nghiệp truyền tải thông điệp một cách hiệu quả thông qua hình ảnh, âm thanh và ánh sáng Điều này không chỉ tạo ra cảm xúc mạnh mẽ cho khán giả mà còn nâng cao độ tin cậy đối với sản phẩm và thương hiệu.
Quảng cáo trên tivi mang lại cho bạn cơ hội sáng tạo nội dung mang dấu ấn hay cá tính riêng vô cùng hiệu quả
Các poster tại các quầy thuốc, quầy thuốc
Các chương trình hội thảo thuốc, mỹ phẩm.
Việc tư vấn, hướng dẫn thuốc cho khách hàng
Các quy định về tư vấn cho người mua thuốc
Tư vấn đúng đắn, đảm bảo hiệu quả diều trị
Chỉ tư vấn, cung cấp thông tin về loại thuốc không bán không đơn
Trong trường hợp cần thiết, bệnh nhân nên được tư vấn để đi khám bác sĩ chuyên khoa phù hợp hoặc bác sĩ điều trị.
Tư vấn để bệnh nhân chọn loại thuốc có giá trị hợp lý nhất là người nghèo
Không cung cấp thông tin hoặc quảng cáo thuốc trái quy định, và không khuyến khích người tiêu dùng mua thuốc vượt mức cần thiết Đối với những người chưa cần dùng thuốc, nhân viên bán thuốc cần giải thích rõ ràng để họ hiểu và tự chăm sóc, theo dõi triệu chứng bệnh của mình.
Hỏi người mua về bệnh và thuốc mà người mua yêu cầu
Tư vấn về lựa chọn thuốc, cách sử dụng và hướng dẫn sử dụng thuốc được cung cấp bằng lời nói và thông tin trên bao bì, đặc biệt trong trường hợp thuốc không có đơn kèm theo.
Cung cấp thuốc đúng cách là rất quan trọng, bao gồm việc kiểm tra đối chiếu thuốc bán ra với toa thuốc Khi giao thuốc cho bệnh nhân, cần chú ý đến tên thuốc, hàm lượng, số lượng, chủng loại và chất lượng thuốc qua cảm quan Điều này cũng áp dụng cho các dạng bào chế khác nhau.
Khi sử dụng thuốc viên nén, cần uống nguyên viên với nước đun sôi để nguội Đối với thuốc kháng acid điều trị viêm loét dạ dày, cần nhai trước khi uống Với viên nén sủi bọt, hãy hòa tan hoàn toàn trong nước theo đúng hướng dẫn và uống hết.
Thuốc bao tan ở ruột thường được bào chế dưới dạng viên nén bao phim, giúp bảo vệ thuốc không bị tan trong dạ dày Lớp phim mỏng này sẽ tan rã và giải phóng thuốc khi đến ruột.
Việc bao phim giúp thuốc không bị phân hủy bởi dịch vị dạ dày, bảo vệ niêm mạc dạ dày, do đó cần nuốt nguyên viên thuốc Một số thuốc đặc biệt, như thuốc trị đau thắt ngực, có thể được ngậm hoặc đặt dưới lưỡi để tan từ từ Đối với thuốc viên nén dùng ngoài, như thuốc đặt âm đạo, cần nhúng ướt viên thuốc trước khi sử dụng để tránh trầy xước niêm mạc Đặc biệt, thuốc có tác dụng chậm phóng thích hoạt chất liên tục trong thời gian dài (thường là 12 giờ) và chứa liều cao hơn thuốc thông thường, nên cần tuân thủ đúng liều lượng, số lần và thời gian uống theo chỉ định của bác sĩ để tránh nguy cơ quá liều.
Việc bán và sử dụng thuốc đảm bảo an toàn, hiệu quả
Khi khách hàng đến nhân viên tiếp đón và chào hỏi khách
Khách hàng có thể yêu cầu mua một loại thuốc cụ thể hoặc tự mô tả triệu chứng bệnh của mình Nhân viên bán hàng cần nắm rõ thông tin về cách sử dụng thuốc để tư vấn chính xác cho khách hàng.
Khi khách hàng yêu cầu mua một loại thuốc cụ thể, nhân viên cần tìm hiểu và xác định xem việc sử dụng thuốc đó có phù hợp với việc điều trị hoặc triệu chứng bệnh mà khách hàng đang mắc hay không.
Thuốc có trong danh mục thuốc phải kê đơn hay không?
Thuốc được sử dụng để điều trị các bệnh lý hoặc triệu chứng cụ thể, và đối tượng sử dụng thuốc cần được xác định rõ ràng, bao gồm giới tính, độ tuổi, tình trạng sức khỏe, cũng như việc có mắc bệnh mãn tính nào hay không Ngoài ra, cần xem xét các loại thuốc đang sử dụng, hiệu quả của thuốc và các tác dụng không mong muốn có thể xảy ra.
Trường hợp khách hàng hỏi và tư vấn điều trị một số chứng bệnh thông thường nhân viên cần tìm hiểu:
Ai dùng thuốc (tuổi, giới tính, ) mắc chứng bệnh gì? Biểu hiện thời gian mắc chứng bệnh? Chế độ sinh hoạt, dinh dưỡng?
Bệnh nhân có đang mắc bệnh mãn tính gì? Đang dủng thuốc gì?
Bệnh nhân đã dùng những thuốc gì để điều trị bệnh/ triệu chứng này? Dùng như thế nào hiệu quả
Nhân viên sẽ hướng dẫn sử dụng thuốc đảm bảo an toàn hợp lý, hiệu quả:
Khi uống thuốc, cần lưu ý uống với khoảng 100 - 150 ml nước để hạn chế tác hại của thuốc Tránh sử dụng các loại nước khác như sữa, nước hoa quả, trà, côca, cà phê, và rượu, vì chúng có thể tương tác với thuốc, ảnh hưởng đến hiệu quả điều trị và thậm chí gây hại Nên ngồi hoặc đứng khi uống thuốc, và chỉ nên nằm sau khoảng 10-15 phút.
Không nên uống thuốc nước trực tiếp từ chai hoặc lọ, vì cách này không đảm bảo liều lượng chính xác và có thể làm thuốc bị nhiễm bẩn Hãy sử dụng dụng cụ đo lường đi kèm để đảm bảo an toàn và hiệu quả khi sử dụng thuốc.
- Khi mới uống thuốc xong không nên vận động ngay Bởi sau khi thuốc vào đến dạ dày, phải mất 30-60 phút thì thuốc mới phát huy tác dụng
Thuốc uống vào thời điềm nào (bụng đói hay no)
Thuốc uống và theo chế độ dinh dưỡng như thế nào?
Uống thuốc tránh dùng những thực phẩm nào (tăng tác dụng phụ Giảm tác dụng )
Uống đúng liều lượng cho
Uống thuốc như thế nào (nguyên hay nhai? )
Uống cách các thuốc khác đang dùng (nếu có)
Tránh lái xe đối với thuốc gây buồn ngủ.
