=-Utf8-B-Rwjvb2Sgvog7Lsbjaog7Qwmga2Jdtg5Nigdp-= =-Utf8-B-Yw4Ga2Nhur9Uihryw7Pjigpdowmgbg_Huqfpia==-= =-Utf8-B-Bmjdocbjw7Ruzybj4Buzbmcgugjhuqduidiglq==-= =-Utf8-B-Ifrtliblvfmuifbfqsbedxkgq+G7Qy5Wzgy=-=.Pdf

PHẨN BA TẠO LẬP KHÕNG GIAN KIÊN TRÚC CÁC LOẠI NHÀ CỐNG CỘNG ■ « C h ư ơ n g 8 NHÀ TRẺ MẦU GIÁO I S Ự H Ì N H T H À N H N H À T R Ẻ M Ẫ U g i á o N h à trẻ m ẫ u g iá o là nơi n u ô i d ạ y trẻ e m t r[.]

k h ỏ n g c ẩ n t h i ế í v ể n h i ể u p h ư ơ n g d í ệ n

ớ p h í a irirứ c c ơ s ờ g ử i Irè n ê n đ ổ m ộ t k h o ả n g ỉ r ố n g t i ế p g i á p v ớ i c o n d ư ờ n g lic n h ệ với

piiò phường; xung q uíin li khu vực nên có m ột vành dai cà y X iiiili lộ ng clùm g 5 - lOm và

th ì p h ả i c ó c h ỏ d ể c h o c o n b ú

V ớ i n h à t r ẻ t h ì c ẵ i i p h ả i c ó c á c p h ò n g r i ê n g c h o l ừ n g n h ó m Uiổi; c ò n v ớ i n i ẫ u g i á o thì

p h ò n g t h a y q u ầ n á o n ê n t á c h r a l à m h a i p h ò n g ( m ỗ i p h ò n g c ó d i ệ n l í c h k h o ả n g 1 5 m )

G h i c h u : N h ó m m ả u g iá o ban Iigày; B- N h ó m vườii trẻ baii n g à y ;

C- Lô~i v à o n h ó m vườii trẻ; D - L ối v à o Iihtỉíĩi niảu g íá õ

1 - L ô 'i v à o : 5 - H i ê n n g ủ ; 9 - Sấy quán áo; 1 3 - P h ò n g là m việc; 1 7 - T iệ t ựìing;

T h u ậ n lợi n h à i c h o t r ê v à b ố m ẹ c á c c h á u c ũ n g n h ư c h o n h â n v i ê n p h ụ c v ụ là 1 t ầ n g

T r o n g c á c n g ô i n h à i n ô i t ầ n g n g ư ờ i t a d ẻ líiiết k ế đ ư ợ c lố i v à o r i ồ n g b iỏ i c h o t ù n g n h ó m irẻ

k h i c ầ n liỗ n h ệ v ớ i n li;m t h ì c ó h à n h l a n g c h u n g giữ íi c á c n h ó m trẻ

a ) K iểỉỉ niu) ỉr ể lìỢỊy k liố i: h ) K iể u m ậ ĩ h c h ỉiỉx â y (lựnỉị.

1 - C á c p h ò n g c h o Irẻ; 1A - H iê n ngù; 2-3- K h u vực c ó ] phần m á i; 4 - Sân th ể đụ c ;

5- V ư ờ n rau; 6 - Sân chơi; 7- Đưcmg v ò n g q u a n h nhà

N h à Irè h a i l á n g n ê n c ó n h ữ n g cỉiéu k i ệ i ì v ệ siiìli y t ế n h ư n h a u v à p h ả i t h u ậ n t i ệ n c h o

v i ẹ c s ử d ụ i ì g Đ ổ i với c á c p h ò n g g ử i Irc m ờ r a b a h ư ớ n g ílìì n h ữ n g d i ể u k i ệ n v ệ s i n h y t ế

ấ m c i ì n g v à ĩin c á n ớ n ơ i m à p h ầ n l õ n t h ờ i g i a n [ là n g n g à y r r ẻ s i n h h o ạ t

N h ữ n g c ìin p h ò n g g ử i trỏ c á n p lià i s á n g s ủ a , t h o i í n g r n á t ( d i ộ n t í c h c ử a Iriỉn d i ệ n t íc h s à n tìr 1; 4 - 1 : 5 ) v à p h á i b ả o d ả iĩ i c á c đ i ể u k i ộ n tố t v é vi k h í h ậ u ,

đ ổ vải lól; 14 Sấy k h ô q u á n áo;

H in h 39: Các kiểu nhà trẻ, mầu giáo theo ỹ tư<híg thiết kẻ điển ỉìinh

M ỗ i n h à c đ ii đ ư ợ c t r a n g bị d ó n g b ộ , kõ Cii d ó g ồ c ầ n c h o v i ệ c g i á o d ụ c Irẻ T u y n h i ẻ n

v i ệ c i r a n g t h i ế t b ị c ũ n g c ẩ n p h á i đ ặ t r a ở n ,ú c nluVi đ ị n h s a o c h o n h à đ ư ợ c g ọ n g à n g , thuẠn tiỌn c h o Irẻ vui c h ơ i p h ù h ợ p v ớ i đ ặ c đ i ế m CIUI lirng Ị ứ a t u ổ i , d ề t h e o d õ i c h â m s ó c c h i í n g VÌI

l à m v ê s i n h

Những đồ gồ cán dùng cho trẻ là Iihữiia pliircnig tiện sư phạm , vệ sinh, y tế v à phụ

i h ii ộ c v à o y ê u c á u s ứ d ụ n g - Đ ổ g ỗ ( b à n g!iẽ, y iit ờ t i g , lủ -.,) p h á i p h ù h ợ p v ớ i c h i ề u c a o v à

s ú c l ư c c ù a t r ẻ b á o đ à m đ ư ợ c (ir t h ế t h o á i iHiii b in h t h ư ờ n g c ủ a trỏ k h i sir d ụ n g , C ấ u t r ú c d ổ

g ỗ plià i d ơ n g i à n , d ẻ d à n g ì a u r ử a , I r á n h níiữ itg k h e k ẽ , n a õ n g á c h c h ứ a b ụ i v à đ ọ n g b ẩ n , íố t nluH l à d ì i n g c á c d ổ d ạ c d ư ợ c d á n h v é c n i đ ỏ n h ư a , e ỗ ló i iTii c a Đ ể I r á n h g â y t ổ n I h ư ơ n g

c h o i r é th ì t ấ t c ả n h ữ n g đ ồ g ỗ , n h ấ t l à n h ữ n íi clicni d ề t i ế p x ú c c ầ n đ ư ợ c l à m n h ẵ n , Iố't n h ẵ ì

BảnỊỊ 10 N h ữ n g c h ỉ tiêu k i n h t ế - k ỉ t h u ậ t c h o việc x ả y dựĩìịị n h à tré m ả u giáo

D i ệ n tích

h ữ u ích( m ' )

D iệ n tíc h

h ữ u ích c h o

m ộ t c h ỗ{m “)

khối tích loà nhà( m ' )

K h ố i tích

c h o m ộ l c h ồ(m"^)

C ơ c ấ u m ặ t b ằ n g t ỏ n g tliổ n h à t r ư ờ n g v à c á n h t|Li;iii liọ c d ư ì n i g đ ã h i ệ n d ạ i hcHì n h i ể u

G h i chíi:

- Đ ộ b ể n v ữ n g : N ơ i đ ấ t x â y d ự n g c ó q u y h o ạ c h ổ n đ ị n h d ư ợ c x â y d ự n g n h à c á p I - i l , noi

c h ư a ổ n đ ị n h x â y n h à c ấ p III v à I V

ở c á c n ư ớ c p h á t t r i ể n , q u y m ô x â y d ự n g I r ư ờ i ig h ọ c p h ổ t h ò n g d ư ợ c p h â n l o ạ i n h ư s a u :

H ìn h 40: Bỏ trí trường học trong khu dán cư

íj) T r o n g k h u p h ố : 1 Khu trường học 2- Khu nhà trè

5 V ư ờ n trư ờiig h ọ c ; 6 V ư ờ n ưẻ;

7- Đ ư ờ ĩig phố; 8 Vuừiỉ c ả n h ; 9 C h á n gió;

H inh 42: Thiết k ế điển hình các trường p h ổ thõng cơ sở

UUIMU 5

1 5

H ìn h 43: Trường p h ổ thông cơ sởf nhung đổi mới trong ihiẻt kê phòng Aợc.

16 P h ò n g lao d ộ n g đơ iì g ián

ii) T r ư ò iig P Ĩ C S c ó 2 3 5 2 học* sinh

A • C á c p h ò n g học;

B - N h à an

c - N h à T D T T ;D- C á c p h ò n g h ọ c ihciii

b) T rư ờ n g P T C S c ó 2 3 5 2 lìọc sinh (tá n g 1)

A - C á c p h ò n g h ọ c B- N h à ãn,

C - Cíìu lạ c b ộ T D T T

2 C ói k i ấ i tnrừnỉị hợỊ) n lìẩ Ị

H ìn h 44: Những ví dụ về trường học p h ổ thõng cơ sở mói

T h iể ỉ k ế đ iển lỉiỉỉh ĩn ỉờ ỉĩg p h ổ ỉlìôtiiị iO lỚỊ) ỊỊổỉìỉ ì 176 h ọ v sin h

A - P h ố i ciỉnh t ừ c ẩ ĩ ì g í h in b ''à o : B- M ạ t h ầ n ^ tảni* ì ; c - M ộ ĩ h â n ^ lú n ^ 2 ( tả n ^ d iể n hìn h )

/ - K h ô i lỚỊi c h o h ọ c s iĩìh tu ổ i 5 - 1 0 : I I k h ồ ĩ lớ p b ọ c s in h Ịìif^i ĩỶf 1 - 4 ,

/ / / - K h ố i lớjy liọ c h a n nỊỊáỵ: Ỉ V H ộ i rrườĩìi^ h ọ c ĩộ p rn ư tiỊclô n ^ l ì Ọ i siỉilì.

H in h 45: Ví dụ một vài gùỉi pháp tơ chức mặt bằng (ổng th ế

trườìtg p h ổ thông tniỉỉg hoc ỉ heo cơ cẩu cải tiến

H ìn h 46: Các kiểu b ố cục m ậí bằng tổng th ể trường p h ổ thông trung học à nước ngoài

c Bỗ' t rí n h à h ọ c c h ín h v à x ư ở n g t rr ư ờ n g k í t h ợ p k iế n trú c m ờ v à đ ó n g kín

cán (-K) làm cõng íá c vãn hoá q iiiìn ch iítiịỉ VÌI cò iiy lác Nhi'i vãn ho;» cá nước.

C h o lớ i n a y Cíi n ư ớ c c ó i r é n 5 2 Iiliù v ã n h o á T r u ii g l ã m ht)ạc ■rriing l à m v ã n h o á c á p ( i n h ihìiiih p h ố i r ẽ n 4 3 1 I ihà Viìn h o á cAp q u ậ n , h u y é i i và h ì m g n g à n Iihà v ã n h o á c ấ p Kã

II PHÂN BỐ NHÀ VẢN HOÁ TRONG KHU DÂN c ư

+ Các phòng cho các chuyên gia, g iáo vièn, các nhà nghiồii cihi phục vu dào [ạii

+ C á c p h ò n g p h ụ c VII ã n u ố n g , g i ả i k h á t , n h à n g h i , b á o v ệ

- Phân loại Iheo qu y m ỏ sirc ch ứ a c ú a phòng khán

giá Loại n hó c ó sức chứa u‘r i (X) giá 3 0 0 chồ.

- Loại vừa có sức chứa lù 30 0 - 6 0 0 chỗ.

Loại lớn c ó sức chứa íừốíX) - 1200 chỗ.

- Loại lớn hưn I2(K) c h õ được xác định thuộc về cung vản lioá

Đ ặc diếm cúa phòng khán giá loại nh ỏ thưcmg bô trí ghé ngồi x em trên sàn phảng giặt cấp lừng d oạn ch o 5 - 6 hàng g h ế x ếp theo ngang nhà Loai vừa và lófn Ihì b ố [rí nén giẠt cấp ch o từng hàng ghẻ sao cho d ộ cao chénh lệch đẩu người là I2 cm đế nhìn rõ Sđn khấu

có độ sâu lớn lừ 6 đến 12m ihường có m iệng sàn khấu.

Cùng với sự gia lãng sức chứa cỉia phòng khán giá thì thành phán, câu Irúc cLia sãti khấu

và những irang Ihiết bị phuc vụ c ũ n g lãng lên, Phông m àn cẩn được treo vể phía sâu cù a sân

k h ấ u p h ù h ơ p v ớ i c h ứ c n â n g c a n h ạ c , m ú a h á t , k ị c h d ể c ó i h ể q u a n s á t đ i r ợ c rõ

!V M ÔT SỐ CHÍ TIÊU DIỆN TÍCH XÂY DỤNG CÁC PHÒNG CH Ú YẾU ĐẼ THAM

KH ÁO (tlico N guyén Đ úc Tliiểiii)

- Riòiig làm việc cho lập ửiế lớn lấy 3,5 -ỉ- 4m ‘/chổ, cho lập Ihẽ nhó lấy 0.45 -

().55m"/chổ Phòng ch o giám dốc, giáo sư nghiên cứu 16 ().55m"/chổ 20mVphòng.

Phòng máy chiêu phim lấy 7 - 8m"/máy.

Kiêu sân

khấu

Bế rộng

phòng khán giá

Rộng (m)

Cao (m)

1

Sán bài và kliông gian the ihao thíim kháo báng dưới díly:

Lt)ại c ô n g t r ì n h Kícli ihước niiii bĩing (m) K í c h lln ró c k h ô i i g g i a n ( m )

S í l i ỉ t c n n i t 1 1 X 2J 2 0 x 4 0

(T h eo T n íờ n ^ Đ ạ i h ọ c K iéh trín Nsịơ)

Loại nhà vàn hoií

Khối tích cho 1 chỗ cùa phòng giài trí (m")

Khối tích 1 chồ cho phòng ớcAu lạc bộ

(m ’)

Tương quati sức chứa khu giài trí so với khu câu lac bô

M ột s ố giái ph áp bô' cục nhà vãn hoá tham kh áo trên hình 48, 49, 50, 5 1.

N guyên tắc bỏ’ cục nhà vãn lìoá là phải tách riêng khu vui chơi giải trí khòi kiiu câu lạc

bộ để tránh ổn cho nhau Song vể mặt kiên trúc phải được tạ o ihàiih m ột tổng Ihể (hống nhất giữa hai khu với cánh quan bèn ngoài.

- Bố cục nhà vãii lioá dược ưa thícli hơn cả là phân t h à n h các Iiliótn phòng và bổ irí ưẽn một trục kiến trúc tliống nhất trong m ột lổ n g thể Mỗi nh ó m ở vị trí độ c lập song lại liẻn hộ chặt chẽ với nhau Ihỏiig q u a m ạng lưới hành lang, nhà cầu N him g nhược đicm cứa nó là kéo dài đưòng giao ihòng Đ ẽ khác phục nhược đ iểm này, người ta b ó cụ c nhà vãn hoá hợp iại thành 3 khối, giữii khối vui chơi giải trí, khối c àu lạc b ộ và khối h à n h chính phuc vụ rồi nối với nh au bằn g hàn h lung, nhà cẩu, m ôi truờng sẽ Ihông (hoáng.

- B ó ' c ụ c n h à v ã i i U o á t h e o g i ã i p h á p h ợ p k h ố i t o à n d i ệ n t h à n h m ộ t n h à c ó ư u đ i ể m l à t i ế i kiêm đất xây dựng, ríit gọn m ạng lưới kỹ thuật hạ tầng c ơ sở, song với k h í hâu nóng ẩm thì

k hỏng phù hợp, Ihòiig thoáng k ém , tận d ụ n g được ít ánh s á n g tự nhién , hạn chẽ' tổ chức cảnh qu an sản vườn, cây xanh, m ậí nước v.v

- Bô’ cục nhà vãn hoá sinh hoạt theo điểu kiện địa hình tự nhién, phức lạp G iải pháp bô cuc này đòi hỏi sự khéo léo cùa người Ihiêt k ế là tận d u n p tốt ciinh q u a n dế tổ chức kiến trúc Irẽn mặt bằng và ihco chiều đứng đ ộ d ố c sườn đổi tạ o nôn cánli qiiiin m ội cách chặi chẽ và đẹp Đ iều níiy qiiyci định sức h âp dẫn và tạo ra khả Iiãng sừ d ụ n g nhà Viìn hoá tới mức tối đa.

Trong xây dựng nhà vãn hoá cá n kết hợp sử d ụ n g các loại vật liệu mới và vật liộu cổ truyển c ó tác dụng làm phong phú ngoại nội thất kiến trúc miiiig tính dcìn tộc và hiện đại.

- Cần lưit ý bỏ' trí niột s ố phòng cúa n h à vãn hoá:

+ Buồng đặt m áy chiếu phim trén tẩng 2, tuỳ yêu cầu c ó thc từ 2 - 3 m áy ờ cuối phòng khán già.

+ P h ò n g giải lao cần b ố trí c ạn h p h òn g ch iếu phim , p h ò n g k hán giả, hội trường;

+ Các phòng tập dượi, diễn (hử, hội trường âm n h ạc b ố ư í ờ tẩng 2.

+ Các phòng vui chơi nhẹ nhàng như phòng bi-a, cờ tướng, bóng bàn nên b ố trí ờ các tầng 3 + Cág phòng thể dục, vũ diệu, xưởng học nghề n ên dặt ỏ tầng 1.

+ T h ông thườiig người ta chỉ xây d ự n g n h à vãn h o á cao lừ 1 đ ến 3 lần g sù dụng thuận tiện, dễ hài hoà với m ôi trường cành q u an , bề th ế và đẹp.

1 • Các sơ đồ nhà văn hoá ờ dạng cán xiíng

H ìn h 48: B ó ' c ụ c n h à v ă n ỉ v i á c à n x ứ n g h o ặ c k h ô n g c á n x ứ n g

A t— a—I

1 1 2 irt-ế 1

l ì É T

Ghi chú: A- Câu iạc bộ ở trước rạp hác ở írẻn tnic chính.

B- Câu lạc bộ trên trục chính, rạp hái bố irí ở phía trưóc

C- Lối vào đi qua phòng ngoài, rạp hát ờ sân bốn irong

D- Rap hát ở tnróc trục chính, cău lạc bộ ở phía sau, lối vào qua sảnh

E- Câu lạc bộ ó phía trước, rạp hát ờirong, phòng ĩigoài cách biôl riêng

G- Rạp hát ỏ phía irưóc tr iỊ C chính, phòng ngoài lách rièng

1- Phòng ngoài; 2- Giải lao; 3- Plìòns khán giá; 4- Sầu khau;

G hi chú: 1- Phòng ngoài; 2- Giải lao; 3- Phòng khán giàn; 4- Thư viện; 5- Kho;

6- Phòng cho nghệ sĩ; 7- Kho; 8 - Khu vê sinh; 9- Phòng TDTT; 10- Sân khấu

2 Hội irưòĩìg 900 chỗ 10 Hội trường nhỏ

c) Bó cục cung văn hoá kiểu hc^ khổì 800 chò

4 Sân khấu;

H ìn h 51: T r u n g t á m v ă n h o á t ỉ n h B ạ c L i ê u ( 1 9 7 9 ) • K T S , V ư ( m g V á n L a i

M ậ t đ ứ n g p h í a trướ c

I L

M ạ t b ẳ n g t ổ n g ihể: I- K h ố i b iê u d i ề n ; M ạ i b ằ n g c ô ì 0 0 0 : I - C a f e g iả i k h á i ; 2* C h ế b iế n p i ụ c vụ;

2 - K h ố i c â u lạc b ộ ; 3- K h ô i triếiì lă m ; 3 - G i a n h à n g v ă n h o á p h ẩ m tlìiếl b ị đ ổ d ù n g ; 4 - Síii k h a u4- K h ó i trưiig b à y n g o à i ỉrưừi; 5* K h ố i q u a y ; 5 - K h o ; 6 - N h à d c x e n h â n v i ê n ; 7 - P h ò n g th u ậ í;ửiể i h a o n g o a i i r a ; 6 - K h ố i bi6u d i ẻ n 8 - G a r a ổ l ổ ; 9 - P h ò n g k h á c h ; 10- K h ô n g g iíin ir iĩn lă mngo ài trò i; 7 - Q u ả n g Crường c r im g b à y ; 11- B a n lổ c h ứ c ưién l ã m ; 12- C á c ị ih ò ĩg c h ứ c

n ã n g C L B ; 13- Y iế.

M ặ t b ẳ n g C Ố I 4 5 0 : 14- P h ò n g k h á n g i ả lí O O c h ỏ ; M ặ t b ủ n g c ố ỉ 10.00: 2 0 - P tìò n g k ù ê u vQ; 15- P h ò n g đ ạ o c ụ ; 16- P h ò n g à m ĩ h a n h ; 1 7 - N g h ỉ g i ả i l a o ; 2 Ú K a r a o k c ; 22* P h ò n g p h a c l ế p h ụ c 18- P h ò n g h ộ i i h ằ o ; 19* C á c p h ò n g h o á i r a n g , n h ạ c c ô n g v ụ ; 2 3 - B a n c ỏ n g 2 0 0 c h ỗ

MÁT CẤT

C h ư ư n g 11

RẠ P CHIỂU PHIM

1 KHÁI Ọ U Á T S Ự P I I Á T TRIỂN CỦA R Ạ PC H lỂU PĨIIM

V à o cuối th ế kì XIX ở châu Âu đ ã xuãì liiện niột loại hìnli giái trí còng cộng mới mè, gọi là Kinomatografia xuàì phát từ hai íừ Hy Lạp ghép lại, Iigliĩa là "sự vận đ ộng" và "được ghi lại " K inom atograíia lần đầu liẽn đirợc chiếu tnrớc cóng chúng vào nãm 1895.

Thoạt đ;1u công việc chiếu phim ảnh chi coi như một lici m ục biếu diền giải trí ờ các tiệm c à phc, trong iriển lảm , cá c hội ch ợ v.v Nhưng rổi tính chất quần ch ú n g và lợi nhuận

i h i i đ ư ợ c c ú i i tió đ ã n h a n h c h ó n g đ ư ợ c đ ư a v à o c á c r ự p chiốLi p h i m l ĩ n h t ạ i N h ữ n g c ơ s ờ đ ó

cứ m ỗi n g ày được xfly dựng - irang ảm và trang Ihiết bị hiện dại lên Từ phim đen trắng dưưc chiếu írong các phòng c ò n bị m éo hình và m éo âm đ ã chuyến nhanh sang phim màu Sau đ ó người ta đã kịp ch in h lí lại kích ihước hìiiÍ! học cúa phòng dế khắc phục những nhược điỂnì trên, và có thêm tién sảnh, nơi gứi inĩi áo, ch ỗ ngồi khán già có tạo dốc Quy

m ô rạp chiếu phim ngày m ội lớn, c h ản g hạn ờ Paris c ó nip chiếu phim với sức chứa 600

người xem (rạp Hom opalas) hoặc từ IGOO - 2000 chỗ (rạp ở Nga) Phần lớn cắc rạp này

được thiếc k ế ihành nhà một láng.

Sự tiến bộ cùa khoa h ọc k ỹ thuật đ ã giúp cho kỹ Iighộ sán xuất phim và chiếu phim ngày cìiiig phái iriồn T ừ c liỗ ch ỉ c ó pliiiĩi câm và dcn trắng sau dược lổng liếng và có màu; từ chỗ

c h i c ó m àn ành hẹp và phẳng p h ụ c v ụ ch o số lư<mg Iigười xem ít, đến n ay đã c ó m àn ảnh

rông và niàn ành tròn (circoram a) với s ố khách xcm lên đen íìàng nghìn người, ờ mòi số Iiước còn xuất hiộn loại màn ảnh nổi- Cliấi lir(TDg hình chiếu và âm Ihaiih cũng ngày càng clưoc hoàn thiện đ ể đáp ứng yêu cầu nghe và nhìn ngày càng cao cùa người xem.

Đ ể có được những Ihành tini như trôn, đã có sự đóng góp quan trọng c ủa q uá trình cài tiến và hoàn Ihiện trong việc thiết k ế và xây dựng cá c rạp chiếu phim Người ta tìm tòi để sán g tạo ra những hình dáng, m àu sắc ứng dụng kịp thời nhihìg thành íựu mới cùa khoa học

kỹ thuật vậi liệu, kết cấu xây dim g đ ồ n g thời phù !iợp với nhữiig yêu cđu củ a kỹ thuật điện

à n h hiện dại nhằm tạo sức hâp dẫn đặc biệt cho rạp chiếu phim khi n ỏ đứng trong quẩn ihể dủn c ư hoặc m ột trung lâm giao lun vãn hoá cùa cộng đổng.

Những người thiết k ế cò n n ghiên cứu để tìm ra những kích thước và giải pháp cấu trúc phù hợp nhiVt c h o rạp đ ể đạt được những ch i tiêu tỏì nhất về chất lượng hình ành, m àu sắc

và đm thanh.

N gày nay, người ta đ ã ihay th ế những không gian đơn diệu củ a khối h ộ p c h ữ iihât cho

p h ò n g khán giả bẳng những hình khối đ a dạn g hơii như tạo thém các góc vuông, góc vát và

đưcmg cong ch o khối hộp ấy hoặc thay đổi hẳn mặl bằng theo các hình quạt, hình trứng, hình rãng cưa M ặt cắt ngôi nhà cũng không giản đ ơ n như trước kia m à đ ă có thèm nền dốc bậc hoặc dốc thoải, có Ihêin I hoặc nhiều ban công để tãng sô' lượng ngirời xem mà vẫn đảm bào k hoảng cách tốt nhất dế những người ngổi ở vị Irí xa nhất iro n g phòng xem vẳn nhìn rõ.

Q u y m ô sức chứa phòng khán già n g à y càng tăng k éo theo s ự thay đổi kích thước và hình dáng m à n hình, phương thức chiếu Hiện nay, bên cạnh những m àn h ìn h phẳng c ổ điển, phục vụ cho những phòng xem n h ỏ còn có những m àn ảnh rộng hình v ò n g cung tạo ra nhữiig g óc nhìn tự nhiên tới 146° và sử dụng 3 m áy chiếư đ ồ ng thời hoặc đối với phòng có sức chứa cực lớn (4 0 0 0 ch ổ ) người la phải sử dụng tới 11 m áy chiếu b ao qu an h khu vực người xem đ ể chiếu v ào các m àn ảnh h ìn h trụ.

T ừ những năm 5 0 cù a th ế kỷ X X, trên th ế giới đ ă xuất hiện m ột loại hình n g h ệ ỉhuật - kỹ thuật mới là vô tuyến truyền hình, di cùng với nó là hệ th ống màn ánh nhỏ được phố cập ngày càng sâu rộng tới các gia đình Đ iều này cũng có ảnh hường nhất đ ịn h đến sự phát triển cù a các rạp ch iếu phim - nhưng sức hấp dẫn đặc biệt củ a các rạp với những kh ống gian rộng, m àn ảnh lớn - vẫn còn đói với nhiểu người.

Các nh à nghiên cứu kỹ Ihuậí, các kiến trúc sư vẫn tiếp t ụ c nghiên cứu đ ể sáng tiìO và nàng cao hơn nữa khả năng phục vụ cú a rạp chiếu piiim ch o sự phát triển củ a ngành Iighệ thuật điện ảnh-

ÍI RẠP CHIẾU PHÍM TRON G s ơ Đ ồ Q U Y HOẠCH THÀNH PHỐ

Căn cứ vào sự pliảii b ố đất đai, vào khu vực phục vụ và ý nghĩa xũ hội, người (a pliíiii loại các rạp chiêu phim ở cấp ihìiiih pho, khu vực và phường Những rạp ch iế u phim lớn nhát m ang ý nghía củ a toàn thành phố c ó sức chứa từ so o 1000, 120U, 16U0 và có tliổ tới

4 0 0 0 chỗ N hững rạp này nhầm phục vụ nhân dàn tù't cả các khu vực cùa th àn h phô' và vùng lân cận, vì vậy thường được phán bô' ờ tn in g tâm thành phố, Irên những q u à n g trưìmg UVn và những đường p h ố lớn (hình 52a, b) Loại rạp chiếu phim cỡ cho loàn thành p h ố thirờiig clii

có một, còn phẩn lón ]à rạp chiếu phim khu vực với sức chứa từ 400 - 1000 chồ (uỳ Ihuộc dân số của khu Nhữiig rạp chiếu phim trong khu vực có bán kính phục vụ k h o ản g l,5 k m , tức là cách x a 15 - 2 0 phút đi bộ, thường bô' trí ờ trung tâm h oặc cạnh đ ư ờ n g p h ố lón cùa khu vực.

Vị trí xây dựng rạp chiếu phim cần rộng rãi và thuận úện ch o người di lới, k h ô n g gữy rơi loạn trật tự giao thông.

III MỘT SỐ RẠP CHIẾU CỦA NUỚC NGOÀI VÀ CÁCH B ố c ự c CỦA RẠP

Tuỳ thuộc vào s ố lượng dần c ư và điều kiên khai thác sử d ụn g m à rạp ch iế u phim được quỵ dịnh về thành phán, c ơ cấu và sức chứa cứa phòng khán giả-

T rong tiển S i í n h ciiiỉ rạp có chỗ gửi mũ áo của kháu giả giữa 2 buổi chiếu phim luản phiên Đường đi lại ra vào cùa khán giả cũng được thiết kê sao c h o những người đến sau kliôiig phái giao cắt với dòng người di ra Siiii buổi chiếu trước Những gian phòng rộng lớn dành c h o việc giải lao cìing với chỗ khiêii vũ quáii giải khái, chỗ đọc sách báo, phòng vui chcyị dà lạo ra cho rạp chiếu phim một phong cách cùa m ột cỏtig trình vãn hoá,

Người ía còn Ihiêì k ế nhĩnig rạp chiếu phim nhiều táng, các phòng khán già được dặt ờ I<1ng hai trén liền sảnh và phòiig giải lao Khối tích ch u n g của các rạp từ 4 0 - 50nr^ cho m ột chỗ H iên nay d ã có những "cung chiếu bóng ’ có quy n iô lớn với nhiéii phòng khán giả ihco nliữỉig Ihời điếm báí điỉu chiếu phim khác nhau đ ế giảm bcVt kích íhước của toà nhà, giám bớt sớ lượiig các phòng phục vụ.,, Vì vậy đã giảm khối lích xây dimg xuống chí còn

15 - ISm cho mỗi người xem Tính chất hợp lí và lièì kiệm cùa hệ thống rạp chiếu phim nhiểu pliòng khán giá đ ã nhanh chóng được chấp nhận và phát triến.

H ình 52: B ó tr í rạp h át kiêm chiếu p h im irong k h u dãn cư

T h eo phương thức chiếu, rạp ch iế u phim thường c ó hai loại: loại íhứ nhất là chi luân phiên khán già c ó m ộ t lần trưác khi vào buổi ch iếu mới; loại thứ hai là khán giả c ó Ih^ vào xem liên tục Irong khi phim đang được chiếu.

T h eo sơ đ ổ bỏ' trí mật bằng các phòng, rạp chiếu p him thường có các loọi:

S ơ đ ồ m ậ t hầìiịỉ giản đơỉi n b u t thì tiền sảnh cù n g với những b ộ phận khác như p h ò n g giải

lao, phục vụ và p hòng khán giá được b ố cục k ế tiếp nhau trên m ô i trục chính, v u ô n g góc với m ặt trước, ở sơ đ ổ m ặt bằng này có m ộ t loạt ưu đ iểm nên được áp d ụ ng nhiều, nhưiig lại c ó khuyết d iểm là chiểu dài nh à quá lón so vỏi ch iể u rộng củ a nó (khi m ờ rộng tiếp iheo chiểu sâu).

S ơ đ ồ m ậ t hằHiỊ p h ò n g khán iỊÌíì song soỉiỊị với p h ò iig ^ ià i la o đ é u vu ô n ^ ỵó v với sùnh

Ihì mối lương quan giữa các p h òng tốt, tiết kiệm hơn trong xây dựng và khai thác sử diiiig nhưng phức tạp hơn, tính khúc triết kém hơn (hình 52b).

S ơ đ ồ m ậ t hâiiiỊ p h ò n g khán ^ iã song soìiịị với p h ò n g sành và giới lao: Bố cụ c n à y đạí

được tính liên tục và rõ rệt của quy hoạch, Việc đi lại cùa khán giả thuận tiện, m ặt ũền

cô n g trình bể thế B ố trí phòng chiếu phim ờ đầu hổi thoáng mát.

S ơ đồ niặt huiiiỊ p h ò n g kết hỢỊ) của h a i ỵ ơ đ ố trên c ó nhirợc đ iểm là phức tạp và tốn kém

trong xây dựng.

S ơ đ ổ rạ p c h iê u p h im 2 Ịiliòng kliáii Í f /J tro/iiỊ n h à m ộ t rầiiỵ v ớ i c á c h s ắ p x ế p h a i p h ò n g khán giả có kích c ỡ như nhau ké liển ngãn cách bàng bức lường hoiỊc b ằn g phòng nghỉ hay

h a i p h ò n g k h á n g i á đ ư ợ c x ế p v u ô n g g ó c v ớ i p h ò n g n g h i , I i h ằ i n i n ụ c clích c á c l i li l i ế n g ồ n tiết kiệm Irong x â y dựng, viêc di lại (ừ sảnh vào các ph òng khán giá th u ận lựí (hình 53).

Sơ dỔ rạp chiếu phim hai phòng khán giá irong nhà hỗii hợp giữa hai lầng và m ột tiíng Irên v à Irọn VC11 h u i t á n g irêii c ó p h ò n g k h á n g i á đ ặ i m ỗ i t ầ n g m ộ t p h ò n g , h o ặ c c á h a i p h ò n g

khán giá ờ tầng liai, Các phòng sành và giài Uio dều ờ tầiìg mợl M ục đícli của giải pliãp bố

cục này là tiết k iệm đất xây dựng đ ô thị, b ó n g dá n g kiến irúc d ồ sộ.

Sơ d ổ rạp chiêu phim ba phòng là loại kiến Irức phúc tạp hơii loại n hà này dáp ứng việc

tổ chúc s ố buổi chiếu nhiều hơn k h án g iả ít phái c h ờ đợi Các cdng trình phục vụ c h o khán giả dược b ố trí ớ m ột trong ba p h òng khán giả, Vì vây khối tích xây dựng được g iảm bớt, chi còn 11 - I2m'^ ch o m ột chỗ, tính th eo loàn b ộ sức chứa cù a ba phòng Việc khai thác sừ

d ụ n g tiẽì kiệm T u y nhiên cũng c ó khó k h àn nảy sinh mới Irong việc tổ chức luân phiên các buổi chiếu Khối lượng các b ộ phận cấu thành to à n hà sẽ lớn hơn ở s ơ d ổ rạp chiếu phim hai pỉiòng M ột sô' sơ đ ồ tiêu biểu thuộc loại này được giới (hiệu trên (hình 54).

Sơ đ ồ rạp ch iếu phim ba phòng nói trên c ó p h ò n g nghỉ khá rộ n g ờ trung tâm tần g hai vói m ộ t cầu than g ờ chính giữa, ở ba phía phòng nghi là phòng k h á n giả ờ tầng 1, dưới phòiig khán giả là các phòng phục vụ Việc sắp xếp các hàng g h ế ngồi cù a khán giả b ắỉ đđu

lừ pliía phòng nghi và thấp dần lói các cửa ra, theo các phía của màn ảnh Nhờ đó m à sơ đồ này dại được ưu đ iểm là chi c ó m ột cầu thang đ ế hờ, và toàn bộ sơ đồ là rất kinh tế.

Hình 53: C á c r ạ p h á t k i é m ( ' h i ế u p h i m k é p t ừ I đ ế n 2 t ầ n g

1-TẲNG

1-TẲNG

a ) C ủ i' m ậ t h ỏ n iị m ậ ĩ i'ẳ i l o ạ i rợỊy / ỉ(hỉ\Ị

G hi chú: 1 Phòng hổn hợp ở tầng I ; 2 Các phòng giài lao ở tđng I ; 3 Các phòng nghi

bố Irí ớ phía irước; 4 Các phòng ớ các líỉng khác nhau; 5 Các phòng ở phía irước;