Học hỏi từ Đại tướng Võ Nguyên Giáp

Hơn 80 mươi năm hoạt động cách mạng, cuộc đời của Đại tướng Võ Nguyên Giáp gắn liền với sự nghiệp cách mạng của Đảng ta, dân tộc ta và Quân đội ta. Ở Đại tướng luôn sáng ngời những phẩm chất nhân cách của nhà văn hóa lớn, một tấm gương mẫu mực về đạo đức cách mạng: cần, kiệm, liêm, chính, chí công, vô tư; đặc biệt là 6 đức tính cần phải có của các vị tướng do Bác Hồ chỉ ra “Trí, Dũng, Nhân, Tín, Liêm, Trung” luôn được Đại tướng Võ Nguyên Giáp thực hiện đầy đủ, trọn vẹn. Đại tướng là tấm gương sáng về sự liêm khiết, giản dị, khoan dung, nhân hậu, khiêm tốn, ham học hỏi, đoàn kết, sống có tình nghĩa, hết lòng thương yêu đồng chí, đồng bào. Tình thương yêu con người của Đại tướng được hòa quyện với tình yêu quê hương, đất nước và đã để lại trong nhân dân Việt Nam cùng bạn bè quốc tế hình ảnh về một nhà lãnh đạo đức độ, tài năng, một nhà hoạt động thực tiễn xuất sắc, một chiến sĩ cách mạng kiên trung, suốt đời tận tụy hy sinh phấn đấu phục vụ Đảng, phục vụ nhân dân, phục vụ đất nước, không màng chút danh, lợi riêng tư.. Tên tuổi Đại tướng mãi gắn liền với những mốc son lịch sử trọng đại của đất nước, để lại trong lòng người dân Việt Nam một tình cảm đặc biệt về một vị tướng hết lòng vì nước, vì dân.

ĐỀ TÀI: HỌC HỎI TỪ ĐẠI TƯỚNG VÕ NGUYÊN GIÁP

I TIỂU SỬ ĐẠI TƯỚNG VÕ NGUYÊN GIÁP

Võ Nguyên Giáp (25 tháng 8 năm 1911 – 4 tháng 10 năm 2013), tên khai sinh là Võ Giáp, còn được gọi là tướng Giáp hoặc anh Văn, là một nhà lãnh

đạo quân sự và chính trị gia người Việt Nam

Ông là Đại tướng đầu tiên, Tổng Tư lệnh tối cao của Quân đội Nhân dânViệt Nam, một trong những thành viên sáng lập nhà nước Việt Nam Dân chủ

Cộng hòa, được Chính phủ Việt Nam đánh giá là "người học trò xuất sắc và gần

gũi của Chủ tịch Hồ Chí Minh", là chỉ huy trưởng của các chiến dịch trong Chiến

tranh Đông Dương (1946–1954), Chiến tranh Việt Nam (1955–1975) và Chiếntranh biên giới Việt – Trung (1979)

Xuất thân là một giáo viên dạy lịch sử, ông được đánh giá là một trongnhững nhà lãnh đạo quân sự lỗi lạc nhất trong lịch sử Việt Nam.[3] Ông đượcnhiều tờ báo ca ngợi là anh hùng dân tộc của nhân dân Việt Nam

1 Thân thế

Võ Nguyên Giáp sinh ngày 25 tháng 8 năm 1911 ở làng An Xá, tổng ĐạiPhong Lộc, huyện Lệ Thủy, phủ Quảng Ninh (nay là xã Lộc Thủy, huyện LệThủy, tỉnh Quảng Bình) trong một gia đình nhà nho, con của ông Võ QuangNghiêm (Võ Nguyên Thân), một nhà nho đức độ và mẹ là bà Nguyễn Thị Kiên

Về họ ngoại, ông ngoại Võ Nguyên Giáp quê ở thôn Mỹ Đức, xã SơnThủy, huyện Lệ Thủy, đầu nguồn sông Cẩm Ly, một vùng sơn cước, dướidãy Trường Sơn; từng tham gia Phong trào Văn Thân và Phong trào Cần Vương,[11] làm đến chức Đề đốc coi đại đồn tiền vệ, sau bị quân Pháp bắt, tra tấn dã man,nhưng một mực trung thành, không một lời khai báo

Về họ nội, Võ Nguyên Giáp sinh trưởng trong một dòng họ lớn, có tiếngtăm tại làng An Xá Ông nội ông cũng từng tham gia phò tá vua HàmNghi trong Phong trào Cần Vương Cha ông, Võ Quang Nghiêm, là một nhosinh thi cử bất thành về nhà làm hương sư và thầy thuốc Đông y trong làng.Khi Chiến tranh Đông Dương bùng nổ, cụ Võ Quang Nghiêm bị người Pháp bắt,đưa về giam ở Huế và mất trong tù (sau này, con cháu đã tìm thấy và bốc mộ ôngđưa về an táng tại nghĩa trang liệt sĩ huyện Lệ Thủy)

Gia đình Võ Nguyên Giáp có 7 anh chị em, nhưng người anh cả và chị cảmất sớm vì bệnh và thiên tai, 2 người khác cũng mất trước chiến dịch Điện BiênPhủ Sau 1954, gia đình chỉ còn 2 người con trai là Võ Nguyên Giáp và VõThuần Nho, sau này là Thứ trưởng Bộ Giáo dục, và người em gái là bà Võ ThịLài

2.Thời niên thiếu

Gia đình cụ Nghiêm thuộc diện nghèo trong làng, quanh năm phải vay nợnặng lãi của các nhà giàu như nhà Khóa Uy, một Hoa kiều giàu có ở làng TuyLộc kề bên Võ Nguyên Giáp đã có lần theo mẹ chèo thuyền chở thóc đi trả nợ

Tuy còn nhỏ tuổi, nhưng những câu chuyện đêm đêm mẹ kể cho cậu nghe

về tướng quân Tôn Thất Thuyết phò vua Hàm Nghi hạ chiếu Cần Vương, kêugọi các sĩ phu và dân chúng đứng lên chống Pháp bảo vệ non sông, còn cha nói

về phong trào đánh Pháp qua bài vè "Thất thủ kinh đô" đầy cảm động, đã gieo vào

lòng cậu bé những ấn tượng không bao giờ phai mờ, góp phần nuôi dưỡng ý chícho sự nghiệp cách mạng sau này.[14]

Cha ông là một nhà Nho nên dạy dỗ con cái rất nghiêm cẩn trong sinh hoạtgia đình và học hành, giữ gìn nề nếp gia phong của đạo Khổng Ông khuyên dạy

con: "Chữ Nho là chữ của Thánh hiền, là nho sinh, các con không được nghịch

ngợm, dẫm đạp lên sách vở chữ Nho" Ông dạy đám học trò cùng hai con

ông: Tam thiên tự, Ngũ thiên tự và cả Ấu học tân thư Năm tháng học chữ Nho

không nhiều, nhưng những đạo lý học được trong các sách của Thánh hiền Nhogia, đặc biệt là Ấu học tân thư, đã trở thành nền tảng cơ bản có ảnh hưởng sâusắc trong cả cuộc đời ông Trong thế giới quan Nho giáo, cả ba yếu tố: cá

nhân, gia đình và dân tộc đều hòa quyện chặt chẽ với nhau Qua sách Ấu học tân

thư, cậu Giáp được biết tới nhiều tấm gương quên mình để bảo vệ Tổ quốc, hình

thành trong cậu niềm tự hào về các chiến công của cha ông trong quá khứ

Những giá trị đạo đức, nề nếp gia phong của đạo Khổng thấm nhuần trongcon người cậu: lối sống giản dị và đức hiếu học, sự kính trọng tổ tiên và ông bàcha mẹ, sự kính trên nhường dưới, đạo hiếu của con cái với cha mẹ, nghĩa vụ củacon người với gia đình, xã hội và đất nước.[15]

Học xong lớp 3, cậu phải xuống thị xã Đồng Hới học tiếp, Đồng Hới thuộctỉnh lỵ Quảng Bình, cách làng An Xá của cậu trên 20 km, nằm bên bờ Nhật

Lệ trong xanh lung linh soi bóng Lũy thầy, với thành cổ bao quanh từ thời GiaLong năm thứ 10 (1812) và được xây lại bằng gạch năm Minh Mạng thứ sáu(1825)

Những năm học ở thị xã Đồng Hới, cậu Giáp ở trọ nhà người quen của cụNghiêm Cậu được gia chủ quý mến coi như con cháu trong nhà, không lấy tiềntrọ, cậu được học với nhà sư phạm có tiếng, thầy giáo Đào Duy Anh Hai nămhọc ở tiểu học Đồng Hới, hàng tháng cậu luôn đứng đầu lớp Tại kỳ thi tốtnghiệp bậc sơ học, cậu đỗ đầu toàn tỉnh Hồi đó, đạt được trình độ ấy là không

dễ, vì thực dân Pháp hạn chế mở trường học và muốn duy trì nạn mù chữ để dễcai trị Về làng cậu được dân làng nể trọng, gia đình rất tự hào về cậu

Năm 13 tuổi (1923-1924), Võ Nguyên Giáp thi trượt trường Quốc họcHuế Trường này chỉ tuyển 90 học sinh cho 12 tỉnh miền Trung Việt Nam

Năm 1925, Võ Nguyên Giáp rời trường Tiểu học Đồng Hới ở quênhà Quảng Bình để vào Huế ôn thi vào trường Quốc học Huế (ông đỗ thứ haisau Nguyễn Thúc Hào) Trong 2 năm học, ông luôn đứng đầu lớp trừ 1 tháng bịrớt xuống hạng nhì Trong thời gian này, cậu Giáp có vài lần đến thăm nhà yêunước Phan Bội Châu để nghe thuyết giảng về lý tưởng Cách mạng Trên tườngnhà Cụ Châu có treo những nhà tư tưởng nổi bật mà cụ tôn kính là Tôn DậtTiên, Vladimir Ilyich Lenin và Đức Phật Thích Ca, điều đó khiến cậu càng say

mê theo đuổi chân lý của lịch sử

Năm 1927, ông bị đuổi học cùng với Nguyễn Chí Diểu, Nguyễn KhoaVăn (tức Hải Triều), Phan Bôi sau khi tổ chức một cuộc bãi khóa Ông về quê vàđược Nguyễn Chí Diểu giới thiệu tham gia Tân Việt Cách mạng Đảng,một đảng theo chủ nghĩa dân tộc nhưng có màu sắc cộng sản thành lậpnăm 1924 ở miền Trung Việt Nam Nguyễn Chí Diểu cũng giới thiệu VõNguyên Giáp vào làm việc ở Huế, tại nhà xuất bản Quan hải tùng thư do Đào

Duy Anh sáng lập và ở báo Tiếng dân của Huỳnh Thúc Kháng Tại đây, Võ

Nguyên Giáp bắt đầu học nghề làm báo, chuẩn bị cho giai đoạn hoạt động báochí trong thời Mặt trận Bình dân Pháp

3 Thời thanh niên

Tháng 4 năm 1927, tại Trường Quốc học Huế lại diễn ra một cuộc bãikhóa rầm rộ với quy mô lớn Nguyễn Chí Diểu bị tên giám thị Pháp chú ý, coi là

kẻ cầm đầu những cuộc đấu tranh bãi khóa ở trường, nên đuổi học Võ NguyênGiáp liền bàn với Nguyễn Khoa Văn tiếp tục tổ chức bãi khóa để phản đối việcDiểu bị đuổi học Cuộc bãi khóa của học sinh Trường Quốc học Huế lan rộng rakhắp các trường ở Huế và phát triển thành cuộc tổng bãi khóa Võ Nguyên Giáp

bị bắt rồi bị đuổi học, phải trở về quê nhà Bỗng nhiên một hôm Nguyễn ChíDiểu lặn lội từ Huế về làng An Xá tìm gặp Võ Nguyên Giáp Nguyễn Chí Diểu

mang theo một tập tài liệu về "Liên đoàn các dân tộc bị áp bức trên thế giới" và

một số văn kiện cuộc họp của Việt Nam Thanh niên Cách mạng Đồng chí Hội ởQuảng Châu, trong đó có 2 bài phát biểu của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc Võ

Nguyên Giáp đọc rất xúc động: "Bài luận văn của Nguyễn Ái Quốc đã gây cho

chúng tôi một lòng căm phẫn sâu sắc như một luồng điện giật" Đó là sợi dây đầu

tiên nối liền số mệnh của Võ Nguyên Giáp với Hồ Chí Minh và sự nghiệp Cáchmạng Việt Nam

Mùa hè năm 1928, Võ Nguyên Giáp trở lại Huế, bước vào đời của mộtchiến sĩ cách mạng Tại Huế, Nguyễn Chí Diểu giới thiệu Võ Nguyên Giáp đếnlàm việc ở Quan Hải Tùng thư, một nhà xuất bản do Tổng bộ Tân Việt chủtrương, trụ sở đặt ở phố Đông Sa Sáng lập viên là Đào Duy Anh Tại đây VõNguyên Giáp có điều kiện tiếp xúc với những học thuyết kinh tế, xã hội, dân tộc,

cách mạng Đặc biệt là cuốn "Bản án chế độ thực dân Pháp" và tờ báo "Người

cùng khổ" (Le Paria) do Nguyễn Ái Quốc viết từ Pháp gửi về.

Đầu tháng 10 năm 1930, trong sự kiện Xô Viết Nghệ Tĩnh, Võ NguyênGiáp bị bắt và bị giam ở Nhà lao Thừa phủ (Huế), cùng với người yêu là NguyễnThị Quang Thái, em trai là Võ Thuần Nho và các giáo sư Đặng Thai Mai, LêViết Lượng Sau này Nguyễn Thị Quang Thái trở thành vợ đầu tiên của VõNguyên Giáp và sinh cho ông một con gái tên là Võ Hồng Anh Nguyễn ThịQuang Thái hẹn với ông rằng khi con cứng cáp sẽ đi thoát ly hoạt động Nhưng

cả hai không ngờ lần chia tay năm 1940 cũng là lần vĩnh biệt, Nguyễn ThịQuang Thái bị Pháp bắt giam và chết ngay trong ngục tù Bà qua đời khi còn rấttrẻ, nhiều người biết đến bà như một hình tượng người phụ nữ mẫu mực, kiêntrung, yêu nước

Cuối năm 1931, nhờ sự can thiệp của Hội Cứu tế Đỏ của Pháp, VõNguyên Giáp được trả tự do nhưng lại bị Công sứ Pháp tại Huế ngăn cấm khôngcho ở lại Huế Ông ra Hà Nội, học trường Albert Sarraut và đỗ Ông nhận bằng

cử nhân luật năm 1937 (Licence en Droit) Do bận rộn hoạt động cách mạng, vàonăm 1938, ông bỏ dở học chương trình năm thứ tư về Kinh tế Chính trị và khônglấy bằng Luật sư

Từ 1936 đến 1939, Võ Nguyên Giáp tham gia phong trào Mặt trận Dânchủ Đông Dương, là sáng lập viên của mặt trận và là Chủ tịch Ủy ban Báo chíBắc Kỳ trong phong trào Đông Dương đại hội Ông tham gia thành lập và làm

báo tiếng Pháp Notre voix (Tiếng nói của chúng ta), Le Travail (Lao động), biên tập các báo Tin tức, Dân chúng.

Tháng 5 năm 1939, Võ Nguyên Giáp nhận dạy môn lịch sử tại Trường Tưthục Thăng Long, Hà Nội do Hoàng Minh Giám làm giám đốc nhà trường Học

sinh của ông mô tả rằng: ông có thể vẽ lên bảng đen sơ đồ từng trận đánhcủa Napoléon, ông sôi nổi kể về Công xã Paris, về cái chết của những nhà Cách

mạng như Danton và Robespierre, "ông không chỉ là nhà sử học đơn thuần, ông

còn là một trạng sư say mê, luôn bênh vực tính chính nghĩa của lịch sử" Học trò

của Võ Nguyên Giáp là Bùi Diễm, sau này trở thành đại sứ Việt Nam Cộng

hòa tại Mỹ, nhớ về ông như một người bị "quỷ thần ám ảnh về cách mạng và các

trận chiến" Người ta kể lại khi một giáo viên khác hỏi ông "Không chơi kiểu Napoleon à?", ông đã trả lời "Mình sẽ là một Napoleon" Sau này, khi trả

lời phỏng vấn, ông hay có điệu bộ như hoàng đế Napoleon đang độc thoại trướccác nhà báo

4 Bắt đầu sự nghiệp quân sự

Kháng chiến chống Pháp, Nhật trong Chiến tranh thế giới thứ hai Ngày 3 tháng 5 năm 1940, Võ Nguyên Giáp với bí danh là Dương Hoài Nam cùng Phạm Văn Đồng lên Lào Cai rồi vượt biên sang Trung Quốc để

gặp Hồ Chí Minh

Chỉ sau một thời gian ngắn, Hồ Chí Minh đã thấy Võ Nguyên Giáp làngười triển vọng nên liên hệ với Đảng cộng sản Trung Quốc và cử anh đi họcquân sự tại căn cứ địa Diên An Trên đường tới Diên An, anh được Hồ Chí Minhgọi quay lại vì tình hình thế giới có nhiều thay đổi lớn Ở châu Âu, phát xít Đức

đã xâm chiếm Pháp Hồ Chí Minh nhận định tình hình Đông Dương sẽ chuyểnbiến nhanh, cần gấp rút trở về nước chuẩn bị đón thời cơ

Ông gia nhập Đảng Cộng sản Đông Dương trong năm này và bắt đầu cáchoạt động của mình trong Việt Nam Độc lập Đồng minh Hội, một tổ chứcchống phát-xít và đấu tranh cho độc lập của Việt Nam Năm 1941 đúng dịp tếtNguyên đán Tân Tỵ, Võ Nguyên Giáp cùng Hồ Chí Minh trở về Cao Bằng.Trong thời gian ở hang Pác Bó, Hồ Chí Minh tiên đoán cách mạng sẽ thành công

vào năm 1945, một dự đoán chuẩn xác: "Trong 5 năm nữa (tính từ 1941) cách

mạng sẽ thành công, điều chúng ta mong đợi sẽ tỏa sáng" Niềm tin sắt đá đó đã

giúp Võ Nguyên Giáp và các đồng chí có thêm niềm tin vào tương lai

Đời sống ở Việt Bắc rất cực khổ, ông kể: "Tìm được cái ăn đã là chiến

công Chúng tôi phải chia nhau từng củ sắn, từng bắp ngô" Nhiều người bối rối

dao động, có người e ngại: làm sao Cách mạng thành công khi không có súng và

lấy đâu ra súng? Những lúc ấy, ông không bao giờ quên lời dạy của Hồ Chủ

tịch: "Chúng ta sẽ dựa vào sức mình là chính cùng với một ít viện trợ từ nước

ngoài Mọi việc đều do nhân dân mà nên Người trước súng sau, có nhân dân là

có tất cả."

Ông tham gia xây dựng cơ sở cách mạng, mở lớp huấn luyện quân

sự cho Việt Minh ở Cao Bằng Trong thời gian này, Pháp tăng cường càn quétViệt Bắc, ai mang tài liệu Việt Minh sẽ bị bắn ngay Võ Nguyên Giáp nhớ lại:trong thời gian này, ông thường mang theo một quả lựu đạn để nếu bị bắt thì sẽcho nổ để vừa chết nhanh chóng vừa kéo theo được vài tên địch

Thành lập đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân

Ngày 22 tháng 12 năm 1944, theo hướng dẫn của Hồ Chí Minh, ông thànhlập đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân tại chiến khu Trần HưngĐạo với 34 người, được trang bị 2 súng thập (một loại súng ngắn), 17 súngtrường, 14 súng kíp và 1 súng máy Đây là tổ chức tiền thân của Quân đội nhândân Việt Nam

Ngày 25 tháng 12 năm 1944, ông đã chỉ huy đội quân này lập chiến côngđầu tiên là tập kích diệt gọn hai đồn Phai Khắt và Nà Ngần

Ngày 14 tháng 8 năm 1945, ông trở thành uỷ viên Ban chấp hành Trungương Đảng Cộng sản Đông Dương, sau đó là ủy viên Thường vụ Trung ương,tham gia Ủy ban Khởi nghĩa toàn quốc

Tham gia thành lập Việt Nam Dân chủ Cộng hòa

Cách mạng Tháng Tám thành công, quốc gia Việt Nam Dân chủ Cộnghòa thành lập, Võ Nguyên Giáp được cử làm Bộ trưởng Bộ Nội vụ và Phó Bộtrưởng (Thứ trưởng thường trực) Bộ Quốc phòng trong Chính phủ lâm thời (từngày 28 tháng 8 đến hết năm 1945) và là Tổng chỉ huy Quân đội Quốcgia và Dân quân tự vệ năm 1946

Ngay sau khi thành lập, Võ Nguyên Giáp thay mặt Hồ Chí Minh, Chủtịch Chính phủ Cách mạng Lâm thời, ban hành các sắc lệnh giải tán một số đảngphái, với lý do các đảng này "tư thông với ngoại quốc", làm "phương hại đến nềnđộc lập Việt Nam" (như Việt Nam Quốc xã, Đại Việt Quốc dân đảng ) nhằmkịp thời trừng trị "bọn phản cách mạng", bảo vệ chính quyền non trẻ, đồng thời

"giáo dục ý thức về tinh thần cảnh giác" cho nhân dân, đồng thời Chủ tịch Hồ

Chí Minh cho phép Ty Liêm phóng có thể bắt những hạng người bị quy là nguy

hiểm cho nền Dân chủ cộng hoà Việt Nam. Cùng với đó, Chủ tịch Hồ ChíMinh ký sắc lệnh giải tán các nghiệp đoànđể kiểm soát nền kinh tế, thống nhấtcác tổ chức thanh niên (vào Đoàn Thanh niên Cứu quốc Việt Nam) Đồng thờiChính phủ cũng ban hành sắc lệnh thành lập Hội đồng nhân dân và Ủy ban hànhchính địa phương các cấp

Ở miền Bắc, hơn 20 vạn quân Tưởng Giới Thạch theo sự phân công củaphe Đồng Minh tiến vào miền Bắc Việt Nam để giải giáp quân Nhật Theo Việt

Minh, đội quân này mang theo kế hoạch Diệt Cộng Cầm Hồ Đội quân Quốc dân

Đảng Trung Quốc "chạy trốn" Đảng Cộng sản Trung Quốc đã tiến hành các hoạtđộng cướp bóc trên đường xuống phía Nam đến Hà Nội

Trong hồi ký Những năm tháng không thể nào quên Võ Nguyên Giáp mô

tả: quân đoàn 62 của Vũ Kim Thành (đi cùng là Việt Cách) tàn phá suốt dọcmiền Đông Bắc Bắc Kỳ; lực lượng của Vũ Hồng Khanh (Việt Nam Quốc dânĐảng) và của Nguyễn Tường Tam (Đại Việt) đi theo quân đoàn 93 Vân Nam,cũng tiến hành những bài bản cướp bóc tương tự, dọc theo hành lang Tây Bắc

từ Lào Cai đến Yên Bái, Phú Thọ Võ Nguyên Giáp mô tả lãnh đạo Việt Quốc,Việt Cách như những người đã bỏ xứ sở mà đi, tự cho mình là những người yêu

nước phụng sự cho Chủ nghĩa Quốc gia nhưng thực tế chỉ là "một nhóm phản

động đang ra sức thu vén làm giàu cho bản thân" nhờ vào sự giúp đỡ của Trung

Quốc, và rằng Trung Hoa Quốc dân Đảng đã tô vẽ cho nhiều "tên phản bội người

Việt".

Trong hai ngày 18 và 19 tháng 9 năm 1945, Việt Minh họp bí mật với ViệtCách (ngày 18 tháng 9 năm 1945) và Việt Quốc (ngày 19 tháng 9 năm 1945).Trong hai cuộc họp này, Nguyễn Hải Thần đại diện Việt Cách và Nguyễn TườngTam đại diện Việt Nam Quốc dân Đảng đề nghị Hồ Chí Minh đồng ý hợp nhấtViệt Minh với Việt Cách và Việt Nam Quốc dân Đảng Đối với lời đề nghị này,trong nội bộ Việt Minh có nhiều ý kiến khác nhau Hoàng Minh Giám nghĩ rằngviệc hợp nhất Việt Minh với các đảng phái Quốc gia sẽ làm giảm bớt sự đối lập

và tăng cường thế lực cho Việt Minh, làm người Trung Quốc yên lòng còn Phápphải lo ngại, quan trọng nhất là Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa trongcon mắt của Đồng Minh, đặc biệt là Mỹ, là chính phủ thật sự dân chủ Võ

Nguyên Giáp thì dứt khoát không đồng ý, theo ông, những đề nghị đó không cógiá trị và không thật thà, nó chẳng khác gì thay thế chủ nghĩa thực dân Pháp

bằng ách thống trị của Trung Quốc, và nhân dân Việt Nam sẽ "chẳng bao giờ

chịu bán rẻ sự nghiệp chính nghĩa của họ để đổi lấy đô la Trung Quốc".Cuốicùng Việt Minh đã từ chối hợp nhất với Việt Cách và Đại Việt Quốc dân Đảng

Ngày 1 tháng 1 năm 1946, sau một hội nghị hòa giải có Việt Nam Quốcdân Đảng, Việt Nam Cách mạng Đồng minh hội và Việt Minh tham gia dotướng Tiêu Văn tổ chức, Chính phủ Liên hiệp Lâm thời được thành lập thaythế Chính phủ Cách mạng Lâm thời với sự tham gia của một số đảng phái đối lập(Việt Cách, Việt Quốc ) hoạt động ở Trung Quốc với sự bảo trợ của Trung HoaQuốc Dân Đảng

Tuy nhiên chức trách các Bộ cũng thay đổi Bộ trưởng Quốc phòng trởthành người lo về tài chính mà không được xem xét danh sách nhân sự, quân số,súng đạn còn các Bộ trưởng khác của các đảng phái Quốc gia chẳng có chứctrách cụ thể gì, không bao giờ được tham dự bất cứ buổi họp nào của nội các

Ngày 6 tháng 1 năm 1946, Chính phủ Liên hiệp Lâm thời do Chủ tịch HồChí Minh đứng đầu đã tổ chức cuộc Tổng tuyển cử trên toàn quốc, lần đầu tiên

đã bầu Quốc hội và thông qua Hiến pháp Nhiều đảng phái không có quyền tham

gia Tổng tuyển cử đã tìm cách phá hoại Các đảng này cho là trúng cử chỉ là Việt

Minh cộng sản, chính quyền trong tay nên Việt Minh muốn ai trúng cũng được

Võ Nguyên Giáp cho rằng các đảng phái này tẩy chay bầu cử vì họ biếtrằng mình không có uy tín trong nhân dân như Hồ Chí Minh, nếu ứng cử thì chắcchắn sẽ thua.Theo Báo Đại đoàn kết, mặc dù bị nhiều đảng phái tuyên truyền vậnđộng dân chúng tẩy chay cuộc bầu cử và ngăn cản việc tổ chức bầu cử ở một sốnơi, nhưng tại các địa phương, ở đâu cũng có người tự ứng cử, các cuộc tiếp xúctranh cử công khai, tự do diễn ra ở khắp mọi nơi Theo Việt Minh, cuộc bầu cửdiễn ra công bằng Tuy nhiên, lá phiếu không bí mật và theo quan sát của sửgia Trần Trọng Kimthì có nơi người dân bị cưỡng bách bầu cho Việt Minh

Sau khi kết quả bầu cử được công bố, sự thật hoàn toàn không như các

đảng phái tuyên truyền Nhiều đại biểu có uy tín của các giai cấp, tầng lớp, tôn

giáo, dân tộc đều trúng cử tại Quốc hội khóa I hầu hết chưa là đảng viên Ông

được bầu làm đại biểu quốc hội khóa đầu tiên và liên tiếp 6 kỳ sau

Sau khi Quốc hội được bầu, ngày 2 tháng 3 năm 1946, Chính phủ Liênhiệp Kháng chiến được thành lập để thay thế Chính phủ Liên hiệp Lâm thời Ởcác địa phương, các cấp chính quyền liên hiệp được thành lập trong năm 1946

Theo thỏa thuận với Việt Minh, phe đối lập bao gồm một số tổ chứcnhư Việt Nam Cách mạng Đồng minh hội và Việt Nam Quốc dânĐảng được Trung Hoa Dân quốc ủng hộ, không tham gia Tổng tuyển cử nhưngvẫn được nắm 70 ghế Quốc hội cùng nhiều vị trí trong chính quyền trung ương

do chính sách hòa hợp các đảng phái của Chính phủ Trong hồi ký Những năm

tháng không thể nào quên, đại tướng Võ Nguyên Giáp nhận định các đảng phái

này lo sợ thất bại trước sức ủng hộ lớn của cử tri với mặt trận Việt Minh nênkhông tham gia bầu cử

Thay vào đó, các đàng phái này dùng sự ủng hộ của Trung Hoa Dânquốc để gây sức ép nhằm giành ghế trong quốc hội mà không cần qua bầu cử

Cũng trong năm 1946, ông kết hôn với bà Đặng Bích Hà (con gái giáo

sư Đặng Thai Mai)

Trấn áp các đảng phái chống Chính phủ[

Trong thời gian hoạt động, Chính phủ Liên hiệp Kháng chiến tiếp tục thựchiện các biện pháp, chính sách để giữ vững nền độc lập của nước Việt Nam dânchủ non trẻ Về đối nội đã kêu gọi các đảng phái đoàn kết phụng sự quốc gia,thực hiện các chính sách kinh tế, quốc phòng, văn hóa, giáo dục

Việt Nam Quốc dân Đảng và Đại Việt Quốc dân đảng đã tổ chức các đội

vũ trang như "Thần lôi đoàn", "Thiết huyết đoàn", "Hùm xám" Các đội này đã

tổ chức nhiều vụ cướp có vũ trang, bắt cóc, tống tiền, tổ chức ám sát nhữngngười theo Việt Minh và cả những người trung lập như ông Ba Viên (Ba Viên bịQuốc dân Đảng nghi ngờ là gián điệp của Pháp, sau khi gặp Hồ Chí Minh, BaViên quay về Hà Giang, bắt giữ và hành quyết một số đảng viên Việt Nam Quốcdân Đảngrồi tuyên truyền đổ lỗi cho Việt Minh đã không đảm bảo được an ninhtrật tự ở Hà nội và một số đô thị ở Bắc Bộ

Điều tệ hại nhất là quân Trung Hoa Dân Quốc gây sức ép để thành viênViệt Nam Quốc dân Đảng được nắm những ghế quan trọng trong chính phủ

Theo Võ Nguyên Giáp kể lại: "Bọn chúng (Việt Nam Quốc dân đảng) đội lốt chủ

nghĩa quốc gia nhưng chính là một bọn phản động lệ thuộc vào Trung Hoa

Quốc dân Đảng của Tưởng Giới Thạch, và sức mạnh quân sự của chúng chỉ để nhặt nhạnh chút cơm thừa canh cặn"

Thiếu tá Mỹ thuộc OSS và là bạn của tướng Giáp, Al Patti cũng cùng quanđiểm Sau khi thảo luận với các đảng viên Việt Nam Quốc dân đảng, ông chorằng họ không biết phải làm gì để đáp ứng nhu cầu của nhân dân, không một ai

có khái niệm về công việc sẽ làm mà chỉ chăm chăm mục tiêu tranh giành quyền

lãnh đạo với Việt Minh Ông ta nhận xét: "Họ (Việt Nam Quốc dân Đảng) là

những kẻ lạc hướng về chính trị, có lẽ vì sống quá lâu ở Trung Quốc".

Hồ Chí Minh giao cho Võ Nguyên Giáp và Trần Quốc Hoàn, sau này trởthành Bộ trưởng Công an, nhiệm vụ vô hiệu hóa các cuộc biểu tình do Việt NamQuốc dân Đảng và Việt Nam Cách mệnh Đồng minh Hội tổ chức nhằm chấmdứt hoạt động tuyên truyền của các đảng này trong dân chúng Võ Nguyên Giáp

kể lại: "Chúng tôi phải trừng trị bọn phá hoại Nhưng bằng mọi giá phải tránh

khiêu khích và đảm bảo không xảy ra xung đột lớn"

Võ Nguyên Giáp dùng lực lượng tự vệ và các hội viên Hội Cứu Quốc phácác cuộc biểu tình này Khi có lộn xộn, lính Trung Quốc bắn chỉ thiên, xông vàogiải tán đám biểu tình để vãn hồi trị an Việt Nam Quốc dân Đảng hoảng hốt khingười Trung Hoa không giúp được gì nhiều trong việc chống lại Việt Minh như

họ mong đợi

Ông Nguyễn Duy Thanh, một người theo chủ nghĩa quốc gia buồn rầu nhớ

lại: "Không có Trung Hoa ủng hộ, những đảng phái theo chủ nghĩa quốc gia

chẳng thể đối phó được với những người Cộng sản"

Sự chống đối của các đảng phái khiến Võ Nguyên Giáp rất tức giận vì nólàm cản trở các nỗ lực của Chính phủ để đối phó với Pháp, cũng như khiến chínhphủ phải liên tục đề phòng quân đội Trung Hoa Có những lần các đơn vị tự vệthu nhặt những tờ truyền đơn do các đảng đối lập thân Trung Hoa rải trên phốphường, lập tức Hồ Chí Minh bị quân đội Trung Hoa gọi đến trụ sở và bị răn đe

Võ Nguyên Giáp đề nghị dẹp bỏ sự chống đối để Chính phủ có thể loại trừ nguy

cơ đảo chính và yên tâm đối phó với Pháp, nhưng Hồ Chí Minh khuyên ông kiên

nhẫn vì "ném chuột phải tránh vỡ bình quý", chẳng có gì phải sợ các nhóm đối lập này vì họ quá yếu kém, "nhưng họ có quan thầy chống lưng" (hàm ý là phải nín

nhịn các đảng phái đối lập thân Trung Hoa để tránh xung đột)

Sau khi Hiệp định sơ bộ được ký với Pháp vào tháng 3 năm 1946, quânPháp sẽ ra miền Bắc thay thế quân Trung Hoa Các nhóm đối lập thân TrungHoa (bao gồm Việt Nam Quốc dân đảng) sợ bị mất chỗ dựa Theo Jean Sainteny,các nhóm này đã cài người vào đám đông để kích động nhân dân gây bạo loạnnhằm tìm cách phá bỏ hiệp định, kích động xung đột Việt - Pháp, một kẻ giấumặt thậm chí đã ném một quả lựu đạn vào đám đông, may mắn là kẻ này quênrút chốt lựu đạn

Sự có mặt của quân đội Tưởng Giới Thạch cho tới lúc đó đã đảm bảo sựtồn tại của Việt Nam Quốc dân Đảng và Việt Nam Cách mệnh Đồng minh Hội.Hai đảng này không có một chương trình gắn kết với nhau để tranh thủ dânchúng như Việt Minh

Những người lãnh đạo Việt Nam Quốc dân Đảng và Việt Nam Cách mệnhĐồng minh Hội thì còn xa mới có được những phẩm chất có thể so sánh với HồChí Minh, Võ Nguyên Giáp và những người có trách nhiệm khác của Việt Minh.Khi quân đội Tưởng Giới Thạch rút khỏi Việt Nam ngày 15 tháng 6 năm 1946,những đảng phái theo chủ nghĩa quốc gia mất chỗ dựa

Võ Nguyên Giáp quyết định Việt Minh phải hoàn toàn điều khiển bộ máychính quyền, loại bỏ những kẻ chống đối trong nội bộ để tập trung đối phó vớiPháp Ông hối hả hành động ngay với mục tiêu rải khắp: Việt Nam Cách mệnhĐồng minh Hội được Trung Hoa Quốc dân Đảng ủng hộ, Việt Nam Quốc dânĐảng (theo Cecil B Currey tổ chức này chỉ mượn danh cách mạng của Việt NamQuốc dân Đảng năm 1930 do Nguyễn Thái Học sáng lập còn theo David G Marrthì đến cuối năm 1945 nhiều người dân vẫn không tin rằng Việt Nam Quốc dânĐảng đã phản bội lại sự nghiệp cách mạng của Nguyễn Thái Học năm 1930 nhưĐảng Cộng sản Đông Dương tuyên truyền), nhóm quốc gia thân Nhật Đại Việt,những người Trotskyist, những người quốc gia chống Pháp, nhóm Công giáomang tên "chiến sĩ Công giáo" Võ Nguyên Giáp đã từng bước tìm cách loại bỏdần các đảng phái này

Ngày 19 tháng 6 năm 1946, Báo Cứu Quốc của Tổng bộ Việt Minh đăng

xã luận kịch liệt chỉ trích "bọn phản động phá hoại Hiệp định sơ bộ Pháp Việt

mùng 6 tháng 3"

Ngay sau đó Võ Nguyên Giáp bắt đầu chiến dịch truy quét các đảng pháiđối lập bằng lực lượng công an và quân đội do Việt Minh kiểm soát với sự giúp

đỡ của Pháp Ông cũng sử dụng các binh lính, sĩ quan Nhật Bản tình nguyện ởlại Việt Nam và một số vũ khí do Pháp cung cấp (ở Hòn Gai quân Pháp cung cấpcho Việt Minh những khẩu pháo để diệt một số vị trí do quân Đại Việt chiếmgiữ) trong chiến dịch này

Chính phủ Liên hiệp Kháng chiến được thành lập nhằm tạo khối đại đoànkết giữa các đảng phái, sau Vụ án phố Ôn Như Hầu đã mất đi ý nghĩa của nó

Chiến tranh Đông Dương lần 1

Ngày 19 tháng 12 năm 1946, Chiến tranh Đông Dương chính thức bùng

nổ Dưới sự lãnh đạo của Hồ Chí Minh và Đảng Cộng sản, ông bắt đầu chỉ đạocuộc đấu tranh vũ trang kéo dài 9 năm chống lại sự tái chiếm Việt Nam của quânPháp (1945-1954) trên cương vị Tổng chỉ huy và Tổng Chính ủy, từnăm 1949 đổi tên gọi là Tổng tư lệnh quân đội kiêm Bí thư Tổng Quân uỷ

Đại tướng đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam

Không được đào tạo tại bất kỳ trường quân sự nào trước đó, không phảitrải qua các cấp bậc quân hàm trong quân đội, Võ Nguyên Giáp được phongquân hàm Đại tướng vào ngày 28 tháng 5 năm 1948 theo sắc lệnh 110/SL kýngày 20 tháng 1 năm 1948, Ông trở thành Đại tướng đầu tiên của Quân đội nhândân Việt Nam khi 37 tuổi Sau này, trả lời phóng viên nước ngoài về tiêu chíphong tướng, Hồ Chí Minh đã nói: "Đánh thắng đại tá phong đại tá, đánh thắngthiếu tướng phong thiếu tướng, thắng trung tướng phong trung tướng, thắng đạitướng phong đại tướng"

Cùng đợt phong hàm có Nguyễn Bình được phong Trung tướng; NguyễnSơn, Lê Thiết Hùng, Chu Văn Tấn, Hoàng Sâm, Hoàng Văn Thái, Lê HiếnMai, Văn Tiến Dũng, Trần Đại Nghĩa, Trần Tử Bình được phong Thiếu tướng.Tháng 7-1948, Võ Nguyên Giáp giữ chức Bộ trưởng Bộ Quốc phòng kiêm TổngChỉ huy Quân đội quốc gia và Dân quân Việt Nam Tháng 8 năm 1948, ông là

Ủy viên Hội đồng Quốc phòng Tối cao vừa mới được thành lập

Từ tháng 8 năm 1945 Võ Nguyên Giáp là một trong 5 ủy viên BanThường vụ Trung ương Đảng Cộng sản Đông Dương và trở thành ủy viên Bộ

Chính trị (thay thế Ban Thường vụ Trung ương) Đảng Lao động Việt Nam từnăm 1951.

Như các danh tướng Việt Nam trong lịch sử, Võ Nguyên Giáp chú trọngnghệ thuật lấy ít địch nhiều, lấy yếu chế mạnh, lấy thô sơ thắng hiện đại Tưtưởng quân sự nổi tiếng của ông có tên gọi là Chiến tranh nhân dân kế thừa quanđiểm quân sự Hồ Chí Minh, tinh hoa nghệ thuật đánh giặc của tổ tiên, tri thứcquân sự thế giới, lý luận về chiến tranh du kich của Mao Trạch Đông[61][62] vàđược đúc rút từ kinh nghiệm cá nhân được liên tục cập nhật trong nhiều cuộcchiến tranh mà nổi bật là chiến tranh chống Pháp và chống Mỹ Ông nói:

“ Kẻ địch mạnh thì ta tránh chúng Kẻ địch yếu thì ta đánh chúng Nơi nào

có du kích là có mặt trận, kể cả sau phòng tuyến địch Đối phó với trang

bị tối tân của chúng, chúng ta có chủ nghĩa anh hùng vô bờ bến[63] ”

“ Nghệ thuật quân sự của chúng ta, là lấy tinh thần chế ngự vật chất, lấy

yếu chế ngự mạnh, lấy thô sơ chế ngự hiện đại Chúng ta đánh bại quân đội đế quốc hiện đại bằng tinh thần yêu nước của nhân dân cùng với chủ

Trong 9 năm trường kỳ đánh Pháp, Võ Nguyên Giáp đã có những sángkiến quan trọng để phát huy sức mạnh quân sự và đã trở thành những kinh

nghiệm quý báu như: "Đại đội độc lập, tiểu đoàn tập trung" Với chuyên gia quân

sự Trung Quốc sang giúp huấn luyện quân đội, ông chỉ đạo chiến sĩ học tập, tiếpthu, nghiên cứu kỹ phương pháp của nước bạn, đồng thời nhắc nhở cán bộ, sĩquan phải ghi nhớ việc tiết kiệm sinh mạng bộ đội do Việt Nam là nước nhỏkhông thể nuôi nhiều quân

Năm 1954, Võ Nguyên Giáp được Hồ Chí Minh và Đảng Lao động tintưởng trao cho toàn quyền chỉ huy Chiến dịch Điện Biên Phủ Trước khi ra trận,

Hồ Chí Minh đã dặn dò: "Cho chú toàn quyền chỉ huy Trận này chỉ được thắng

không được thua vì thua là hết vốn"

Ông lên kế hoạch và chỉ huy 5 trong 6 sư đoàn bộ binh chủ lực khi đó củaQuân đội nhân dân Việt Nam là 308, 304, 312, 316 và Đại đoàn sơn pháo 351tấn công Điện Biên Phủ Sau 56 ngày đêm, đội quân nhà nghề được trang bị hiệnđại của Liên hiệp Pháp bị đánh bại Chiến thắng này đã đặt dấu chấm hết cho

quyền lực của người Pháp tại Đông Dương sau 83 năm, và đã đưa Võ NguyênGiáp đi vào lịch sử thế giới như là một danh nhân quân sự Việt Nam, một ngườihùng của các nước Thế giới thứ ba đang bị thực dân châu Âu đô hộ.

Sau chiến thắng này, những người dân bị nô dịch đã xem Hồ Chí Minh và

Võ Nguyên Giáp là thần tượng để hạ quyết tâm lật đổ chế độ thực dân xây dựngnền độc lập của riêng mình Năm 1962, trong lời đề tựa cuốn "Đêm thực dân"(La Nuit Coloniale), nhà lãnh đạo giải phóng dân tộc Ferhat Abbas, sau này trở

thành tổng thống đầu tiên của Algerie, đã viết: "Điện Biên Phủ không chỉ là một

chiến thắng quân sự Đó là khẳng định của người dân châu Á và châu Phi trước người châu Âu Đó là xác nhận về nhân quyền quy mô toàn cầu Tại Điện Biên Phủ, nước Pháp đã đánh mất sự hiện diện hợp lý duy nhất, đó là lý lẽ của kẻ mạnh"

Năm 2013, Tổng thống Algérie - Abdelaziz Bouteflika - đã gọi VõNguyên Giáp là người anh hùng quân đội của nền độc lập Việt Nam, là nhàchiến lược vĩ đại đã khiến cho thực dân Pháp phải kinh hoàng ở Điện Biên Phủ,

và tên tuổi ông "sẽ vẫn mãi khắc sâu trong ký ức của nhân dân Algeria."

Đại tướng Võ Nguyên Giáp tổng kết:

"Dân tộc ta có thể tự hào rằng: Dưới sự lãnh đạo của Đảng ta, đứng đầu

là Chủ tịch Hồ Chí Minh kính yêu, chúng ta đã chứng minh một chân lý vĩ đại Chân lý đó là trong thời đại ngày nay một dân tộc thuộc địa bị áp bức, khi đã biết đứng dậy đoàn kết đấu tranh, kiên quyết chiến đấu cho độc lập, tự do và chủ nghĩa xã hội thì có đầy đủ khả năng để chiến thắng quân đội xâm lược hùng mạnh của một nước đế quốc chủ nghĩa".[65]

Các chiến dịch

Các chiến dịch ông đã tham gia với tư cách là Tư lệnh chiến dịch - Bí thưĐảng ủy trong kháng chiến chống Pháp cùng với Thiếu tướng Hoàng VănThái làm tham mưu trưởng chiến dịch:

1. Chiến dịch Việt Bắc (thu đông 1947)

2. Chiến dịch Biên giới (tháng 9 - 10, năm 1950)

3. Chiến dịch Trung Du (tháng 12 năm 1950)

4. Chiến dịch Đông Bắc (năm 1951)

5. Chiến dịch Đồng Bằng (tháng 5 năm 1951)

6. Chiến dịch Hòa Bình (tháng 12 năm 1951)

7. Chiến dịch Tây Bắc (tháng 9 năm 1952)

8. Chiến dịch Thượng Lào (tháng 4 năm 1953)

9. Chiến dịch Điện Biên Phủ (tháng 3 - 5 năm 1954)

Thắng lợi của chiến dịch Điện Biên Phủ mang đậm việc tạo thế, tổ chức hậucần, thay đổi chiến thuật Sau chiến dịch này, Hiệp định Genève về ĐôngDương được ký kết, đặt dấu chấm hết cho sự có mặt của người Pháp ở ViệtNam sau hơn 80 năm

Chiến tranh Đông Dương lần 2

Từ năm 1954 đến năm 1976, Võ Nguyên Giáp tiếp tục giữ cương vị Ủyviên Bộ Chính trị - Bí thư Quân ủy Trung ương, Tổng tư lệnh Quân đội nhândân Việt Nam, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Ông còn là Phó Thủ tướng Chínhphủ, sau là Phó Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng (từ năm 1955 đến năm 1991)

Từ tháng 3 năm 1960, Võ Nguyên Giáp làm việc dưới sự lãnh đạo của BộChính trị và nhà lãnh đạo mới là Lê Duẩn, Bí thư Thứ nhất Đảng Lao độngViệt Nam, một người đường lối cứng rắn đã trải qua những nhà tù khắcnghiệt nhất, tận mắt chứng kiến những người Việt Minh ở miền namsau Hiệp định Geneve trong Phong trào Tố cộng - Diệt cộng do Ngô Đình

Diệm phát động Lê Duẩn chủ trương dùng đấu tranh quân sự để "đánh đuổi

quân Mỹ, tiêu diệt chế độ tay sai để giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước".

Dù có thói quen viết hồi ký, Võ Nguyên Giáp vẫn chưa xuất bản cuốn nào

về giai đoạn 1954-1971 Đây là thời kỳ Lê Duẩn từ vị trí lãnh đạo Trungương Cục miền Nam tiến đến điều hành Bộ Chính trị

Theo các sử gia phương Tây, Lê Duẩn xem trọng tài năng của Võ NguyênGiáp, mặt khác, ông giữ ấn tượng xấu về việc lãnh đạo Việt Minh đồng ý rútquân ra bắc theo Hiệp định Geneve với Pháp, khiến những cán bộ chính trịViệt Minh còn ở lại miền Nam bị Mỹ tàn sát nghiêm trọng do không còn lựclượng vũ trang bảo vệ

Theo Pierre Asselin, thời gian cuộc chiến chống Mỹ tại miền Nam Việt

Nam nổ ra vào năm 1964, Võ Nguyên Giáp trở thành "một khuôn mặt của

các nỗ lực chiến tranh chống Mỹ, một công cụ "tiếp thị" hỗ trợ cho những

người khác trong Đảng, những người thiếu danh tiếng, uy tín và tính hấp dẫn trên trường quốc tế (so với Võ Nguyên Giáp)" Cũng theo quan điểm của ông

này, chiến lược Tổng tấn công Mậu Thân năm 1968 là do Lê Duẩn xây dựng,ông Giáp chỉ góp ý chứ không đóng vai trò lớn trong chủ trương này Chính

Lê Duẩn là người chỉ đạo chính trong cuộc chiến tranh này, là kiến trúc sưcủa chiến thắng của những người cộng sản vào năm 1975

Tuy nhiên khi nghiên cứu các tài liệu của Việt Nam, Giáo sư NguyễnQuang Ngọc cho rằng Võ Nguyên Giáp không hề có những tranh cãi vớinhững thành viên Bộ Chính trị khác trong giai đoạn cuộc chiến tranh ViệtNam Các tài liệu cho thấy rằng không hề có một sự phân chia ê-kíp trong nội

bộ Bộ Chính trị Việt Nam Dân chủ Cộng hòa như các nhà sử học phươngTây hoặc một số dư luận vẫn đồn đoán, mà theo đó Tướng Giáp được cho làthuộc phái "chủ hoà"

Theo điều lệ Đảng quy định thì Tổng Bí thư Đảng Lao động (tức Lê Duẩn)

sẽ được kiêm luôn chức danh Bí thư Quân ủy Trung ương, nắm quyền chỉđạo lớn nhất về quân sự, Bộ trưởng quốc phòng (tức Võ Nguyên Giáp) sẽ chỉ

có thể được làm Phó Bí thư Như vậy, theo đúng quy định thì Lê Duẩn hoàntoàn có thể yêu cầu Võ Nguyên Giáp trao lại chức vụ này cho mình Tuynhiên, Lê Duẩn đã không đòi hỏi chức vụ này và vẫn ủng hộ Võ NguyênGiáp tiếp tục giữ chức vụ Bí thư Quân ủy Trung ương trong suốt thời gian 20năm chiến tranh, điều này cho thấy giữa hai người có sự tin tưởng lẫn nhauchứ không hề có chia rẽ, mâu thuẫn Đại tướng Võ Nguyên Giáp cũng viếttrong hồi ký cho biết quan hệ giữa ông và Lê Duẩn rất tốt, giữa hai ngườikhông hề có bất đồng gì lớn:

"Với tôi, những năm công tác trong Bộ Chính trị, Anh (tức Lê Duẩn) đã

thường xuyên trao đổi ý kiến, thường là nhanh chóng đi đến nhất trí trong những vấn đề lớn; khi có ý kiến khác nhau thì tranh luận thẳng thắn, những điều chưa nhất trí thì chờ thực tiễn kiểm nghiệm Lúc mới ra Bắc, Anh thường tâm sự với tôi những khó khăn trong công việc Từ sau Đại hội III và Đại hội IV, tôi đã ba lần đề nghị Anh là Tổng Bí thư kiêm luôn Bí thư Quân ủy Trung ương, nhưng Anh nói với tôi: "Anh (tức Võ Nguyên Giáp) là Tổng chỉ huy lâu năm nên tiếp tục làm Bí thư Quân ủy Trung ương, như vậy có lợi cho lãnh đạo"."[68]

Từ 1954 đến 1964

Từ năm 1954 đến năm 1956, Việt Nam Dân Chủ Cộng hòa chủ trương đấutranh hòa bình, yêu cầu chế độ Việt Nam Cộng hòa thực hiện Hiệp địnhGeneve vì một Việt Nam thống nhất, không chia rẽ về tình cảm và chính trị Tuynhiên, Ngô Đình Diệm đã thẳng thừng bác bỏ đề nghị này và đẩy mạnh Chínhsách tố Cộng diệt Cộng

Từ năm 1957 đến năm 1958, Đảng Lao động đã có những cuộc họp bàn vềcách mạng Miền Nam nhưng chủ trương, biện pháp đấu tranh vẫn chưa thay đổi,phong trào cách mạng tiếp tục bị đàn áp và tổn thất nặng nề

Tháng 1-1959, khi hy vọng thi hành Hiệp định Genève không còn, tạicuộc họp Ban Chấp hành Trung ương Đảng họp Hội nghị (mở rộng) lần thứ 15,

Võ Nguyên Giáp giúp Bộ Chính trị và các cán bộ Việt Minh mới từ miền nam ra(do Lê Duẩn đứng đầu) ban hành Nghị quyết 15 Bộ Chính trị, khẳng định việcgiải phóng miền nam bằng đấu tranh vũ trang, cho phép những cán bộ khángchiến còn lại ở miền nam được tổ chức hoạt động vũ trang

Năm 1959, được Bộ Chính trị đồng ý, Võ Nguyên Giáp đã quyết địnhthành lập Đoàn 559 mở đường mòn dọc dãy Trường Sơn để tiếp ứng phong tràocách mạng miền nam Việt Nam Nhờ việc mở đường Trường Sơn, phong tràocách mạng và hoạt động du kích miền Nam phát triển rất mạnh Sau 4 năm, Mặttrận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam đã thành lập được một số đơn vịcấp trung đoàn

Năm 1964, được Bộ Chính trị đồng ý, Võ Nguyên Giáp đã bí mật

cử Nguyễn Chí Thanh, Lê Trọng Tấn vào chiến trường Đông Nam Bộ chỉ huyquân giải phóng miền Nam đánh lớn tại Bàu Bàng, Dầu Tiếng, Đồng Xoài tạochuyển biến chiến trường và thành lập các Sư đoàn 1, 2, 3, 5, 7, 9 nổi tiếng.Trong đó, Sư đoàn 1 trấn thủ Tây Nguyên, Sư đoàn 2 trấn thủ QuảngNam, Quảng Ngãi, Sư đoàn 3 Sao Vàng trấn thủ Bình Định, trung đoàn 10 trấnthủ Phú Yên, trung đoàn 20 trấn thủ Khánh Hòa, Sư đoàn 5 trấn thủ khu vực SàiGòn - Gia Định, Sư đoàn 7 cơ động chiến đấu khắp Quân khu 7 gồm LâmĐồng, Ninh Thuận, Đồng Nai, Tây Ninh, Bình Thuận, Bình Phước và Sư đoàn 9

di chuyển chiến đấu khắp Tây Ninh và Quân khu 9

Từ 1965 đến 1972

Võ Nguyên Giáp cùng một số lãnh đạo Liên Xô sang Việt Nam năm1966: Dmitry Ustinov, Aleksandr Shelepin

Năm 1965, chia lửa với Nam Bộ, Hoàng Minh Thảo, người từng là học tròcủa Võ Nguyên Giáp ở trường Thăng Long được cử vào Mặt trận TâyNguyên làm Phó Tư lệnh rồi Tư lệnh Mặt trận B3 thay Chu Huy Mân chuyểnsang chỉ huy Mặt trận duyên hải Nam Trung Bộ đến khi chiến tranh kết thúc

Năm 1965, Quân đội Hoa Kỳ bắt đầu thực hiện chiến lược chiến tranh cục

bộ Quy mô quân viễn chinh Mỹ đã lên tới hơn 50 vạn vào cuối năm 1967, cùngvới đó là hàng ngàn máy bay, trực thăng và xe thiết giáp Đối phó với Mỹ, VõNguyên Giáp vấn kiên trì đường lối chiến tranh nhân dân - "trường kỳ khángchiến" như Chiến tranh Đông Dương trước đó Kết quả là hai cuộc tiến côngmùa khô 1965-1966 và 1966-1967 của Mỹ đã thất bại, họ đã không thể tiêu diệtđược quân Giải phóng và bình định miền Nam Việt Nam trong 18 tháng như kếhoạch ban đầu, và quân Mỹ bắt đầu sa lầy vào một cuộc chiến hao tổn, mệt mỏi

và không có dấu hiệu kết thúc Ký giả James Fox nhận xét: tướng Giáp đã thihành một đường lối không quá khác biệt (so với thời kỳ chống Pháp) nhưng vôcùng hiệu quả, mà quân Mỹ rút ra được rất ít bài học từ người Pháp trước đó

Năm 1968, Bộ Chính trị và Quân ủy Trung ương tại Hà Nội phát độngcuộc Tổng Tấn công và Nổi dậy Tết Mậu Thân Một số nguồn tin từ nước ngoàicho rằng Võ Nguyên Giáp không tán thành chủ trương tổng tấn công trên toànchiến trường miền Nam, nhưng các tài liệu lịch sử ghi chép về hoạt động của BộChính trị cho thấy Võ Nguyên Giáp đã trực tiếp tham gia vào việc lập kế hoạch

và chỉ đạo chiến dịch này, tuy có một số thời điểm ông phải đi chữa bệnh ởHungary nên không thể dự họp Ngày 25 tháng 1 năm 1968, trên đường từHungary về, Võ Nguyên Giáp ghé qua Bắc Kinh xin chỉ thị của Hồ Chí Minh vềchiến dịch Mậu Thân Hai người cùng chờ đợi đài phát thanh thông báo về việc

mở màn chiến dịch Tết Mậu Thân vào đêm giao thừa (31 tháng 1 năm 1968).Sau khi biết tin cuộc tiến công đã diễn ra đúng thời gian đã định, ông về nướcvào đầu tháng 2 năm 1968 Hội nghị Trung ương lần thứ 14 vào tháng 1 năm

1968 thông qua quyết định của Bộ Chính trị quyết định Tổng tiến công

Sau khi trở về, Võ Nguyên Giáp trên cương vị tổng tư lệnh tối cao của CácLực lượng Vũ trang và bộ trưởng Bộ Quốc phòng, ông đã chỉ đạo đợt tấn công

Tết cũng như Chiến dịch Đường 9 - Khe Sanh Chiến dịch Mậu Thđn đê lăm choquđn đội Hoa Kỳ bất ngờ vă chịu nhiều tổn thất, thúc đẩy phong trăo phản chiến

ở Mỹ vă trín khắp thế giới Tuy nhiín, cuộc tổng tiến công năy có những tổn thấtlớn vă có nhiều vấn đề cần rút kinh nghiệm về chiến thuật

Năm 1990, ông chia sẻ với nhă sử học Stanley Karnow về mục đích chiến

lược của chiến dịch Mậu Thđn: "Chúng tôi muốn chứng minh cho người Mỹ thấy

rằng chúng tôi không hề kiệt sức, chúng tôi có thể tấn công kho vũ khí, thông tin liín lạc, câc đơn vị tinh nhuệ vă thậm chí cả trụ sở, đầu nêo cuộc chiến của họ" Trong một cuộc phỏng vấn văo năm 1994, đại tướng Võ Nguyín Giâp cho

biết: so sânh tương quan lực lượng hai bín ở Khe Sanh lă quâ chính lệch, hỏalực của không quđn Mỹ mạnh hơn Phâp hăng chục lần nín ông nhận thấy việcdiệt gọn cứ điểm Khe Sanh (giống như trận Điện Biín Phủ) lă không thể Mụctiíu thực tế mă phía Việt Nam theo đuổi lă bao vđy, tập kích nhỏ nhưng liín tục

để khiến quđn Mỹ chịu thương vong lớn, dần suy sụp ý chí vă cuối cùng phải rútchạy khỏi đó

Tướng Võ Nguyín Giâp tiếp tục giữ câc cương vị lênh đạo trong BộChính trị vă câc lực lượng vũ trang cho tới khi chiến tranh kết thúc năm 1975, vẵng đóng một vai trò quan trọng trong việc lín kế hoạch vă tiến hănh cuộc tấncông cuối cùng văo thâng 4 năm 1975

Từ 1972 đến 1975

Cuốn hồi ức mang tín "Tổng hănh dinh trong Mùa xuđn đại thắng" do VõNguyín Giâp xuất bản lần đầu năm 2001 đê thuật lại những hoạt động của ôngvăo giai đoạn cuối cuộc khâng chiến chống Mỹ từ năm 1972 đến năm 1975

Năm 1972, sau đại thắng tại Chiến dịch Đường 9 Nam Lăo, với binh lựcliín tục được bổ sung, Võ Nguyín Giâp chủ trương khuếch trương chiến quảbằng một kế hoạch quđn sự ở Tđy Nguyín, nơi có khả năng triển khai lực lượnglớn, đânh lớn, gđy những khó khăn lớn hơn cho quđn đội Săi Gòn Kế hoạch năy

đê bị Quđn ủy trung ương bâc bỏ do Tổng cục tình bâo 2 nhận được thông tin lă

Mỹ vă quđn đội Săi Gòn đê sớm biết vă đê đón lõng tại Tđy Nguyín Đồng thời

do ở gần nín mặt trận Trị-Thiín cũng dễ bổ sung đạn dược, quđn số hơn, lại có 2mục tiíu cực kỳ quan trọng lă Huế vă Đă Nẵng

Một phương án mới được đưa ra Quân Giải phóng sẽ chia quân mở 3chiến dịch tại Trị-Thiên, Tây Nguyên và Đông Nam Bộ Sau 2 tháng, trướcnhững thắng lợi lớn trong Chiến dịch Trị Thiên và quân Giải phóng đã áp sátHuế, các lực lượng bổ sung được tiếp tục đưa vào đây, còn mặt trận Tây Nguyênthì buộc phải ngừng tiến công do thiếu nhiên liệu, đạn dược dự trữ Đại tướng

Võ Nguyên Giáp đề xuất vòng qua phía tây Huế, chia lực lượng và hỏa lực đánhvào Vùng Chiến thuật I Tuy nhiên các đơn vị công binh mở đường do thiếuphương tiện nên thực hiện quá chậm, không kịp phục vụ mục tiêu chiến dịch(con đường này sau đó đã phát huy tác dụng vào chiến dịch mùa xuân năm1975) 6 sư đoàn tham gia chiến dịch Trị Thiên gồm 312, 308, 324, 325, 320, 341

đã hành quân đánh trực diện từ phía bắc xuống Vùng Chiến thuật I, nơi có Quânđoàn I và lực lượng tổng trù bị của quân đội Sài Gòn gồm các Lữ đoàn Biệt độngquân, Sư đoàn Dù và Sư đoàn Thủy quân Lục chiến, được không quân và Hảiquân Mỹ chi viện tối đa

Cuối năm 1972, Võ Nguyên Giáp tham gia chỉ huy chiến dịch 12 ngàyđêm chống lại cuộc ném bom oanh tạc miền Bắc bằng B-52 của không quân Mỹ.Cuối tháng 11 năm 1972, phương án tác chiến đã được Tổng Tham mưutrưởng Văn Tiến Dũng và tập thể lãnh đạo Bộ Tổng tham mưu trực tiếp thôngqua, sau đó được Đại tướng Võ Nguyên Giáp phê chuẩn Thất bại trong chiếndịch này buộc Mỹ phải chấp nhận ký Hiệp định Paris với những điều khoản nhânnhượng mà chính Mỹ trước đó đã từ chối ký

Đêm 26 tháng 12 năm 1972, 8 máy bay Mỹ đã bị quân và dân miền Bắcbắn rơi, riêng Hà Nội bắn rơi 5 chiếc, trong đó có 4 chiếc rơi tại chỗ Từ sở chỉhuy tối cao, Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã biểu dương các đơn vị lập công và ra

lời kêu gọi: "Kẻ địch thua đau và nhất định sẽ bị thất bại hoàn toàn Nhưng,

chúng vẫn ngoan cố kéo dài cuộc tập kích Các đơn vị hãy bắn rơi nhiều B 52 nữa, hãy giáng cho quân Mỹ một đòn "Điện Biên Phủ" ngay trên bầu trời Hà Nội, Thủ đô thân yêu của chúng ta." Tên gọi "Chiến thắng Điện Biên Phủ trên không" xuất hiện từ đó

Năm 1974, để nắm vững tình hình thực tế chiến trường và có quyết sáchđúng đắn, Đại tướng Võ Nguyên Giáp cùng Tư lệnh trưởng Đoàn 559 Đồng SĩNguyên và chính ủy Đặng Tính đã vượt hàng trăm cây số đi thăm bộ đội Trường

Sơn trên đường mòn Hồ Chí Minh và kiểm tra sự chuẩn bị cho cuộc Tổng tiếncông và nổi dậy dự kiến vào mùa Xuân 1975.

Cuối năm 1974, tại bản "Kế hoạch chiến lược giải phóng miền Nam, thống

nhất nước nhà", các ý kiến bổ sung của Lê Duẩn, Trường Chinh, Võ Nguyên

Giáp đã chỉ rõ: "Mặc dù các năm 1975 và 1976 đều quan trọng nhưng năm 1975

là năm bản lề tạo điều kiện quyết định để năm 1976 đạt mục tiêu cuối cùng Nếu thời cơ đến vào năm 1975 thì lập tức tiến hành tổng tấn công, giải phóng hoàn toàn miền Nam trong năm 1975".

Năm 1975, Võ Nguyên Giáp đã tán thành đề xuất của Trung tướng HoàngMinh Thảo chọn địa bàn Nam Tây Nguyên làm hướng tấn công chiến lược, xin ýkiến Bộ Chính trị và cử Đại tướng Văn Tiến Dũng vào Nam chỉ đạo đánh đòn

"điểm huyệt" vào hệ thống phòng ngự của quân đội Sài Gòn tại Buôn Mê Thuột.Chính ông nhân đà thắng trận Buôn Ma Thuột, trực tiếp ra lệnh Trung tướng LêTrọng Tấn gấp rút giải phóng Đà Nẵng trong 3 ngày Chính ông đề xuất và raquyết định mở Chiến dịch Hồ Chí Minh mà trong đó Văn Tiến Dũng làm Tưlệnh, Lê Trọng Tấn, Lê Đức Anh, Trần Văn Trà làm Phó Tư lệnh, chỉ huy 5 cánhquân với sức mạnh của 20 sư đoàn đồng loạt tiến vào giải phóng Sài Gòn Mệnh

lệnh nổi tiếng nhất của ông chỉ đạo Chiến dịch Hồ Chí Minh là "Thần tốc, thần

tốc hơn nữa, táo bạo, táo bạo hơn nữa, tranh thủ từng phút, từng giờ, xốc tới mặt trận, giải phóng miền Nam, quyết chiến và toàn thắng".

Võ Nguyên Giáp giải thích chiến lược đánh Mỹ của ông:

“ Chúng tôi không đủ mạnh để đuổi nửa triệu quân Mỹ ra khỏi Việt

Nam, nhưng đó không phải là mục đích của chúng tôi Chúng tôi tìm cách bẻ gãy ý chí kéo dài chiến tranh của chính phủ Mỹ Westmoreland đã sai lầm khi dựa vào sức mạnh hỏa lực vượt trội của ông ta để nghiền nát chúng tôi Các đồng chí Liên Xô và Trung Quốc của chúng tôi cũng không nắm bắt được cách giải quyết của chúng tôi khi họ cật vấn rằng, chúng tôi có bao nhiêu

sư đoàn, ít hay nhiều so với quân Mỹ, làm thế nào chúng tôi đối phó nổi kỹ thuật của Mỹ, pháo binh Mỹ hoặc các cuộc tấn công của người Mỹ Chúng tôi đang tiến hành cuộc chiến tranh nhân

”

dân, à la manière vietnamienne (theo kiểu Việt Nam) – một cuộc chiến tranh toàn diện, tổng lực trong đó mỗi người đàn ông, mỗi người phụ nữ, mỗi đơn vị, dù lớn hay nhỏ, đều được duy trì từ toàn dân đã được động viên Cho nên, những vũ khí tinh vi của người Mỹ, những thiết bị điện tử và những thứ đại loại như vậy đều vô dụng Cho dù có sức mạnh quân sự, người Mỹ đã tính toán sai những hạn chế trong sức mạnh của mình Trong chiến tranh chỉ có hai yếu tố - con người và vũ khí Dù vậy, cuối cùng con người vẫn là nhân tố quyết định Con người! Con người!

“ Lính Mỹ rất dũng cảm, nhưng can đảm chưa đủ David không giết

được Goliath chỉ bằng dũng cảm Anh ta nhìn lên Goliath và nhận ra nếu anh đấu kiếm với hắn, Goliath sẽ giết chết anh nhưng nếu David nhặt một hòn đá và đặt vào cái súng cao su của mình, anh có thể bắn trúng đầu Goliath, khiến Goliath ngã xuống và giết Goliath David đã sử dụng cái đầu khi chiến đấu với Goliath Người Việt Nam chúng tôi cũng làm như thế khi phải chiến đấu

Trong thời gian diễn ra chiến tranh, Mỹ và Việt Nam Cộng Hòanhiều lần loan báo các thông tin về Võ Nguyên Giáp nhằm làm lung laytinh thần đối phương Thỉnh thoảng báo chí Mỹ và Việt Nam Cộng Hòa

lại loan tin về "đảo chính ở miền Bắc", "tướng Giáp bị ám sát hoặc bị bắt

giam"

Trong chiến dịch Linebacker II, ngày 24 tháng 12 năm 1972, trên

trang nhất tờ The Sunday Times (Mỹ) còn đăng tin: "Tướng Võ Nguyên

Giáp, Bộ trưởng Quốc phòng Bắc Việt Nam, đã thiệt mạng trong một vụ

nổ ngày hôm qua khi thị sát những tổn thất sau các đợt ném bom tại Hải Phòng, theo nguồn tin tình báo Nam Việt Nam Nguồn tin này cho biết một quả "mìn nổ chậm" đã phát nổ khi Tướng Giáp thị sát kho quân sự Trần Hưng Đạo tại thành phố cảng Không có thêm chi tiết về vụ việc " Thông tin này sau đó vài ngày được chứng minh là bịa đặt, và Võ

Nguyên Giáp vẫn sống khỏe mạnh cho tới hàng chục năm sau chiến tranh

Chiến tranh Đông Dương lần 3

Trong một thời gian ngắn từ tháng 7 năm 1960 đến tháng 1năm 1963, ông kiêm thêm chức vụ Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học Nhànước.[80] Năm 1978, ông thôi chức Bí thư quân ủy Trung ương, LêDuẩn trở thành Bí thư và Văn Tiến Dũng làm Phó Bí thư Quân ủy Trungương

Đất nước mới vừa thống nhất ngày 30 tháng 4 năm 1975, đã bịquân Khmer Đỏ vượt biên giới Tây Nam tiến vào Việt Nam và xung độtvới Việt Nam trong một thời gian dài, Khmer Đỏ được hậu thuẫn

từ Trung Quốc và sau đó có Thái Lan một phần gây xung đột biên giớivới Việt Nam từ năm 1975 mãi đến năm 1990 mới chấm dứt, đỉnh điểm làcuộc Chiến tranh biên giới Việt-Trung năm 1979 Tại thời điểm này ônggiữ cương vị Phó Thủ tướng Chính phủ kiêm Bộ trưởng Bộ Quốc phòng

Sau khi cuộc chiến tranh ở biên giới phía Bắc kết thúc, không cóthay đổi lãnh thổ đáng kể giữa Việt Nam và Trung Quốc

Giai đoạn làm Phó Thủ tướng

Ngày 7 tháng 2 năm 1980, ông thôi giữ chức Bộ trưởng Bộ Quốcphòng nhưng vẫn tiếp tục giữ chức Ủy viên Bộ Chính trị (đến năm 1982)

và Phó Thủ tướng phụ trách Khoa học - Kỹ thuật Người thay thế ông ở

Bộ Quốc phòng là Đại tướng Văn Tiến Dũng - Tổng Tham mưu trưởngQuân đội nhân dân Việt Nam Văn Tiến Dũng là một trong những lãnhđạo quân đội lâu năm nhất cùng thời với Võ Nguyên Giáp, và cũng là chỉhuy trực tiếp của Chiến dịch Mùa Xuân năm 1975

Từ cuối thập niên 1970, Việt Nam đứng trước nguy cơ bùng nổ dân

số Tư tưởng cho rằng phải sinh đẻ thật nhiều để bù đắp sự tổn thất vềngười trong chiến tranh vẫn tồn tại dù chiến tranh đã kết thúc, cùng vớihàng triệu nam thanh niên xuất ngũ trở về lập gia đình đã khiến dân sốViệt Nam tăng nhanh

Đây là một vấn đề nghiêm trọng với Việt Nam lúc bấy giờ Lần đầutiên, các chỉ tiêu về dân số được đưa vào Nghị quyết Đại hội đại biểu toànquốc của Đảng năm 1981 Nhận thức rõ tầm quan trọng cùng với sự khókhăn, phức tạp của công tác này, năm 1984, Hội đồng Bộ trưởng quyết

định thành lập Ủy ban quốc gia dân số và sinh đẻ có kế hoạch với mụctiêu kiểm soát mức sinh tại Việt Nam

Võ Nguyên Giáp khi đó là Phó Thủ tướng phụ trách Khoa học - Kỹthuật được phân công kiêm nhiệm chức chủ tịch ủy ban này (cùng với 3

Bộ trưởng các Bộ và Tổ chức khác làm phó cho ông)

Trong văn hóa Việt Nam khi đó, chuyện sinh đẻ bị coi là chuyện tếnhị của riêng phụ nữ, việc đàn ông tham gia phụ trách công tác này bịnhiều người Việt Nam khi đó coi là "mất thể diện" Cũng vì thế mà cónhững dư luận khi đó đồn thổi rằng các lãnh đạo khác "ghen tị" với tàinăng và công lao của Võ Nguyên Giáp nên đã chuyển ông sang làm phụtrách ủy ban sinh đẻ có kế hoạch nhằm "hạ uy tín" ông Lời đồn thổi đólan truyền dai dẳng tới hàng chục năm sau, có người còn làm bài vè đểchâm biếm chuyện này Nhưng thực ra những lời đồn thổi này là không

có căn cứ

Dư luận khi ấy chỉ chú ý đến Tướng Giáp mà bỏ qua một loạt cácthành viên quan trọng khác như 01 Phó Thủ tướng, 10 Bộ trưởng, lãnhđạo các ban ngành cũng tham gia ủy ban này Ngoài ra, không chỉ Đạitướng Võ Nguyên Giáp mà cả hai Thủ tướng khác của Việt Nam là PhạmVăn Đồng và Võ Văn Kiệt cũng từng phụ trách công tác sinh đẻ kế hoạchnày (Phạm Văn Đồng phụ trách giai đoạn 1961-1975, Võ Văn Kiệt phụtrách giai đoạn 1987-1991, ngay sau Võ Nguyên Giáp) Việc có tới 2 thủtướng trực tiếp phụ trách cho thấy tầm quan trọng của công tác kế hoạchhóa gia đình khi đó

Ông Trần Văn Thìn, người trợ lý thân cận của Đại tướng Võ

Nguyên Giáp suốt 21 năm, kể lại "Lúc sang Ủy ban Dân số kế hoạch hóa

gia đình, dư luận bàn ra tán vào chuyện đó thế nào, Đại tướng biết cả Ông nói với chúng tôi trong sinh hoạt chi bộ: Đảng đã phân công, mình

là Đảng viên thì phải cố gắng hoàn thành tốt nhiệm vụ " Trong một lần

nói chuyện, Đại tướng cũng đã từng cho hay: "Tôi đã cống hiến một cách

tự nguyện, đã thanh thản trong mọi thử thách, thế là tôi sống vui, sống lâu Như vậy, tôi đã làm theo lời dạy và noi theo tấm gương của Bác Hồ

là "Dĩ công vi thượng" Tôi nhận nhiệm vụ và tôi hoàn thành nhiệm vụ Ngay cả việc phụ trách công tác sinh đẻ có kế hoạch cũng là nhiệm vụ"

Nhà sử học Dương Trung Quốc từng mạnh dạn hỏi Đại tướng VõNguyên Giáp về những lời đồn thổi rằng việc giao cho ông phụ trách ủyban sinh đẻ kế hoạch là để "hạ uy tín" ông Đáp lại thắc mắc của ôngDương Trung Quốc, Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã cười và nói đó là doThủ tướng Phạm Văn Đồng (người từng làm trưởng ban sinh đẻ kế hoạchsuốt 15 năm trước đó) quá bận việc nên trực tiếp nhờ cậy ông làm giúp,chứ chẳng hề có "âm mưu" nào như dư luận đồn thổi cả:

“ "Kế hoạch hóa gia đình cũng như vấn đề dân số là rất quan trọng

với toàn thế giới chứ không riêng đất nước mình Nhiều nước Thủ tướng phụ trách việc này Hồi đó, Thủ tướng Phạm Văn Đồng bận nhiều việc nên vừa là phân công vừa là nhờ cậy tôi đảm nhận Mà đã là nhiệm vụ thì nhiệm vụ nào cũng phải vượt

5 Nghỉ hưu đến khi qua đời

Năm 1991, ông thôi chức ủy viên Trung ương, Phó Thủ tướng, nghỉhưu ở tuổi 80 Theo tiểu sử tóm tắt khi ông mất, ông đảm nhiệm Phó Chủtịch Hội đồng Bộ trưởng đến tháng 12 năm 1986

Thời gian cuối đời, ông vẫn quan tâm và đưa ra một số lời bình luậntrên mặt báo về tình hình đất nước như có bài báo yêu cầu kiểm định vàbáo cáo Đại hội Đảng Cộng sản X về Vụ PMU18, hay cuộc gặp gỡ vàkhuyến khích doanh nhân làm xuất khẩu nông sản

Vào ngày 1 tháng 11 năm 2007 ông gửi thư trong đó bày tỏ sự phảnđối chủ trương xây dựng Nhà Quốc hội ở khu di tích 18 Hoàng Diệu Ôngcũng có bài viết thực trạng và kiến nghị 6 vấn đề "cơ bản và cấp bách"nhằm triển khai có kết quả công cuộc đổi mới nền giáo dục và đào tạo củaViệt Nam hiện nay

Vào đầu năm 2009, ông góp ý về Dự án khai thác bô xít ở TâyNguyên, ông đã viết 3 bức thư đề nghị thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng xemxét lại cẩn thận dự án này vì lý do an ninh quốc gia và vấn đề môi trường