1. Trang chủ
  2. » Luận Văn - Báo Cáo

Giáo trình Lịch sử nghệ thuật (Tập 2 - Tái bản): Phần 1

116 6 0

Đang tải... (xem toàn văn)

Tài liệu hạn chế xem trước, để xem đầy đủ mời bạn chọn Tải xuống

THÔNG TIN TÀI LIỆU

Thông tin cơ bản

Tiêu đề Giáo trình Lịch sử nghệ thuật (Tập 2 - Tái bản): Phần 1
Tác giả Đặng Thái Hoàng, Nguyễn Văn Đỉnh, Nguyễn Đình Thi, Vũ Thị Ngọc Anh, Đỗ Trọng Chung, Nguyễn Trưng Dũng, Nguyễn Hồng Hương, Trương Ngọc Lân, Nguyễn Quang Minh, Đặng Liên Phương
Người hướng dẫn PGS. TS. Đặng Thái Hoàng, PGS. TS. Nguyễn Văn Đỉnh
Trường học Trường Đại Học Xây Dựng
Chuyên ngành Lịch sử nghệ thuật
Thể loại Giáo trình
Năm xuất bản 2012
Thành phố Hà Nội
Định dạng
Số trang 116
Dung lượng 11,76 MB

Các công cụ chuyển đổi và chỉnh sửa cho tài liệu này

Nội dung

Năm 1864 M onet và B azille lại có d ịp quay lại sáng tác ỏ Fontainebleau và cùng đi với họ lần này còn có cả hai họa sĩ trả khác là R enoir và Sisley, ở đây họ đã được tiếp cận với th ế

Trang 1

III lllllig illllllllll Ạl HỌC XÂY DỰNG - KHOA KIẾN TRÚC VÀ QUY HOẠCH 11II llllllllllllllllllllllllll B ộ MÔN LÝ THUYẾT V À LỊCH s ử KIẾN TRÚC

G T 0 0 0 0 0 2 4 8 0 0 ĐẶNG THÁI HOÁNG - NGUYỄN VĂN ĐỈNH

NGUYEN ĐINH THI - v ũ THỊ NGỌC ANH - ĐÓ TRỌNG CHUNG - NGUYÊN TRUNG DÙNG - NGUYÊN HỔNG HƯƠNG

TRƯƠNG NGỌC LÂN - NGUYỄN q u a n g m in h - ĐẶNG LIÊN PHƯƠNG

G I Á O TR ÌN H

Trang 3

TRƯỜNG ĐẠI HỌC XÂ Y DỰNG - KHOA KIẾN T R Ú C VÀ Q UY HOẠCH

BỘ MÓN LÝ T H U YẾT VÀ LỊCH s ử KIẾN TRÚ C

Đổng chủ biên

PG S K TS ĐẶNG THÁI HOÀNG - P G S TSKH K TS NGUYỄN VÀN ĐỈNH

Những người tham gia

T S K TS i NGUYỄN ĐINH THI - K TS v ũ THỊ NGỌC ANH - K TS Đ ỗ TRỌNG CHUNG ThS K TS NGUYỀN TRUN G DŨNG - K TS NGUYỄN HÓNG HƯƠNG - ThS K TS TRƯƠNG NGỌC LÂN

ThS K TS NGUYỄN QUANG MINH ThS K TS ĐẶNG LIÊN PHƯƠNG

Trang 5

GIẢO TRÌNH

LICH SỬ NGHÊ THUẦT

Trang 7

CHỦ NGHĨA Ấ N T Ư Ợ N G

1 K H Ả I Q U Á T C H U N G

• N h ữ ng yếu tỏ ánh hưứng đến sự ra đòi của chủ nghĩa Ân tượng

Chủ nghĩa Ân tượng là trào lưu nghệ thuật quan trọng nhất ớ châu Âu vào th ế kỷ XIX

Đ ây là trào lưu nghệ thuật hiện đại đầu tiên và là n g uồn gốc cho sự ra đời của chủ nghĩa Tân ấn tượng và Hậu ấn tượng vào cuối th ế kỷ X IX và tiếp sau là chủ nghĩa F auvism và chủ nghĩa L ập thê

Chủ nghĩa Ân tượng là m ột trảo lưu nghệ thuật ra đời vào nhũng năm 60 của th ế kỷ XIX dưới sự ánh hưởng cúa nhiều khuynh hướng khác nhau về cả m ật tư duy và nghệ thuật, trong đó chù yếu là chịu ảnh hường của các quan điểm của chủ nghĩa Tự nhiên (N aturalism ), chủ nghĩa L ãng mạn (R om anticism ), H ọa phái C ourbet và Barbizon

Từ nãm 1863 đến năm 1900, các nước châu  u hưcmg về nển C ộng hòa Các đ ế quốc Pháp và A nh được hình thành - nền văn m in h phương T ây được đ án h dấu bằng sự phát triển của xe lửa và ô tò, bằng sự ra đời của N hập m ôn y học thực n ghiệm của Claude Bernard T ất cả những điều này đã ảnh hưởng đến công cuộc cách m ạng hóa nửa sau thế

kỷ XIX K iến trúc và văn học nghệ thuật dấn thân vào m ột địa hạt cực đoan, m uốn vút

bỏ các "giá trị tư sản"

Hội họa phương Tây từ thời đại Phục hung đến nửa đầu th ế kỷ X IX đều đi theo con đường H iện thực chủ nghĩa, c ố gắng tiếp c ận với tự nhiẻn, hoạ sĩ chỉ cần có k ỹ năng thuần thục, nắm vững luật phối cảnh và giải phẫu tạo hình thì sẽ vẽ "rất giống" Khi mà chủ nghĩa H iện thực đạt đến cao trào, đ ỉn h điểm thì sẽ làm cho họa sĩ m ất đi hứng thú,

họ nhận ra rằng không nên vẽ tả chân quá

Đ ến giai đoạn này có thể thấy h ội hoạ đã cắt đứt với tru y ền thống; n h ũng sự bảo trợ văn nghệ lớn cũng không còn Các tác phẩm nghệ thuật trở thành hàng hóa, những nhà buôn tranh trở thành những người bảo h ộ m ới cho các họa sĩ N goài ra sự xuất hiện cùa

m áy ảnh đem đến những bức ảnh rất hiện thực cũng đặt ra những vấn đ ề cho các họa sĩ,

họ nhận thấy cần phải "vẽ cái m ình cảm thấy" hơn là viộc "sao chép"

A nh hưởng đầu tiên và m ang tính chù đạo đối với sự ra đời cù a chủ nghĩa Ân tượng chính là quan điểm truyền thống của chủ nghĩa Tự nhiên về nghệ thuật thị giác Chủ nghĩa T ự nhiên cho rằng: nhiệm vụ của họa s ĩ là phải vẽ nên những tác phẩm m ang tính

Trang 8

chân thực có nghĩa là hình ảnh chân thực m à người họa sĩ nhìn thấy ớ thê giới xung quanh hay là m ô tả th ế giới như xúc cảm m à người nghệ sĩ cảm nhận từ th ế giới xung quanh Các hoạ sĩ của chủ nghĩa Tự nhiên cổ súy cho "Chất thơ cùa cuộc sống hàng ngày của Tự nhiên".

Còn chủ n g h ĩa L ãn g m ạn tuy rất ít q u a n tâm đến cu ộ c số n g thực như ng những

q u an điểm cùa họ lại có ảnh hường sâu rộng đến m ối liên hệ của cá nhân với xã hội

và với tự nhiên với hai quan đ iểm m ang tín h c ác h m ạng Q u an điểm thứ nhất là Cái tỏi của m ỗi cá nhân đ ó n g vai trò quan trọ n g , n ó vượt qua m ọi giới hạn đặt ra do vị trí

xã hội cúa cá nhân Q uan điểm thứ hai là tự n h iên cẩn được coi trọng, k h ông chỉ vì con người đ ã tiến m ột bước dài từ chỗ lệ th u ộ c vào thiên n h iên đến chỗ đã tác động

và cải tạo thiên nhiên, mà còn vì chính bản thân con người và cũng vì chính môi trường

tự nhiên

N hư vậy nếu chủ nghĩa Tự nhiên đưa đến m ột quan điểm truyền thống và một vấn đề khó lý giải về tính chân thực trong thể hiện thì chủ nghĩa Lãng m ạn lại xây dựng nên quan điểm vể cách ứng xử với tự nhiên, là n ghiên cứu giá trị của tự nhièn và các họa sĩ hoàn toàn có thể theo đuổi tự nhiên, mô tả tự nhiên, thậm chí phải đối đẩu với dư luận

Đ ây là những ảnh hưởng quan trọng đến sự phát triển của chù nghĩa Ân tượng

Các họa sĩ Ân tượng cũng chịu ảnh hưởng nhiều của Corot và H ọa phái Barbizon (mà người đứng đầu là Théodore R ousseau) - là nhũng người vẽ tranh phong cảnh dựa trên những nghiên cứu và hiểu biết tường tận về tự nhiên Q ua những tác phẩm của mình, những người theo H ọa phái Barbizon đã chứng tỏ rằng họ dám thách thức với những vấn

để phức tạp như: vẽ những hiệu quả của ánh sáng, sương m ù,., và họ đặc biệt nhấn mạnh tầm quan trọng của việc sáng tác tranh ngoài trời qua những lần tổ chức sáng tác ngoài trời tại Fontainebleau, gẩn Barbizon - Pháp Đ ặc biệt thời kỳ này với phát m inh ra cách đựng mầu trong những tuýp nhò giúp cho họa sĩ có thể dễ dàng m ang theo và tạo điểu kiện thuận tiện cho việc sáng tác tranh ngoài trời C hính phương pháp sáng tác và cách tiếp cận thiên nhiên của học phái này là những yếu tố ảnh hưởng tới các họa sĩ Ân tượriỉ nhiều nhất

• Sự phát triển của chủ nghĩa Ân tượng

+ Những năm đầu của T rà o lưu hội họa  n tượng

Trào lưu hội họa Ân tượng bắt đầu hình thành từ những năm 60 của th ế kỷ XIX Q ui phần trên ta có thể thấy rằng, sự ra đời của H ội họa Ân tượng không phải là sự phát triển

tư phát mà nó là sự k ế thừa và phát triển m ột bước tiến xa từ m ột trào lưu nghệ thuật CỦI châu Âu đã ra đời trước đó rất lâu - đó là chù nghĩa T ự nhiên - và dưới sự ảnh hường củi nhiẻu trào lưu nghệ thuật khác

Trang 9

cuộc cách m ạng về hội họa nửa sau th ế kỷ XIX , mặc dù các nhà phê bình đã có thời gian gạt bỏ nó dài đến 15 năm.

Người đầu tiên và cũng là họa sĩ có công rất lớn cho sự phát triển của Hội họa Ân tượng là Edouard M anet Sau này khi nhóm họa sĩ Ân tượng được thành lập và rất m ong

m uốn M anet tham gia làm người lãnh đạo nhóm , nhưng M anet đã từ chối M anet là người có những khám phá mới m ẻ và táo bạo trong cách thể hiện tranh C hính các tác phấm cúa ông đóng vai trò định hướng và khởi xướng cho những sáng tạo mới m ẻ của các họa sĩ Ân tượng sau này

C laude M onet ngay từ đẩu đã là họa s ĩ có ảnh hưởng lớn đến sự phát triển của chủ nghĩa An tượng O ng có m ột niềm đam m ê sâu sắc và niềm tin m ạnh m ẽ vào việc tìm

ra cách Ihức hoàn hảo để thể hiện phong cảnh tự nhiên m ột cách chân thực và sống động nhất qua tranh sơn dầu Đ ây cũng là điểu đã lôi cuốn các bạn bè họa sĩ khác của

M onet đi theo phong cách của chủ n g h ĩa Ân tượng sau này; và M onet chính là người suốt cuộc đời luôn khơi d ậy , kiếm tìm những hướng phát triển mới cùa phong cách nghệ th u ật An tượng

Năm 1859, theo lời khuyên của Boudin, M onet đã đến Paris và quyết tâm trở thành

m ột họa sĩ thực thụ Ở Paris ông đ ã gặp F rédéric Bazille cùng hai họa sĩ Alfred Sisley và

A uguste Renoir

Renoir cũng là người đam m ê với phong cách vẽ mói, phi hàn lâm, dam mê với những sắc mầu tươi sáng và rất hứng thú vói những ảnh hưởng xáo trộn mới mẻ của Monet

N ăm 1863, R enoir rời khỏi xưởng vẽ của Charles G leyre để đến làm việc ở Louvre

còn M onet lại chọn cách khác đ ể rời khỏi Studio là cùng Bazille đến vẽ tranh ở nông

thôn, đến Chailly, nơi bìa rừng Fontainebleau, gần Barbizon

Năm 1864 M onet và B azille lại có d ịp quay lại sáng tác ỏ Fontainebleau và cùng đi với họ lần này còn có cả hai họa sĩ trả khác là R enoir và Sisley, ở đây họ đã được tiếp cận với th ế giới tự nhiên và dưới ảnh hưởng cùa M onet và Diaz - m ột họa sĩ theo học phái Barbizon - người sau này cũng trở thành bạn của Renoir, các họa sĩ đã bắt đầu say

mê với m ảng đề tài phong cảnh

Q uay lại Paris, đây là nơi m à Édouard M anet đã có ảnh hường lớn nhất đến các họa sĩ

trẻ thông qua các tác phẩm của m ình M anet - tác giả của bức tranh nổi tiếng - Người

chơi đàn ghita nhưng khi đem trưng bày ở Salon năm 1861 đã bị từ chối, là người có ảnh

hưởng xuyên suốt đến các họa sĩ Ân tượng

Do bị nhũng người bảo thù với cách vẽ hàn lâm truyển thống từ chối những phong cách hội họa mới mẻ nên M onet cùng với các họa sĩ trẻ khác đã quyết định m ở một phòng trưng bày riêng dành cho những tác phẩm cùa họ vẽ theo phong cách mới này, lấy

tên là "Phòng trưng bày cùa những người bị từ chối" - Salon des Refusés Ớ đây M anet

Trang 10

xôn xao dư luận.

M onet rất thích bức tranh Bữa ăn trên cỏ của M anet, không phải vì nó đã tạo nên m ột

vụ scandal trong dư luận m à là vì nó nổi bật bởi cách vẽ táo bạo của tác giả

Cuối những nãm 1860, cả M onet và R enoir đều rất say sưa sáng tác những tác phẩm

về cuộc sống Paris Trong m ột chừng mực nào đó, những tác phẩm này đểu chịu ảnh

hường của M anet - là người đã thông qua tác phẩm H òa nhạc ở T uileries đã đưa ra câu

trả lời hoàn hảo nhất cho lời kêu gọi của Baudelaire: hãy "trở thành họa sĩ cúa cuộc sông hiện đại" Các chủ đề sáng tác của họa phái Ân tượng không phải là những chủ đ ể lịch

sử, tôn giáo, thần thoại và phúng dụ như trong nghệ thuật truyền thống được trưng bày trong các Salon trước dây, m à họ hướng về để tài m ô tả cuộc sống hiện đại thường ngày như: cuộc sống đô thị ở Paris, cấc vũ hội, nhà ga, quang cảnh bến thuyền, trường đua ngựa, các quẩy bar,

H òa nhạc ớ T uileries là tác phẩm đầu tiên trong số những tác phấm của M anet về

m ảng dề tài cuộc sống hiện đại ở thành phố và các nhân vật được ông vẽ trong tranh chính là những người thân trong gia đình, bạn bè và cả ch ín h họa sĩ

E do u a rd M anel, H òa nhạc ở T uileries, Sơn dầu, 76 X 1 18cm, 1862

Bảo làng Q uốc gia - L ondon - A nh

Các họa sĩ Ân tượng cũng thể hiện rõ trong tấc phẩm của m ình những ảnh hưởng của nhà nhiếp ảnh Nhật Bản - N adar T rong m ảng để tài v ẻ cuộc sống phố phường Paris

Trang 11

cục một cách ngầu nhiên, không m ang tính chặt chẽ, gò bó như trong tranh truyền thống, thường được m ô tả những góc nhìn đặc biệt như quang cảnh nhìn từ trên cao, từ ban công, và trong tranh thường chú trọng m ô tả m ột phần quang cảnh thành phố hơn

là tập trung vào một cá nhân nhân vật riêng lẻ

+ Q uá trìn h p h á t triển cù a ch ù ngh ĩa A n tượ ng

T rong su ố t thời gian từ trước cho đến vài năm sau cuộc ch iến Pháp - Phổ, nhóm các họa sĩ M onet, R en o ir và P issaro n g ày càng tiến xa hơn với m ảng đề tài m ô tả phong cánh th iên nhiên

Cơ sỏ cúa sự phát triển cùa chủ nghĩa

Ân tượng chính là niềm tin rằng cảm giác

m à các họa sĩ có được khi sáng tác ở

ngoài trời, trước thiên nhiên là vấn đề

đóng vai trò quan trọng căn bản, và rằng

nếu chì làm việc trong các xưởng vẽ m à

vẽ vổ phong cảnh thiên nhiên thì thật ngớ

ngán, nó sẽ làm m ờ đi cảm xúc của

người họa sĩ và thậm c h í còn khỏng diễn

tả được m ột cách chân thực cảnh sắc

thiên nhiên ớ thời điểm m à người họa sĩ

m uốn diễn tả M onet - theo Boudin - là

người đầu tiên trong nhóm nhận ra được

hiệu quả tuyệt vời của phương pháp sáng

tác ngoài trời Ô ng chính là người giới

thiệu và Iruyên bá phương pháp sáng tác

này cho các họa sĩ trẻ và cũng là nhân

chứng rõ nét cho niềm tin này K ết quả

cùa việc sáng tác ngoài trời là M onet và

các hạn của ông nhận ra rằng những gam

m ầu tối, ảm đạm và cả những bóng đổ

m ẩu nâu vốn được các họa sĩ vẽ tranh

theo phong cách truyền thống thường

dùng thì đều không có thực trong cảnh

sắc thiên nhiên thực tế Các hoạ sĩ ấn

tượng thường không sử dụng màu đen

trong tranh, m à họ dùng màu lam và màu

tím đè thay thế Trong nỗ lực tìm tòi cách thể hiện mới mẻ, M onet - theo mỏ tả của

M anet - bát đẩu vẽ tranh với những gam mẩu tươi sáng thay vì gam mầu tối

Pierre Auguste Renoir, Lise, Sơn dáu, 1867, Bào tàng Flokwane - Essen - Đức

Trang 12

dã nhận ra rằng mầu sắc bóng đổ thực tế của một đối tượng phụ thuộc vào mầu sắc của các đối tượng xung quanh nó.

Trong tác phẩm Vườn â Sainte A dresse (Terrasse à S ainte A d resse) của M onet cũng như tác phẩm Lise của R enoir vẽ năm 1867 đã cho chúng ta thấy điểu này; mặc dù phát

hiện này cúa hai họa sĩ hoàn toàn độc lập với nhau - đây quả là sự trùng hợp thú vị

Bảo làng nghệ thuật Metropolitan, N ew York - M ỹ

Claude Monel, Chim Ác là (La Pie), 51 x76cm , Sơn dầu, 1868 - 1869, Bào tàng d'Orsay, Paris, Pháp

Trang 13

tuyết phủ mùa đông - tuyết trắng không mầu quả là nển lý tường phản chiếu rõ ràng mầu sắc bóng đổ của các vật khác lên nó.

T rong nỗ lực cố gắng mô tả cảnh sắc thiên nhiên m ột cách chân thực đúng như nó cần được cảm nhận chứ không đơn thuần bằng những hiểu biết về thiên nhiên như đã từng được dạy trên lý thuyết, M onet, Renoir và những họa sĩ khác luôn cố gắng diễn đạt m ột cách chần thực và đầy đủ nhất những cảm nhận cùa họ về thiên nhiên Họ muốn diễn tả hóng tlổ một cách tự nhiên, chân thực chứ không phải sử dụng mầu bóng đổ một cách áp đặt như những lý thuyết trước đó Họ cho rằng hội họa không chỉ mô tả một cái cây, một con đường uốn lượn, vài mái nhà mà hơn thế, cần phải biểu đạt được những ấn tượng của

tự nhiên, truyền tải được đầy đủ những cảm xúc m à người họa sĩ có được khi đứng trưóe cảnh trí đó Trước đây, người họa sĩ chỉ được truyền đạt lại và sau đó vẽ những cảm nhận của họa sĩ về những điều được truyền đạt lại Còn bây giờ, người họa sĩ cần phải thoát khỏi những lý thuyết đó và cần biểu đạt được trọn vẹn và trực tiếp những ấn tượng mà bản thân cánh sắc thiên nhiên đem lại V à để có thể nắm bắt cảnh vật một cách chân thực, các hoạ sĩ Ấn tượng thường vẽ rất nhanh, khác hoàn toàn cách vẽ ưóc lệ trước đây

Camille Pissarro, Con đường, mùa đông, mặt trời và tuyết,

S ơii dầu, 46 x 55cm, 1869 - 1870, Bộ sưu lập của Carmen Tliyssen - Bornemisza.

Trang 14

rằng cách vẽ sử dụng những đường viển, đường bao để m ô tả đối tượng là không thích hợp Cũng như tuyết trắng đã cho thấy rằng bóng đổ của bản thân nó khi không có các

sự vật khác là không m ầu thì nước, sương mù, những bụi hoa hay những sóng cỏ bồng bềnh trong gió đã cho thấy rằng chúng là những đối tượng k h ông có m ột hình dáng cụ thế Điểu này được m inh chứng rõ nét qua những sáng tác của M onet và R enoir ở

A rgenteuil như bức La G renouillère của R enoir hay hai bức N hữ ng con thuyên đ ỏ ờ

A rgenteuil và C ánh đồng hoa anh lúc ở A rgenteuil của M onet.

Claude Mollet, Cánh đổng hoa anh túc à Argenteuil,

Trong tác phẩm Cánh đồng hoa anh túc ở A rgenteuil M onet m ô tả cánh đồng hoa anh

túc bổng bềnh trong gió cùng những lùm cây dần khuất phía chân trời m à ông chỉ dùng những m ảng, vệt m ầu, hoàn toàn không sử dụng đường viển H ai nhân vật trong tranh chính là Cam ille vợ ông và con trai ông- Jean, được vẽ lặp lại hai lẩn trong tranh; và cũng như cảnh vật, các nhân vật không dùng đứờng viền bao m à vẫn m ềm mại, cảm giác con người như hòa giữa thiên nhiẽn bao la

Bức Những con thuyền m ầu đ ỏ ở A rgenteuil nằm trong loạt tranh M onet vẽ về những

con thuyền ở A rgenteuil vào đẩu những năm 70 Bức tranh tả cảnh những con thuyền trên sông A rgenteuil m ột sáng m ùa hè Với những gam m ẩu sáng sủa của mầu đỏ tươi,

m ầu xanh lam và xanh lục phối kết tạo nên m ột khung cảnh tươi m ói, rạng rỡ trong ánh sáng ban mai m à không sử dụng bất cứ đường viển nào

Trang 15

Sơn dầu, 55x65cm , 1875, Bão làng Orangerie - Paris - Pháp

Hơn th ế nữa, trong khi tìm tòi phương cách m ô tả bóng phản chiếu của các sự vật qua -nạt nước lăn tăn sóng, các họa sĩ Ân tượng lại sáng tạo ra cách vẽ sử dụng những nét bút 'ắ n giống như những "nhát" cọ trên tranh để m ô tả sự biến động cùa bóng phản chiếu ưẽn sóng nước, bằng cách sử dụng những nét bút nhỏ và đan xen các vệt mẩu nguyên chất cạnh nhau cho phép các họa sĩ sáng tạo nên những bức tranh rực rỡ, sinh động Sừ dụng sự tác động lẫn nhau giữa những nét m ầu khác nhau khi chúng được phối hợp xen

kẽ trên tranh tạo nên sự m ô tả một cách chân thực và sống động cảnh sắc thiên nhiên Với cách vẽ này các họa sĩ không chỉ diễn đạt được bản thân chù thể m à còn diễn tả được trong tranh sắc thái và không khí của khung cảnh xung quanh chủ thể Bằng cách

ấy đã khiến cho những sáng tác của họ có m ột sự thống nhất, không phụ thuộc vào bô cục tranh

Kỹ thuật vẽ mới m à R enoir và M onet tìm ra đã nhanh chóng được giới họa sĩ bạn bè đánh giá cao Sau khi Pissarro gặp và cùng làm việc với M onet ở L ondon trong suốt thời

kỳ chiến tranh, tác phẩm của ông như: Low er N orw ood, London, H iệu quả của tuyết,

Lôi vào vùng Loisin, N g ô i lảng gần P ontoise và Những m ái ngói đ ò cho thấy họ đều

chịu ãnh hưởng rõ rệt cùa M onet, mặc dù vẫn giữ được phong cách về cấu trúc và về cách sử dụng những m ảng m ẩu đặc trưng của Pissarro

Trang 16

Sơn dấu, 54,5 x6 5 ,6 cm, 1877, Báo tàng d'Orsay, Paris, Pháp

Berlhe Morisot, Trong vườn ở Maurecourt, Sơn dầu,

54 x 65cm, 1880 1884, Bảo ràng Ngliệ thuật Toledo OH

Trang 17

-Corot sang theo phong cách Ân tượng, có thể thấy qua cấc tác phẩm L'Ile de Grande

Jatte v à Con đường nhìn từ C hem in de Sèvres của Sisley và Cánh đồng ngó hay Trong vườn ở M aurecourl của M orisot; ngay cả M anet cũng ít nhiều chịu ảnh hường của phong

cách v ẽ này khi ông ghé thăm và cùng sáng tác với M onet ở A rgenteuil năm 1874

Có thể thấy các họa sĩ Ân tượng đã chống lại những quy luật vẽ thông thường, họ chia cắt m ầu sắc thành những m ảng mầu nguyên chất, không sử dụng bảng pha mầu và những gain m àu đóng vai trò trung gian chuyển tiếp m à họ m uốn thông qua hiệu quà thị giác khi tiếp nhận hình ảnh, mầu sắc trong tranh để m ô tả các hình ảnh, các khoảnh khắc

Song việc chống lại những công thức cũ trong hội họa hàn lâm của trường phái Ân tượng đã không làm hài lòng giai cấp tư sản đang lung lay bởi các rối ren chính trị; các tác phấm của các nhà Ân tượng lúc đẩu hẩu như không được chấp nhận

• N h ữ ng cuộc triển lãm của các họa sĩ Á n tượng

V ào đẩu nhũng nãm 70 cùa thế kỷ X IX , xu hướng chung là công chúng chỉ đón nhận

và m ua các tác phẩm tranh của những họa sĩ tên tuổi, trong khi các họa sĩ Ân tượng lại đều cò n rất trẻ cả về tuổi nghề và tuổi đời - hẩu hết họ đẻu ở độ tuổi 30 N goài ra, vào những năm 1869 - 1870, hội đổng giám khảo của Salon triển lãm lại chỉ lựa chọn triển lãm những tác phẩm cùa các họa sĩ đã từng được trưng bày tranh ở đây T rong khi tính đến năm 1870, chỉ có M onet và Cézanne là hai họa sĩ đã có ít nhất m ột tác phẩm được trưng bày ở Salon Thêm vào đó, khuynh hướng của hội đổng giám khảo là vẫn giữ quan điểm thú cựu với cách vẽ hàn lâm truyền thống và phản ứng m ạnh mẽ trước m ọi sự cấp tiến trong hội họa Vì vậy các hoạ sĩ họa sĩ Ân tượng đã phải đương dầu với rất nhiều khó khãn

T riển lãm m ang tên "Triển lãm những tác phẩm theo phong cách hiện thực" của

C ourbet tổ chức trong đợt triển lãm năm 1855 và triển lãm cá nhân của M onet năm 1867

đã đưa đến cho M onet ý tưởng tổ chức m ột triển lãm riêng các tác phẩm sáng tác theo phong cách này Trong bài trả lời phỏng vấn của nhà báo Paul A lexis, xuất bản năm

1873, ỏng đã lại đề cập lại ý tưởng này và đã được những người bạn họa sĩ khác hưởng ứng M ột nhóm các họa sĩ gồm : M onet, R enoir, Sisley, Degas, M orisot và Pissarro đã quyết định tổ chức một triển lãm chung những tác phẩm vẽ theo phong cách mới dưới sự giúp đỡ của m ột nhà nhiếp ảnh người N hật là N adar Degas nhận ra rằng để tăng thêm

uy tín cho nhóm họa sĩ trẻ này với phong cách vẽ tranh phong cảnh mới với những đột phá m ang tính cách m ạng trong hội họa, họ cũng cần nâng tuổi đòi trung bình của nhóm

và họ đã mời Cézanne và M anet tham gia nhóm M anet là họa sĩ có ảnh hưởng rất nhiều đến phong cách vẽ của các họa sĩ Ân tượng, ông rất quan tâm đến sự thành công của triển lãm của nhóm Ân tượng năm 1873 và cũng là người thừa nhận giá trị của phong cách vẽ mới nhưng lại từ chối tham gia nhóm những họa sĩ Ân tượng

Trang 18

phòng triển lãm của nhà nhiếp ảnh N adar ớ số 35 dại lộ C apucunes ở Paris Trong số các

(ác phẩm trưng bày có bức Âiì tượng: M ặ l trời m ọc của M onet vẽ cảnh m ặt trời m ọc trên

bên cảng La H arve trong m ột buổi sáng sương mù

Claude Monet, Ấn tượng: Mặt trời mọc, Sơn dđu, 48x63cm , 1873

Bào tàng Marmottan - Paris - Pháp

Các nhà phê bình nghệ th u ật đã nắm ngay lấy tiêu đề của bức tranh để bình vể cuộc triển lãm này V í dụ nh ư C astangary đ ã viết: "N ếu m uốn m ô tả, biểu đạt những tác phẩm này bằng m ột từ đ ể biểu đạt được đầy đù những nỗ lực của những họa sĩ trẻ này thì chi

có thể là thuật n g ữ Â n tượng" E ugène Boudin thì dùng thuật ngữ "Ân tượng" để nói về

cách vẽ mới m à những họa sĩ trẻ như C laude M onet gọi là An tượng vì "Tất cả m ọi thứ đéu được vẽ m ột cách trực tiếp ngay tnrởc cảnh quan, điểu đ ó đã tạo nên sự m ạnh mẽ, sống động và rực rỡ cho tác phẩm - những hiệu quả chỉ có thể đạt được khi các họa sĩ sáng tác trước thiên nhiên, đó cũng là những điều không bao giờ có ở những tác phẩm

sáng tác trong các xưởng vẽ" V à sau này họ đã được gọi là những họa s ĩ Â n tượng,

những người không chì m ổ tả lại vẻ đẹp của thiên nhiên m à còn biểu đạt được qua tranh những cảm xúc m à phong cảnh đó đ ã đem lại

Cái mà những họa sĩ trẻ này đã đạt được d ó là tái hiện lại một cách đầy đủ và chân thực những cảm nhận thị giác m ãnh liệt m à đôi m ắt người họa sĩ thu nhận được khi đứng

Trang 19

nhất những hiệu quả cùa ánh sáng chiếu trên các đối tượng được vẽ.

Tuy nhiên hầu hết các nhà phê bình khác lại bầy tỏ thái độ thiếu thiện chí hơn, họ có

xu hướng bài xích, phù nhận cuộc triển lãm này, xem thường những nỗ lực trong việc tìm tòi m ột hướng đi mới cùa các họa sĩ trẻ, và thuật ngữ "Ân tượng" lại được họ sử dụng

để châm biếm phong cách vẽ được họ cho là "m ờ ảo" và "dang dở" này Leroy - một nhà phố hình nghệ thuật sau khi xem triển lãm đầu tiên này còn nhận xét: "N ếu so sánh với những tác phẩm hội họa hàn lâm truyền thống với nội dung nghiêm túc, bô' cục chặt chẽ

và được thế hiện m ột cách chau chuốt, tỉ mỉ thì những tác phẩm hội họa theo phong cách mới này giống như những bản phác thảo hay những bức tranh còn dang dớ"

Với những người theo quan điểm thủ cựu này thì cách sử dụng m àu sắc táo bạo, mới

mé của những họa sĩ trẻ đã không nhận được sự ủng hộ Nhưng họ lại không thể ngờ được rằng, sau này chính thuật ngữ "Ân tượng" m à họ dùng với mục đích châm biếm đó lại trờ thành tên gọi chính thức của m ột trào lưu nghệ thuật mới m à những giá trị nghệthuật của nó sau này đã được cả th ế giới công nhận

ơ triển lãm năm 1874 này chỉ có m ột số ít người đến xem triển lãm và số người mua các tác phấm thậm chí còn ít hơn Các họa sĩ An tượng trẻ tuổi đã thất bại vể mặt tài chính irong lẩn triển lãm đẩu tiên; khi triển lãm kết thúc họ phải đối m ặt với một khoản

nợ lớn Những họa sĩ còn phải lo thêm gánh nặng gia đình như M onet và Pissarro thậm chí còn không đú tiền để m ua mầu và vải vẽ Nhưng dù sao họ vẫn tiếp tục con đường hội h ọ i của mình

M cnet say sưa với việc diẻn tà trong tranh những hiệu quả phức tạp và luôn biến đổi của ánh sáng Irên m ặt nước hay trên cánh đồng, hoặc ánh sáng qua làn hơi nước cùa đẩu máy Xỉ lửa Còn R enoir, ngoài m ảng tranh về phong cành ông cũng tìm thấy hứng thú trong việc vẽ đẻ tài mô tả cuộc sống phồn hoa của giới thượng lưu trong xã hội Paris,

như táỉ phẩm: K hiêu vũ ở M oulin delà G alette và C h iếc đu.

Pissarro lại say mê với việc m õ tả sự thay đổi cảnh sắc giữa các m ùa ờ nông thôn

quanh vùng Pontoise thể hiện qua những tác phẩm như N g ô i làng à gán Ponloise, Vụ

m ùa ôM ontfoucaiilt, Vườn rau và cây ăn quả trong m ùa tr ổ hoa và N hữ ng m á i ngói đỏ

Sisley lại say mê với những phong cảnh tao nhã, thơ m ộng nhất trong số những họa sĩ

Ân tư ín g vẽ phong cảnh, với m ột số tác phẩm như c à n g biển M a rly và T uyết ở

Louve:iennes.

Nhxng trên hết là các họa sĩ vẫn tiếp tục tổ chức triển lãm, đó là triển lãm lần 2 của

n hóm vào năm 1876 Đ ến triển lãm lần 3 vào năm 1877 m uốn nhấn m ạnh sự độc lập và hướng đi mới mẻ cùa những họa sĩ Ân tượng nên đ ã được lấy tên là "Triển lãm của những họa sĩ độc lập" Cả hai lần triển lãm này đều được tổ chức ờ phòng triển lãm của Paul Purrand-Ruel ở đại lộ Rue le Peletier

Trang 20

Khá nhiêu những nhà phê bình nghệ thuật, và phần lớn họ là những người bạn của các họa sì Ân tượng, đã bình luận về những chuyển biến mới của nhóm họa sĩ này Họ thường tụ tập ở quán cà phê G uerbois - m ột nơi được ưa thích Trong số đó có Edm ond Duranty, người đã xuất bàn cuốn "La N ouvelle Peinture" - là tác phẩm đầu tiên chuyên

vể Hội họa Ân tượng, được xuất bản khi diễn ra triển lãm lẩn 2 của nhóm Ân iượng;

G eorges Rivière, người dã viết bài báo "L'Im pressioniste" trong đợt triển lãm lẳn thứ 3

và Emile Zola - một ngòi bút hiện thực nổi tiếng và cũng là bạn thân của Cézanne hồi trẻ Nhung mặt khác các họa sĩ Ân tượng cũng phải hứng chịu nhiều sự phản đối m ạnh

m ẽ của các nhà phê bình nghệ thuật khác cũng nhu sự ch ế nhạo của công chúng Albert

W olf - mội nhà phê bình nghệ thuật thường xuyên so sánh tác phẩm của các họa sĩ Ân tượng như là những bức tranh do một con khỉ dùng m ầu vẽ nên Bài bình của ông trong triển lãm lần 2 cùa nhóm Ân tượng thậm chí còn m ỉa m ai hơn, ông đã m ô tả như là:

"triển lãm của 5 hay 6 kẻ m ất trí", những kẻ điên "với vải, m ầu và cọ vẽ trong tay", vẽ

m ột cách "nghuệch ngoạc, luỳ tiện" E m ile Porcheron cũng chẳng thiện chí gì hơn, đã viết: "Họa sĩ Ân tượng là cái gì? Với chúng ta họa sĩ Ân tượng là người khòng hề biết tại sao lại [ự thần thánh hóa chính bàn thán để được ngưỡng m ộ trong nghệ thuật, trong khi thực chất chi là kẻ không chút tài năng và cần được đào tạo để hướng tới những giá trị nghệ Ihuặt đích thực - là nghệ thuật hàn lâm truyền thống" Thậm chí cho đến tận năm

1894 vẫn còn có những quan điểm bảo thủ bày tỏ sự tức giận đối với các tác phẩm hội

Trang 21

tranh thuộc trường phái Ân tượng mà G ustave Caillebotte di chúc để lại cho nước Pháp.

Dù sao thì tất cà những búa rìu của dư luận vẫn không làm giảm đi nhiệt huyết của các họa sĩ tré T rong những triển lãm tiếp Iheo cùa nhóm Ân tượng vào các năm 1879,

1880, 1881, 1882, 1886, số lượng tranh bán được nhiều hơn và họ đã có những thành công nhất định về m ặt tài chính

Trong số ít những người ùng hộ cho trào lưu nghệ thuật mới có nhiều người đã góp phần không nhỏ trong việc ủng hộ các họa sĩ sáng tác đó là những nhà sưu tẩm tranh như Víctor Chequet, Gustave Caillebotte - đổng thời cũng là m ột họa sĩ nổi tiếng, bác sĩ Gachet, Gorges Petit và đặc biệt là Paul D urand-Ruel D urand-Ruel là nhà buôn tranh duy nhất thường xuyên ủng hộ và mua các tác phẩm của nhóm Ân tượng Durand-Ruel quen với M onet thông qua Daubingy trong thời kỳ diễn ra cuộc chiến Pháp - Phổ; và thõng qua M onet ông quen biết cả Pissarro, Renoir, Degas và Sisley Durand-Ruel đã

m ua hầu hết các tác phẩm của các họa sĩ Ân tượng và tìm cách bán chúng ớ London, Paris Ông giỏng như nhà bảo trợ cho các họa sĩ Ân tượng, và ông chính là người cho họ mượn phòng trưng bày tranh cúa m ình đê’ tổ chức triển lãm lần 2 vào năm 1876 Tuy nhiên cuộc khủng hoảng kinh tế tại Pháp năm 1874 - 1880 đã khiến cho Durand-Ruel dần dán khánh kiệt và sau đó ông không thể tiếp tục m ua tranh của các họa sĩ An tượng được nữa

Tuv nhiên thông qua các triển lãm của m ình nhóm họa sĩ Ân tượng cũng đã khẳng định dược giá trị nghệ thuật của phong cách vẽ mới, chứng tỏ rầng hội họa giống như một sự khám phá Và sau những cuộc triển lãm này các họa sĩ Ân tượng cũng đã tạo được liếng tăm nhất định cho mình Pissarro còn nói: "Triển lãm của chúng ta đã thành công, cho dù những nhà phê bình cố bôi xấu chúng ta, kết tội chúng ta không nghiên cứu hòi họa truyền thống"

Ngày nay khi những giá trị đích thực của Hội họa Ân tượng đã được thừa nhận và tìm được chỗ đứng xứng đáng, chúng ta rất khó có thể hình dung tại sao vào những năm nó

ra đời lại phải hứng chịu nhiều sự chống đối đầy khó khăn như vậy Bởi ít có những nhà phê bình nào như A rm and Silvestre, ngay sau khi xem xong triển lãm đầu tiên của nhóm

Ân tượng đã nhận ra ngay được những giá trị nghê thuật lớn lao của phong cách vẽ táo bạo m y, ông đã bình luận rằng: Trong các bức tranh của những họa sĩ này: "M ọi vật đều như hin hoan, rộn rã, trong sáng, như không khí cùa m ùa xuân; những đêm vàng hay nhữtiỊ cây táo nở rộ hoa Tranh của họ như cánh cửa m ở ra m ột vùng nông thôn tươi sán g 'ớ i một cuộc sống rộn ràng, tươi đẹp" - đó cũng chính là những giá trị đã làm cho các tá: phẩm hội họa Ân tượng trờ nên nổi tiếng trong thời đại ngày nay Điều này cũng chính là quan điểm m à R enoir đã kêu gọi: "Cuộc sống xung quanh đã có quá nhiều điều chưa loàn thiện rồi V ậy thì tại sao hội hoạ lại không vươn tới những điều hoàn thiện và

Trang 22

cũng như những đề tài được thê hiện rất mới m ẻ m ang lại.

• Nhữnịỉ nãm thánỊỉ cuối của T rào lưu Hội họa An tượng

Sau triển lãm chung lần thứ 8 của nhóm Ân tượng vào nãm 1886, nhiều họa sĩ trong nhóm đã tự đặt cho m ình câu hỏi về hướng phát triển tiếp theo của chủ nghĩa Ân tượng Các họa sĩ trẻ đã dần cảm thấy áp lực từ bài phê bình của Castangary ở triển lãm đẩu tiên cúa họ: "Nhiều năm trước nhóm họa sĩ Boulevard des Capucines cũng đã bị tan rã Nếu như có những đề tài được cho là phù hợp với phong cách hội họa An tượng thì cũng sẽ có những đề tài không phù hợp" Ô ng ngụ ý rằng những họa sĩ tài năng thực sự của nhóm Ân tượng đến m ột lúc nào đó tìm ra những phương pháp sáng tác mới, sáng tác nên những tác phẩm hoàn hảo, vượt lên những họa sĩ khác và có thể sẽ rời bỏ trường phái này M ặt khác cộng thêm những bất đồng nảy sinh giữa cấc cá nhân trong nhóm cũng là lý do làm cho nhóm họa sĩ Ân tượng không còn được gắn bó như trước V à đúng như lời tiên đoán của Castangary, đến năm 1883, Degas, Renoir, Seurat, G auguin và Cézanne không muốn tiếp tục với phong cách vẽ cùa "Chủ nghĩa Ân tượng đơn thuần", họ m uốn tìm ra những hướng

đi mới, với nhũng cách thể hiện m ầu sắc mới cũng như tìm tòi những lý thuyết hội họa mới về mầu sắc cũng như hình ảnh, bố cục tranh R enoir cảm thấy rằng ông không biết nên vẽ tiếp như thế nào nữa và quyết định rời bỏ phong cách An tượng để tìm tòi một phong cách vẽ mới sử dụng nhiều đường nét hơn là những m ảng mầu sắc Pissarro cũng bắt đầu lo lắng và cảm thấy b ế tắc về cách vẽ m ạnh bạo, không chau chuốt m à ông đã lựa chọn Trong khi Seurat bắt đầu gắn bó với chủ nghĩa Phân cắt (D ivisionism) và Cézanne thì hướng vẻ chủ nghĩa Lập thê’ (Cubism ) thì rất nhiều họa sĩ Ân tượng khác trong đó có Monet, Pissarro, Sisley vẫn trung thành với chủ nghĩà Ân tượng; nhưng họ không dừng ờ

đó mà tiếp tục tìm tòi sáng tạo ra những cách vẽ mới tươi tắn, sống động hơn trong nhiều năm sau triển lãm chung cuối cùng của nhóm An tượng M onet, trong m ột lá thư viết cho Durard-Ruel dã nói: "Tôi ngày càng khó để tự hài lòng vể bản thân m ình và bắt đẩu hoài nghi liệu có phải những gì m à tôi đang làm không tốt hơn m à thậm chí còn tệ hơn những tác phẩm trước đó" nhưng rồi ông lại viết: "Nhưng lý do đơn giản có lẽ là tôi đang phải vẽ những để tài khó hơn rất nhiều so với những đề tài đơn giản m à tôi vẽ trước đây" Và quả thực trong những năm tháng cuối đời, M onet đã sáng tác nên những tác phẩm tuyệt vời nhất và sống động nhất với những loạt tranh theo đuổi sự lung linh của ánh sáng theo từng khoánh khắc

Trải qua nhiều khó khăn, thăng trầm nhưng T rào lun hội họa Ân tượng chính là nền tàng cho sự phát triển của hội họa cuối th ế kỷ XIX ở Pháp Với phương pháp sáng lác trực tiếp ngoài trời cùng những m ô tả chân thực qua cảm thụ thị giác của người họa sĩ và những sáng tạo láo bạo trong cách diễn tả ánh sáng và phối kết màu sắc tạo nén những khuyến khích m ạnh mẽ cho các họa sĩ th ế hệ tiếp theo

Trang 23

• Edouard M anet (1832 - 1883)

Edouard M anet sinh ngày 23/11/1832 ờ Paris, trong một gia đình tư sản rất bảo thủ,

bỏ ông là August M anet, nhân viên Bộ Tư pháp, còn mẹ ông là Eugénie Désirée Fournier vốn là con gái cùa một nhà ngoại giao C hính bác ông - Edmond Edouard Fournier là thầy dạy vẽ đầu tiên, người hướng M anet đi theo con đường hội họa

Năm 1484 M anet từ chổi theo học L uật và nhập ngũ để được huấn luyện trờ thành lính hài quàn trên một con tàu của quân đội Pháp trên đường sáng Brazil Nhưng õng đã không qua được kỳ kiểm tra của Hải quân vào tháng 4/1849 nên sau đó ông quyết định quay lại Paris và chuyên tâm vào nghiệp vẽ M anet đã tới học việc tại xưởng họa của Thom as Couture - một họa sĩ cung đình - trong suốt 6 năm từ 1850 - 1856 Đến năm

1856 ông quyết định thôi học do chống đối lại cách giảng dạy và học tập ờ xưởng của Thom as Couture Sau đó M anet đi du lịch vòng quanh châu Âu

Sau khi dừng chân ớ Đức, Hà Lan, Italia để học hỏi những bậc thầy về hội hoạ đi trước, cuối cùng M anet đã tìm được câu trả lời cho câu hỏi và khát vọng thê hiện được ánh sáng và sự sống động của phong cảnh thiên nhiên qua tranh của các hoạ sĩ bậc thầy

là Titian, V elasquez và G oya được trưng bày ở bảo tàng Louvre Dưới ảnh hưởng của những họa sĩ này và ảnh hường của C ourbet - m ột họa sĩ Pháp theo trường phái Hiện thực, M anet đã thực sự say m ê với kỹ thuật vẽ m ới, m ột cách vẽ có những nguyên tắc vẽ

và lối thể hiện mới mẻ, hiện đại

Năm 1861 bức họa C a s ĩ T â y Ban N h a cùa ông đuợc trưng bày và đánh giá cao tại

triển lãm Với tác phẩm này ông là họa sĩ trẻ đầu tiên - ờ tuổi 29 - được coi như người phát ngón của m ột thế hệ hoạ sĩ trẻ m uốn tìm ra hướng đi mới, hoàn toàn độc lập với phong cách hội họa hàn lâm truyển thống

Nhưng đến năm 1863, tác phẩm Bữa ăn trên cỏ (Le D éjeuner su r l'H erbe) lại vấp

phải sự phản đối gay gắt trong công chúng và bị từ chối trưng bày ở phòng triển lăm chính Bức tranh m ô tả m ột cuộc dã ngoại ngoài trời, trong đó hai nhân vật nữ được vẽ gán như khỏa thân bên cạnh hai nhân vật nam được vẽ trong bộ trang phục sang trọng Các nhà phê bình đã buộc tội ông sử dụng m ột cách h u cấu quá hiện đại, không nhượng bộ với chú nghĩa hàn lềm và cho rằng ông đã nhấn m ạnh m ột chủ để không hề quan trọng Ông còn bị chỉ trích về cả cái nhìn tổng thể, vé cách sử đụng mầu sắc cũng như sự tự do thái quá trong khi vẽ

Năm 1865 M anet đã công bố m ột bức tranh có tên là Olympia.

Tác phẩm này thậm chí còn gây ra những sự phàn đối trong cỏng chúng mạnh hơn cả

bức Bữa ăn trên cỏ trước đó "M ột con khỉ lảm bằng cao su Ân Đ ộ với đường viển ngoài

mầu den", "Át bích vừa tắm xong” và nhiều lôi châm biếm gay gắt khác là những tên gọi thiếu thiện chí mà người ta đặt cho bức tranh Sự phản đối còn m ạnh đến nỗi nó làm

Trang 24

lại đê tránh sự chỉ trích của những kẻ quá khích Thực ra tác phẩm này được Manet lấy

cảm hứng từ bức tranh O lym pia của danh họa thời Phục hưng là Titian nhưng vẽ theo

phong cách hiện đại: tuy nhiên vẫn thấy rõ nét đẹp cổ điển vẫn còn ảnh hưởng nhiều [rong tác phẩm

Edouard Manet, Bữa ăn trên cỏ, Sơn dâu, 1863

Édouard Manet, Olympia, Sơn dấu, 1865 Bào tàng d'Orsay, Paris, Pháp.

Trang 25

tượng; cách sử dụng mầu sắc để diễn tả hiệu quả của ánh sáng và hình thể trong tranh cúa M anet và các họa sĩ Ân tượng cũng có những điém khác nhau Phong cách nghệ thuật mà M anel m uốn nhấn m ạnh trong các tác phẩm của m ình là "không có một đường tháng nào trong thế giới tự nhiên" và ông thường nhấn m ạnh đường viền của các đối tượng được m iêu tả trong tranh Nhưng M anet được coi như người đi đầu cùa hội họa hiện đại và là họa sĩ có nhiểu ảnh hường đến các họa sĩ Ân tượng, đạc biệt là cách sử dụng mẩu sắc cũng như cách thay dổi màu sắc trong tranh Ông giao du với nhiều họa sĩ All tương tiêu biểu như: M onet, Berthe M orisot -

người sau này trớ thành em dâu ông, Edgar

D egas, M ặc dù không tham gia nhóm nhưng

M anet vần được các họa sĩ Ân tượng coi như

người anh cả Anh hưởng của M anet đến nhóm

Ân tượng là rất rõ ràng nhưng chính M anet cũng

bị ánh hường bới phương pháp vẽ ngoài trời của

M onet, đặc biệt trong lần cùng M onet sáng tác ở

A rgenteuil năm 1874

T rong cuộc chiến Pháp - Phổ, M anet tham gia

quân đội, ông ớ cùng đơn vị với Edgar Degas

Đến tháng 5-1871 M anet mới quay trò về Paris,

nhưng lúc này xưởng vẽ của ông chỉ còn là m ột

' -đống đố nát Nhưng M anet vẫn tiếp tục theo đuổi

đam m ê hội họa cùa m ình Từ đây cho đến cuối

đời M anet liên tục sáng tác và đạt được nhiều

thành công

Năm 1873, tác phẩm "Le Bon Bock" được

M anet công bố và được đán h giá cao

Năm 1881 Manet lại dành được huy chương lần

thứ hai vói hai tác phẩm C hân dung Henri Pertuiset

- nụtcri săn sư lử và C hân dung Rochefort; cũng

trong năm nảy ông đã được Chính phủ trao tặng

huân chương Bắc đẩu bội tinh

Năm 1882, ông tổ chức triển lãm lần cuối

cùng, trong đó có hai bức nổi tiếng nhất là M ù a

xuân và Q uầy b ar ở Les F olies - Bergère.

Ngày 30/4/1883 M anet qua đời sau suốt năm

năm liên ngã bệnh

Sơn dầu, 91 x66cm , 1882

Édouard Manet, Le Bon Bock, Scm dáu, 94x 83cm, 1873, Bào làng nghệ thuật Philadelphia, Mỹ

Trang 26

Sơn dầu, 1881, Bảo tàng Nghệ thuật, Sao Paolo

Édouard Maneí, Quầy bar ở Les Folies - Bergère", Sơn dầu, 83X 94cm

¡881-1882, Bảo tàng Courtauld, London

Trang 27

Monet tên đầy đủ là Claude O scar M onet, sinh

ngày 14/11/1840 Ở Paris nhưng phần lớn thời thơ ấu

của ông lớn lên ở Le Havre thuộc N orm andy - Pháp

Những năm đầu theo hội họa, M onet học vẽ

tranh biếm họa, các tác phẩm của ông được bày

bán ở cửa hàng khung tranh

Năm 1858 M onet đã được gập E ugène Boudin -

m ột họa sĩ già chuyên vẽ tranh vể phong cảnh biển

Mặc dù không thực sự yêu thích những tác phẩm

của người họa sĩ này nhưng ỏng vẫn nhận lời mời

của Boudin, rời bò dòng tranh biếm họa để đi vẽ ký

họa ớ nông thôn Đ ó là m ột m iển quê m à sau này

ông đã kê lại là: "Cuối cùng tôi đă thực sự được m ở

rông tđm m ắt và thưc sư hiểu thấu đáo về thiên

nhiên: tôi đã học được cách yêu thiên nhiên"

Năm 1859, theo lời khuyên của Boudin, M onet đã đến Paris và quyết tâm trờ thành

ở đây óng đ ã gặp Johan Barthold Jo n g k in d - m ột họa sĩ người H à Lan M onet đ ã nói:

Jo h an Barthold Jongkind đã giúp ông tìm thấy mục đích của cuộc sống, và đây cũng

ch ín h là con người m à ông suốt đời m ang ơn vì đã dạy ông cách nhìn nhận th ế giới tự nhiên Quả thực trong những bức tranh về phong cảnh quê hương hay cảnh biển m à

M onet sáng tác trong những năm 1860, ta có thể thấy rất rõ ảnh hưởng của Jongkin

đ ến phong cách của M onet

T rớ thành m ột hoạ sĩ thực thụ không chỉ là niểm đam m è của M onet m à cũng là nguyện vọng cùa cha ông đối với con trai M onet đã tới học trong xưởng vẽ của người họa sĩ già nhân hậu Charles G leyre T ại xưởng vẽ này ông đã gặp Frédéric Bazille - mội người trẻ tuổi và giầu có đến từ m iền nam nước Pháp, ông cũng gặp cả hai họa sĩ sau này

cũ n g iì những trụ cột của phái Ân tượng là Alfred Sisley và A uguste Renoir Từ đây

M onet jã dành hầu hết thời gian của m ình đế sống và làm việc ờ Paris

Nărr 1863 M onet rời khỏi xưởng vẽ của G leyre để cùng với Bazille về vùng nông

th ô n vỉ tranh Ô ng bắt đầu say m é với việc sáng tác trực tiếp ngoài trời, ông có niềm

đ am m i sâu sắc và niềm tin m ạnh m ẽ ràng đây chính là phương pháp để có thể thế hiện

Trang 28

thực và sống động nhất và thông

qua các tác phẩm của m inh, ông đã

truyền niềm say mê ấy chq, tất cả

các họa sĩ trẻ khác

Tác phẩm C ác quỷ bà trong

vườn (W omen in the G adern) cũng

là một trong sô' những tác phẩm đẩu

tiên đứợc M onet vẽ theo khổ lớn,

những nhân vật trong tranh được vẽ

với kích thước bằng người thật

Mặc dù tác phẩm này của M onet đã

không thành công trong việc mô tả

các nhân vật, những người phụ nữ

được m ô tả có cảm giác không hòa

nhập với ihiên nhiên, m à giống như

những hình nộm ; nhưng ông đã

thành công trong việc m ô tả những

vệt sáng lung linh trong vườn, phản

chiếu trên trang phục và ngời lên

trẽn những khuôn mặt, đổng thời

còn được nhấn m ạnh bằng những

bóng đổ đan xen H iệu quả ánh

sáng trong tranh là không thể phủ nhận

M onet đã nói kinh nghiệm sáng tác của m ình là phải sáng tác trực tiếp ngoài trời và phải vẽ thật nhanh để nắm bắt đúng hiệu quả của ánh sáng Ô ng cũng nói rằng không bao giờ vẽ m ột cảnh vật lãu quá hai tiếng m ỗi ngày vì ánh sáng luôn biến đổi, chỉ có thể thể hiện một cách chân thục nhất khi vẽ ở đúng thời điểm đ ó m à thôi Cách sử dụng mầu sắc của ông ngày càng táo bạo và ông đã nhanh chóng gặt hái được những thành công trong sự nghiệp sáng tác Đ ề tài sáng tác của ông rất đa dạng với các tác phẩm tranh phong cảnh cấc vùng nông thôn, vùng biển, và các đề tài vể cuộc sống đ a dạng m uôn mẩu của người dân Paris, đặc biệt là về tầng lóp trung lưu

Năm 1874 ông cùng m ột số họa sĩ khác lập nên nhóm riêng có chung lý tưởng sáng tác theo phong cách mới và họ tự gọi m ình là "những họa sĩ độc lập" để nhấn m ạnh một cách vẽ hoàn toàn khác phong cách vẽ theo kiểu hàn lâm truyền thống Trong sô' 8 triển lãm của nhóm Ân tượng thì M onet chỉ tham gia triển lãm lần đầu tiên vào năm 18 7 4 và triển lãm lần thứ ba năm 1877 tuy nhiên ông vẫn được coi như người anh cả của nhóm

Trang 29

Bảo lảng d'Orsay, Paris, Pliáp

Đ ẩu năm 1877 M onet đã

vẽ 12 bức họa vể nhà ga

Saint L azare, trong đó 7 bức

được ông trưng bày tại triển

tượng" được ông ghi nhận

lại qua khung ảnh dám đồng

chờ đợi trong lúc các đầu

m áy phun khói còn các toa

xe đường như đang di Claude Monet, Nhẵ ga Saint - Lazare, Paris, Sơn dầu,

chuyển Ô ng dùng m ầu xanh 75 X 104cm, 1887, Bào tàng d'Orsay, Paris, Pháp

lam xám đê thể hiện hình

ảnh làn hơi nước trẽn nền trời sáng, phương pháp này đã tạo nên hiệu ứng sáng tối rõ rệt

T rong các tác phẩm tranh của m ình, M onet thường sử dụng hai m ẩu xanh French ultram arine và viridian kết hợp với m ầu đỏ red-lake để tạo nên những m ảng bóng đổ tối

Trang 30

nâu đen như hội họa hàn lâm.

T rong loạt tranh 12 bức vẽ về

nhà ga St Lazare được ông vẽ

trong cùng Ihời điểm nhưng

được ông thử nghiệm với

được trưng bày ở ba bảo tàng

Viện nghệ thuật Chicago, bảo

tàng Quốc gia London và bảo

tàng d'O rsay - Paris

Năm ] 878 Monet chuyển

tới Vétheuil và sống ớ Givemy,

nơi cách Paris khoảng 40 dặm

Đ ến năm 1890 thì ông mua

cho mình m ột ngôi nhà để

dành trọn phần đòi còn lại

sống và sáng tác ở G ivem y

Tại đây ông đã xây dựng một

khu vườn rộng có hổ nước lớn

trồng hoa súng, vừa đê thỏa

niềm yêu thích làm vườn của

m ình vừa tạo nên những cảnh

quan đẹp lung linh, là nguồn

M onet rất tự hào về khu vườn của ông Tác phẩm Khu vườn cùa họa s ĩ ỏ V éth eu il với

những luống hoa hướng dương vàng rực rỡ trồng trên nền vườn dốc gợi nhớ về khu vườn

ở A rgenteuil Các nhân vật trong tranh cũng chính là nhũng thành viên trong gia đình của Monet

1877, Bảo tàng Quốc gia, London, Anh

Claude Monet, Ga Saint Lazare: Chuyến tàu

đến từ Normandy, Sơn dấu, 1877,

Viện nghệ thuật Chicago, Chicago, Mỹ

Trang 31

Báo tàng ngliệ tliuật Quốc gia Washington, Mỹ

T rong những năm tháng sau cùng, không giống như những họa sĩ Ân tượng khác, người thì đang phân vân về việc có tiếp tục phong cách của Hội họa Ân tượng hay không, người thì đã rẽ sang những h ư ớ n g đi k h á c , M onet là người duy nhất trung thành với trường phái này, kién định với phong cách nghệ thuật đã chọn Ô ng còn phát triển những k ỹ thuật vẽ và truyền tải hình ảnh trong tranh lên m ột mức cao hơn, theo đuổi những b iến đổi của ánh sáng và mầu sắc lung linh của cảnh vật Chính vì th ế m à M onet còn được m ệnh danh là "hoạ sĩ của ánh sáng" Q ua những tấc phẩm sáng tác về phong cảnh gần ngôi nhà của ông ỏ G ivem y, M onet đã chứng m inh được rằng cần diễn tả được chãn thực những ấn tượng khác nhau về cảnh vật dưới ảnh hưởng của ánh sáng m ặt trời vào những thời điểm khác nhau trong ngày Các nhà báo được xem ỏng vẽ trong thời gian này còn nói, ông thậm chí không dành quá m ột giờ đé vẽ vể cảnh vật Irong tranh vì qua m ột thời gian dài hơn, ánh sáng sẽ thay đổi và cảm nhận lúc đó không còn đúng như thời điểm bắt đầu vẽ nữa V à kết quả tất yếu là thay vì việc m ang vải và giá vẽ để vẽ những cản h khác nhau thì M onet đã vẽ cùng m ội cảnh nhưng ờ nhiều thời điểm khác nhau, với những hiệu quả ánh sáng khác nhau Đ ối tượng đầu tiên được ông chọn để nghiên cứu cách vẽ này chính là những đống rơm

Trang 32

Hiệu quả cùa tuyết buổi sáng,

Sơn dầu, 65 x9 2 cm , 1891,

Báo làng nghệ thuật, Boston

Đống rơm: mặt trời trong sương mù,

Sơn dáu, 1891, Viện Nghệ tliuặt Minneapolis

Claude Monet, Đống rơm lúc hoàng hôn ỞGivemy, Sơn dâu, 73,3x 92,6cm, 1891,

Bào tàng nghệ thuật, Boston

Lúc đầu ông nghĩ chi cần hai tấm toan, m ột đê’ vẽ khi trời không có nắng và một dể

vẽ khi trời có nắng N hưng cuối cùng khi bắt tay sáng tác ông mới thấy rằng ánh sáng luôn biến đổi, và ông đã phải n h ờ em gái gửi thêm nhiều tấm toan khác dể sáng tác Đ ó chính là d o M onet m uốn nắm bắt được sự khác biệt của những thòi điểm khác nhau với những hiệu quà ánh sáng khác nhau V à M onet đã thực sự thành cóng với những loạt tranh sáng tác theo phương pháp vẽ này về các chủ đề vể sông Seine, nhà thờ Rouen, London, V enice, và đặc biệt là loạt tranh òng vẽ về ao hoa súng trong vườn nhà

X em tranh củ a M onet ta có thể thấy rõ ràng thời điểm ông vẽ, là sáng sớm, buổi trưa hay buổi tối Đ ó ch ín h là d o ông đ ã tru y ền tải m ột cách sống dộng và chân thực sự biến đổi cũ n g như những hiệu q u ả ánh sán g theo thời gian trong ngày

Trang 33

1904 - 1905 Đ ó là những bức tranh có cùng m ột khổ, với cùng m ột góc nhìn nhưng mỗi bức được vẽ ở những thời điểm khác nhau trong ngày, tác giả đã làm cho ngưòi xem như đọc được khoảng thời gian ông sáng tác T rong hai tác phẩm đầu, được vẽ vào buổi sáng sớm , ông sử dụng mầu sắc và ánh sáng m ô tả cảnh m ặt trời lên và đang xua đi làn sương

m ù dầy trên m ặt sông, toàn bộ công trình và dòng sông đang chìm đắm trong sương mù lặng lẽ và dường như bừng tỉnh bởi ánh sáng m ặt trời chiếu rọi N hưng ở tác phẩm thứ

ba, ông lại dùng những nét cọ m ạnh, gây cảm giác như tòa nhà đang vươn lên, hướng lên phía ánh sáng m ặt trời đang chan hòa và lấp loáng trên khắp m ặt sông M onet đã Ihành công, ông không chỉ m ô tả hoàn hảo những hiệu quả ánh sáng khác nhau m à còn truyền lái trọn vẹn những cảm xúc của khung cảnh tới cho người xem

Claude M onet, Houses of Parliament, London,

Mặt trời chiều xuyên qua làn sương mù,

Sơn dảu, 81x92cm , 1904, Bào tàng d'Orsay, Paris, Pháp

London, Hiệu quà cùa ánh sáng mặt trời, Sơn dấu, 81 X 92cm, ¡905,

Bảo áng Ngliệ thuật, St Petersburg, Nga

Trang 34

hiện nay các tác phẩm này đ a số được trưng bày ớ Bảo tàng Orangerie - Paris, V iện nghệ

thuật của Chicago và Bảo tàng nghệ thuật hiện đại ở New Y ork - Mỹ

Claude Monet, Hoa súng, Sơn dâu, 87,6 x92,7cm , 1906 Viện Nghệ ĩhuật Chicago, Chicago, Mỹ

Claude Monel, Ao súng, Sơn dầu, 90x90cm, 1897, Bào làng nghệ thuật trường đại lìỌC Princeton, Princeton, New Jersey, Mỹ

Trang 35

Sơn dầu, 88 X ỉ 31 cm, ỉ 886, Sơn dầu, Ị 00 X 81 cm, 1873,

cờ, Sơn dầu, 1878, Sưu lập cá nhân Sơn dầu

Trang 36

không ngừng sáng tác, không ngừng tìm ra những cách ihức biểu đạt mới trong th ế giới ngôn ngữ sắc m ầu V à M onet vẫn liên tục sáng tác cho tới tận khi ỏng qua đời ngày 05/12/1926 Ở G ivem y.

• Edgar Degas

T rong 83 nãm cuộc đời thì có tới 60 năm Edgas

D egas dành cho sự nghiệp sáng tác hội họa và điêu

khắc Phong cách vẽ của ông khấc hẳn hầu hết các

họa sĩ khác cùng thời Ô ng chưa bao giờ ngừng sáng

tạo, luôn tìm kiếm những kỹ thuật vẽ mới, những

phương pháp diẻn tả mới trong sáng tấc Các nhả

phé bình hội hoạ đã đánh giá rằng, D egas là m ột

trong số ba họa sĩ (Titian, Degas, Picasso) luôn giữ

được sức sáng tạo không ngừng nghỉ trong suốt sự

nghiệp của m ình N hà buôn tranh A m broise

V olland có lần đã hỏi Degas tại sao không lập gia

đình thì họa sĩ đã trả lời: "Tôi luôn sợ rằng nếu tôi

có gia đình thì mỗi khi tôi hoàn thành m ột tác phẩm,

vợ tôi lại khen rằng: Tác phẩm này thật là tuyệt đẹp, Edgar Degas, Chân dung tự họa,

đó sẽ là lý do làm tôi không thể tiếp tục sáng tạo Sơn dâu, 1863, Bảo tàng Calouste

được nữa" Thực vậy, mặc dù ngày nay tên tuổi ulbenkian, Lisbon

Degas đã trở nên rất nổi tiếng và các tác phẩm của ông đều được đánh giá rất cao, nhưng tất cả những điều đó chưa bao giờ được ông coi là mục tiêu phấn đấu trong sự nghiệp sáng tác cùa mình

Ô ng tên đầy đủ là H ilaire G erm ain D egas de G as (m ãi sau này ông mới dùng tèn Degas để ký trong các tác phẩm của m ình), sinh ngày 19/7/1834 tại Paris - Pháp trong

m ột gia đình có ba anh em trai và hai em gái Bố ông là m ột chủ nhà băng giàu có đến từ

N eapolitan, còn m ẹ ông là Créole - là người vùng New Orleans T ên ông được đặt theo tên ông nội H ilaire Degas - m ột chủ ngân hàng ở Napoli và tên của G erm ain M usson - một thương gia có th ế lực ở N ew O rleans Đây cũng là hai người có nhiều ảnh hưởng đến Degas trong suốt thòi thơ ấu Năm ỏng 13 tuổi thì mẹ ông qua đởi

Degas được gửi tới học trung học ở trường T rang học Louis-le-G rand, m ột ngôi trường nổi tiếng; nơi đây ông đã được dạy dỗ theo cách truyền thống Cũng ở đây ông đã gặp được những người sau này trở thành những người bạn thân thiết là H enri Rouart Paul V alpinçon và Ludovic Halévy Sau khi nhận bằng tú tài nãm 1853, D egas theo học ngành Luật Tuy nhiên thời gian này ông lại dành phần lớn thời gian để làm việc ở xưởng in của bảo tàng Louvre -'nơi ông đã tự làm được nhiều bản in khắc - và thường lui

Trang 37

Ecole des Beaux-Arts và chính thức là học trò của Lam othe - người trước kia là học trò cùa Ingres Thông qua gia đình Valpinçon, Degas đã được tiếp xúc với Ingres, người họa

sĩ tài năng mà ông rất ngưỡng mộ và cũng là người ảnh hưởng nhiều đến phong cách sáng tác của Degas Chính Ingres đã khuyến khích Degas theo hướng "tíieo đuổi những đường thẳng" ("follow the lines") Nhưng bên cạnh đó Degas cũng chịu nhiêu ảnh hưởng của D eclacroix - đối thủ của Ingres V à Degas đã trờ thành người học trò xuất sắc cùa hai họa sĩ tài năng này, ông đã kết hợp được cả kỹ thuật mô tả tuyệt vời của Ingré với cách sử dụng màu sắc sống động của Declacroix trong sáng tác của mình Chính Degas sau này cũng tự gọi mình là "a colourist with line" (người họa sĩ của những đường thẳng dầy màu sắc)

Nám 1856 ông đến Italia, vừa là thăm gia đình ở Napoli và Capodim ante vừa là để tiếp tục nghiên cứu sâu về hội họa Tháng 10/1857 ỏng đến Rome, tại đây Degas đã gặp

G ustave M oreau - một họa sĩ hcm ông 8 tuổi Họ đã trở thành những người bạn thân và cùng đến Florence sáng tác từ tháng 6 đến tháng 8 năm 1858

T rở lại Paris năm 1859, Degas m ờ m ột xưởng vẽ ở đại lộ Laval và bắt đầu vẽ những

tác phẩm nổi tiếng theo m ảng đề tài Sémiramis xây dinig Babylon trong khoảng năm

1860 - 1862, nhũng tác phẩm này được công chúng đánh giá rất cao (Sémiranis là nữ hoàng của Spartan cổ đại - nổi tiếng vì sắc đẹp và cả sự tàn bạo) Degas say mê với

m ảng để tài này m ột phần vì ông rất thích vở kịch opera Sémiram is của Rossini, m ột phần là ông chịu ảnh hưởng cùa M oreau và Pavis de Chavannes

Từ năm 1865 - 1870, hàng năm Degas đểu tham gia triển lãm ở Paris Salon Ông cũng kết thân với nhiểu họa sĩ khác như Berthe M orisot, Edouard M anet M ùa hè năm

1869 ông đã cũng M anet đến Boulonge và Saint-V aléry-en-Caux sáng tác tranh phong cành M anet và D egas có nhiẻu điểm tương đồng, họ cùng xuất thản từ những gia đình giàu có và thế lực, cùng độ tuổi, Manet hơn Degas m ột tuổi Manet thành cỏng trước Degas nhưng trong sáng tác cả hai họa sĩ này đẻu chịu ảnh hưởng lẫn nhau

Degas có phong cách vẽ khác hẳn so vói nhiểu họa sĩ Pháp thôi đó, ở ỏng người ta thấy có sự kết hợp ảnh hưởng của nghệ thuật Anh quốc và ảnh hưởng cùa tranh in khắc

N hật Bản Những ảnh hường của nghệ thuật A nh đối với Degas có lẽ là thông qua hai người bạn Jam es M cNeil W histle và Jam es Tissot Còn nghệ thuật tranh khắc Nhật Bản Lan đến Pháp là từ năm 1853, khi Nhật m ờ cửa thương mại quốc tế với th ế giới Thực ra ảnh hưởng của tranh khắc N hật Bản đối với các họa sĩ Pháp bắt đầu từ những năm 1850 nhung chỉ được biết đến rộng rãi khi Degas sù dụng những kỹ thuật dồ họa cùa tranh khắc Nhật Bản trong sáng tác như: phương pháp bất đối xứng, phương pháp nâng điểm nhìn (điểm quan sát từ trên cao), sự giới hạn không gian, luật xa gẩn của những mặt phắng gần kẻ, cách bố cục nhân vật ờ góc tranh và bị khuất một phần hay ẩn khuất phía sau m ột kiến trúc nào đó,

Trang 38

1870 - 1871, D egas ngừng sáng tác

và tham gia quân đội; cùng với ông

còn có M anet và m ột sô họa sĩ khác

Tuy nhiên trong thời gian quân đội

bao vây Paris, cái lạnh khắc nghiệt

của thời tiết đã làm sức khỏe Degas

suy giảm nghiêm trọng Khi sự kiện

Công xã Paris nổ ra cũng là lúc ông

phải rời quân đội về O rne điểu trị

bệnh và sống cùng gia đình

Valpinçon Nãm 1872 ông tham gia

triển lãm tranh cùng Hội họa sĩ Pháp

trong m ột triển lăm tranh ở London

do nhà buôn tranh Durand - Ruel tổ

chức Sau đó ông về N ew O rleans

sống cùng các em trai

T rớ lại Pháp nãm 1873, Degas

nhận thấy rằng ở Pháp lúc này, giai

cấp tư sản bảo Ihủ không chỉ nắm giữ

quyền thống trị đất nước m à còn kiểm

soát cả VỂ mặt nghệ thuật, hội họa,

nên đế phát triển hội họa theo hướng

mới là rất khó khăn Do đó khi Monet

dự định tổ chức một triển lãm riêng

dành cho những họa sĩ độc lập, đoạn

tuyệt với hội họa hàn lâm truyền

thống thì Degas đã nhanh chóng gia

nhập nhóm những họa sĩ này

C ùng với niểm đam m ê âm nhạc

và ballet, trong suốt những nãm 70,

Degas cũng say m ê với đề tài vẽ vẻ

những vũ điệu và vũ nữ ballet

Khung cảnh nội thát nhà hát

O pera ỉuõn cuốn hút õng đó là

những góc nhìn từ ban công hirómg

xuống sân kháu hay khu vực hố nhạc,

là sự tương phản giữa sáng và tối,

Edgar Degas Những con ngựa đua ở sân trước,

Sơn dâu, 1866 - IH68, Báo lùng (iOrsay - Parìs - Pháp

Edgar Degas, Lớp học ballet, Sơn dầu, 1871, Báo tàng nghệ thuật Metropolitan - New York - Mỹ

Edgar Degas, Buổi diễn tập, Sơn dâu, 1871

Trang 39

ánh bình dị Degas đặc biệt hứng thú với những hiệu quả m à ánh đèn sân khấu tạo ra,

sự say m ê này có thể ví với sự say mê của những họa sĩ Ân tượng trước sự lung linh biến chuyến của ánh sáng tự nhiên

Sau những năm say m ẽ với đề tài về các vũ nữ ballet, D egas lại theo đuổi m ảng để tài sáng tác vé các trường đua ngựa Ông có tổng cộng hơn 45 bức sơn dầu, 20 bức phấn

m ầu, 250 phác thào và 17 tác phẩm điệu khắc về đê tài này

Trường đua ngựa bấy giờ được coi là một m ôn thể thao mới ở Pháp - được thâm nhập sang từ Anh Sân vận động Longcham p m ờ cửa năm 1857 là công trình nằm trong k ế hoạch tái thiết Paris của Baron H aussmann, và nó cũng trờ thành nguồn cảm hứng sáng lác khỏng chỉ của D egas m à còn cả M anet, Toulouse - Lautrec

Ngoài ra còn có ba m ảng đề tài khác cũng cuốn hút D egas sáng tác nên hàng loạt những tác phẩm giá trị vào những năm 1870 - 1880 đó là m ảng đẻ tài về quán cà phê, các buổi hòa nhạc; về những người thợ giặt; và những người làm mũ N hững tác phẩm sáng tác theo những để tài này đã làm cho Degas trở thành họa sĩ được tầng lớp lao động Paris rất yếu mến

Edgar Degas, Những người thợ là, Sơn dầu,

76 x81cm , 1884, Bảo tàng d'Orsay - Paris-Pliáp

Trang 40

Trong xưởng làm mũ,

Sơn dầu, Báo tàng d'Orsay, Paris, Pháp

Chất liệu phấn màu đã được Degas

sứ dụng trong các tác phẩm của mình từ

giữa những năm 1870 Thực ra phấn

màu đã được một nữ họa sĩ người Viên -

Rosalba Carriera sử dụng từ đầu thế kỷ

XVIII nhưng phải đến khi Degas sử

dụng chất liệu này và áp dụng nhiểu kỹ

thuật vẽ sáng tạo cùa ông thì tranh phấn

màu mới trở nên phổ biến Ngoài việc

sử dụng phấn màu theo dạng bút như

truyền thống ông còn sáng tạo ra cách

sử dụng bột phấn màu trộn vói nuốc,

sau đó dùng cọ quét lên mặt tranh

Lòng đam mê với nhũng kỹ thuật

thể hiện mới của D egas cũng có thể

thấy thông qua hơn 60 bản in khắc và

bản in thạch bản của ông Cuối những

năm 1870 và trong suốt những năm

1880 ông cộng tác với C am ille P issaư o

và M ary C assatt trong lĩnh vực thiết k ế

đồ họa G eorges R ivière - m ột nhà phê

Edgar Degas, Giờ tập múa, Phấn máu, Bào làng nghệ thuật Denver

Ngày đăng: 23/06/2023, 09:17

HÌNH ẢNH LIÊN QUAN

Bảng  m àu  của  M oreau  óng  ả,  lộng  lẫy,  tuy - Giáo trình Lịch sử nghệ thuật (Tập 2 - Tái bản): Phần 1
ng m àu của M oreau óng ả, lộng lẫy, tuy (Trang 73)
Hình  ành  cuộc  đời  mà  ông  m ô  tả  là  “một - Giáo trình Lịch sử nghệ thuật (Tập 2 - Tái bản): Phần 1
nh ành cuộc đời mà ông m ô tả là “một (Trang 79)

🧩 Sản phẩm bạn có thể quan tâm