Khóa luận tốt nghiệp Văn học: Thiên nhiên trong tập truyện ngắn Gió lẻ và 9 câu chuyện khác của Nguyễn Ngọc Tư tài liệu,...
Trang 1TRCtfNG 961 HOC VO TRtfONG TOfiN
KHOA KHOA HOC CO BAN
KHOA LUAN TOT NGHIEP
CHUYEN NGANH VAN HOC
THIEN NHIEN TRONG TAP TRUYEN NGAN
GIO LE VA 9 CAU CHUYEN KHAC CUA
NGUYEN NGOC TlT
Giang vien hirdng dan:
NGUYEN LAM DIEN
Sinh vien thirc hien:
NGUYEN TRAN LE HANG
^TW§|W
Hau Giang, thdng 06 nam 2012
Trang 2LOfI CAM ON
De hoan thanh xong de tai nay, toi kinh gui lai cam an den:
- Ban Giam hieu truang Dai hoc Vo Truang Toan da tao dieu kien thuan lai chotoi trong suot qua trinh hoc tap va thuc hien de tai
- Cac thay co da giang day toi trong suot khoa hoc
- Dae biet, toi xin kinh gai lai cam an den thay Nguyen Lam Dien, nguai da tantinh huang dan de toi hoan thanh khoa luan
- Ngoai ra, toi cung gai lai cam an den gia dinh va cac ban cung lap, da dong
vien giiip do va tao dieu kien tot nhat de toi hoan thanh khoa luan.
Tran trong cam an
Sinh vien thirc hien
(Ky va ghi ro ho ten)
Trang 3LOI CAM DOAN
Toi xin cam doan rang de tai nay la do chinh toi thuc hien, cac so lieu thu thap
va ket qua phan tich trong de tai la trung thuc, de tai khong trung vai bat cu de tainghien cuu khoa hoc nao
Sinh vien thuc hien
(Ky va ghi ro ho ten)
Trang 4PHIEU DANH GIA LUAN VAN TOT NGHIEP
(Giang vien hir&ng dan)
1 GlANG VIEN HU"6NG DAN:
2 SINH VIEN THl/C HIEN:
MSSV: ?Xl.?J?.$¥.JiLi KHOA:
3 TEN DE TAl:
NHAN XET CUA GIANG VIEN HlTOfNG DAN
1 Danh gia chung qua trinh lam luan van tot nghiep:
1.1 Chuyen can:
1.2 Thai do:
1.3 Khac:
2 Danh gia luan van:
2.1 Dat van de (theo 5 buac):
2.2 Noi dung chinh:
Trang 52.3 Chu thich, thu muc:
2.4 Hinh thuc trinh bay:
2.4.1 Dung lugng (trang):
2.4.2 Khuon kh6:
2.4.3 In an:
2.4.4 Trinh bay:
2.4.5 Chinh ta, ngu phap:
3 Danh gia, xep loai:
Trang 6TOM TAT NOI DUNG LUAN VAN
2 Muc dich nghien cuu
Nghien cuu de tai nay, chung toi se di sau vao nhung canh sac thien nhien noibat trong tap truyen, de thay dugc net doc dao, dac sac trong viec mieu ta canh thiennhien trong tung trang viet cua chi
3 L|ch sir van de
Trong khi thuc hien de tai nay, toi nhan thay co nhung bai viet rieng le ve tacpham cua Nguyen Ngoc Tu nhu bai viet cua Nguyen Trong Binh, Tran Phong Di£u,Tran Huu Dung, Thuy Khue, Nguyen Huu Quy, Kiet T^n, Huynh Cong Tin,
4 Pham vi nghien ci'ru
Toi chi khao sat tap truyen ngan Gio le va 9 cdu chuyen khdc.
5 Pinion" phap nghien cuu
De thuc hien de tai nay, toi su dung phoi hop 3 phuang phap: he thong, so sanh
va phan tich
* Dong gop cua luan van
- He thong lai nhung canh thien nhien trong tap truyen ngan Gio le va 9 cdu
chuyen khdc cua Nguyen Ngoc Tu nham nghien cuu, khang dinh lai nhung net doc
dao, dac sac trong viec mieu ta canh thien nhien cua tac gia
- Doi chieu vai canh sac thien nhien trong truyen ngan cua Nguyen Ngoc Tuvai truyen ngan cua mot so nha van cung thai de co cai nhin tron ven han ve nghethuat ta canh thien nhien cua Nguyen Ngoc Tu
Trang 7- Dan chung cu the, tieu bieu va di sau vao phan tich cac dan chung do de lamnoi bat nhung cai mai la, rieng biet cua nha van khi mieu ta canh thien nhien.
CHlTonVG 1: NHLTNG NET CHINH VE NHA VAN NGUYEN NGOC TlT VA
TAP TRUYEN NGAN GIO LE VA 9 CAU CHUYEN KHAC • • •
1.1 Nhirng net chinh ve nha van Nguyen Ngoc Tir
Giai thieu ve tieu su va qua trinh sang tac cua Nguyen Ngoc Tu
1.2 Tap truyen ngan Gio le va 9 cdu chuyen khdc
1.2.1 Nhirng net dac sac ve noi dung
Day la mot noi am anh khon nguoi cua Nguyen Ngoc Tu trong cai nhin ve hienthuc cuoc song, chi da nhin thay va da rat dung cam phai bay len trang viet cua minh
de nguai doc hieu, thong cam va se chia vai ho
1.2.2 Nhirng net dac sac ve nghe thuat
Vai tai nang von co, nhung truyen chi dung len deu mang mot net nghe thuatrat doc dao, the hien phong each rat rieng: tu tinh huong truyen, each xay dung nhanvat, each ket thuc truyen, thai gian va khong gian trong truyen
CHlTONG 2: NHLTNG CANH SAC THIEN NHIEN NOI BAT TRONG
TAP TRUYEN NGAN GIO LE VA 9 CAU CHUYEN KHAC • • •
2.1 Canh sac thien nhien hai mua mua nang
Canh thien nhien mua mua dugc Nguyen Ngoc Tu mieu ta nhu mot bay s&m
chap "Khi trai tra gio Nam, mua mua keo theo mot bay sdm chap dp tar [26; tr.86].
Nguyen Ngoc Tu mieu ta that tai tinh mot canh tugng mua mua keo dai va doi khi conrat du doi Con mua nang thi han han keo dai, nhung nguai nong dan bi that mua, ho
khong biet lam gi ngoai tien ban nhung con chuot "Bai suot mot mua nang do, hai tia con toi chi song nha vao tien bdn chuot dong nen toi khong lam sao cai thien duac hinh anh cua minh " [26; tr.86].
2.2 Canh thien nhien song nirdc, may trai va nui non
Canh song nuac dugc tac gia mieu ta con nguyen ve ban so nen rat heo hut,
hoang vang "Doc trien song, co kit day, tir tren ba tho xuong nuac nhu ddt dang guc ddu goi toe, nhttng cdy bdn de xa khoi me song tdt cd nhung thu do lam cho ve mat
Tho Sau buon thiu" [26; tr.84] Canh may trai nui non cung dugc tac gia khac hoa
dam net, tac gia mieu ta Nui la, do la "Mot ngon nui gia nua, cu ky, da voi la tung
Trang 8mang moi khi den mua mica lu, de lai nhung vdch nui trang nhu xuang" [26; tr.70].
Khong chi co nui ma con co may, buoi chieu co nhieu may den, bau trai u am va co
the mua bat cu luc nao "Do la mot buoi chieu nhieu mdy den, nang len loi roi tung chiim tren nhitng bui cdy dai" [26; tr.71].
2.3 Canh canh dong va vird'n tirac
Trong Sau tren dinh Puvan, han han qua lau lam cho co cay chet het, dan de cua Cui chet vo so tren canh dong "Diu doc duac su cam ghet nhung ke vl bong sau
ma da cdu mong can nang that dai, khong cdn biet nai nay nhitng bay de chet cong queo tren dong co chdy" [26; tr.53] Con canh vuan thi dugc Nguyen Ngoc Tu mieu
ta rat chi tiet, cay trai tot tuai " Yuan cu co vai cdy vu sua, mil u rung trai day mat ddt,
mdy bui tre bui true vut len trai 1 chum xanh ngdt " [26; tr.84], khi ve hiu hat, cu ky
cua ngoi nha dugc nhieu nguai khach ghe vao xem, thi "Tia toi tat vao ho mot bo mat
lanh tanh, te te bo ra vuan, cdy gay dam du tren tay nhu chuc phang vao ai do " [26;
tr.85] Vuan chinh la nai de cho con nguai cam thay thanh than, khong sg ai lamphien Khi nguai dan a day bo Tho Sau di, thi nhan vat "toi" cung mudn ra di ma
khong the nao di dugc "VI sau vuan co lai mon men bo len mo ma toi, ong ba toi "
[26; tr 85]
Tom lai, tat ca deu la nhung canh sac thien nhien dac trung cua vung Nam Bo
va no cung da tra thanh bieu tugng trong tac pham cua Nguyen Ngoc Tu
CHlTONG 3: NGHE THUAT THE HIEN THIEN NHIEN TRONG
TAP TRUYEN NGAN GIO LE VA 9 CAU CHUYEN KHAC
3.1 Nghe thuat ta canh
Tac gia mieu ta canh tu* xa den gan vai vai net phac hoa "Doc triin song, co
kit day, tu tren ba tho xudng nuac nhu ddt dang guc ddu goi toe, nhitng cdy bdn de xa khoi me song, nhitng cdy sop ru ruai xoa toe chum ri ndu "[26; tr.84] Nguyen
Ngoc Tu da xay dung hinh anh thien nhien khi vua vao vung dat Tho Sau cho din khi
vao den nai trung tarn ciia Tho Sau Khong chi vay, chi con mieu ta canh tu* cao xudng thap, nhu trong Nui la, nhan vat trong phim co doi mat sang "No nguac len
trai, nai nhitng dam mdy bat ddu sd xudng, biu xiu nhu mot co gai sap khdc " [26;
tr.71] Tac gia that tai tinh khi mieu ta mot dam may tren trai ma tuong tugng ra mot
Trang 9co gai sap khoc Tir nhung chi tiet dan gian nhu the lam cho tac pham them phan dac
sac han.
Ngoai ra, chi cung thanh cong trong viec mieu ta canh ban ngay va ban dem.
Trong Nui la, thai gian buoi chieu trong noi dung bo phim dugc mieu ta that lang man
"Do la mot buoi chiiu nhiiu mdy den, nang len loi roi tung chum trin nhung bui cdy dai Moi thu duac nguy tao bang cai ve ngoaiyin a" [26; tr.71] Do la mot khoang
khong gian dep, nen tho nhung tat ca deu la nhung canh nguy tao chi co trong phimthoi Con ban dem la thai khac yen tinh, trong bong dem con nguai co the lang nghe
moi am thanh du la nho nhat "dim nam nghe nhitng sai nuac ngdm chay re rat trong long ddt, tiing duoi than Ian rung tu vdch xudng, tieng con chuot ngua rang can ni non vao goc cdy, tiing la kho lay lat rai ddu trin mot chiic la kho khdc " [26;
tr 147] Nhan vat "em" trong Gio le nam lang nghe nhung am thanh that dac biet:
tieng nuac chay, tieng duoi than Ian rung, tieng la kho rai tat ca nhung am thanh dodeu rat hoang da, deu la nhung am thanh sau tham trong bong dem ma khong phai aicung co the lang nghe va cam nhan dugc
3.2 Nghe thuat sir dung tir ngu* de ta canh
Tac gia dung nhung tu chi mau sac de ta canh: mau xanh ngdt cua bui tre, true, mau vang ua cua cai nang, mau do cua vdm bong 6 moi, mau vang cua cong co, mau
tim cua chdm sao
Nguyen Ngoc Tu con dung thanh ngu de ta canh: nang nhw thieu nhu rang de mieu ta cai nang gat cua mua han han, rimg thieng nw&c doc de dien ta mot nai vang
ve, toi tarn, tham can co de dien ta mot noi buon khong de gi phai nhoa trong tarn tri
cua nguai dan Tho Sau
KET LUAN
Co the noi thien nhien luon la hinh anh than thuoc, gan bo vai moi chung ta, nokhong chi la khung canh gan gui trong cuoc song dai thuang ma da di vao cac tacpham van hoc Nguyen Ngoc Tu da mugn thien nhien lam nen cho truyen va cungbien thien nhien thanh mot nhan vat, mang tarn sir, noi long cua con nguai Ngoi butcua chi that tinh te khi dung len hinh anh thien nhien Thien nhien mai la hinh anhkhong the thieu trong tac pham Chinh vi sir tinh te nhu vay, da lam nen thanh congcua Nguyen Ngoc Tu ngay horn nay
Trang 10CHlTONG 1: NHLTNG NET CHINH VE NHA VAN NGUYEN NGOC TU VA
CHlTONG 2: NHLTNG CANH SAC THIEN NHIEN NOI BAT TRONG
Trang 11CHlTONG 3: NGHE THUAT THE HIEN THIEN NHIEN TRONG
Trang 12Thien nhien trong tap truyen ngan Gio le va 9 can chuyen khdc cua Nguyen Ngoc Tu
modAu
1 Ly do chon de tai
Co le nhirng ai yeu van chuong cung da tung nghe den ten Nguyen Nggc
Tu Day la mot nha van tre dang dugc chu y trong nhung nam gan day, vai conhieu tap truyen ngan hay Chi xuat hien va dugc chu y tren van dan tir nam 2000,sau khi dat giai nhat *'Van hoc tuoi 20 Ian thu hai" cua Nha xuat ban Tre, Hoi Nhavan thanh pho Ho Chi Minh va bao Tuoi tre Tir do den nay tac gia da cho ra dainhieu tac pham va gay dugc tieng vang vai ban doc
Doc truyen cua chi, nguai doc nhu dugc hoa than vao nhan vat de dugc traiminh qua nhung vung song nuac, qua nhirng con kenh rach chang chit tat caduang nhu rat quen thuoc vai nguai dan Nam Bo Bai, chi dugc sinh ra va Ion lentai Ca Mau nen trang viet cua chi tham dam net rieng cua con nguai Nam Bo
Thien nhien trong truyen khong chi la mot buc tranh muon mau muon ve,
ma thien nhien con dugc tac gia gai gam vao trong tac pham nhu mot phuong tienbieu dat tinh cam, gan lien vai tarn trang vui buon, lo toan trong cuoc song doithuang Truyen cua chi that dan gian, ta cam giac than quen, am ap, chi da tai hienlen mot vung que Nam Bo that chan thuc va sinh dong, tir nhirng con song dencanh dong, tir nhung vung que cho den thanh thi Nam Bo Thien nhien dugc hienlen vai ve rat rieng, so vai each viet cua cac nha van khac nhu: San Nam, AnhDue, Da Ngan
Han nua, ban than nguai thuc hien luan van nay la nguai Nam Bo, nen dedang tiep can tac pham cua Nguyen Ngoc Tu Chinh vi vay ma toi da chon de tai
Thiin nhiin trong tap truyen ngan Gio li va 9 cdu chuyen khdc cua Nguyin Ngoc
Tu Nghien cuu de tai nay, cung la mot each de toi bay to tinh yeu que huang dat
nuac qua nhirng canh thien nhien quen thuoc
2 Muc dich nghien ciru
Nghien cuu de tai Thiin nhiin trong tap truyen ngan Gio le va 9 cdu chuyen khdc cua Nguyin Ngoc Tu, chung toi se di sau vao nhung canh sac thien
nhien noi bat trong tap truyen, de thay dugc net doc dao, dac sac trong viec mieu
ta canh thien nhien trong tung trang viet ciia chi
Trang 13Thien nhien trong tap truyen ngan Gio le va Vcdu chuyen kli} •cua Nguyen Ngoc Tu
Qua viec nghien cuu nay, se giup cho nguai doc hieu dugc tac pham moteach tron ven nhat ve nhung gi tac gia muon gai gam trong truyen Do cung gopphan lam nen thanh cong cua Nguyen Ngoc Tu
3 Lien su* van de
Truyen ngan cua Nguyen Ngoc Tu mang dam chat miet vuan, song nuac,nhirng con kenh rach chang chit thuan chat Nam Bo, doc nhirng trang viet mieu
ta canh thien nhien, nguai doc nhu dugc dam minh trong nhirng khung canh lang
que, miet vuan Nam Bo, vi vay nguai viet da tim hieu van de Thiin nhiin trong tap truyen ngan Gio le va 9 cdu chuyen khdc cua Nguyen Ngoc Tu Trong khi thuc
hien de tai nay, chung toi nhan thay co nhirng bai viet rieng le ve tac pham cuaNguyen Ngoc Tu
Trong bai viet Nguyin Ngoc Tu dac sdn cua miin Nam, Tran Huu Dung cho rang "Moi truyen viit cua Nguyin Ngoc Tu la mot bira an van chuang thinh soan, don bay chu dao, gdm toan dac sdn miet vuan, vai nhitng vat lieu hdo hang,
tuai song" "Do la miin Nam cua tinh le, cua rudng vuan, nhat la cua song, cua mua " [7; tr.l]
Trong Truyen ngan Nguyin Ngoc Tu tir gdc nhin van hda, Nguyen Trong Binh viet "Bao trum cac sang tac cua Nguyin Ngoc Tu la hien thuc cuoc song con nguai trin mdnh ddt Nam bo vai canh dong liia minh mong, nhitng con song udn
luan hay nhitng ba kinh, con muang va vo so nhung dam, dia, rach, xeo ; nhirng cha noi vai ghe xudng, song nuac tdp nap ; nhitng cdu ho, dieu hdt lin xudng theo tung con nuac Ian, rong; hay nhung bai vong cd budn duac cat lin tir nhitng
dodn ca mua cai hrang dang len loi muu sinh tan trong nhirng cha qui ngheo Sang tac cua Nguyin Ngoc Tu bao gia cung duac triin khai trin cai nin cua "buc
tranh " sinh hoat van hda a lang qui Nam bo doc dao ay " [5; tr 1]
Trong bai viet Nhin nghiing Nguyin Ngoc Tu, Le Thieu Nhan khang dinh
"Khi Nguyin Ngoc Tu mai xuat hien, nhiiu nguai dodn gia dodn non cd viit hit mdy cdu chuyen loanh quanh vung nude se trang toy Khong nga, cdng ngay cd cdng ma rong biin do sang tac cua bdn than, cdng viit cdng chung to mot tai nang thiin bam [19; tr.l]
Trang 14Thien nhien trong tap truyen n^Cin Gio le ^d 9 cdu chuyen khdc cua Nguyen Ngoc Tu
Bai viet Nguyen Ngoc Tu trong mat toi, Nguyen Huu Quy cam nhan "Ve
Cd Mau, toi thay duac phan nao cai chat Nam Bo dong lai trong tung trang viit cua Tu Ddt trai Song nude Cdy cdi Con nguai Thao thuc, dau ddu, tran tra,
tham thi, hdn nhiin Dung Id trai cho Ca Mau, cho Nam Bo mot Nguyin Ngoc
Tu" [20; tr.l]
Trong bai viet Khong gian song nuac trong truyen ngan Nguyin Ngoc Tu cua Thuy Khue: "Nguyin Ngoc Tu noi tiing vi nhirng truyen ngan khd hay viit
theo loi truyin thong Chi thuang ki lai nhung noi dau u hoai, tram lang, su nhan
nai chiu dung cam phan trong tarn hdn nguai ddn qui miin Nam, ma dai song gan
bd vai con kinh, con rach " [10; tr.l]
Trong Thi hiiu tham mi trong truyin ngan Nguyin Ngoc Tu cua Tran Phong Dieu: "Nguyin Ngoc Tu la nha vdn cua vung ddt Nam Bo, tuoi tha cua chi
da gan liin vai nhitng dong song udn khuc, rung duac bat ngan, dong liia minh mong Odo cd nhung mdnh dai ndng ddn lam lit, tdn tdo sdm han ma vdn khong
thodt duac cudc dai ngheo khd " [6; tr.l]
Huynh Cong Tin nhan xet "Ai da tung song a ndng thdn ciing thay thich
buc tranh dong qui ay " [23; tr.2]
Trong bai viet Vi Ca Mau tham Nguyin Ngoc Tu cua Tran Huu Dung "Va
gap Tu khong phai vi to mo vi mot tac gia ma toi da doc nhieu va yiu thich,
nhung di hinh tugng hod khung canh sdn sinh nhung tac pham cd sue rung cam
tuyit vai cua mot nha van ma toi da goi la "dac sdn miin Nam" "Din Cd Mau,
toi mdi thay han su gan bd cua Nguyin Ngoc Tu vai con nguai, vai dai song, vai
ddt nude quanh cd " [8; tr 1]
Bai viet Nguyin Ngoc Tu nha van tre Nam Bo cua Huynh Cong Tin: "Bdi
canh trong cac truyin ngan phan Ian la vung ddt U Minh Do la mdnh ddt cudi trai qui huang, ma nhiiu nguai chi nghe noi tai, chai ciing khong cd Idn duac dat
chdn din, dung noi chi din viec di hit vung ddt Mui" "Dac biet, vung ddt va con nguai Nam Bo trong cac sang tac cua chi deu dung lai bang chinh chat lieu
cua no la ngdn tir va vanphong nhiiu chat Nam Bd cua chi" [24; tr.297]
Bai viet "Song nuac Hdu Giang va Nguyin Ngoc Tu", Kiet Tan viet "Cdn mot thu khong thi thiiu duac trong truyin ngan Nguyin Ngoc Tu Do la song
Trang 15Thien nhien trong tdp truyen ngan Gio le va 9 cdu chuyen khdc cua Nguyen Ngoc lu
nude: nude bdn phia, nude tir be! Qua cho nao ciing dung nude, ngd cho nao cung thay song Nude la nin song la dong cho ngoi but cua Nguyin Ngoc Tu triin miin tudn chay, cudn theo nhirng chit nghia day dp tinh nguai nhuphu sa Ian can Sinh de a Hdu Giang, gan bd vai cudc dai Ca Mau nhu Tu thi ciing khong thi nao khdc duac Dirt song la dirt hai thd, can nuac la can mau huyit, la mat hit cdi le
song cdn" [21; tr.l]
Trong bai viet Khong gian cua Nguyin Ngoc Tu, Nguyen Ngoc cho rang
"Nguyin Ngoc Tu nao cd muon ndi vi mot Ca Mau, mot miin ddt Chang qua cd gui vao cdi khung cdnh dy, trin ddt dai dy, ma cd quen cd thuoc han bdt cir nai nao trin thi gian nay, mot kiip nguai, nhitng kiip nguai, hanhphiic nhoc nhan va dau khd muon dai cua con nguai, cdi chat thiin than va quy sir tron Idn bdt tri, khonggi khong bao gia chita ndi trong con nguai" [17; tr.l]
Trong Thiin nhiin trong truyin ngan Nguyin Ngoc Tu cua Nguyen Tran
Thao Nguyen (luan van tot nghiep) tac gia co de cap den van de thien nhien trongtruyen ngan Nguyen Ngoc Tu mot each bao quat, kha day du Vi tac gia khao satmot so tap truyen ngan tieu bieu, nen cung khong di sau vao mot tap truyen ngan
4 Pham vi nghien cuu
Hau nhu la cac sang tac cua Nguyen Ngoc Tu deu rat dac sac, nhat lanhung canh sac thien nhien mieu ta trong tung truyen ngan, vi thai gian han hep
nen chung toi chi khao sat tap truyen ngan Gio le va 9 cdu chuyen khdc Tren ca
sa do, toi se tim hieu mot vai tac pham khac cua cac nha van nhu: San Nam, AnhDue, Da Ngan de co cai nhin so sanh vai nha van Nguyen Ngoc Tu
5 Phirang phap nghien ciru
Doi vai de tai nay, toi se su dung nhirng phuong phap sau:
Trang 16Thien nhien trong lap iruyen ngan Gidlc va 9 cdu chuyen khdc cua Nguyen Ngoc Tu
Vai phuang phap he thong, chung toi se he thdng lai nhirng canh thien
nhien trong tap truyen ngan Gio le va 9 cdu chuyen khdc cua Nguyen Ngoc Tu
nham nghien cuu, khang dinh lai nhirng net doc dao, dac s&c trong viec mieu tacanh thien nhien cua tac gia
Vai phuang phap so sanh, chung toi se doi chieu vai canh sac thien nhientrong truyen ngan cua Nguyen Ngoc Tu vai truyen ngan ciia mot s6 nha van cungthai de co cai nhin tron ven han ve nghe thuat ta canh thien nhien cua NguyenNggc Tu
Cuoi cung, toi con su dung thao tac phan tich, khi dua ra nhung dan chung
cu the, tieu bieu va di sau vao phan tich cac dan chung do de lam ndi bat nhirngcai moi la, rieng biet cua nha van khi mieu ta canh thien nhien
Trang 17Thicnnhien irongtdp truyen ngan Gio le vd 9 cdi, chuyen ktuk cua \ guyen \goc Tu
CHlTONG 1
NHITNG NET CHINH VE NHA VAN NGUYEN NGOC TU*
VA TAP TRUYEN NGAN GIO LE VA 9 CAU CHUYEN KHAC• • •
1.1 Nhirng net chinh ve nha van Nguyen Ngoc Tir
1.1.1 Tieu su*
Nguyen Ngoc Tu sinh nam 1976; que quan huyen Dam Doi, tinh Ca Mau
Ca Mau la vung dat mang dam ban sac van hoa mien Tay Noi day, phong canhthien nhien tuoi dep, gan lien vai dong song, kenh rach, rung duac xanh batngan da dugc chi dua vao trong truyen nhu mot phuang tien bieu dat tinh cam
cua Tu danh cho dat nuac minh.
Au tha cua Ngoc Tu khong dugc may man nhu bao tre khac, nhung buoitha dieu, bat buom la hiem doi vai chi Cuoc dai cua chi gap nhieu Ian dan, laodao, bai chi xuat than tir mot gia dinh lao dong binh thuang khong lay gi la kha
gia, "Ngay luc nha chat vat thi dng ngoai bi tai biin Hit giuang, thi la ma kiu:
"Tu ai! Thdi con nghi hoc a nha lo hai rau, chdm sdc dng ngoai nghe!" Tu chi nan ni mot Idn; "Ma cho con hoc thim mot tudn nira thdi" Nhung buoi hoc cudi ciing cir ngan ddn va rdi cudc dai hoc sinh cua Tu kit thuc Chin nam din lap thi cung da du, Tu tu an iii va bu dap cho minh bang nhitng trang nhat ky Thay con
cd khiiu van chuang, cha Tu dong viin: "Nghigi viit nay, viit diiu gi con da trai qua" [28; tr.l], Nguyen Nggc Tu la con lit trong gia dinh, cha ciia Nggc Tu la ong
Nguyen Thai Thuan, cung hay lam tha, viet bao Co le vi the ma no da tham sau
vao da thit Tu.
Tran Huu Dung nhan xet "Do la mot nguai phu nit rat tre, dung di, binh thuang, nhung kiin cuang va bdn linh Tu song gan ba ma, anh chi Tir the hi ndi, ngoai, cd gia dinh cua Tu diu la bd doi trong chiin tranh chdng My Chi va anh cua Tu sinh ra trong chiin khu trudc hod binh, cdn Tu thi sinh ra a Bac Liiu (nam 1976, nhung khong ai nha ngay nao, chi nha dim dy trai khong trang, toi
mit) rdi vi song a Ca Mau tir hoi bdn tuoi" [8; tr 1]
Trang 18Thien nhien trong tap truven ngan Gio le va 9 cdu chuyen khdc cua Nguyen Ngoc Tu
Luc nho, Nguyen Ngoc Tu hoc kha gioi, va dieu do da lam cho ba me tir
hao, chi da tu noi ve ban than minh "Em hay nghi minh hai xdu nhung cd duyin ngdm Cd diiu hai cue mich va khong biit xuxu, hai that thuang, sdm nang chiiu mua Khi em sinh con trai, thay no dm nhdng, xdu dm, em lai nghi thuang md, hoi nho em xdu te, xdu dau xdu dan, ut mdt ma chdc md cung budn Gidng nhu minh Nhung khong sao, hoi nho, it nhat md cung tu hao vi em hoc khd gioi, a xdm tram trd khen hoai Ldn lin cung lai lam duac nhiiu chuyen gioi nita, chdc la em
da bii dap duac rdi, cho md, cho ba" [11; tr.2].
Chi la nguai khong coi trong hinh thuc be ngoai, chi luon khiem ton,
Nguyen Thi Du Khanh nhan xet "Nguyin Ngoc Tu vdn nho thi, ngdy tha va trong trio thi Nhung bin ngoai Tuxinh han, duyin han Tu ndi: Em khong an anh " [9;
tr.l] Chi la mot nguai tai nang va day ban linn, nha van Da Ngan nhan xet
"Trong cd ve di nhin han cac buc anh ma bao chi in Va mat mui thi u u minh
minh, kiiu "hdm qua em di tinh vi, huang dong gio ndi khong bay di chut nao", su chdn chat ciia mot bdn linh quyit giit cho duac cdi doc dao cua minh, do la bdn
link cua tai nang" [16; tr.l]. Pgl HOC VO TRt/ONG TOfiN
H
Nguyen Ngoc Tu song gian dj binh tfclj^b^n^a^lfcrje nho, gan bo vai
nguai chong thg bac ten Quang Ha t^aaiMaL-chnng tha box: cnang-bao gia doc truyen va viit" va chi co hai dua con trai Tu luon ban ron cham soc cho gia dinh minh, nhung Tu van cam thay minh con rat nhieu thai gian de viet "Tu cd tinh thodi mdi, ngoi ddu ciing viit duac " "Tu viit rat nhanh va rat khde [14; tr.3]
Truac kia, chi song va lam viec tai Ca Mau, la Hoi vien Hoi Nha van VietNam, dong thai la bien tap vien tap chi Ban Dao Ca Mau Bay gia, chi dang lamviec tai Thanh pho Ho Chi Minh Chj khong song trong thai chien tranh nhungnhirng trang viet ciia chi luon phang phat nhirng vet thuang do chien tranh de lai,nhirng noi dau khong bao gia xoa nhoa dugc trong moi nhan vat Hau het nhirngnhan vat trong tac pham ciia chi deu hien lanh, chan chat Nguyen Ngoc Tu diing
la mot nha van cua dan toe trong thai duang dai Vi le do, Tran Huu Dung trong
bai "Vi Ca Mau tham Nguyin Ngoc Tu", da khang dinh cai nhin cua Nguyen Ngoc Tu ve dan toe trong qua khu va hien tai: "Do la cdi nhin that truang thanh nhung ciia mdt nguai rat tre, do la cdi nhin cua ke da song qua mau lira, chung
Trang 19^ ^-JllnillX uJt' !ru](}n ngan (rid le va 9cau chuyen khdc cua Nguyen Ngoc Tu
kiin lam dau thuang, nhung vai con mat vd tu cua mot con nguai sinh ra da hit chiin tranh " [8; tr.2], Chi song a Ca Mau - manh dat cuoi trai que huang, nai do
co dong ruong bao la, nhirng con kenh rach, nhirng dong song cho nang phu sa Thien nhien tuoi dep va hien lanh biet bao va tat ca nhirng dieu do, lam nen thanhcong cua Nguyen Ngoc Tu
1.1.2 Qua trinh sang tac:
Nguyen Nggc Tu chi moi xuat hien trong thai gian gan day, so lugng tacpham ciing chua sanh bang vai cac nha van co ten tuoi, song cac tac pham cua chivan co mot vi trf dang ke trong nen van hgc nuac nha
Nam 1995, Nguyen Ngoc Tu bat dau viet van Truyen ngan dau tay cua chidugc cha gai dang den tap chi "Van nghe Ban dao Ca Mau" Lien sau do, chi dugcnhan vao lam van thu va dugc hgc de tra thanh phong vien tai Bao Van Nghe Ban
dao Ca Mau.
Nam 1997, bai viet dau tien ciia co ve nong dan bi mat dat dai va nha ciia
do bao a Khanh Hda da nhan dugc giai ba giai thuang bao chi a tinh Ca Mau
Nguyen Nggc Tu viet kha nhieu truyen ngan, tap but va ki Chi co nhirngtac pham sau:
- Ngon den khong tat (tap truyen- NXB Tre- 2000)
- Ong ngoai (tap truyen thieu nhi-NXh Tre -2000)
- Biin nguai minh mong (tap truyen -NXB Kim Dong -2003)
- Giao thira (tap truyen -NXB Tre - 2003)
- Nude chay mdy trdi (tap truyen va ky -NXB Van Nghe TP.HCM-2004)
- Truyin ngan Nguyin Ngoc Tu (tap truyen-NXB Van Hoa Sai Gon-2005)
- Tap van Nguyin Ngoc Tu (NXB Tre-2005)
- Song chdm thdi @ (viet chung vai Le Thieu Nhan), (tan van-NXB Thanh
nien-2005)
- Cdnh dong bdt tdn (tap truyen ngan-NXB Tre -2005)
- Ngay mai cua nhung ngdy mai (tap van-NXB Phu nu- 2007)
- Yiu nguai ngdng nui (tan van -NXB tre-2009)
Trang 20Thien nhien trong tap truyen ngan Gio le vd 9 c.'-r cim\, • khu, cue guyen Ngoc Tu
- Gio le vd 9 cdu chuyen khdc (tap truyen -NXB Tre - 2010)
- Khoi trai long lay (tap truyen ngan-NXB Thai Dai - 2010).
- Biin cua moi nguai (tap but- NXB Van hoa Sai Gon - 2011)
- Gay nguai thi lanh (tan van- NXB tre - 2011)
* Giai thuang:
- Giai nhat cuoc thi "Van hoc tu6i 20 Ian thu II" cua Nha xuat ban Tre, HoiNha van Thanh pho Ho Chi Minh, bao Tuoi Tre t6 chuc nam 2000 vai tap truyen
Ngon den khong tat.
- Giai thuang Van hgc ciia Hoi Nha van Viet Nam nam 2001 vai tap truyen
ngan Ngon den khong tat Tap sach nay da dugc chon in lai trong "Tu sach Vang"
cua NXB Kim Dong nam 2003
- Giai B, Uy ban toan quoc Lien hiep cac Hoi Van hoc - nghe thuat Viet
Nam (tap truyen Giao thira), nam 2003.
- La "Mot trong mudi guang mat tre tiiu biiu nam 2003 " do Trung uang
Doan trao tang
- Giai ba, bao van nghe vai truyen ngan Dau gi nhu the, nam 2003 - 2004.
- Giai thuang cua Hoi Nha van Viet Nam nam 2006 cho tac pham "Cdnh
dong bdt tdn "
- Giai thuang Van hoc ASEAN 2008 vai tac pham Cdnh dong bdt tan.
Dat dugc nhung thanh tuu nhu ngay horn nay, co le chi da co gang khongngung, chi luon tim toi va hoc hoi rat nhieu Co the noi mot nha van tre ma datdugc nhung thanh tuu nhu vay thi rat dang khen nggi Chi xiing dang la hinh
tugng "Tiiu biiu cho thi hi Viet Nam mai, sinh ra sau thong nhdt, trong thanh
binh nhirng luon quy trong nhirng su hy sinh vd hanh dien chap nhan ki thira
nhirng nguai mang lai thong nhdt vd thanh binh dy " [8; tr.2].
1.2 Tap truyen ngan Gio le vd 9 cdu chuyen khdc
1.2.1 Nhirng net dac sac ve noi dung
Trang 21Thien nh<m trong tap truyen ngan Gio le vd •'/' cuu chuyen khdc k go-: Tu
Tap truyen ngan Gio le vd 9 cdu chuyen khdc gdm co 10 truyen: Vit chim
trai, Chudn chudn dap nude, Tinh tham, Sau trin dinh Puvan Au tha tuai dep,
Nui la, Tho Sau, Cua ngay da mdt, Mot chuyen hen ho va cuoi cung la Gio le.
Hau het cac tac pham trong tap truyen cua Nguyen Ngoc Tu thuang taptrung khai thac nhung de tai rat dai thuang, nhirng noi dau dan vat do cuoc chientranh de lai, cau chuyen tinh yeu khong hanh phiic, noi dau cua co be bi quen hettieng noi ciia loai nguai, nhirng dua be bi cha me bo rai Tat ca nhirng van de dodeu xay ra trong hien thuc cuoc song, nen nguai doc co the de dang tiep can tacpham cua chi
Trong truyen ngan Gio le, co gai co mot gia dinh am ciing, kha gia Cha la
quan chiic nha nuac, co vong tay me hien yeu thuang, che cha, nhung roi cauchuyen dep nhu co tich do da tan bien sau khi co dua nghich vai chii cho, vi caunoi cua cha, me co da treo co tu van Co gai sau khi chung kien cai chet cua nguai
me, co bat buoc phai cam lang de giau di mot sir that ghe gam Ke tir khi ay co le
co be da khong the chap nhan nhung lai noi doi cua nguai dai Mot thai gian songvai cap vg chong gia co cai ten ong Tam Nhan Dao, co tuang rang cuoc dai minhroi se dugc hanh phiic, co nguai thuang yeu va che cha cho co Nhung khong, ongchi gia va cuu mang co de roi cuop di sir trong trang cua co, tu do co da khong tintuang bat cii ai va bat cii dieu gi, moi khi nghe nhirng lai noi doi thi co lai non, va
co quen mat nhieu tieng noi, each noi ciia loai nguai, ngon ngu ma co danh degiao tiep vai the giai xung quanh la tieng con chim, con cho, con meo Nhan vatnguai cha va ong Tam Nhan Dao, qua sir cam nhan ciia co gai khong ten do lanhirng nguai Ian song gia doi va tan nhan Ben ngoai to ve la cao thugng la nhanhau nhung ben trong lai che day nhung hanh vi lira gat vo dao due doi vai connguai Dieu nay da lam cho co gai khong tin tuang con nguai va cung khongmuon noi tieng nguai do Phan anh nhirng dieu xau xa ngang trai cua con nguaitrong truyen ngan, chi da the hien ro thai do va tinh cam ciia minh doi vai xa hoihorn nay Do la thong diep ma tac gia muon gai gam vai tat ca moi nguai
Ngoai Gid le ra thi tap truyen con 9 cau chuyen khac, moi truyen lai la mot
goc canh ciia cuoc song, mot cuoc song chat crura nhirng dau dan tot cung trong
Trang 22Thierrnhien trong tap truyen ngan Go le vd 9 coMcin^ -n khdc cua Nguyen'Ngoc Tu
no, la sir co doc hiu hat ciia cuoc dai, nghe co vi u dang nghen nghen dang len
trong moi so phan buon ay
Truyen ciia Nguyen Ngoc Tu viet ve noi buon, nhung trong thai gian gan
day thi co giong buon han "Niu luc gan day truyin ciia Nguyin Ngoc Tu cd buon
han, dy khong phai la mat cd da nhat di mau hong, nhung vi tam nhin cua no xa han vd trong qudng khong gian md rong do, cd thdy thim nhitng chuyen dai dang da" [7; tr.3] Do la nhung noi buon sau khi cuoc chien ket thuc, nguai cha trong
truyen Vit chim trai luon song trong noi lo au, vi co the la ong da giet em trai
minh khi dang doi mat vai tran chien mot mat mot con
Dugc sinh ra trong thai binh, dat nuac khong con chien tranh nhung doi vaiNguyen Nggc Tu, ljch su vai nhung cuoc chien tranh chong giac ngoai xam luon
la noi am anh trong long cua con nguai hau the Vit chim trai la mot trong nhirng
truyen ngan cua chi viet ve thai chien tranh La the he sau 1975 khong gidng nhuNguyen Quang Sang the he cua chien tranh gianh doc lap, nhung Nguyen Ngoc
Tu viet ve chien tranh bang ca sir tran trong qua khu sau sac
Truyen ngan Vit chim trai mot Ian nira khoi ggi noi dau trong qua khu*,
khoi day noi dau trong long Dau xot nhat la truang hgp cua anh em chii Ut Hantrong truyen Trong cuoc chien, noi mac cam chay long bai mot qua khu xa xoi
nao do ma ong va em trai minh a hai dau chien tuyen, nguai anh buoc phai "luc loi tung cdi ngdeh ky ire, nin tha, dau nhdi, hai hung khi phdt hien ra mot khd nang, mot xdc xuat du rat nho nhoi, rang dua em trai cd thi da tung doi mat vai minh giita luc cudc chiin sap tan" [26; tr.10] Ho song trong tam trang bat on,
khong tin tuang tham chi con co y ham hai Ian nhau nira Vai Nguyen Ngoc Tu,khi viet ve de tai nay, mot dieu dang tran trgng la chi cho nguai doc thay dugclong tu hao cua ljch su, keu ggi mgi nguai khong dugc quen ljch su cua dan tgc, vitrong do co sir hy sinh, mat mat cua hang van con nguai de ta co dugc mot cuocsong hanh phiic nhu ngay horn nay
Con trong Chudn chudn dap nude, sau mot cau trg giiip sai cho con gai
trong mot gameshow truyen hinh, cuoc dai ong da thay doi Sue manh cua sir dan
vat that ghe gam, no an mon tam hon con nguai ta "Cha da di qua ba bdy hai mdt binh minh, luon thuc day vai ndi tuyit vong minh con nha "[26; tr.25] Ban cua
Trang 237 •>/ gan Gio le va 9 cdu chuyen khdc cua Nguyen Ngoc Tu
nguai cha khuyeri rang "Quart trong la nguai ta trong mat minh nhu thi nao Tao thdy mdy cu met moi vi chuyen minh nhu thi nao trong mat nguai ta " [26; tr.22] Ong luon dau kho va dan vat minh "tai sao khong quin chuyen gi khdc md quin chuyen chudn chudn dap nude" [26; tr.24].
Chang the dau dan han khi nghi rang hinh anh dep de cua minh da bj sup
do trong mat vg con va nhung nguai tin yeu minh, the nhung nguai cha nha vannay da tu dat chan minh vao vet nut ciia chinh nhirng dan vat minh ve nen Roi bai
va khong loi thoat
Vai Chudn chudn dap nude, Nguyen Ngoc Tu de niem kieu hanh sup do
trong tam hon cua nguai cha cung chinh nhu buoc chan xuong vuc sau cua nguaidung tren dinh nui cao, sau khi nguai ta tuang nhu da cham dugc vao mong muon
trong Sau trin dinh Puvan "Nhitng dda hoa sau dep din ndi dang danh doi cd cudc dai nguai di duac trong thdy chung du chi mot Idn" [26; tr.41], Uac vong
chiem nguang nhirng bong Sau no tren dinh Puvan da thoi thuc VTnh, mot changtrai dam me kham pha len duong, du biet rang co the minh khong con co co hoi
quay ve nira, se vinh vien nam lai ben ve dep bat tu* ay "vai nguai biit duac diiu
do, ho da thdy bong sau nd nhung ho khong song sot di tra vi " [26; tr.42] nhung anh van nhat quyet muon di va ket qua la "Vinh treo minh lung la trin cdnh sau khang khiu, tra trui [26; tr.56] VTnh co dan nen khi tai dinh nui roi, anh khong muon xuong bai "chang cd gi cha dai anh, a do" [26; tr.56] Cai chet cua VTnh
cung chinh la noi hoang mang ciia nguai dai, phai chang khi len den dinh cao roi,
chi mot buoc chan nira se la vuc tham.
Cung la nhan vat VTnh, nhung trong Nui la thi VTnh hien ra hoan toan khac.
Dang hoan tat hgc ky hai, thi VTnh ru nhan vat toi lam phim tot nghiep Do la mot
bo phim ve "mot buoi chiiu md nui la din cut ngon" [26; tr.70] Anh ta dang
tuang tuang ve bo phim ciia minh, va vai chinh ciia bo phim nay se la mot thang
be "nd cd thi lin chin, mudi, cd thi it tuoi han nira" [26; tr.71] Lien tiep nhirng
trang viet la nhirng canh tuang tugng cua anh ta ve bo phim sap lam Trong bophim co nhirng canh ve thang be thay canh nui la va khong cuu dugc ong noi
minh Thang nho dau dan xot xa va lai nha den nhirng ki uc xua "Mdt thang be
bdt dong, qudnh dac nhitng tuyit vong Nd thdy lai cdnh minh cung dng ndi Ian
Trang 24Thien nhien trong tdp truyen ngan Gid Icj- i '•) cc; chuyer khdc cua '.guycn Ngoc lie
tan di bat cao cao " [26; tr.80J va cuoi ciing thang be dugc thoat nan nhung
"riing thang be khong cd kit thuc" [26; tr.83] vi tan sau tam hon se khong con
cuu vang dugc nhung gi da xay ra truac mat no
Vdi Nguyen Ngoc Tu, trong thai hien dai, nguai ta chay theo dong tien moteach met moi, nhieu nguai phai tra gia dat vi sue manh ciia dong tien Ciing chinh
vi sir cam do do ma nhieu co gai bj cuon hut mot each nghiet nga Do la truang
hap cua Dju trong Sau trin dinh Puvan, vi muon thay doi chinh cuoc song ngheo
kho cua minh, co di lao dong a Dai Loan va co hua khi nao co tien se quay ve
cung chong tiep tuc cuoc song gia dinh hanh phiic "Muai tam tuoi cd lay chong,
chin thang sau ly di, bira ra tda hai dira cdn nam tay cuai ngon ngoen suot doc dudng, bd con nhan: chua thdy cap nao bd nhau vui ve nhu tui bdy Ho khong biit
hai dira da ngoeo tay hira vdi nhau rdi, day la ly di gia do thdi, chi di lam thu tuc
cho Diu di lao dong a Dai Loan, thuang nhau rdi cd ly di mot chuc Idn ciing se ndi lai tinh xua, de et Luc Diu vi se cuai thim Idn nira, khong chung con rinh rang han Idn ddu" [26; tr.42-tr.43] Tra ve nuac vai tinh trang khong tiSn ma con
co con, day la sir that qua phu phang doi vai chong ciia Dju Nhung anh lai khongche ma con chap nhan lam cha dira be va yeu thuang no nhu con ruot De bu laitam chan tinh ciia chong, Dju tiep tuc ra di de kiem tien ve cho chong, cho me, cho
con Lan nay, Dju con van than vai mot viec lam con toi tam han truac "Va Diu
tra thanh gai bao, tu xem do Id mot nghi song duac, cd cuai cat cdu cua miing vd
tui ban nghi hay tha than, "dong dai dua day" [26; tr.44] Noi day dut tran tra
cua Nguyen Ngoc Tu, cung dong thai la noi day dut tran tra ciia moi chiing vethan phan phu nu ngheo trong xa hoi hien dai
Noi bat nhat trong sir am anh cua Nguyen Ngoc Tu doi vai dai song connguai Nam Bo la cai doi, cai ngheo Chj de cap den nhirng vung que ngheo kho,chinh nhirng net hoang da, dan sa cua vung dat ngheo nay da nay len mot y nghT
la lung Do la lam du ljch
Tho Sau la ten mot dja danh ma chi qua each goi ten ta ciing co the cam
nhan khong gian nai day no tham sau nhu the nao Day la mot vung dat ngheo xangheo xac Mot vung que ngheo tra thanh diem du ljch thu hut khach Ve hiu hat,
cu ky cua nhirng ngoi nha xieu veo xoc xech lai cuon hut anh mat khach, sir doi
Trang 25Thiennhien trong tap truyen nganGidJe vd 9 cdu chuyen khdc cua Nguyci Ngoc Tu
ngheo lam lu cua nguai dan nai day lai dugc dem ra trien lam Tuang khach chan
vung que ngheo nay, nhung ai nga cang ngay lai cang dong "Bai Tho Sau qua
quyin rii, nguai ta mu mi di bai cdi ngheo, gian di den mire nguyin thiiy" [26;
tr.86] Nhirng nguai song a day lai earn thay minh khong dugc ton trgng, hg ngheo
ma nguai ta lai thich "Vui Nhung ma Nhuc "[26; tr.88] Dgc tac phim, ban dgc
cam thay buon cuai, khach ngac nhien bai sir ngheo kho cua Th6 Sau lam cho mginguai thich thu, nguai dan a Th6 SaTi muon song kham kha hon mot chut cung
khong dugc vi "Khach se buc lam, that vong lam niu giita Tho Sau diu hiu lai cd
ti vi mau" [26; tr.91] Tuy vay, nhung nguai dan Tho Sau khong the bo nai minh
sinh ra va Ion len dugc " Vi sau vuan, cd lai dang mon men bd lin mo md toi, dng bdtoi " [26;tr.91].
Khong chi co the, truyen ciia chj con de cap den nhirng nguai giau co mathieu di mot tinh yeu trgn ven, tinh yeu thuang giua con nguai vai nhau khongbang tien ma mua dugc
Tinh tham la chuyen ke ve mot co tai xe da chiing kien nhirng cuoc san tim
nguai yeu lien tuc cua ong chu "cudc chinh phuc dai nhdt cua anh ciing chi bdy
thang, vdi mot cd gai day tiing Anh cao ngao" [26; tr.35] Nhung roi ong chu lai
that vgng vi nhirng co gai ma anh quen chi yeu tien chii khong yeu bang con tim
Co met moi va duang nhu trong tan day long co da yeu ong chu m&t r6i Co chanchuang den cue do va cuoi cung co phai viet dan xin nghi viec, nhung ngay khi
vua mai cuang quyet gat lai ong chu nan ni co a lai trong dien thoai thi " tdt
dien thoai rdi, cd sa chi mdt cdu ndi ciia anh nira thdi, cd se chay tai, vd la dan
qudng vao sot rdc " [26; tr.40]
Truyen Ciia ngay da mdt noi ve co gai thich nhan vat xung toi Triet ly
"Tuoi tac chi la con so trong tinh yiu" da khong the giiip ong va co gai tim dugc
nhau Co gai di theo nhan vat toi lam cong trinh suu tam, khao cuu dan ca han mot
nam, co gai thich toi "vi thdy gidng dng Ba " [26; tr.93] Nhan vat toi khong thS nao chap nhan tinh cam cua co gai vi "khi dy toi da sau muai chin tuoi Em mai
hai muai hai Toi khong bao gia muon nha diiu do, nhung ddi kinh lao tdt cd nhitng gi thuoc vi toi deu nhdc nha, toi da qua gia " [26; tr.94] Bai khong ai khac,
chinh ong biet ro nhat co the minh nhu mot bo xuong dang kho di tung ngay Sau
Trang 26Thien nhien /-ong k,; iruyen ngan Gio le va 9can chir.^nkhdc cua Nguyen Sgoc Tu
khi hoan tat cong trinh nghien ciiu a Th6 Sau nhan vat toi va co gai da chia tay
nhau "Em day lai, quit nude mat suot chang dudng ddi, khong hi nhin toi Cdi
cam giac mdt em bdt ddu an Ian trin tieng tha thit Chuyen xe cap ben vao mot
buoi chiiu tdn lui, nhung chung toi mai mai khong tra ve duac cdi nai minh ra di Ddi vdn khong budn, nhung nguai ta cir lam cho nd buon" [26; tr.l02] Co bua
tiec nao ma khong tan, khong chap nhan cung phai chap nhan Ho chi con mot
each la nhin thang vao sir that, la sir chia each, chia xa, va co thi se khong bao gia
dugc gap lai Va cuoi cung nhan vat toi con lo cho nguai do "mai qua, mai kia khi
trut hai tha cuoi cung, toi chang phai nang lo cho em, luc do ngdi canh toi vdi
guang mat udt" [26; tr.l04]
Cung la mot cau chuyen ve tinh yeu nhung tilt uiu hoan toan khac Mot
chuyen hen ho la cau chuyen tinh khong mu6n nguai khac biet Hinh anh nguai
dan ba bat hanh trong cuoc song gia dinh din vai nguai dan ong yeu thuang giua
mua mua bao Trong luc nguai ta phai "bai xuong rdm ra dua nhau di mua mi goi,
ho ndi bao tai rdi" [26; tr.105] Vay ma chj khong dl y, a ben nguai tinh de mac xuong troi theo bao Chj len tiing "Trai ai! Anh! Ai Idy xuong minh roi Mat het
rdi"[26; tr.l 10] Chj khong biet rang dang mua mua bao, ai ra day lay xudng Tinh
cam chan that manh liet da vugt khoi nhung khdc nghiet cua ll thoi va sir hung
bao cua thien nhien Ho den vai nhau trong lo au dju nggt, hiln dang cho nhau
mot tinh yeu manh liet Cai hinh anh nguai dan ba chai vai co doc, giua dam nuac menh mong, song con len gian du da ggi len trong tam thuc nguai dgc dau xot
khon nguoi ve than phan nguai phu nu nai miin dat Th6 Sau heo lanh Noi dung
truyen tuang chung dan gian ma dugc Nguyin Ngoc Tu mieu ta mot each that chi tiet, that gian dj nhung khong kern phan hap dan qua lai kl ciia chii Coc be nho.Lam cho cot truyen cang tra nen hay hon, hap dan hon
Trong truyen ngan cua Nguyen Nggc Tu, ta thay tac gia co mot cai nhin thien cam, bang ca tam long thuang xot, chia se vai nguai ngheo Mieu ta tan cung noi khon kho, noi bi kjch de len tieng vai xa hoi rang lam sao cho cuoc s6ng nay tot han, dieu do la noi tran tra Ian lao trong long moi chiing ta Tuy nhien, trong so nhirng nguai cung kho be tac do, la nhung dua tre m6 coi cha hoac me, hay nhirng dira tre khong dugc song gan ba me, la dang thuang han ca.
Trang 27Thien nhien trong tap truyen ngan Gio le vu ) cdu chuyen khac cua Nguyen Ngoc Tu
Ciii trong Sau trin dinh Puvan la mot dua tre toi nghiep, song vai nguai me
ngheo, chua tung thay mat cha Nguyen Ngoc Tu chi mieu ta vai chi tilt, cung du
de nguai dgc hinh dung dugc so phan cugc dai em: "Thang Ciii lu lu hien ra, mot
link hdn muai lam tuoi trong ca thi dira be lin chin, a tran, gay nhom, lem ludc, hai xuang vai ben ngdt, nho lin cao, moi ni ra, bong nhirng cdi vdy nho"[26;
tr.46] Cui chap nhan dan duong cho VTnh va Dju len dinh nui vai s6 tiln la bamuai ngan dong, lam cho nguai doc khong khoi chanh long Chj co mot trai tim
vo cung nhan dao doi vai con nguai ma dac biet la nhirng dua tre mo coi Tir tamlong nhan ai nay, ta thay dugc chieu sau cua tinh nhan van trong tac pham Do latinh thuang, la long thuang, va nhirng uac ma tot dep cho con nguai a cuoc song
mai sau.
Truyen ngan Au tha tuai dep, tac gia ke ve nhirng hien tugng ly than, ly dj
trong cuoc song Hau qua Ian lao cua nhirng sir viec nay tan nat gia dinh, tre conhoac thieu tinh thuang cua cha hoac thieu tinh thuang ciia me, nhirng dua tre thieutinh thuang chain soc, day do Nguai cha cung chi vi long ich ky ciia ban thanminh nen da lay vg khac Soi khong the nao tha thu cho cha, Soi xu6ng tau va di
ve mot noi khong ai biet "Soi quay lai nhin vi phia tau va ddi mat nd xuyin qua khodng sdn rong, lam vat nang xanh xao Hay cd cue mdy bay ngang ddu md em khong thdy ? Rdi Soi quay di, nhda vao dong nguai " [26; tr.66] Soi da noi vai cha minh: Cha di lac thi con mai lac [26; tr.65] Va den liic cuoi cung, cau be da
chon each di lac Dua tre cam thay qua co don, cha me cau deu cham lo cho giadinh mai, ma nai do khong co mot nguai con nhu cau Va cuoc dai ay, cung nhuCui, co gai cam khong bao gio co dugc sir am em, hanh phiic nhu bao dua trebinh thuang khac?
Nhung roi ta se tir hoi, tai sao lai la tre con ma khong la nguai Ian Co phaitai chinh nguai Ian da lam cho nhirng dua tre nay phai gia di, phai suy nghT thatnhieu phien muon sam han, buon han Nguyen Nggc Tu da dung ve phia nhirngdua tre, de nghT va cam thong ve cuoc doi cua chinh nhan vat minh tao nen Trongtap truyen nay van hien huu nhirng con nguai dang men do nhung a nhieu loi rekhac cua cuoc dai, nhirng em be vai noi buon khong ten
Trang 28Thien nhien ^ong tap truyin ngan Gio te vd 9 cau chuven khdc cua Nguyen Ngoc Tu
Ve noi dung, qua cac van de neu tren, chiing toi nhan thay rang day la motnoi am anh khon ngudi ciia Nguyen Ngoc Tu trong cai nhin vl hien thuc cuoc
song, chj da nhin thay va da rat dung cam phai bay len trang viit ciia minh dk
nguai doc hieu, thong cam va se chia vai hg
1.2.2 Nhirng net dac sac ve nghe thuat
Mot tac pham bao gia ciing vay, luon xet ve hai mat noi dung va hinh thuc.Noi dung va hinh thuc luon di doi vai nhau va khong thi tach rai nhau.
Viec tao ra tinh huong nhu the nao cho doc dao la mot ylu t6 rat quan trgng
gop phan khang djnh tai nang va phong each rieng ciia mot nha van, Nguyen Nggc
Tu da tao ra mot tinh huong het sue binh thuang, tinh hudng mot sir co, mot biln
co bat ngd xay den vai nhan vat chinh trong truyen Do la tinh tilt: "Suot hai
ngdy li tang ciia nguai dan bd tuyit vong viphdt hien minh bi ung thuda day, nhu
cha em budn bd ki, em ngoi dua vdch cho dat quan tai cua me, lang thinh dot gidy
vang ma" [26; tr.l32] Chi tiet dang chii y ciia tinh tiet nay la lai giai thich cua
nguai cha ve cai chet cua me co be R6 rang la em chiing kien canh me that co tu
tu vi mot cau noi xiic pham cua cha, vay ma cha lai lira ddi nhu thi ? Tir sir lira ddi
dac biet la nguai Ian
VIEN
o "inh huong ve van.A
Trong truyen ngan Vit chim trai, tac gia tao xinh hump ve van dfLchien
tranh va hau qua cua cuoc chien tranh, noi xot xa cua nhan vat VTnh vi cu nghT bac
da ban chet cha minh, khong chi co VTnh ma do con la noi dau cua ca giadinh.Van de dat ra qua tinh huong nay la cai nhin cua gioi tre horn nay ve chiintranh, tir do y thuc dugc nhiem vu trong cuoc song thuc tai, ciing nhu a tuang laidang cho dgi phia truac
Trong Tho Sau, la tinh huong ve mot xii ngheo, chinh quyen dja phuang
muon nguai dan phat trien du ljch bang each lay chinh cai ngheo va sir hoang socua con ngudi va vung dat nai day de "tiep thi" nham thu hut du khach Day cung
la ly do ngudi dan Thd Sau cam thay rat budn vi bj xiic pham (tieu bieu la ngudidan dng - ba cua nhan vat xung "tdi")
Trang 29Thicti nhien trong lap truyen ngan Gid le vd 9 cdu chuven khdc cua Nguyen \goc Tu
Truyen ngan ciia Nguyen Nggc Tu xay dung tinh hudng tam ly la mdt loaitinh hudng dac thu, rat ndi bat trong hau het truyen ngan cua chj Dat nhan vattrong nhirng tinh hudng tam ly, nha van da khai thac trgn ven tinh each ciing nhu
so phan cua nhan vat
Gid le la tap truyen ngan dugc xay dung tren mdt loai tinh hudng kha dac
biet do la sir gap go cua ba nhan vat tren mdt chiec xe tai di chd thue Do la mdt galai xe ddc than chdi bd tinh thuang yeu cua gia dinh va anh khong muon xay dunggia dinh Cdn ten la xe tre tuoi ten Du theo xe de tim ba ndi, chi vi mdt loi ndi cuaanh ma Ndi phai bd ra di, va cuoi cung la nhan vat "em" mdt cd gai khong ten tudi
va khi di thi cd cd rat nhieu ten: Lac, Lam, cam cd ra di vi bi kjch gia dinh,trudc cai chet cua ngudi me, cd cd dan va khong muon sdng vdi ngudi cha vdluong tam Ba nhan vat gap go va di chung xe, hg deu cd mdt dilm chung la cd dan, lac long giua dong ddi Tir tinh hudng nay, Nguyen Nggc Tu da tao ra nhiiusuy nghT cho ngudi dgc ve so phan con ngudi Ga lai xe, Du* va "em" la ba manhddi hiu hat trong xa hoi, hg gap nhau de quan tam, sudi am cho nhau
Nguyen Nggc Tu cdn thanh cdng trong viec khac hga ngoai hinh nhan vat.Chi can vai net cham pha, cung dii du bao dugc so phan va tinh each cua nhan vat.Tre tha bao gid cung hdn nhien, vd tu, trong sang, nhung trong truyen ngan cuaNguyen Nggc Tu, nhung dira tre trd nen bat hanh, do cudc sdng ngheo khd, khdnkhd, do sir do vd gia dinh
Truyen ngan Sau trin dinh Puvan, thang Cui hien len vdi mdt chan dung
dugc tac gia khac hga vai chi tiet ve ngoai hinh nhung du sue am anh Idn ve than
phan tre em bat hanh, sdng thieu tinh thuang ciia cha "Thang Cui lu lu hien ra,
mot linh hdn muai lam tudi trong ca thi dira be lin chin, a tran, gay nhom, lem ludc, hai xuang vai ben ngdt, nhd lin cao, moi ni ra, bong nhirng cdi vdy nhd "
[26; tr.46] Trong cudc sdng hinh anh cui ggi len cho ta biet dugc sir tam thuang,
nhd nhoi Huy can cd cau tha "Cui mot cdnh khd lac mdy dong" Cudc ddi cua
thang Cui khong lac may dong, nhung vdi hoan canh thuc tai, md cdi cha, d vdingudi me ngheo, de sinh tdn, nd chap nhan lam bat cu viec gi, chang han nhu viecdan dudng cho VTnh va Dju len dinh niii vdi so tien rat nhd nhoi, nhung ddi vdi
Trang 30Thienjjhien trong ico (ruyen_^gdn Gio le vd 9 c chuyen khdc cua Ag; vin Aypc Tu
Cai do la ca sir sdng Bang each khac hga nay, tac gia da cho ngudi dgc hinh dung
rd ve than phan ngheo khd, khdn khd cua nhan vat Cui
Chi tiet ngoai hinh cua nhan vat Sdi trong Au tha tuai dep dugc tac giakhac hga cung day sue am anh: "Cdi dang gay go vdi chdm tdc nhudm vang" [26;
tr 66] Chi cd mdt chi tiet nhung ciing de ngudi dgc cam nhan vl sd phan va tinh
each cua Sdi Chan nan, bat can, khdng hy vgng, khdng tin tudng bdt ki dilu gi d
ngudi Idn nira
Ben canh each dat ten cu the cho nhan vat, Nguyen Nggc Tu cdn cd mdt sdeach dat ten khac nua, du khdng true tiep nhung qua cam nhan ma dac biet la dat
nd vao ngu canh cua cot truyen thi ciing gian tiep the hien so phan va tinh eachcua nhan vat Do la each dat ten cho nhan vat dng Tam Nhan Dao, trong truyen
ngan Gid le, neu khdng dgc ky ta se tudng rang nhan vat nay la ngudi tot, nhung
thuc chat do chi la ve be ngoai, cdn ban chat that sir cua dng la ngudi nham hilmxau xa Ong da ciiu vdt mdt cd be lac loai ve sdng trong mdt can chdi gan nha dng
vdi ly do de cd be trong ndm khu vudn nhung do cdn la muc dich xku xa ma dng
da toan tinh Va cd gai da bj dng lam nhuc, hinh tugng tdt dep ve dng da sup dohoan toan trong long em Day la each ggi ten day cham biem da kich cua NguyenNggc Tu vdi nhirng hang ngudi sdng gia ddi, sdng khdng diing vdi ban ch&t that
cua minh.
Ngoai ra cdn cd nhirng trudng hap khdng ten, nghTa la tac gia da khdng dat
mdt cai ten nao cho nhan vat: Ngudi phu nu va ngudi thanh nien trong Mot chuyen
hen ho, cd khi tac gia ggi la em la anh, cd khi ggi la ngudi phu nu la chj Nhan vat
cd gai trong Gid le dugc ggi bang nhieu cai ten, nhung khdng phai la ten that cua
cd be: Lac, Cam, Cung, Lam, A, My Ai va Em
Cd the ndi, tap truyen ngan Gid le vd 9 cdu chuyen ciia Nguyen Nggc Tu
tuy ve de tai khdng mdi, nhung each xay dung nhan vat thong qua nhirng bienphap nghe thuat, chj da tao cho minh mdt net rieng Dac biet trong the gidi nhanvat da dang cua Nguyen Ngoc Tu cdn cd sir xuat hien cua nhung con vat gdp phanlam cho biic tranh canh vat con ngudi trong truyen ngan cua chj them sdng ddng
Do la con Cdc trong Mdt chuyen hen ho, con chd ten Cd trong Gid Le, do la nhirng
Trang 31•JlMiiiL ±2-. Ji^ tdp truyen ngan Gioje va y can , 'uyenkhde cuu Nguyen Ngoc lu
con vat tri ky cua ngudi, biet ndi tieng ngudi, chia se nhirng ndi cd dan vdi conngudi Dieu do gdp phan lam cho trang viet cua chj them hay han, ddc dao han
Moi mdt hanh ddng cua nhan vat trong truyen ngan cua Nguyen Nggc Tudeu cd sue am anh Idn ddi vdi ngudi dgc Hanh ddng va suy nghT ciia mdt ngudi
dan ba trong Mot chuyen hen ho, se dat ra mdt van de ma ngudi doc can phai suy
nghT Sau khi ciing ngudi yeu dm ap nai ma da hd hen, du rang ngudi phu nu nay
da cd chdng, chj chat nhan ra hai chiec xudng da bj troi mat, chj khdng the ve nhangay luc nay, chiec xudng la phuang tien de dua chj ve nhung bay gid da bien
mat Trong phut yeu long, chj da lao minh xudng ddng sdng trong dem tdi "Chi nhdy do xudng nude, nhanh nhu mot cdi nhdy mat, nhanh han cd khodnh khac"
[26; tr.l 15] Hanh ddng nay cho ta thay tam trang cua nhan vat rdi bdi, khdng ldithoat, nhan vat da chgn tinh thuang ddi vdi con, trach nhiem ddi vdi chdng Chj dachgn cai chet de giai thoat cho minh Hanh ddng do cho thay khat vgng hanh phiicmanh liet cua ngudi phu nu thai nay Hg dam sdng that vdi nhirng tinh cam cuarieng minh
Hay hanh ddng cua nhan vat VTnh trong Sau trin dinh Puvan, vi muon
dugc xem sau trd bong ma VTnh da Ian ldi dudng xa de len dinh nui, anh muon tan
mat xem sau trd bong mdt Ian rdi chet anh ciing chap nhan vi "Cd gai giang hd kia sdng vi con, vi moi tinh ngac ngoai, bi xe Ha, thang be tin Cui that hoc kia cdn
cd me, anh thi khdng vi ai, khdng vi cdi gi hit " [26; tr.55] Khi len dinh nui rdi,
anh nghT rang khdng cdn cai gi dep han bong sau dang nd va anh cung khdng
muon xudng nui vi "chang cd gi cha dai anh a do " [26; tr.56]
Trong truyen ngan ciia Nguyen Nggc Tu thi khdng cd phan ket thuc NghTa
la truyen ket thuc nhung nhan vat trong truyen thi khdng cd ket thuc Chj chgneach ket thuc "md", bdi theo chj, ldi ket thuc do se hay hon vi de cho ngudi dgcsuy nghT, cung dua ra ket luan cho than phan va cudc ddi cua nhan vat Chj cd vd
sd each ket thuc tac pham nham the hien tinh trang cuoi cung ciia nhirng xung dot
dugc mieu ta trong tac pham Tac pham Chi pheo cua Nam Cao ket thuc khi ChiPheo dam chet Ba Kien va tu ket lieu ddi minh d cuoi truyen la hinh anh mdt Chi
Pheo con sap chao ddi, mau thuan trong tac pham se tiep dien
Trang 32Thien nhien trong lap tru, :n ngan Gio le vt ) c- chuven khdc citn Ngv\ • e
Trong Vet chim trai, Nguyen Ngoc Tu da chgn each ket thuc cho nhan vat
cho dgi vdi dau ba cham Khdng biet den bao gid, ca gia dinh se quen di tiengkhdc ban trua ciia ba ndi Nguyen Nggc Tu da de cho ngudi dgc chd dgi mdt dieu
gi do, tuy truyen da ket thuc nhung ca gia dinh VTnh den bao gid mdi dugc hanhphiic Chinh hien thuc cudc sdng, giiip cho chj cd cai nhin toan ven han Ta cd thenhan xet rang, cudc ddi khdng chi toan mau hong, chd dgi se cd mau khac nira
Ma cu the la mau gi? Deu do thi khdng ai biet Hay sdng diing vdi ban chat, conngudi that ciia minh Qua nhan vat ngudi cha da ggi len cho ngudi doc nhieu suynghT, khi quyet djnh mdt dieu gi do nen suy nghT than trong, neu khdng se hdi han
ca ddi ngudi
Cdn trong Sdu trin dinh Puvan, ket thuc truyen, VTnh chap nhan chet tren
dinh nui cdn Dju thi khdng tin vao nhung cay sau giet ngudi, Dju di xudng nui va
cd the chj da di tim con Cui thi khdng dugc tac gia nhac den d cuoi cau chuyen,
cd the dira tre da ve nha cung me minh Tac gia muon gui gam trong truyen venhan vat VTnh, sdng can phai cd muc tieu va muc dich cu the rd rang, tuang laidang chd dgi phia trudc Dung vi nhirng ve dep trudc mat ma quen di tuang lai,quen di cudc sdng thuc tai, khdng phai cd tien la cd tat ca, ma nhirng thu* khac, tacan phai di tim mdi cd Hay md rdng long de ddn nhan tinh thuang yeu cua mgingudi Vi nd la mdt thu tinh cam vd gia, khdng dung tien ma mua dugc Cai chitcua VTnh cung chinh la ndi hoang mang cua ngudi ddi, phai chang khi len den
dinh cao rdi, chi mdt buoc chan nira se la vuc tham.
Trong tap truyen ngan cua chj, ta bat gap gigng dieu dan da mdc mac trongnhirng trang van ta canh thien nhien, ta canh cudc sdng sinh hoat ciia ngudi danNam Bd Gigng dieu dan da, mdc mac nay xuat hien vdi tan sd cao trong truyen
ngan ciia chj, ddi khi lang dgng d nhung cau van ke hda trdn vdi ta "Nhirng chieu
phai, nhin ra sdng thdy luc binh troi la pha mdy cdi bong luc binh qud thi, cung phai nhu chiiu Ngd ra sau nhd thdy mdt cdi vat ddng triing sdu, ngoi lin mat nude nhirng bong liia thua that, xanh xao Vuan cu cd vdi cdy vu sita, mil u rung trai day mat ddt, mdy bui tre bui true viit lin trai 1 chum xanh ngat " [26; tr.84].
Cau van tham dugm ndi budn, no la khiic nhac long thien nhien Nam Bd dan da,
tu nhien nhung cung day ve quyen rvi viit len tir nhirng trang van ndng nan tinh
Trang 337 :n nhien tr uig tdp truyen ngan G'' k> m 9 cdu chuyen Khdc cua Nguy in Ngoc Tu
ngudi Ngoai ra, ngon ngu trong van chuong cua chi luon chan that, gian dj, dam
da huong vj mien Nam, nd khdng lam cho gia trj biiu dat bj giam siit di ma trai lai
nd cdn lam tang them tinh bieu cam
Ngoai ra, Nguyen Nggc Tu cdn thanh cdng trong viec mieu ta thai gian, khdng gian Khdng gian trong truyen thudng dien ra tai nhirng viing que, nhirng lang, xa, nd gan lien vdi cudc sdng lang bat tren nhirng ddng sdng, canh ddng,
menh mong Trong Cua ngdy da mdt, nhan vat da cd mdt chuyen du khao vung
ddng bang, va hg da dung lai d Thd Sau Day la vung que cd nhung con kenh, rach
chang chjt Trong Vit chim trai, Au tha tuai dep Khdng gian dugc gidi han
trong pham vi nhd han, dd la gia dinh
Dac biet, khdng gian trong sang tac cua Nguyen Nggc Tu khdng chi cdnhirng nai cd dja diem, ten ggi cu the vdi hinh anh, canh sac thien nhien cu thi.Nhung cung cd khi chj de cho ngudi dgc cd sir lien tudng, mdi ngudi doc cdnhirng hinh dung khac nhau Dd la khdng gian tam hdn, moi nhan vat diu cd mdtkhdng gian tam tudng rieng vdi nhirng hoat ddng tam ly, suy nghT rieng tu Trong khdng gian do, ho the hien cam xiic vui budn, hanh phiic - dau khd Nhinchung, khdng gian cua mdi nhan vat luon tdn tai ndi budn, sir cd dan ve tinh yeu,than phan, cudc sdng
Cdn ndi ve thai gian, thai gian trong sang tac cua Nguyen Nggc Tu khdngtheo mdt khudn mau nao, thai gian thudng la hien tai - qua khu Nhu trong truyen
ngan Chudn chudn dap nude, thai gian trong truyen la thai gian cua hien tai, hien
tai dien ra luc ngudi cha dang trg giiip cho con trong cudc thi truyen hinhgameshow Hanh ddng cu the tiep dien la ndi dau khd cua ngudi cha khi trg giiipsai cho con gai Thai gian quay ngugc ve qua khu khi ngudi cha nhd den ngay
xua, ca gia dinh deu xem dng la mdt than tugng de ngudng md "Cha nhd cd Idn minh dot con cui lay to ong vd ve trin cdy khi, nhd con da nhin cha nhu mdt anh hung, Cha nhd cd Idn dam mua sua lai cdi mdng xdi, me da ninh not, "nhd vdn
md lam duac mdy chuyen nay khdngphai di kiim a nghen " [26; tr.27].
Truyen ngan Gid li, mdi gian la qua khii - hien tai - tuang lai dan xen Ian nhau Truyen khdng cd thai gian va khdng gian rd rang Dgc truyen Gid li, ngudi
dgc gidng nhu di vao me cung, vi chj da trdn Ian nhirng canh hien tai va qua khii,
Trang 34Thien nhien trong tap truyen ngan Gio le va 9 cdu chuyen khdc ciia Nguyen Ngoc Tu
trdn Ian vdi nhirng giac ma thuc tai Truyen khdng cd dau cd dudi, nen nd khdng
de dgc Ban dgc phai dgc nhieu Ian mdi hieu het toan bd cau chuyen
Vdi tai nang vdn cd, nhirng truyen chj dung len deu mang mdt net nghethuat rat ddc dao, the hien phong each rat rieng: tir tinh hudng truyen, each xaydung nhan vat, each ket thuc truyen, thai gian va khdng gian trong truyen
Van ciia Nguyen Nggc Tu rat phong phu, da dang ve ndi dung va hinh thuc,
cd rat nhieu yeu td khac biet so vdi cac nha van cung thai Chinh dieu nay da lamnen thanh cdng Nguyin Nggc Tu.
Trang 35Thie ' nhien trong tdp truyen ngan Gu le va 9 cdu chuyen h& cy< , NguyOn Ngoc lu
CHUONG 2
NHITNG CANH SAC THIEN NHIEN NOI BAT TRONG
TAP TRUYEN NGAN GIO LE VA 9 CAU CHUYEN KHAC
2.1 Canh sac thien nhien hai miia mua nang
Thien nhien khdng chi dugc mieu ta qua hinh anh canh dong, ddng sdng
ma nd cdn dugc mieu ta qua canh sac cua hai mua mua nang 6 miin B&C thi cd bdn mua: xuan, ha, thu, ddng, cdn Nam Bd chi cd hai mua: mua mua va mua nang.
Nang nhieu ma mua ciing nhieu Thien nhien cd luc "mua thuan gid hda ", cd luclai "mua ndng that thudng" va ddi khi rat khac nghiet Qua nhirng trang viit cua
Nguyen Nggc Tu, thien nhien lai hien len rat gan gui vdi ngudi dan Nam Bd
2.1.1 Canh thien nhien mua mua
Nguyen Nggc Tu da mieu ta mdt canh mua lam ngap dudng phd, ngudi cha
trong Vit chim trai sau khi rdi khoi truang quay, thi gap canh "Trin dudng ve nhd
gap luc triiu cudng, cha phdi chay vong qua ngd khdc di trdnh con dudng bi ngap nude, nhung a vong xuyin cha lai queo phdi, nin lac di xa " [26; tr 19] Ong
nhd cd Ian sua lai mang xdi cho vg minh, va dugc vg khen, "Cha nhd cd Ian dam
mua sua lai cdi mdng xdi, me da ninh not, "nha van md lam duac mdy chuyen nay
khdng phdi di kiim a nghen" [26; tr.27] Ong cam thay minh la niem tir hao cho
gia dinh, du cd dam mua bao lau di nira thi ciing khdng sao
Trong Tinh tham, mua mua trd nen rat dai dang, thai gian troi qua rat nhanh,
mua mua di rdi mua mua se trd lai, con mua lam cho mai che phai dot nat, nen
phai sua sang lai "Mua mua di, rdi mua trd lai, cdi mdi che trudc Doc Mdy duac
lap lai, quan sua sang ddi chut" [26; tr.37] Hg lang le nhin nhau ma khdng biet
mua chung nao mdi tanh, can mua dau mua dai dang "Nude a ddu md dng trai
cu mua hoai" [26; tr.37].
Cdn trong Sdu trin dinh Puvan, mua d day rat hiem hoi, thang Cui cam thay rat vui vi cd mua, Cui nhin trdi va doan rang "Tre lam Id toi nay xdm tui cd mua" [26; tr.49] Khi biet la trdi dang mua, thang Cui khdng tin dugc vao mat minh, va viec dau tien ma nd se lam la ve nha bao tin cho me "Mua bdt ddu nang hat, thang Cui quay tron dudi Idn mua, nd muon xudng nui di cho md nd hay,
Trang 36Thien nhien troig tap truyen ngan Gid le vd 9 cdu chuyen khdc c uj Nguyen Ngoc Tu
mua rdi, mua thiit rdi" [26; tr.52] Cui la mdt nguci con rat cd hieu, Cui mong ve sdm de dugc phu giiip gia dinh "Thdi, tui vi, di md tui dam minh hung nude mua
idiba" [26;tr.53]
Niem vui dd khdng chi den vdi Cui ma cdn cd VTnh, niem dam me xem sau
trd bong da thdi thuc anh, va VTnh da dgi dugc ngay do " Vinh cdn mong gi han, can mua ddu tiin sau han bdn tram ngdy nang nhu thiiu nhu rang, vd sdu trd
nhitng bong hoa ddu tiin"[26; tr.50] Ngoai con ngudi ra, con vat cung mong
dugc tam mua nhung khdng dgi dugc va da chet "Cui sudng nhu sap ngdt di, nd
ldi cdi ddu lau con di tin Chuang ra ndi nhu khdc, tam mua ne mdy, tao da biiu
mdy rang chd, thi nao ciing duac tam mua, mdy khdng nghe, mdy chit" [26;
tr.52]
Hay trong Nui la, mua lam cho ngudi dan khdn ddn, cay cdi nghieng nga, canh mua dugc tac gia mieu ta rat du ddi, "Ngoai trai, mua nhu giu, nhu trut, nhu
do " [26; tr.69] Trudc can mua, y nhu cd mdt diem bao "Nhieu hinh anh cham rai
dong lai trong khodnh khdc trudc mua Mdt con ga trong tuyit vong tim mdi trin sdn, md nd ddi vao dd, nghe ti ran Con chd nam gan do, sua nhirng tiing rdi.
Thang be hai ngan ra mot chut, nd thong hiiu tieng ndi ciia loai vdt - ban be nd,
nin nga nga chuyen gi do khung khiip lam, con nhdng mdi nhdy nhdt hoang
mang, da duai trong long" [26; tr.71-tr.72].
Can mua do, VTnh va ngudi ban se dua vao bd phim, can mua that Idn, that
to "Chung ta chi cdn ngoi trong ngoi nhd trin nui dy cha dai mdt can mua Idn nhu bira nay, nhu trut, nhu giu, sdm sap nhu vay Vd thang be cua chung ta bi can mua ruat chay vao nha, nhu thi, khdng cd can mua do, thang be se mai tha than ngoai sdn" [26; tr.73] Tac gia mieu ta ve canh mua d tat ca moi nai "mua dang rin ri trin mdi nhd mua xia xdi miit trin xdc bong bang lang, tai nhat Ddu mua xoi chung nhu nhoi cd dd mua vd nude mdt lam tam nhin mu mit.N [26;
tr.74-tr.80] Mua lam cho con ngudi ta phai khdn ddn lao dao, mua lam cho thang
be phai dau ddn khi ndi nd cdn d trong nui, khdng biet ndi cd thoat dugc khdnghay da bj vui lap tren nui Thang be gao len keu ndi, nd dau ddn nhu vua bj mat
thu gi dd "ho diin cudng chay trin con dudng mon ngoan ngoeo da xuat hien