Khóa luận tốt nghiệp Văn học: Cảnh thiên nhiên trong truyện ngắn sau 1975 của Nguyễn Minh Châu

Khóa luận tốt nghiệp Văn học: Cảnh thiên nhiên trong truyện ngắn sau 1975 của Nguyễn Minh Châu tài liệu, giáo án, bài gi...

KHOA KHOA HOC CO BAN

KHOA LUAN TOT NGHIEP

CHUYEN NGANH VAN HOC

CANH THIEN NHIEN TRONG TRUYEN NGAN

SAU 1975 CUA NGUYEN MINH CHAU

Giang vien hinrng dan:

NGUYEN LAM DIEN

Sinh vien thirc hien:

CHAU VAN NHAN

^Thot^

Hau Giang, ihdng 06 nam 2012

The la bon nam ngoi tren giang duang dai hoc sap di qua Chung toi sap buacvao dai vai nhung ap u bao du dinh, ma uac trong tuang lai Niem khao khat dugcthirc hien nhung mong uac cua minh Qua bon nam ngoi ghe giang duang chung toidugc trao doi kien thirc va nhung kT nang song, giup chung toi hoan thien ban than

ca ve due Ian tai Hoa vao cung khong khi tat bat trong nhirng ngay hoc cuoi khoa,chung toi that sir vinh dir, vui mung khi dugc thuc hien khoa luan tot nghiep Landau tien nhan dugc de tai nghien cuu khoa hoc, toi that sir lung tiing, ba nga va gapnhieu kho khan khi thuc hien de tai Nhung noi ban khoan, lo lang khien toi khongtim ra huang thuc hien Nhung nha dugc sir dgng vien cua thay, co, ban be va giadinh tao dong lire lan giup toi hoan thanh khoa luan nay Vi the, toi xin gui lai cam

an chan thanh den tat ca moi nguai da giup toi vugt qua nhung ngay kho khan khi

lam khoa luan.

Dae biet toi xin gui lai cam an sau sac den thay Nguyen Lam Dien, nguai datan tinh chi day, giup da toi nhiet tinh, sua chua chu dao cho khoa luan nay Xin guiden thay lai chuc sue khoe, hanh phuc, chiic thay luon thanh cong va gat hai dugcnhieu thanh qua trong cong tac giang day Xin gui lai cam an den cac thay, co thinhgiang va thay, co trong bo mon Khoa Co ban da tan tinh day bao, trang bi kien thuccho toi trong bon nam hoc vua qua

Ben canh do, toi xin gui lai cam an den Truang Dai hoc Vo Truang Toan datao dieu kien cho chung toi thuc hien khoa luan tot nghiep Cam an Khoa khoa Caban da theo sat va don doc chung toi hoan thanh cong trinh nghien cuu khoa hocdau tien cua minh.

Ngoai ra, toi xin gui lai can an chan thanh den thu vien Thanh pho Can Tha datao moi dieu kien cho chung toi trong viec tham khao tai lieu Toi xin cam ta va trantrong khac ghi nhung tarn long quy bau ay

Xin chan thanh cam ta!.

Hau Giang, ngay 11 thang 06 nam 2012

Sinh vien thu*c hien

CHAU VAN NHAN

Toi xin cam doan rang luan van nay la do chinh toi thuc hien, cac so lieu thuthap va ket qua phan tich trong luan van la trung thuc, luan van khong trung vai bat

cu de tai nghien cuu khoa hoc nao

Sinh vien Jhyc hien

CHAU VAN NHAN

1 GIANG VIEN HU'CJNG DAN:

2 SINH VIEN THUC HIEN: ,

MSSV: ^.IS: f " *: KHOA:

3 TEN DE TAI:

NHAN XET CUA GIANG VIEN HUO»NG DAN

Danh gia chung qua trinh lam luan van tot nghiep:

1.1 Chuyen can:

1.2 Thai do:

1.3 Khac:

2 Danh gia luan van:

2.1 Dat van de (theo 5 buac):

2.2 Noi dung chinh:

2.4 Hinh thuc trinh bay:

2.4.1 Dung lugng (trang):

2.4.2 Khuon kh6:

2.4.3 In an:

2.4.4 Trinh bay:

2.4.5 Chinh ta, ngu phap:

3 Danh gia, xep loai:

Ngi dung cua de tai ngoai phan ma dau va ket luan gom co ba chuang.

Chuang mot: Nhirng van de chung ve truyen ngan cua Nguyen Minh ChauChuang hai: Canh thien nhien trong truyen ngan sau 1975 cua Nguyen MinhChau

Chuang ba: Nghe thuat the hien trong truyen ngan sau 1975 cua Nguyen MinhChau

Trong chuang mot co hai ngi dung chinh: Vai net ve cuoc dai, sir nghiep vanchuang va d c diem truyen ng n cua Nguyen Minh Chau Trong chuang nay nguaiviet di vao tim hieu them ve gia cung vai qua trinh sang tac cua ong ma dac biet timhieu nhirng dac sac ve dac diem truyen ngan cua ong De tu do co ca sa trong quatrinh nghien cuu va thuc hien de tai

Den chuang hai nguai viet tim hieu ve nhung canh sac thien nhien trongtruyen ngan cua ong sau 1975 Tong chuang nay nguai nghien cuu tap chung vainhirng canh vat thien nhien nhu: Canh may trai, song,bien, nui rung va canh rugngvuan Tu do lam noi bac len ve dep ciia canh sac thien nhien trong truyen cua ong.Thien nhien trong truyen cua ong vai net u buon hoa vao cai sau ciia canh vat trongtruyen cua ong Thien nhien ong mang ve buon ruai ruai vai nhung hinh anh dugm

buon.

Trong chuang ba vai hai ngi dung chinh nguai viet di sau vao tim hieu nhirngdac sac nghe thuat trong viec mieu ta canh thien nhien trong truyen cua ong Tu dotim ra nhirng gia tri nghe thuat mai lai va doc dao trong truyen ngan sau 1975 cuaNguyen Minh Chau

Qua moi chuang nguai viet muon tim hieu kl ve tac gia Nguyen Minh Chauvai nhung dieu mai la trong truyen ngan cua ong Ngoai ra nguai viet muon khampha cai doc dao trong nhung truyen ngan cua ong qua de tai kha mai me nay

CHU'ONG 1:

NHUNG VAN DE CHUNG VE TRUYEN NGAN

CHU'ONG 2:

NHUNG CANH THIEN NHIEN NOI BAT

TRONG TRUYEN NGAN CUA NGUYEN MINH CHAU 26

2.1 Canh thien nhien may trai, song bien varung nui 26

CHU'ONG 3:

NGHE THUAT THE HIEN CANH THIEN NHIEN

TRONG TRUYEN NGAN CUA NGUYEN MINH CHAu 41

1 Li do chon de tai.

Nguyen Minh Chau mot cay but tai hoa, suot cuoc dai song va cong hien hetminh cho nghe thuat Ong song vi nghe thuat va luon luon co trach nhiem vai ngoibut cua minh Cho nen, co the noi rang, Nguyen Minh Chau la mot trong nhungvien ngoc sang cua nen van hoc Viet Nam sau nam 1975 Dac biet, trong the loai

truyen ngan Vai nhung tac pham da di vao long nguai nhu: "Chiec thuyen ngoai

xa, Co Ian, Phien cho Gidt, Ben que, Khdch a que mai ra, " Qua nhung trang viet

ciia Nguyen Minh Chau ta thay tham dugm tinh nguai, tinh dai, mot triet li "nhan sink" sau sac.

De tai trong truyen ngan ciia Nguyen Minh Chau rat phong phu va da dang.Khong chi viet ve de tai chien tranh ma ong con viet ve nhung chuyen trong cuocsong ma ong da trai qua Tu do cho thay rang, Nguyen Minh Chau co cai nhin sausac trong rung trang viet cua minh Sir da dang ve de tai cho nen trong truyen nganciia Nguyen Minh Chau co nhieu goc do cam nhan khac nhau.dat biet la goc dotham my Ngoi but mieu ta ciia Nguyen Minh Chau rat tinh te va nhay ben khi ta vethien nhien, ve dep hoang so, an chua nhieu cam xiic va su vlnh hang cua no trongthe giori tu nhien

Viec nghien cuu de tai "thien nhien " trong truyen ngan ciia Nguyen Minh Chau

la mot de tai kha mai me trong hoat dong nghien cuu khoa hoc Boi le, truac daycac nha nghien cuu chi chii tarn dao sau vao kham pha con nguai, cam xiic cua nhanvat hay nhung datdiem nghe thuat ma chua di vao tim hieu ve canh sac thien nhientrong truyen ngan cua ong Nhung nhu vay van chua dii khi nghien cuu ve NguyenMinh Chau cho nen khi nhan de tai lam khoa luan toi da chon de tai: 'Thien nhien

trong truyen ngan sau 1975 ciia Nguyen Minh Chau" Mot mat, vi toi yeu thich

cac truyen ngan cua ong, yeu loi hanh van dan nguai doc chim dam trong cauchuyen va hoa long minh vao the gioi nhan vat dugc ong xay dung mot each chanthuc, sau sac Toi muon thu sue minh khi thuc hien mot de tai nghien cuu khoa hoctrong Mnh vuc minh dang theo hoc Mat khac, toi muon ma rong them von hieu bietciia minh ve tac gia Nguyen Minh Chau Ngoai viec cung co kien thuc cho ban than

va toi muon tim hieu sau hon ve ngoi but cua ong de tu do co the nam bat dugcnhung van de ong phan anh trong tung trang viet Dieu do giup toi co them nguonkien thuc mai lam giau kho kien thuc cho minh, gop mot phan nho cong sue ciiaminh chung tay xay dung dat nuac va phuc vu trong Mnh vuc giao due ciia nucVc nhakhi sap buac vao dai

GVHD: Nguyen Lam Dien SVTH: Chau Van Nhan

2 Lien sir van de.

Sau nam 1975, cuoc khang chien chong My cuu nuac cung vira ket thiic, nhandan ta buac vao con duang xay dung va doi mai dat nuac Song song vai su doimai do thi van hoc nghe thuat cung buac dau thay doi de cung hoa vao thai cuocchung ciia dat nuac Su chuyen huang tu de tai cho den noi dung lan nghe thuat,van hoc thai ki nay cung da tao dugc dau an rieng cho minh tieu bieu la the loaitruyen ngan Nhieu cay but da khang djnh dugc tai nang qua nhung diia con tinhthan cua minh nhu: Nguyen Khai, Nguyen Huy Thiep, Ma Van Khang, Ta DuyAnh, va dat biet la Nguyen Minh Chau

Nha van Nguyen Minh Chau mot nha van uu tu cua van xuoi Viet Nam hien dai.trai qua hai thai ki sang tac cua minh ong da de lai nhung gia tri tot dep cho dai

Trong cac tac pham cua Nguyen Minh Chau co the coi no nhu mot kho " ngu lieu "

vo cung phong phu Doc no chiing ta phai suy ngam nhieu dieu va nhung tran tra tutrong cuoc song Cho nen trong hoat dong van hoc cua minh, Nguyen Minh Chauluon dugc sir quan tarn cua nhieu nha phe binh, nghien cuu van hoc vi nhung donggop to lan cho nen van hoc nuac nha

Co the noi rang, da co nhieu cong trinh tarn huyet danh cho truyen ngan ciiaNguyen Minh Chau Trong nhung cong trinh nghien cuu cu the, cac nha phe binh,binh luan ve Nguyen Minh Chau da co de cap den nhieu van de trong truyen cuaong Tuy nhien do mai chi la nhung y kien mang tinh khai quat, thien ve cam nhan

so khai.

Nghien cuu ve nha van Nguyen Minh Chau, nguai viet da thu thap dugc mot so

y kien khi tim hieu ve van chuang cua ong

De cap den cac tac pham ciia Nguyen Minh Chau sau 1975 Phan Cu De da cho

rang: "Buac sang cac tac phdm sau 1975 ciia Nguyen Minh Chau, goc chieu nhdt quan ve mot luan diem lan khong con duy tri nua Thay the vao do, moi truyen ngan tra thanh mot mdnh lang kinh chieu roi mot go khudt, mot khodng toi trong cuoc song phong phu, nhieu mdu sac cua con nguai [ ], dieu Nguyen Minh Chau theo

duoi khong phdi la cdi tron ven, cdi lung linh, cdi sieu pham ciia nhung anh hung

hay thanh nhan ma lai chinh la cdi da su, phuc tap, bien do cua con nguai thwang

nhdt - con nguai ca the, tra troi doi mat vai nhung thai cue khac nhau ciia cuoc

song: duac va mat, chan va gia, trung thanh vd phan boi, tot va xdu xa, bat hanh va hanhphuc " [ 4; tr 672].

Cung de cap den triet li song Ha Minh Due da nhan xet: "Truyen ngan da buac

vao thai ki doi mai Truac hit phdi ke den nhung dong gop cua Nguyen Minh Chau

qua hai tap truyen ngan " Nguvi dan ba tren chuyen tau toe hanh " va " Ben que

"(1985) Tu chien tranh chuyen sang hoa binh, tu cam hung anh hung ca chuyen

sang cam hung nhan dao trong dai thwang, Nguyen Minh Chau da sang tao dugc nhieu truyen ngan co gia tri" [ 6; tr.867].

Con To Hoai ban ve thai gian gan lien vai cuoc song, ong viet: "Nguyen Minh

Chau, nguai ta thay cuoc dai va trang sdeh lien nhau, chang duang horn nay cung

nhu tirng doan sang tdc tren trang gidy ciia nguai viet tai ndng Nhung cdi twang

nhw binh thwang lat vat trong cuoc song hang ngay, dual con mat va ngoi but ciia Nguyen Minh Chau deu tra thanh nhung gai y dang suy nghi va co tarn triet ly ".

[14;tr.274]

Khong chi nghien ciiu ve noi dung ciia Nguyen Minh Chau ma cac nha nghiencuu, phe binh cung kham pha cai hay, cai dep va ca net dac sac nghe thuat trong

truyen ciia nha van Nguyen Tri An nhan xet rang: "Trong sang tdc ciia Nguyen

Minh Chau, dat biet a trong truyen ngan, thuang xudt hien nhung an du, bieu twang

da nghia khong tham gia vao cot truyen va hanh dong nhan vat nhung no giai bay duac nhieu suy nghi cua tdc gia, ndng tdc phdm len y nghia triet hoc twang trung'"

[ 7; tr 222]

Phan Cu De thi cho rang: "Trong truyen ngan cua minh, Nguyen Minh Chau la

nguai luon co y thirc sau sac ve "ban chat nghe thuat van hoc " - ve yeu cdu phan anh hien thuc thong qua chu the sang tao ciia nha van Vi le do, dii say swa vai nhirng suy ngdm va triet li bon be ve cuoc dai, nha van cung khong de cho nhirng luan de dt tinh nghe thuat tinh he thong nhdt hwu ca ciia tdc phdm [ ] bang nhirng tinh huong doc dao va chim an trong nhirng bieu twang da nghia - do do, tdc phdm cung hien len nhw mot sinh the song tu nhien.'" [ 4; tr.673] Nhung trang viet

ciia Nguyen Minh Chau luon chua dung nhung gia tri thuc tai cua dai song, bangcai tai cua minh ong da gop them tieng noi cho van dan Viet Nam them tinh nhan

v a n

Con To Phuong Lan thi nhan xet rang: "Nguyen Minh Chau la nguai co biet tai

mieu ta canh sac thien nhien nhom mau tarn trang"" [ 9; tr.321] Canh sinh tinh ggi

len nhung net u sau trong tarn trang ciia nhan vat Canh sac thien nhien vai muonmau no co the khien nhirng gi xung quanh no vui va ngugc lai no cung lay di nhirng

gi vui tuai a quanh no

Du nghien cuu va luon tim toi cai mai trong su nghiep van chuang ciia NguyenMinh Chau Chung ta liic nao cung bat gap nhung dieu mai la trong tac pham cuaong Da qua nhieu chang duang lich sii nghien ciiu nhung ciing phai nhin nhan rang

van chuang Nguyen Minh Chau la mot "kho ngu* lieu" Trai qua biet bao cong trinh

GVHD: Nguyen Lam Bien SVTH: Chau Van Nhan

nghien ciiu, tu the he nay sang the he khac van miet mai tim kiem cac gia tri trongnhung diia con tinh than cua ong Tu do, cho thay de tai ve Nguyen Minh Chauluon luon hap dan va loi cuon nhieu nguai nghien cuu.

Qua nhung cong trinh nghien cuu tren ta nhan thay cac nha nghien ciiu chi xoayquanh van de so phan, con nguai, nhung gia tri nghe thuat, triet ly song Nhirng van

de do trong truyen ciia ong khong con la mot manh dat trong, no dugc cay xai ti mitrong tirng manh dat Nhung van chua day du, nguai viet nhan thay rang cac congtrinh nghien ciiu truac day va cho den thai diem minh dang nghien cuu thi cac congtrinh truac kia chi kham pha nhung khia canh tu noi dung den nghe thuat chua ai

tim hieu sau ve van de "Thien nhien trong truyen ngan sau 1975 cua Nguyen

Minh Chau" Day la mang de tai mai me va hap dan nguai nghien cuu, vai sir

mong muon qua bai tieu luan ciia minh co the gop phan vao viec kham pha cai dacsac trong truyen ngan cua Nguyen Minh Chau Ngoai ra, toi muon lam moi ve tacgia Nguyen Minh Chau qua cong trinh nghien cuu cua minh vai nhung canh sacthien nhien tha mong Qua do, lam rang ngai cho nen van hoc nuac nha vi co motNguyen Minh Chau da tai

3 Muc dich nghien cihi.

Nghien ciiu de tai "Thien nhien trong truyen ngan ciia Nguyen Minh Chau sau

1975", toi muon tim hieu sau hon ve ngoi but tai hoa ciia Nguyen Minh Chau trong

nhirng sang tac cua ong Ngoai ra, nguai viet muon kham pha va tim ra nhung giatri doc dao ve nghe thuat khi mieu ta canh sac thien nhien trong truyen ngan sau

1975 Co the noi, day la de tai dau tien nghien cuu a mot binh dien mai trong theloai truyen ngan cua Nguyen Minh Chau Qua do, muon gop phan vao viec tim racai mai va binh gia nhung net dac sac cung nhu nhung triet li song trong linh vucvan chuang, nhin nhan lai nhung dong gop het sue to Ion cua Nguyen Minh Chaucho nen van hoc nghe thuat nuac nha

Ben canh do, viec nghien ciiu de tai nay gop phan khang dinh tarn quan trongciia hinh anh thien nhien trong truyen ngan cua ong ve phuang dien noi dung dennghe thuat the hien Dong thai gop phan khang dinh gia tri dich thuc va dac sactrong sang tac ciia Nguyen Minh Chau Be dat dugc muc dich do yeu cau nguai vietphai khao sat, tim hieu truyen ngan ciia ong, tu do mai co the nhan ra dugc nhunggia tri hien dien ciia canh sac thien nhien trong truyen ngan cua ong

Cung qua de tai nay, nguai viet muon hieu nhieu hon ve Nguyen Minh Chau, motnha van chan chinh cua van hoc Viet Nam hien dai Dong thai, giup cho nguainghien ciiu biet each tiep can mot de tai ngien cuu khoa hoc Nang cao kien thiic

trong hoat dong danh gia va nhin nhan mot tac pham van hgc cung nhu de lam nentang cho viec nghien ciiu tiep theo sau nay.

4 Pham vi nghien cihi

Do de tai nghien cuu la "Thien nhien trong truyen ngan sau 1975 cua Nguyen

Minh Chau" nen khi nghien cuu de tai nay, nguai viet dua tren nhirng truyen ngan

ciia Nguyen Minh Chau sau nhung nam 1975 de ban luan ve van de da dat ra Nhamhieu ro hon van de thien nhien trong truyen ngan sau 1975 va co the thay dugc conglao dong gop het siic quy bao ciia Nguyen Minh Chau cho nen van hoc

Van de nghien cuu chi giai han tu sau nam 1975 nen pham vi nghien cuu ciia toicung chi mot so truyen ngan dac sac cua ong de lam tu lieu nghien cuu cho khoaluan tot nghiep Tu lieu gom cac truyen ngan sau:

Chiec thuyen ngoai xa

Co lau

Ben que

Miia trai coc a mien Nam

- Phien cha Gidt

Khdch a que ra

- Bite tranh

Ngwdi dan ba tren chuyen tdu tochdnh.

- Ben duang chien tranh

5 Phuong phap nghien cuu

De hoan thanh tot khoa luan ciia minh, nguai viet da dua tren nhieu phuong phapnghien ciiu khac nhau nhu: phuong phap he thong, phan tich - chiing minh, so sanh

va sii dung ca phuong phap thong ke trong cong trinh nghien ciiu cua minh

- Doi vai phuong phap he thong: Nguai viet sii dung phuang phap nay nham xacdinh pham vi truyen ngan Nguyen Minh Chau nam trong giai doan nao De tu donhin nhan va danh gia truyen a goc nhin dong dai hay lich dai

- Phuang phap phan tich - chiing minh: Bang phuang phap nay nguai nghien ciiudua ra nhung dan chiing cu the, tieu bieu, co chon loc Sau do, dua tren nhung danchiing do dao sau vao van de, tim k iem, kham pha cac gia tri lam noi bac len cai taiciia Nguyen Minh Chau trong canh mieu ta thien nhien co gi doc dao va dac sac sovai cac nha van cung thai

- Phuang phap so sanh: Nguai viet dung phuang phap so sanh de so sanh hinhanh thien nhien trong truyen ngan Nuyen Minh Chau vai nhung tac pham cung thai

de tu do thay dugc net doc dao trong truyen ciia ong qua hinh anh thien nhien trongtruyen sau 1975

GVHB: Nguyen Lam Dien SVTH: Chau Van Nhan

Ngoai ra, nguai nghien ciiu cung su dung phuang phap thong ke canh thien nhientrong truyen ngan cua Nguyen Minh Chau vai cac tac gia khac Phuang phap thong

ke ciing khong kem phan quan trgng trong viec liet ke nhung mau sac, canh vatthien nhien trong tac pham ciia ong, de co nhung ngu lieu de phan tich lam cho bailuan them chat che hon, thiet phuc hon

Chirong 1

NHUNG VAN DE CHUNG VE TRUYEN NGAN

CUA NGUYEN MINH CHAU

1.1 VAI NET VE TAC GIA NGUYEN MINH CHAU

l.l.l.Tieu sir

Nguyen Minh Chau, mot cay but dugc toi luyen va truang thanh trong eachmang Ong vua la nha van vua la mot chien si, hai con nguai ay luon hoa quyen vaonhau, bo sung cho nhau De tu do, nung diic nen mot nha van da tai Nguyen MinhChau.

Nguyen Minh Chau sinh ngay 20 thang 10 nam 1930, a Lang Thai, thuoc xaQuynh Hai, huyen Quynh Luu, tinh Nghe An Ong xuat than trong mot gia dinhnong dan kha gia, la con lit trong gia dinh co sau nguai con, cho nen ong dugc taodieu kien hgc hanh kha chu dao Tu nam 1944 den nam 1945, ong hgc truang KyNghe Hue va sau khi Nhat dao chinh Phap Nguyen Minh Chau ve que hgc tiep, dotot nghiep thanh chung va tiep tuc hgc chuyen khoa truang Huynh Thuc Khang -Nghe TTnh Nam 1950, ong nhap ngu va dugc ket nap vao Dang cong san Viet Namcung vao thai gian nay Nam 1951, Nguyen Minh Chau la hgc vien truang si quanluc quan Tran Quoc Tuan Tu nam 1952 den nam 1956, ong cong tac tai ban tacchien, ban tham muu tieu doan 722 va tieu doan 706 va cung vao giai doan nayNguyen Minh Chau bat dau viet truyen ngan (1954) Sau do ong chuyen cong tac velam chinh tri vien dai doi, trg ly van hoa Thanh nien trung doan 64 trong gan banam (tu 1956 den 1958) Nam 1958, Nguyen Minh Chau dugc phong ham trung uy

va dugc dua di hgc bo tuc quan su khoa 2 Den nam 1960, ong cong tac tai phongVan nghe, Tong cue chinh tri Quan doi nhan dan Viet Nam va di hgc truang vanhoa Lang San nam 1961 Nam 1962, Nguyen Minh Chau chuyen ve cong tac taiphong Van nghe Quan doi, sau chuyen sang tap chi Van nghe Quan doi va phuc vucho den khi ong qua dai Ong mat ngay 23 thang 01 nam 1989, tai Ha Noi

Trong hoat each mang cua minh, ong da co nhieu dong gop dang ke ma dacbiet trong linh vuc van hgc nghe thuat Nguyen Minh Chau ciing lan lugt dugcphong cac ham vi nhung dong gop ciia minh nhu: Thugng uy (1963), Dai uy(1973), Thieu ta (1977), Trung ta (1981) va Dai ta (1986) Vao nam 1972, ong dugcHgi Nha van Viet Nam ket nap lam hgi vien Den nam 1983 ong dugc vinh du ladai bieu chinh thuc du Dai Hgi nha van Viet Nam lan thu 3 tai Ha Ngi va tning ciivao Ban chap hanh hoi khoa 3

Ngoai ra, Nguyen Minh Chau con nhan cac giai thuang nhu:

- Giai thuang ciia Bo quoc phong (1984 - 1989) cho toan bo tac pham viet

ve nguai linh va chien tranh

- Giai thuang ciia Hoi Nha van Viet Nam (1988 - 1989) cho tap truyen

ngan Co lau.

- Va dugc Nha nuac phong tang giai thuang Ho Chi Minh ve van hgc nghe

thuat (dgt II, nam 2000)

1.2.1.Qua trinh sang tac van chuong

Nguyen Minh Chau sinh ra va truang thanh trong hai cuoc khang chienchong thuc dan Phap va de quoc My cua dan toe Ca cuoc doi ong gan lien vainhung nam thang cua chien tranh khoc liet Chinh vi vay, ngoi but ciia ong dugcmai dua va toi luyen trong khoi lira, dan bom cua chien tranh mot each sac sao.Nguyen Minh Chau suot cuoc dai minh cong hien cho van hgc, cho dat nuac, chodan toe, song miet mai, kham pha, tim ra nhung gia tri cho dai ve triet li nhan sinhsau sac Trai qua nhung ngay thang dau thuang Nguyen Minh Chau song va da vietnen nhung tac pham mang dam dau an ciia chien tranh day nghiet nga va nhunggian truan cua cuoc dai Con duang sang tac cua Nguyen Minh Chau chia ra thanh

2 giai doan: Truac va sau nam 1975

Giai doan triroc nam 1975: Nguyen Minh Chau cung mot so cay but cung

thai da trai nghiem cuoc dai cua nguai linh, song gan bo vai nhan dan trong nhirngnam thang ac liet ciia chien tranh, chinh vi le do, da dan hg den vai con duang nghethuat Doi vai Nguyen Minh Chau, ong den vai van hoc kha muon so vai cac caybut cung thai khac, nam 30 tuoi ong mai co tac pham dau tay cua minh Nhirngtrang viet cua Nguyen Minh Chau trong giai doan nay luon xoay quanh de tai vechien tranh, ve nguai linh, ve nguai anh hung, ve nguai nong dan, ve nguai phu nu

va con nguai di xay dung chii nghTa xa hoi O moi tac pham Nguyen Minh Chau dat

ra nhung van de khac nhau nhung dieu huang den viec ca nggi ly tuong cong san,

ca nggi y chi kien cuong cua nguai linh, trong cuoc khang chien truang ki chong

de quoc My cua ca dan toe

Trong giai doan nay, Nguyen Minh Chau da viet thanh cong tap truyen ngan

Nhirng viing trai khac nhau (1970) O tap truyen nay, ngoai viec khac hoa cuoc

song ciia nhan dan va de quoc My, Nguyen Minh Chau con di vao kham pha ve deptarn hon con nguai Viet Nam trong nhung nam thang ciia chien tranh Do la y chison sac, quyet tarn bao ve dan toe, bao ve dat nuac Nhirng doi trai gai xung phong

ra chien tran vi muc dich chung ciia ca dan toe Hg gac lai nhung gi rieng tu ciia banthan nhung tinh cam hg danh cho nhau van sau dam Hg yeu nhau nhung trong tinh

yeu ay con co ca tinh dong dpi, dong chi, cung giup da, dong vien nhau chien dau

den cung Trong truyen ngan Nhdnh mai Luang sau bao nam chia each gap lai

nguai yeu da tra thanh mot dang vien, mot nguai can bo nong cot a dia phuong,tinh yeu thiiy chung ciia hg hoa vai tam long thuy chung son sac vai Cach mang.Chinh tinh dong doi, tinh yeu ay da tiep them siic manh cho ho viing buac hon trencon duang dau tranh cua minh

Trong tap truyen Nhirng viing trai khac nhau, Nguyen minh Chau dac biet thanh cong vai truyen ngan Manh trang cuoi rung O truyen ngan nay, ong ca nggi

ve dep tam hon trong sang ciia con nguai dugc the hien qua nhan vat Nguyet va moitinh tuyet dep vai Lam Ong khong di sau vao de tai chien tranh khoc liet dauthuang ma Nguyen Minh Chau chu yeu dua nguai dgc den viec cam nhan chat trutinh, chat tha, chat nhac trong tam hon ciia con nguai Sir ket hgp uyen chuyen dalam noi bat len but phap tai hoa ciia ong

Do nhung yeu cau khach quan nen van hoc thai ki 1945 - 1975 "tap trung

khang dinh cdi Ta chung" [ 5; tr.4] Cam hiing lang man va khuynh huang su thi

dugc de cao do la yeu cau chung cua each mang doi vai sir nghiep van chuang Yeu

to ca nhan gac lai mot ben, huang den cong dong, hoa hop va gan bo vai tap the

Trong "Manh trang cuoi rung" nhan vat Nguyet vai tinh yeu trong sang vai Lam

nhung chuyen tinh ciia hg cung phai gac lai vi muc dinh chung cua dan toe Tinhyeu ay dugc thi vi hoa va ca sir lang man cua moi tinh dep de trong hoan canh datnuac con chien tranh Trong con khoi lua ciia dan bom nhung lai co mot chuyentinh tuyet dep, su chung thuy son sac giira Nguyet va Lam Mot su hi sinh cao ca, visir nghiep chung cua ca mot dan toe danh nen lai cam siic cua ca nhan ma huanglong ve dai cuoc Trong truyen ngan nay, ong khong di vao khai thac de tai chientranh khoc liet ma chii yeu dan nguai dgc den su cam nhan chat tha, chat nhac trongtam hon con nguai Do la ve dep cua nhung tam hon trong sang, thanh cao Giiracanh dan bom on ao, du doi hinh anh ciia nhung nguai thanh nien nhu Nguyet nhuLam tra nen lung linh, ki dieu ma khong mot siic manh nao co the huy diet dugc

Du trong chien tranh thi su dau thuang, mat mat la khong the tranh khoi nhung matnuac cang dau kho hon gap tram ngan lan, cho nen, cai bi liic nay da chuyen sangthanh bi trang nhung khong bi luy

Cac tac pham van chuang ciia Nguyen Minh Chau trong thai ki nay taptrung ca nggi nguai chien si Cach mang Xay dung dugc nhieu hinh tugng dep, sinhdong va tao niem phan khai cho cac chien si dang cam siing de bao ve To quoc nhu:

Chi Ut Tich trong "Nguai me cam sung" ciia Nguyen Thi, Tnii trong "Rung xa tfz/'ciia Nguyen Trung Thanh va Dao trong "Miia lac" ciia Nguyen Khai Du song

GVHD: Nguyen Lam Dien SVTH: Chau Van Nhan

trong gian kho nhung trong long ho day len y chi kien cudng, bat khuat va hinh anh

hien ngang "sung ben sung, dau sat ben dau" Doi vai Nguyen Minh Chau cung

vay, cac tac pham ciia ong trong giai doan nay cung mang dam chat lang man each

mang nhu trong truyen ngan "Manh trang cuoi rirng " no nhan manh ve ve dep li

tuong va ve dep tam hon ciia nguai chien si

Vai Nguyen Minh Chau, dieu quan trgng hon ca khong chi la " hat ngoc"dugc tim thay ma la van de tim chat ngoc do nhu the nao? Cai dep, cai thien vonton tai trong cuoc song quanh ta, nhung doi khi chiing an sau trong nhung lop vovun vat ciia nhirng hien tuong cua dai song va sii menh cua nha van la phai docdugc dieu gi chim sau trong do va tim thay no trong cai binh thuang, gian di cua

cuoc song Trong truyen ngan Manh trang cuoi rirng con duang Lam tim ra ve dep

trgn ven ciia Nguyet cung giong nhu qua trinh "manh trang cuoi rung" sau nhirngthai khac chap chan an hien tu xa xoi va cuoi cung cung hien ro vang trang tronvanh vai nhirng anh sang bao trum ca khong gian va thai gian trong khung canh vatrong long nguai trai tre Con duang di tim cai dep ay khong det bang hoa tuoitham ngat ma lai la con duang chien tranh day khiic khuyu, gap ghenh vai nhung

ho bom va lua dan Ciing chinh con duang ay giup Le trong truyen ngan Nhirng

viing trai khac nhau ngay cang kham phuc va yeu quy San han.

Trong thai diem nay, Nguyen Minh Chau rat sau sac khi nghT rang chientranh khong chi la nhung chien cong, khong chi co anh hung qua cam ma con motphan chim khuat vai bao noi da doan ciia cuoc dai Va moi so phan ciia con nguaivai bao hy sinh, mat mat, chia lia, van phai dan long nen lai de huang den congdong ve dan toe Doi vai con nguai, chien tranh "nhu mot luai dao phat ngang",biet bao cuoc dai, so phan ma cuoc dai bi "chat lia" boi chien tranh ac liet Co le,khong ai co the noi ve nhung di tich ciia chien tranh, nhung mat mat, dau thuang,

eo le, nhung bi kich khung khiep ciia chien tranh han sau trong tirng so phan connguai mot each day diit nhu Nguyen Minh Chau

Trong giai doan nay, Nguyen Minh Chau viet khong nhieu nhung da de laimot dau an lam nen ten tuoi ciia ong trong buoi dau sang tac van hgc Vai hai theloai; truyen ngan va tieu thuyet, Nguyen Minh Chau da rung buac mai dua ngoi butciia minh dua nguai doc den vai van hoc ngay cang nhieu hon, tiep can van hoc madac biet la tieu thuyet va truyen ngan mang phong each hien dai

Ba tac pham la tieu thuyet va truyen ngan la:

- Cira song (Tieu thuyet, NXB Van hoc, 1967)

- Nhung viing trai khac nhau (Tap truyen ngan, NXB Van hoc, 1970)

- Ddu chan nguai linh (Tieu thuyet, NXB Thanh nien, 1972)

da tra thanh tam diem chii y tren thi dan van hgc liic bay gia Cac tac pham ciiaNguyen Minh Chau mang dam hinh anh cua chien tranh va nhung con nguai binh

di, song cuoc dai gan lien vai khoi lira, mua bom Noi ve noi kho khan cua nguaicam siing ra tran, Nguyen Minh Chau ca nggi su hi sinh ca cuoc dai de bao ve datnuac, giu binh yen cho dan toe, khich le, ca nggi ve dep ciia nguai linh anhdung trong thai chien

Giai doan sau 1975: Day la giai doan ma Phong Le cho rang "Ky ire ve

chien tranh van con rat doi dao trong ca mot doi ngu; va den liic nay thi khoi ky ire

ay mai co dip noi dai vai ky ire thai chong Phap de thanh mot mang song lan trai

dai suot 30 nam each mang va chien tranh cua dan toe." [ 10; tr.223] That vay, a

chang duang sang tac nay Nguyen Minh Chau van tiep tuc nhung de tai truac nam

1975, ciing vai mot so tac gia nhu: Nguyen Khai, Nguyen Manh Tuan, Le Luu, MaVan Khang, Nhung sang tac ciia ho bat dau co sir chuyen doi ve de tai, cac tacpham huang ve nhung van de ciia thai binh, ve cuoc song con nguai, ve nhirng moi

quan tam ciia doc gia Cho nen, "Day la mot su tiep tuc, khong phdi nhu mot noi dai

cua lich su, ma la mot chuyen doi cua lich sir Day la cdch viet ve chien tranh sau chien tranh Viet ve chien tranh trong boi canh va yeu cau cua thai binh Viet ve chien tranh cho mot doi twang mai, vai so dong vd ngdy cang dong han Id nhirng the he sinh ra trong hoa binh.'" [ 10; tr.227].

Do do, Nguyen Minh Chau khong con viet ve nguai linh dang cam siing ma

la nhirng nguai linh dang gop sue xay dung va phuc vu cho dai, cho dat nuac trongthai binh Bang von song phong phu ve nhan thiic thuc tien da ma cho ong mot loimai trong nhung sang tac cua minh Tat ca nhirng gi Nguyen Minh Chau viet laniem say me, ca nggi tran trong, yeu thuang chan thanh doi vai nhan dan, vai congdong Bai vay, nhung sang tac cua Nguyen Minh Chau vao thai diem nay di vaocac so phan va tinh each con nguai vai nhung noi niem tham kin, cuoc dai chimkhuat trong noi da doan, nhirng hi sinh mat mat, chia lia va su xuong cap ve nhaneach dao diic.

Trong truyen ngan Birc tranh nhan vat Hang vi tha a quen di lai hiia hen, hay Toan trong truyen Mua trai ede a mien Nam sir lanh nhac, tha a vai nguai me

da mong cho dugc gap nguai con bao nam xa each va vai ca dong doi ciia minh

Trong truyen ngan Co lau noi ve cai Tham Nguyen Minh Chau mieu ta net hon

nhien, tinh cam tha thiet yeu quy ciia mot dua tre doi vai chii bo doi la tinh cam

chan thanh va trong sang "Ca Tham vong hai cdch tay mem mai quanh cdi co ram ndng ciia bde, dp ma vao ma bde, no yeu bde bo doi tdc bac biet bao nhieu, bai le bde rat yeu no va bde co rat nhieu chuyen ke"\ 3; tr.31] Niem vui cua be Tham da

GVHD: Nguyen Lam Dien „ ^TH: Chau Van Nhan

gop them niem vui cho cac chien si co them siic lire vugt qua nhung kho khan trongchien tranh, tiep them siic manh va nghi lire de moi nguai vuan len Chi mot viecnho be thoi nhung be Tham da trao niem vui cua minh cho bao nguai khac quanhung biic thu viet cho cac chii bo doi.

Khong phai ngay tu dau, nhung sang tac ciia Nguyen Minh Chau da dugcchinh giai van nghe chap nhan de dang Sau 1975, tren cai nen chung ciia van hgcViet Nam, khi no dang van dong theo quan tinh ciia giai doan truac do, sir tu doimai dien ra a Nguyen Minh Chau am tham, cham chap nhung het siic manh me,cang ve sau cang tra nen kien quyet va triet de Day la giai doan ma ong co nhieuthanh cong tu noi dung cho den hinh thuc nghe thuat Ngoi but cua Nguyen MinhChau liic nay, da gan gui vai cuoc song thuc tai hon, gian di va sau sac hon Nhungtac pham ciia Nguyen Minh Chau di sau phan anh cuoc song kho khan khi dat nuachoa binh va cuoc song kho khan ma nhan dan ca nuac phai doi mat, chong choi vavugt qua nhung thach thiic mai

Tu sau 1975, Nguyen Minh Chau da xuat hien vai net but rat khac la: tucam hiing nggi ca sang lang dong, suy tu vai nhung doi thay cua con nguai truacdai song thuc tai Trong cuoc khang chien truon ky cua dan toe, ong nhan thay tinheach, pham chat ciia con nguai Viet Nam liic bay gia la tinh each anh hung, gan da,hieng ngang Ho la ket tinh cua nhung dieu cao dep Khong phai Nguyen MinhChau da thi vi hoa con nguai ma ong nhin thay a ho due tinh hy sinh, siic chiu dungben bi, vugt qua nhung kho khan gian kho vai nhirng thu thach chong gai de cungdong bao, dong doi tham gia vao cuoc chien tranh bao ve dan toe Nhung khi datnuac hoa binh, co thai gian nhin lai cuoc song dai thuang, cuoc song ciia nhirngnguai xung quanh minh, Nguyen Minh Chau nhan ra rang cuoc song luon ton tainhung mau thuan, nhung don nen noi tam, nhung dieu thien ac trong dai

Trong thai ki nay, ngoi but ciia Nguyen Minh Chau da that sir truang thanh.Ong tiep tuc viet hai mang de tai so truang do la tieu thuyet va truyen ngan nhungthanh cong nhat do la the loai truyen ngan Vai the loai truyen ngan Nguyen MinhChau that sir gay dugc tieng vang trong nen van hgc Viet Nam qua cac truyen ngan

nhu Co lau, Bite tranh, Phien cha Gidt, Moi cau chuyen an chiia bao dieu trong

cuoc song ma khi dgc ta phai suy ngam Cau chuyen duang nhu binh thuang nhungNguyen Minh Chau da cho chiing ta thay dugc rang nhung quy luat ciia doi song venep song, ve each ling xii ciia nguai dai Ngoai ra, truyen ngan ciia ong cung la suchiem nghiem ve dai nguai, bi kich cua so phan ngang trai trong chien tranh va ca

su vo cam, lanh lung Nhung yeu to do da gop phan tao nen thanh cong trong truyenngan ciia Nguyen Minh Chau

Viec doi mai thi phap trong truyen ngan ciia ong da the hien ro dieu ay.Nhu nhieu nha van khac, sau chien tranh Nguyen Minh Chau da tu suy ngam vechang duang 30 nam vua cam sung, vua cam but, vua viet van ciia minh Qua do,ong chan cho cho chang duong sap tai Do la khat vgng co dugc nhung tac phamcao han nua trong viec the hien sau sac nhung quan niem ve nhan sinh, ve the sirciia mot nguai bang ca y thiic, luang tam trach nhiem va su trai nghiem chinh cuocdai ciia nha van.

Nhirng tinh the tu y thiic, tu nhan thiic cung da tirng dugc de cap den trongvan xuoi ciia ta tu nhung nam 1960, nhat la nhung truyen ngan, truyen vua noi denquan he "rieng-chung", ma mot vi du tieu bieu la cac truyen cua Nguyen Khai Onhung truyen loai do, khi da nhan ra nham lan, nhan vat se noi, hoac neu nhan vatchua kip noi thi tac gia se noi to len cai giai phap: phai co "tam nhin xa", "hay di xahan nua", nghTa la hay xep cai "rieng" nho be lai O nhung truyen ke tren ciiaNguyen Minh Chau, hoan toan khong the giai quyet dugc gi neu ho len nhu the.Khong phai la lai ho ay co cho nao "lac hau" so vai tinh hinh Cai chinh la nokhong diing cho so vai tinh huong dat ra a day Co Quy, anh hoa si, ca nguai cuu

thu thanh tam tieng mot thai trong Dau vet nghe nghiep lan tac gia cac truyen nay

deu khong the dung nhung lai "niem chii" kia, nhu Nguyen Khai va cac nhan vatciia nha van ay da dung Dieu nay chung to cac tinh the nhan thiic a cac truyen nayciia Nguyen Minh Chau dugc dat ra tren mot cap do, mot binh dien khac han Van

de la can nhan ra tinh chat khong hoan toan phu hop giua y chi chii quan va hieuqua khach quan Va cai triet ly nhan thiic nay khong phai de bien ho ma la de vugtqua su phien dien au tri tung co a moi nguai, mot thai ky nao do

Hau het cac truyen ngan ciia Nguyen Minh Chau deu dung tren nhung tankich nhan thiic, deu nhan vao su phan biet giua chu quan va khach quan, deu de

nghi lay sir phan tich ciia ly tri tinh tao de phan biet Q kieu ke truyen tren: Birc

tranh, Sam vai, Ngwdi dan ba tren chuyen tdu toe hanh Dau vet nghe nghiep de

the hien tan kich nhan thiic, duang nhu tac gia phai dua vao nhung nhan vat ma toigoi uac le la nhan vat y chi, nhung con nguai co dugc va co mot each manh me caikha nang tu phanh phui mo xe y thuc minh, loi song cua minh Du hg dang chimtrong dau kho, dan vat, tham chi hien dien trong bo dang mot con benh tam than, thi

ta van thay cai siic voc khac thuang, cai no lire khac thuang trong hanh vi tu phephan ciia hg Noi khac di, a kieu truyen nay, ngay khi phe phan cai quan niem tuyetdoi doi hoi phai co nhung "thanh nhan" trong doi thuang, thi hien nhien trongtruyen van lap 16 nhung bong dang thanh nhan, nhirng ly tri trong suot sang langdang nhan thiic cac le dai Cai ve bi cuong dieu, bi nhan manh thai qua a cac nhan

vat ciia kieu truyen nay chi tao dugc siic thuyet phuc nha tinh chat "tam ca" ciia tankich ma ho dang lam vao, nha tam he trong, nghiem trang cua van de dat ra, nhachieu sau ciia sir phan tich ma phan nhieu la do tac gia ke chuyen dam nhan, hoacneu co trao cho nhan vat de no tu noi len thi tinh hinh ciing khong khac di bao nam

Trong giai doan nay, chi co 14 nam nhung Nguyen Minh Chau da sang tacvai mot so lugng kha phong phu gom co:

Tir gia tuoi tha (Tieu thuyet, NXB Van hgc, 1977)

- Lira tirnhirng ngoi nha (Tieu thuyet, NXB Van hgc, 1977)

- Nhirng ngwai Iwu lac (Tieu thuyet viet cho thieu nhi,NXB Kim Dong, 1981)

- Nhwng ngwai di tir trong rirng ra (Tieu thuyet,NXB Quan doi nhan dan,

1982)

- Ngwai dan ba tren chuyen tdu tdc hanh (Tap truyen ngan, NXB Tac pham

moi, 1983)

- Dao da ki la (Tieu thuyet viet cho thieu nhi,NXB Kim Dong, 1985)

- Manh dat tinh yeu (Tieu thuyet, NXB Tac pham mai, 1987)

- Chiec thuyen ngoai xa (Tap truyen ngan, NXB Tac pham mai, 1987)

- Co lau (Tap truyen ngan,NXB Tac pham mai, 1989)

Tranggidy trwac den (Tieu luan phe binh,NXB Khoa hoc xa hoi, 1994)

Qua each nhin, each nghi, trai theo thai gian ngoi but ciia Nguyen MinhChau da khang dinh dugc ten tuoi cua minh tren van dan nuac nha Day la giai doandanh dau sir truang thanh trong ngoi but ciia ong Mot nha van nhay ben trong sangtac, cam nhan tinh te ve dai song con nguai qua nhung tac pham song mai theo thaigian

1.2 DAC DIEM TRUYEN NGAN CUA NGUYEN MINH CHAU

Dac diem truyen ngan ma yeu to quan trgng bac nhat ciia truyen ngan la nhungchi tiet co due, co dung lugng lan va loi hanh van mang nhieu an y, tao cho tacpham nhung chieu sau chua noi het Truyen ngan la the loai gan gui vai dai songhang ngay, siic tich, de doc, lai thuang gan lien vai hoat dong bao chi, do do co tacdung, anh huang kip thai trong doi song Nhieu nha van lan tren the giai va nuac ta

da dat tai dinh cao cua sir nghiep sang tao nghe thuat chu yeu bang nhirng truyenngan xuat sac ciia minh Mac du thuat ngu truyen ngan ra dai muon (khoang cuoithe ky XIX) nhung ban than truyen ngan da xuat hien va ton tai ngay tir buoi binhminh cua nhan loai, khi con nguai biet sang tac van chuong

Truyen ngan da ham chiia cai thu vi ciia nhung dieu sau sac trong mot hinh thiicnho, gon, xinh xinh va day truyen cam, truyen dan cue nhanh nhung thong tin,

nhanh cung la mot the manh de truyen ngan chinh phuc doc gia duang dai Truyenngan gan chat vai bao chi Day la mot lgi the Ion, bai hien tai bao chi ke ca bao dientii dang bung no vai toe do chong mat Nguai dgc quen va thich dgc truyen ngantrong vai chuc phut hoac trong mot vai gia Han nua, sau nhieu nam chiem linh vandan, tha, kich, tieu thuyet duang nhu vat kiet ve kha nang hoi sinh va doi mai theloai Trong khi do truyen ngan con la manh dat tuong doi trong, dieu nay tao dieukien het siic thuan lgi de cac cay but tre khang dinh tai nang Lich sii' phat trien ciianen van hgc hien dai va duong dai Viet Nam gan lien vai truyen ngan.

The ky XX truyen ngan Viet Nam phat trien lien tuc va vugt troi len tren tat

ca cac the loai, bat dau tu nhung nam hai muai vai sir dong gop cua Nguyen BaHoc, Pham Huy Ton, Ho Bieu Chanh, Nguyen Cong Hoan, Thach Lam, Nam Cao,Kim Lan, To Hoai, Bui Hien, Vu Bang Tir sau canh mang thang Tam truyen ngan

co chiing lai nhung van chay lien tuc vai ten tuoi: Tran Dang, Vu Tii Nam, NguyenNgoc, Nguyen Khai, Nguyen Quang Sang, Vu Thi Thuong, Le Minh, Nguyen MinhChau Chien tranh ket thiic, truyen ngan vugt len to ro sir uu viet ciia minh trongsir kham pha nghe thuat dai song Nhat la 1986 tra di, truyen ngan gan nhu da docchiem toan bo van dan, hang ngay tren cac bao va cac tap chi co tren duai hai muaitruyen ngan dugc in Thuc te ay da kich thich manh den viec sang tac, phe binh - lyluan ve truyen ngan nhung nam gan day Nhieu cuoc thi sang tac truyen ngan dugckhai xuong Nhieu cuoc hoi thao da dugc ma ra va nhieu y kien co khi trai ngugcnhau cung da dugc trinh bay Dieu nay chiing to, truyen ngan dang la the loai dugccac nha van quan tam, no lire each tan bac nhat Nguyen Huy Thiep da tirng tao nenmot can 16c xoay van hgc Gan day khong khi van chuang dugc nong len bai ten

tuoi Do Hoang Dieu - Bong de, Nguyen Nggc Tu - Canh dong bat tan Moi nha van

mot but phap rieng tao nen "hieu ling" truyen ngan hay va dugc gan vai cac ten ggi

"boi thu", "thang hoa", dieu do chiing to truyen ngan da doi moi Tu do, NguyenMinh Chau bat dau lam quen vai the loai nay va buac dau cung gat hai dugc nhung

thanh cong ban dau vai hai tap truyen ngan :Nhirng viing trai khac nhau (1970) va

Dau chan ngwai linh (1972) Cung vai su phat trien ciia the loai truyen ngan

Nguyen Minh Chau da gop cong minh vao sir phat trien chung cua nen van hoc noichung va the loai van hgc noi rieng

1.2.1 Dac diem ve noi dung

Doc truyen ngan cua Nguyen Minh Chau, ta luon hgc dugc nhieu bai hgc vedao ly trong cuoc song Ong khai thac tu nhung goc nhin trong dai song xungquanh, nhung the sir hang ngay dang chua bao nhieu van de ciia cac quan he nhansinh, dao due va so phan cua con nguai Nhieu truyen ngan chi la nhung cau chuyen

GVHD: Nguyen Lam Dien SVTH: Chau Van Nhan

hang ngay trong gia dinh, giua cha me va con cai, trong tap the nhu: Me con chi

Hang, Dira an cap, Hwang vd Phai, qua nhung su viec, cau chuyen duang nhu

binh thuang, Nguyen Minh Chau da nghiem thay dugc nhung quy luat ciia dai song

va nhung van de trong each song, each ling xii ciia con nguai Su vo tam trong doi

xu vai nguai me cua chi Hang chi dang traeh, nhung sir vo tam va thoi xau " ngoi

le doi mach" ciia nhirng nguai dan ba trong khu tap the co the dan den cai chetthuang tam ciia co con gai bi nghi la dua an cap Viec dai su tram nam ciia mot doiliia hoa ra lai dugc bat dau tir sir sap xep nhu trong mot tro chai cua hai dua tre banthan - cai Huong va cai Phai, roi niem vui cua gia dinh nay lai phai danh doi bang

sir thiet thoi cua gia dinh khac trong truyen Hwang vd Phai The hien nhirng dieu

quan sat a dai thuang cua nhirng nguai xung quanh, Nguyen Minh Chau muon luu

y moi nguai ve each song, thiic tinh a moi nguai nhin lai nhung thoi quen, nhirngeach ling xii vai nguai khac va vai chinh minh

Trong truyen ngan Bwc tranh, Nguyen Minh Chau huang vao y thiic tu van

de con nguai tu nhin vao chinh minh, nhat la con nguai ben trong Hay trong truyen

ngan Co lau mot bi kich ciia so phan bi chien tranh phat ngang lam hai nua va

khong the nao gan ket tra lai dugc nhu Luc va Thai Va thai do lanh lung, vo camtruac dong doi ma con bat nhan vai nguai me da bao nam khoac khoai mong dugcgap con vai noi day diit khon nguoi Su that ciia cuoc dai do la su nghiet nga da

dugc Nguyen Minh Chau mo ta trong Chiec thuyen ngoai xa da xua tan lan khoi

lang man phu len hinh anh tu lau tra nen quen thuoc ve mot ngu phii duai canhbuom ma ao ban mai len tren khong gian ciia bien ca Hang loat tac pham ciia ongcrura dung cac y nghia rong lan, sau xa No khien ta giat minh khi nghi rang cuocdoi da het dau thuang va so phan bat hanh da dugc doi thay

Noi den so phan con nguai Nguyen Minh Chau dac biet quan tam la nguaiphu nu Hinh anh nguai phu nu luon gan lien vai rung trang viet ciia ong chii yeu

dugc the hien dam net qua nhung ca tinh manh me, gan da nhu Thuan (Nhdnh mai), Nguyet trong (Manh trang cuoi rirng), Quy co gai ca tinh va yeu cai dep (Ngwai

dan ba tren chuyen tau tdc hanh) va Thai trong (Co lau) Tat ca hinh anh ciia ho

dugc Nguyen Minh Chau khac hga mot each sac sao va ro net Ho la nhung nhanvat dai dien cho nguai phu nu Viet Nam trong chien tranh vai nhung pham chat vakhi tiet cao quy Du cho bom dan khoc liet nhung pham chat ay van sang ngoi trong

moi nguai phu nu Viet Nam "Ve dep phi thwang ciia ho khien nguai doc ciing phdi

"dirng tir xa" ma chiem ngwang ( nhw Nguyet Manh trang cuoi rung, San

-Nhiing vung trai khac nhau, ) [ ] Qua trinh do ciing giong nhw qud trinh co

Quy (Nguoi dan ba tren chien tau toe hanh) - tir mot thieu nu ma mong luon kiem

tim mot bong hinh ngwai thwang hoan hdo nhw thanh nhan vd mot thir hanh phuc

toan bich khong cd thuc tra thanh ngwai phu nw dam tham vd kien tam vai hanh

phuc gian di dai thwang ma minh dang cd, vai tinh yeu bang da bang thit ma minh dang so him trong chia se vd hi sinh." [ 4; tr.669] Vi vay, nhan vat nu hien len

trong truyen ngan Nguyen Minh Chau xuat phat tu mot tinh yeu that ro net C> sangtac cua Nguyen Minh Chau, truyen ngan luon bo 16 ra nhung dac tinh cua the loai

uu viet, ma ra cho van hoc nhiing van de mai cua doi song nhan Han ma dar bietia

igftiflfo w mmmwi

hinh tuong nhan vat nu Ho hi sinh tat ca, tu tuoi ?|i

huang den cai hanh phuc sau nay

Sau 1975, sir chuyen huang trong sang tac da derj lliliWu tWaiWfonf cho

Nguyen Minh Chau a the loai truyen ngan Nguyen Minh Chau la nha van gan minhvai cuoc khang chien va lao dong ciia dan toe Vai Nguyen Minh Chau van de daodiic, loi song, quan niem song ciia con nguai la van de dugc ong quan tam lo langhang dau Ong don het tam huyet, siic lire, tinh cam cua minh de len loi vao nhirngngo ngach sau kin nhat cua tam hon con nguai, mieu ta hg tu ben trong lan ben

ngoai cua cuoc song Trong truyen ngan Mua trai ede a mien Nam bi kich ciia nguai me - vi su gia toi nghiep phai rong rui "suot hai mwai nam nay ba di tim, de

an may tinh thwang va cau xin dwac tha thw" ciia dua con ma trai tim da xa ciing di

bao nam trai cua Toan Hay so phan dau buon ciia Thai va lire trong truyen ngan Co

lau, chien tranh da chem due cuoc dai ho, chien tranh qua di hoa binh lap lai Luc

tim ve que de gap lai gia dinh nhung anh da gap phai hoan canh tra treu khi vgminh da la vg cua nguai khac Mac khac, Thai van con yeu Luc, van mong muonsong ben canh anh nhung Thai con co moi quan he vai con vai nguai chong thuhai Nguai doc khong khoi nhiic nhoi, bang hoang, xot xa truac nhung giot nuac

mat am tham ciia Hanh trong Phien cha Gidt vai nhirng noi dau cua cuoc dai.

Nguyen Minh Chau da viet ve nhung dieu ay bang tieng noi cam thong, chia se ciianguai trong cuoc, bang chinh nhiing noi lo au va khoac khoai ve con nguai va cuocdai ma ong het long yeu thuang gan bo Co the noi sang tac cua Nguyen Minh Chaugiai doan nay da khai triing mach ngam nhan van, dap ling dugc nhu cau nhan bancap thiet va dat ra mot each kham pha mai doi vai nen van hoc Viet Nam sau chien

tranh.

Ngoai ra, nhan vat trong truyen ngan ciia Nguyen Minh Chau chiing ta thayrang cac nhan vat khong chi mang li tuong ve tam long hi sinh, cong hien tuoi xuancua cuoc dai, het long phuc vu cho dat nuoc ma con ca li tuong ve tinh yeu cao dep.Trong canh dat nuac dang nhuom mau ciia chien tranh nhung li tuong cua long tinyeu, siic song manh liet cua con nguai van sang ngoi Nhung sang tac cua Nguyen

GVHD: Nguyen Lam Dien SVTH: Chau Van Nhan

;rl llilUu ¥alh*r6!i|

Minh Chau truac nam 1975 da hoa ciing dong chay cua y thiic dan toe vai nhung

trang viet hao hung ve nhung nam thang dau tranh Nhung tran tra cua nha van vemot thai vang son cua lich sii dan toe, chien dau, ren luyen va phat trien nhan eachtrong sir phat trien cua hoan canh ben ngoai Ho it co dieu kien va nhu cau songrieng vai ban than minh trong nhung suy tu, tran tra ciia cuoc song noi tam Ho la

nhirng con nguai co li tuong co pham chat cao dep trong nhan thiic ve each mang.

Di sau vao tirng tac pham vai tirng nhan vat cua Nguyen Minh Chau ta se thay dugcnhung biic tranh noi tam rieng biet tirng nhan thiic den tam tu tinh cam Hg lanhung con nguai giau long nhiet huyet vai To quoc, nhirng con nguai song va anhdung tren nhung mat tran ciia chien truang Moi nguai mang trong minh mot tinhyeu manh liet, nhung khong vi the ma ho quen di nghia vu cua minh doi vai nhan

dan vai dat nuac.

Vai quan niem ve con nguai ,ve so phan, truyen ngan cua Nguyen MinhChau da mang den cho nguoi dgc nhieu hiing thu Hiing thu a each viet mai me,each nhin nhan, kham pha va the hien moi khia canh doi song cua ong Truyen ngan

cua ong da dac ra nhung van de tuong nhu da an sau, giau kin trong tam h6n con

nguai Gia dugc phai bay, the hien Ben canh viec the hien tieng noi noi tamNguyen Minh Chau con bgc 16 niem khac khoai, lo au ciia minh ve tinh cam, daodiic cua con nguai, ve sir khong hoan thien, ve nhung thoi xau xa, ich ki dugc annap ben tronbg con nguai Cai xau van luon ton tai trong nhirng dieu cao dep.Nhung dieu Nguyen Minh Chau ghi nhan trong sang tac cua minh la nhung vun vatrat dai thuang, nhirng manh vun ciia cuoc song

Truyen ngan cua Nguyen Minh Chau da tao dung dugc nhung hinh tuong

nhan vat dac sac, co siic am anh manh me ma noi bat la Quy ( Ngwai dan ba tren

chuyen tau tdc hanh), Hanh ( Ben dwdng chien tranh), Khung (Khach a que mai ra

vd Phien cha Giai) Nhirng nhan vat nay khi mai xuat hien da lam cho mot so nguoi

doc, ke ca mot so dong nghiep, cho la nhan vat di biet va hoai nghi tinh chan thucciia nhirng hinh tugng ay Nhung thuc tien da vugt qua each hieu, danh gia co phanhan hep ay va cac nhan vat nay lam nen thanh cong cho ngoi but ciia Nguyen MinhChau trong viec dao sau vao ban the day phuc tap, dang khong ngung bien dong,sinh thanh ciia moi con nguoi khi xay dung nhan vat, Nguyen Minh Chau chii ykhai thac nhung dien bien tam ly ben trong ciia con nguai, mieu ta ho vai nhirngtrang thai tinh than xac thuc Do do, nhirng nhan vat trong truyen ngan cua NguyenMinh Chau thuong co nhieu dien bien tam ly noi tam phuc tap Ho co the bang longvai hien tai, lang quen qua khii hay dau tranh dan vat vai cai xau, cai ac hay tiengnoi thiic tinh luong tam De tir thu va chiem nghiem le doi, khong gi bang de cac

nhan vat song trong dong doc thoai noi tam Nhu nhan vat Luc trong truyen ngan

Cd lau, truac noi dau kho cua mot co gai mat nguai yeu Ngoai ra, Nguyen Minh

Chau dat nhan vat minh vao vong quay cua qua khii, phai doi dien vai hien tai vaboc 16 nhirng tu tuong, tinh cam5 trang thai tam ly chan that manh liet ciia nhan vat

Do la trang thai khi nguoi hoa si trong truyen Birc tranh khi doi dien vai nguai

chien si nam xua vai nhung dien bien tam ly din vat truac nhirng lai hiia hen bat

trg hien ve

Doc truyen ngan ciia ong, chiing ta luon cam nhan dugc tinh cam ciia ong doivai dai Bang ngoi but tai hoa ciia minh, Nguyen Minh Chau khac hoa nhung connguai mang li tuong cao dep va ca so phan nghiet nga ma ho phai vugt qua Vaitam long yeu cai dep tir trong cuoc song Nguyen Minh Chau da luon di tim cai dep ,cai mai me xung quanh minh Ong noi ve cai dep ciia nguai linh biet hi sinh vi daicuoc nhu Nguyet, Lam, hay nhirng con nguai can mam nhu lao Khung Yeu cuocdai bao nhieu Nguyen Minh Chau cang cam nhan tham thia hon ve dai song xungquanh Vai tam long nhay cam, Nguyen Minh Chau da to di£m them cho nhirngtrang viet cua ong co hon va sau lang han

Nhin chung, Nguyen Minh Chau khong chap nhan nhung quan niem so luge,gian don ve con nguai va cuoc doi, khong phai ngau nhien sir phat trien ciia tinheach, cua tinh tiet va cot truyen trong cai ac Tir day sau trong tam long don hau cuanha van luon luon chay len niem tin thiet tha vao con nguai va siic manh bat diet

ciia nhung gia tri nhan ban Ong noi: "Moi con ngwai dieu chwa dwng trong long

nhirng net dep de, ky dieu den cd mot dai cung chwa dii nhan thirc khdm phd tat cd nhirng cdi do" [ 3; tr.216] Cho nen, nha phe binh Ha Minh Due da nhan dinh rang:

"Trong van xudi Nguyen Minh Chau vai nhieu truyen ngan xuat sac da de cao chudn mwc ve gia tri nhan ban trong van hoc vai cdch nghi mai me va thuyet phu"

[6;tr.lll ]

Chinh vi le do, ta hieu vi sao sang tac cua Nguyen Minh Chau vua thamnhuan tinh than tu nhan thiic vua the hien cho chiing ta bai hoc ve y nghia ciia motnha van chan chinh, co sii' menh khoi nguon cho dong song van hoc do ra dai duongmenh mong cua nhirng triet ly nhan sinh sau sac

1.2.2 Dac diem ve nghe thuat

Con duang van chuang ciia Nguyen Minh Chau gan lien vai van hoc VietNam a nhung thai diem lich su Ngoi but cua ong dugc toi luyen, mai dua vatruong thanh tirng buac khang dinh dugc cai tai cua Nguyen Minh Chau tren thi dan

van hgc Nguyen Minh Chau nhu vien nggc "cang mai cang sang" va deu dang quy

la ong sam nhan ra gia tri dich thuc cua thu van chuang ca tung mot chieu ma ong

GVHD: Nguyen Lam Dien SVTH: Chau Van Nhan

19

cho la chi quen vai viec cai hoa, ket la, cho nhung khuon kho co san Phan Cu De

nhan dinh rang: "Trong truyen ngan ciia minh, Nguyen Minh Chau la nguai luon cd

y thuc ve "ban chat nghe thuat cua van hoc "- ve yeu cau phan dnh hien thuc thong

qua chu the sang tao ciia nha van VI le do, du say sua vai nhung suy ngdm va triet

li bon be ve cuoc dai, nha van ciing khong the cho nhung luan de lan dt tinh nghe

thuat, tinh thong nhdt hiru ca ciia tdc phdm " Chat triet li", "chat luan de" dugc boi dap bai nhirng chi tiet nghe thuaatj tuoi tan, dugc " 16 sang " bang nhung tinh huong doc ddo va chim dn trong nhirng bieu tugng da nghia - do do, tdcphdm ciing hienj len nhu mot sinh the song tu nhien" [ 4; tr.673] Cho nen, mai sinh ra mot

Nguyen Minh Chau tirng nhieu nam tran tra, giang xe trong "Tdm bi kich danh mat

ban than" [11; tr.392] ciia nhung nha van tai nang va tam huyet Duong nhu, a day

co sir bat gap nhieu diem vai bac thay van xuoi Viet Nam hien dai la tac gia Nam

Cao Ca hai deu nung nau mot y niem ggi la " tdc phdm de dai" Nhung co le van

de ma Nguyen Minh Chau dat ra khong chi dung lai trong quan niem nghe thuat vinhan sinh, day con la van de cua nhan thiic, de nhan thiic ban chat ciia hien thuc,

phai co cai nhin tinh tao va da dien nhu Nguyen Minh Chau co lan nhan dinh: " Nha

van khong cd quyen nhin su vat mot cdch dan gian vd nha van can phan dau de dao xdi ban chat con nguai vao cdi tang sau lich sir" [11; tr.376].

Nguyen Minh Chau hay ban ve cac thu phap nghe thuat, thuong quan tamden tieu thuyet va truyen ngan la hai the loai chu yeu ma ong sang tac Sang tac cuaong deu la nhung trang viet day tam huyet, tham duom mot tinh than bao dung va

uu ai vai con nguai, vai cuoc dai Sir kham pha, suy ngam cang tra nen sau sac qua

cac tac pham nhu: Ben que (Tap truyen ngan, 1985), Co lau (Tap truyen ngan,

1989), sir mai me but phap vua dam tham, vua bay bong, vua phang phat caibuon, cai day dut den khon nguoi Mat khac, trong hau het sang tac cua NguyenMinh Chau chiing ta co the nhan thay dac diem noi bat cua ong la di sau khai thac

so phan cua moi con nguoi, cua cuoc dai chim khuat vai bao noi da doan, biet baosir hi sinh mat mat, chia lia, do la thai do nghiem nghj phe phan, canh tinh nhung sirtha hoa xuong cap ve dao due nhan each va nhung toi ac nay sinh tu trong nhung

nguai bi chien tranh lam hu di Tieu bieu nhu nhan vat Bang trong Mien chay, sir tha a ciia Hang trong Bite tranh, sir phan boi de hen ciia Quang trong Can giong,

Ben canh do, khi tim hieu qua mot so y kien cua Nguyen Minh Chau venghe van, chiing ta nhan ra rang nhirng diem ca ban trong tu tuong nghe thuat cuaong bgc 16 True tiep tren binh dien ly luan de ma ra mot cai nhin tong quan nham

tim hieu tu tuong nghe thuat cua ong trong ban than tac pham Cho nen, "Nghe

thuat Id sang tao[ J da sang tao thi khong the khong chu y den sac thai, phong

GVHD: Nguyen Lam Dien _ SVTH: Chau Van Nhan

cdch ciia nha van[ ] chii y den cdi cd tinh ciia tirng nha van, cdi doc ddo bieu

hien ciia tirng nha van " [ 17; tr.945].

Xuat phat tu quan niem coi con nguai vai nhung qui luat vinh hang la doitugng cua van hgc Ong di sau vao cac so phan, cac tinh each tim den cac noi niemrieng tu, sau kin von thuang bj trum phu bai cac sir kien xa hoi hoac bi che khuatbai tu tuang cua thai dai, qua trinh tim kiem con duang di ciia minh tai cai dich xa

xoi ciia nghe thuat, "Thai ki doi mai vai nhieu tdc gia tim toi sang tao, doi mai van

chuang ve noi dung, hinh thirc Da cd nhirng thanh cong dugc ghi nhan va tiep tuc

cd nhirng the hien mai giau then vong vai tat cd mot the he nha van sung sire, tuoi tre tra thanh nguai dai dien cho van chuang nhirng nam cuoi the ki XX dau the ki XXF[ 6; tr.412] Khat vgng nhan thiic nhu vay, co le la diem xuat phat ciia nhung

tim toi, la nggn nguon tinh lac quan, cai nhin don hau ciia Nguyen Minh Chau doivai cuoc dai, co the cam thay ro a sang tac ciia ong co sir ma mong cua cac nhanvat, khung canh thien nhien, khong gian thai gian trong moi tac pham Truyen ngan

Manh trang cuoi rirng trong quan niem cua nha van, moi con nguai deu mang trong

minh ve dep ki dieu

Chinh vi le do, nha van da co gang di tim chat nggc an dau trong tam honcon nguai Viet Nam Chien tranh va van menh cua dan toe dat moi con nguai truac

moi doi hoi phai lay cai "Ta" lam muc dich chung Tir cai nho be, dai thuang khong

dang ke nhung doi vai Nguyen Minh Chau, ong co each nhin ngugc lai cai thuangnhat ay la ca mot van de can phai kham pha va hgc hoi Trong chien tranh nhungcon nguai khong phai nguai anh hung nhung da biet song vai nhan each dich thuc,biet song cho minh va cho mgi nguai Nhung kho khan, gian kho cua nhung nguaichien sT thai chien da dugc Nguyen Minh Chau bien thanh nhung gi thieng lieng

nhat trong cuoc song Truac het la nhung con nguai nhu Nguyet "Nguyet da hi sinh

chien dau dung cam [ ] ngay thuang lai hien lanh " Cai nhin ciia Nguyen Minh

Chau trong "Manh trang cuoi rirng" khong rai vao sir kho ciing ma no dua truyen

ngan co kha nang chuyen tai nhirng rung cam yeu thuang, du cho chien tranh co acden dau ciing khong the diet, khong che lap nhung sac thai yeu thuang lua doi ciiacon nguai Tinh yeu nang buac con nguai, cho con nguai co niem tin vao cuocsong va cung la nggn nguon tao nen sue manh ciia chien thang Cai ma mong ciiatinh yeu dugc Nguyen Minh Chau gui vao trong tac pham cua minh duang nhuvugt len khoi cai cai hang ngay tra thanh cai phi thuang

Khong chi quan tam den dai song noi tam nhan vat Nguyen Minh Chau luonquan tam den nhung phut giay bat chat, nhung khoanh khac ciia con nguai chiu tacdong cua true giac, linh cam ciia tam linh Nguyen Minh Chau su dung yeu to tam

linh de di sau vao tam ly nhan vat lam cho nhan vat them mau sac dam chat tru tinh,

lang man va huyen ao Trong truyen ngan Manh trang cuoi rirng hinh anh lang man

ay chinh la anh trang Bang nguon sang ciia minh, anh trang da tao ra khong gian

bao boc va to diem them cho nhan vat Nguyet trong cai anh sang trong treo Anh

trang chap chon lay dong trong tam trang hu thuc kho phan Hay Quy trong Ngwaidan ba tren chien tau toe hanh, co gai luon hanh dong theo sir mach bao ciia tam

linh, nu cuoi bi an: Chi tra thanh nguoi dan ba mong du dua ki lie lang thang tren chiec tau toe hanh song trong mot tam trang tuong tugng gay ra do ao giac, .Cung nha sir mach bao cua tam linh ma trong nhung khoanh khac tam trang dac biet ay

chi chgt nghi ra, kham pha nhung dieu vo cung gian di ve gia tri cua con nguai vasiic manh cua nghe thuat khi ngam biic tugng go ngan mat ngan tay tren toa sen:

"Hoa ra cuoc song tir bao gia da la nhw the, con ngwai la motsw ket tinh ciia nhirng tinh hoa, hoa ra thai nao ciing cd nhirng con ngwai nhw anh ay, tap trung tri tue vd tai nang trdc tuyet ciia nhan dan vd mang trong long tat cd nhirng khac vgng chay bong cua nhan dan Toi ngac nhien den siing sd trwdc twang twang ki dieu ciia con ngwai tha cham go, bat chat trong gidy phut da mach bao cho toi thay tri tue vd

niem ma woe ciia nhan dan la bat tir" [ 3; tr 185]

La con de ciia each mang va nhung cuoc dau tranh lan, van hgc Viet Namtruac 1975 khong the khong mang nhung dac diem cua mot nen van hoc thai chien.Chien tranh va each mang khong bao gia co nhu cau dat len tren het nhung van dechiing ta va chiing no, van de cong dong, dan toe va lich sii Chi co van hgc mai cothe 16c ta het nhung van de do Gan vai van menh cua To quoc, truac nam 1975,van hoc ciia chiing ta ve ca ban la mot nen van hoc su thi So vai van hoc thai tienchien, nhan to each tan nghe thuat quan trgng bac nhat ciia no la su phat hien ra noidung cong dong trong dai song xa hoi va phuong tien trong y thiic ca nhan Chuabao gia hinh tugng tap the, hinh tugng To quoc hien len trong van hgc rue ra va dep

de den nhu the.

Trong cuoc chien trang chong My cuu nuac, do yeu cau dan toe dat lenhang dau ma van hoc la mot cong cu thuc hien Cho nen, van hgc thai ki nay la chii

the dua cai Ta cong dong den vai cong chiing Chinh cai Ta ay da quy dinh dac

diem noi bat nhat trong giai doan nay: khuynh huang sir thi ket hgp cam huang langman Moi truyen ngan ciia Nguyen Minh Chau trong thai ki nay mang khong gian

rong Ion va thai gian keo dai Trong truyen ngan Manh trang cuoi rirng ta cam nhan

dugc khong gian ngot ngat, tran trui, nong bong, nhung deu ay dugc lain mat di bai

khong gian lung linh huyen ao cua vang trang chap chon Trang sang soi thang vao

khudn mat Nguyet lam cho khudn mat tuoi mat ngoi len vd dep la thudngl Doi liic,

thai gian nhu nen lai va ngung troi vai chuyen tinh trai gai day cam xiic lang man

kia dii bao bom dan doi xudng ciing khong he dirt, khong the tan phd noi va trong

truyen Nhirng viing trai khac nhau con duang hanh quan ma nhung chien sT vugt

qua that vo tan, khong gian khong cung noi tiep nhau Hoan canh chien tranh da dua

nhirng con nguai xa la den gan nhau, diing cung mot hang ngu va ca len nhung

khiic ca hao hung cua dan toe Khong gian hinh nhu thu hep lai tu tram mien ho tim

den mot li tuong chung, "chia nhau tirng tdm gidt nam, vai tdm do sac mui sungdan " Nhin chung, the giai nghe thuat ciia Nguyen Minh Chau dugc phan chieu qua

moi truyen ngan, no hien len nhu mot ban hung ca ve qua khii va hien tai mang lituong hoa Dieu do chiing to, trong truyen Nguyen Minh Chau vao thai ki naymang giong dieu ca rung theo phong each lang man

Sau khi giai phong, dat nuac bat dau buac vao hanh trinh khoi phuc sauchien tranh Sir doi mai trong tu tuong nhan thiic va tu duy trong duong loi lanhdao cua Dang Vi vay, xu huong van hoc cung bat dau chuyen huong tren nhieuphuang dien nhu ma rong de tai, thay doi ca noi dung cho den hinh thiic nghe thuat

Danh dau buac chuyen minh Nguyen Minh Chau da cho ra doi truyen ngan Birc

tranh Viet ve thai hau chien nha van dua nguoi dgc vao cuoc chien khong kem

phan kich tinh Do la, cuoc chien noi tam, cuoc chien ben trong ciia moi con nguoi

de gin giu va hoan thien nhan each cua chinh minh Hay trong Quy trong Ngwai dan

ba tren chuyen tau tdc hanh, hanh trinh di tim hanh phuc va di tim chinh ban than

minh, mot co gai co so phan ki la, luon khao khat sir toan my trong cuoc song

Nguyen Minh Chau song, viet va suy nghi ve cuoc dai, ve van hoc, venghiep van Ong luon luon co thai do nghiem tuc, mot tinh than het minh vai nghe.Nguai ta khong thay a ong hinh anh mot nha van be ve vai giong noi khiic chiethung hon ma luon thay a ong mot khuon mat dau kho, liic nao cung nhu nghi nggi,tram tu ben ngon den dau da gop them siic cho ngoi biit ciia ong Cuoc dai cam biitciia Nguyen Minh Chau luon y thiic va nhan thuc sau sac ve trach nhiem va siimang thien lieng ve nghiep van ciia minh Co the noi, cau hoi ve muc dich va ynghia ciia van chuang, ve moi quan he van hoc va doi song luon la moi quan tam,chan cho thuang true va da diet trong long Nguyen Minh Chau Y thuc nghe thuat

do, ly tuong xa hoi va ly tuong tham my quan xuyen dinh huong toan bo sang tac

ciia ong.

Lay van chuang lam sir nghiep lam sir nghiep dai minh, Nguyen Minh Chaukhao khat sang tao Nhung thuyen van cua Nguyen Minh Chau khong the bai ngugcdong song van ciia thai dai Nhieu tac pham ciia ong cung vi the chiia dung ca chan

ly lan nhung lam lac ciia lich su Co the chi ra de dang tu tuong cua thai dai qua

GVHD: Nguyen Lam Dien SVTH: Chau Van Nhan

23

nhung tac pham ciia ong nhu: Ngwai dan ba tren chuyen tau toe hanh, Khach a que

ra, Birc tranh, Cung co the nhan thay a day nhung tac pham chat van chuang ciia

mot tai nang doc dao Do la, nang lire quan sat tinh te, la ngoi biit giau chat tha vamot tam long don hau rong ma Nhung that kho chi ra dau la tu tuong nghe thuat

rieng cua nhirng tac pham ay so vai tu tuang chung cua cong dong Nguyen Minh Chau am hieu dai song cua nguai linh va dai song ciia nhan dan, dac biet dai song

ciia day dat mien Trung que huong Co the bat gap nhiing am tram, not lang khi

ngoi biit ciia ong cham vao cuoc song ngheo kho, lam lia va tham lang cua nguai

nong dan nhu Khung trong Phien cho Gidt vd Khach a que ra.

Co the noi nhirng tac pham cua Nguyen Minh Chau khi di vao nghien ciiuthi hinh anh mo mong liic nao cung hien ra trong truyen mot each rat dac sac Su

ma mong cua nha van Nguyen Minh Chau chiing ta duang nhu da hoa than vao tat

ca nhung khia canh ciia cuoc song Nha van duang nhu khai thac tat ca nhung gituong chung nhu binh thuong trong cuoc song de cho con nguoi thay dugc sir ayluon la nhung gi tot dep nhat Ben canh nhiing bieu hien tren, tinh cam ciia NguyenMinh Chau doi vai thien nhien, con nguai tao nen chat tru tinh ciing kha doc dao.Qua nhung tinh cam nay, nhung tu tuong von dugc phat ngon, cam nhan true tiep

da chiing to dugc tai nang va ban linh cua Nguyen Minh Chau Nhirng hinh anh tutuong da dugc nha van hoa than bang hinh tugng nghe thuat va tu no co mot siicsong ton tai ma khong phai nha van nao cung co dugc Nguyen Minh Chau da divao cuoc song, di vao con nguai de tao nen chat lang man va chat tru tinh trongtruyen ngan Nguyen Minh Chau la hai pham tru nghe thuat nam tren nhung binhdien khac nhau Moi mot pham tru dieu the hien dugc net dac sac rieng, tuy chiingnam tren nhung binh dien khac nhau nhung luon di doi cung nhau, d£u co the vugtlen tren thuc tai, chinh vi yeu to do da lam cho truyen ngan cua Nguyen Minh Chau

tra nen dac sac.

Day ciing la qua trinh Nguyen Minh Chau the hien cai rieng cua minh trongquan diem, trong cai nhin, the hien a nhung kien giai doc dao cua ong truac cac van

de ciia dai song: "Con dwang di ciia ngwai van dam khdm phd vd sang tao, con

dwdng di ciia mot nghe si chan chinh noi chung thwang gap ghenh vd cd khi gap

nguy hiem" Nhung ban khoan ciia ong da dugc tai hien qua nhung tac pham ciia

ong nhu: Cd lau, Phien cho Gidt, Khach a que ra, Chiec thuyen ngoai xa, Ngwai

dan ba tren chuyen tau tdc hanh, tao nen dong chay va xuyen suot 16 trinh nghe

thuat trong ngoi biit cua Nguyen Minh Chau Song khi phan anh dai song xungquanh, noi ma no chiia dung day nhirng mau thuan va nhirng bieu hien ciia no.Nhieu khi giua cai ben trong va ben ngoai, cai hien tugng va ban chat, cai gia va cai

that "lat mat nhau", bay tru nhau Dieu nay, Nguyen Minh Chau rat y thiic khi nhin

nhan va danh gia cuoc song va con nguoi Vai nhung tac pham nhu Dira an cap,Sam vai, Ik nhung truyen ngan tieu bieu cho nhung bieu hien tren Sir tuong phan

trong truyen ngan ciia ong lam cho nguai doc phai giat minh khi nhan ra rang cuocsong khong dan gian, mot chieu Suy nghi cua con nguoi can phai chinh chan khiquyet dinh lam mot viec gi do

Nhin chung, dac diem truyen ngan ciia Nguyen Minh Chau tham dam triet linhan sinh sau sac Qua moi cau truyen la mot bai hoc de doi dugc the hien qua loisong va cuoc dai ciia rung nhan vat Nhung tac pham ciia ong chiia dung nhieu suynghi chan tra ve cuoc song kho khan, gian kho ciia nhung so phan con nguai trongthai chien va ca trong thai binh Truyen ngan cua Nguyen Minh Chau da xay dungdugc nhung hinh tugng nhan vat dac sac co siic thu hut va gay dugc an tugng trong

long nguoi doc nhu Thai va Luc trong Cd lau, lao Khiing trong Khdch d que ra vd

Phien cho Gidt hay Quy trong truyen Ngwai dan ba tren chuyen tau tdc hanh.

Nhung truyen ngan co noi dung triet hgc, doi khi mang ca mau sac "vien tuong ciiaNguyen Minh Chau, nhu vay, khong phai la duoi theo cai bong ma ho cua nhung sirtrim tuong tu bien, trai lai, la nhung sang tao in dam nhung thao thiic suy nghi cuanha van tren hang loat van de cap thiet da va dang dien ra trong dai song y thiic ciia

xa hoi chiing ta Chieu sau moi me trong sang tac truyen ciia Nguyen Minh Chauchinh la nay sinh trong sir doi mai cac binh dien nhan thiic dai song, manh dan ditim nhieu each the hien khac nhau, tu lam phong phu cac kha nang nghe thuat ciiaminh va ciia chung nen van xuoi chiing ta, von dang buac vao mot thai ky phat trien

quanh " Ngon ngu ciia nhan vat trong truyen cua Nguyen Minh Chau mang ca the

hoa sau sac Tir nhiing ngon ngu chan que binh di nhu lao Khiing trong Khdch d

que ra chan chat, hien lanh "Chu day [ ] vo chau vira de No ten la Hue" Hay

trong Bwc tranh nguai hoa sT thich triet chinh luan trong giao tiep "Kho khan Id

nhirng thir nghe khac, nhung cong viec khac,vi nhw nhirng ngwai buon ban gian lan, chir nhw cdi nghe ciia anh, thai nao ma so tdc chang moc ra, ngwai ta bao gia ma

chang phdi cat tdc".

Dac biet, trong truyen ngan ciia Nguyen Minh Chau truac va sau 1975,

nguai doc luon tim thay o do nhung tir ngu giau hinh anh va cam xiic Cai "Soi chi

GVHD: Nguyen Lam Dien SVTH: Chau Van Nhan

xanh ong anh" trong Manh trang cuoi rirng da lam xao xuyen tam hon cua bao the

he Sgi chi xanh ay mai mai ong anh qua thai gian va mua bom, lira dan No khiic

sau vao trong long nguoi doc bao noi niem xao xuyen Trai qua thai gian, khi hoabinh trang viet cua ong mang net buon ruai rugi vai nhung vui buon trong cuoc

song Tung trang viet ciia ong mang net tru tinh sau lang "Ben kia nhirng hang cay

bang lang, trai dau thu dem den cho song Hong mot mau do nhat, mat song nhw rong them ra, vdm trai ciing nhw cao hon Nhirng tia ndng sdm dang tir tir di chuyen tir mat nwdc len" dugc Nguyen Minh Chau mieu ta trong truyen ngan Ben que.

Trong sang tac, Nguyen Minh Chau rat quan tam den viec sir dung tir ngu.Vay nen a tirng thai diem, tung hoan canh, tirng nhan vat khac nhau, tac gia co each

su dung tir ngu Neu truac nam 1975, xuat phat tir yeu cau cua thai dai, ngon ngutruyen ngan ciia Nguyen Minh Chau chi mang tinh dan thanh, mot gigng Nhungcang ve sau truyen ngan ciia Nguyen Minh Chau ang co sir linh hoat, uyen chuyentrong viec sii dung tu ngii nen sir da thanh da giong la mot dac diem ca ban trongtruyen ngan cua Nguyen Minh Chau Dieu nay dugc the hien qua sir tac dong hoatron giira ngon ngu tac gia, ngon ngii nguai ke chuyen va ngon ngii nhan vat Dokhuon kho cua the loai va sir tirng trai trong sang tac, ngon ngu trong truyen nganciia Nguyen Minh Chau da dat dugc sir co dgng, ham xiic va mang tinh khai quatcao Ta da biet van hgc la loai hinh nghe thuat ngon tu, ngon tu la chat lieu co banciia van hoc Ngon ngu van hg la mot loai hinh thai hoat dong mang y nghia tham

my giup cho nha van xay dung nen nhiing hinh tuong van hoc Trong sang tac cuaminh Nguyen Minh Chau rat quan tam den viec sii dung tir ngu Vay nen o tirngthai diem, tirng hoan canh, tung nhan vat khac nhau, tac gia co each su dung tir ngii

khac nhau.

Tu cam hiing ca nggi sang sau lang, suy tu nguoi doc khong chi thay dugctai nang nghe thuat ciia ong a the loai tieu thuyet ma con nhan thay sir sac sao cuaNguyen Minh Chau trong truyen ngan That sir con duang tim den thanh cong a theloai truyen ngan ciia Nguyen Minh Chau da trai qua nhieu kho khan, vat va Bangtam huyet ciia minh ong tim toi kham pha cai moi me trong cuoc song qua nhiingtrang van gan gui vai thuc tai Doi vai ong sang tac van chuang la mot qua trinh renluyen, sang tao, Do phai la qua trinh lao dong nhiet tinh, hang say, kham pha dencung moi van de ciia cuoc song

Sau 1975, con duang doi moi van hgc bat dau Doi moi tu noi dung dennghe thuat, Nguyen Minh Chau dugc coi la nha van tieu bieu cho chan duong doimoi nay Cai mai trong cac tac pham ciia ong dugc the hien qua tam ly nhan vat,hinh anh nhan vat va ca cot truyen mang tinh hien dai Tu nhung khia canh cua cuoc

song ong phan anh cuoc song day kho khan, moi tac pham la mot biic tranh ciia xa

hoi qua do ong bgc bach nhung suy tu cua minh ve thai the Nhung dong gop cua

Nguyen Minh Chau a giai doan nay mang y nghia het sue to lan, nhung truyen nganciia ong vai nhirng tim toi phat hien cai mai da phan anh diing va sau sac vai thuc te

ma chinh ong chiing kien qua nhirng cam quan cua minh ong da viet len nhirngdieu tam huyet, nhung suy tu, chan cho cua minh ve cuoc song hien tai

Trai qua thai gian, ngoi biit cua ong dugc toi luyen va tra nen sau sac han,tung tac pham mang mot dau an lam cho nguai dgc xao xuyen, tha thiet vai trangvan ciia ong va dua nguai dgc cam nhan, thau hieu dugc nhung gia tri cua cuocsong Ngoai ra, ong con cho thay dugc trach nhiem ciia nguai cam biit khi tao radiia con tinh than cua minh Tu nhirng doi mai trong ngoi biit cua minh, NguyenMinh Chau da dong gop vao sir chuyen bien ve quan diem doi mai nghe thuat trongthai ki doi mai van hgc ca ve ngi dung den nghe thuat