Quan điểm của chủ nghĩa mác lênin về thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội và sự phát triển logistics trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở việt nam hiện nay

Quan điểm cÿa chÿ nghĩa Mác - Lênin vÁ thái kỳ quá độ lên chÿ nghĩa xã hội là một trong những nội dung chính thuộc bộ môn Chÿ nghĩa xã hội khoa hác.. Chính vì tính thái đ¿i cÿa quan điểm

Đ¾I HàC QUÞC GIA TP Hà CHÍ MINH TR¯âNG Đ¾I HàC BÁCH KHOA

úû

ĐÀ TÀI:

QUAN ĐIÂM CĂA CHĂ NGH)A MÁC - LÊNIN VÀ THâI Kþ QUÁ ĐÞ LÊN

Thành ph ố Hồ Chí Minh – 2022

TR¯àNG Đ¾I HàC BÁCH KHOA

KHOA KHOA HàC ĀNG DĀNG

B Þ MÔN LÝ LUÀN CHÍNH TRÞ

Môn: CHĂ NGH)A XÃ HÞI KHOA HàC (MSMH: SP1035)

Nhóm/Lớp: L09, Tên nhóm: 6, Học kỳ: HK212, Năm học: 2021-2022

Đề tài:

QUAN ĐIÂM CĂA CHĂ NGH)A MÁC - LÊNIN VÀ THâI Kþ QUÁ ĐÞ LÊN CHĂ NGH)A XÃ HÞI VÀ SĀ PHÁT TRIÂN

LOGISTICS TRONG TH âI Kþ QUÁ ĐÞ LÊN CHĂ NGH)A XÃ HÞI ä VIàT NAM HIàN NAY

1 2114688 Nguyễn Phát Tài Ph ần mã bài, k¿t luận, tổng hÿp báo cáo 100%

Họ và tên nhóm trưởng: Nguyễn Phát Tài, Số ĐT: 0812447129, Email: tai.nguyenbk2709@hcmut.edu.vn

Nh Án xét căa giáo viên:

GI ÀNG VIÊN

(Ký và ghi rõ họ, tên)

M ĀC LĀC

PH ÀN Mä ĐÀU 2

Ch°¡ng 1 QUAN ĐIÂM CĂA CHĂ NGH)A MÁC - LÊNIN VÀ THâI Kþ QUÁ ĐÞ LÊN CHĂ NGH)A XÃ HÞI 4

1.1 Tính t¿t y¿u căa thãi kÿ quá đß lên chă ngh*a xã hßi 4

1.1.1 Khái niệm vÁ thái kỳ quá độ lên chÿ nghĩa xã hội 4

1.1.2 Tknh tất y¿u khách quan cÿa thái kỳ quá độ lên chÿ nghĩa xã hội 5

1.2 Đặc điÃm căa thãi kì quá đß lên chă ngh*a xã hßi 6

1.2.1 Trên lĩnh vực kinh t¿ 7

1.2.2 Trên lĩnh vực chknh trß 7

1.2.3 Trên lĩnh vực t° t°ãng – vn hoá 8

1.2.4 Trên lĩnh vực xã hội 8

Ch°¡ng 2 SĀ PHÁT TRIÂN LOGISTICS TRONG THâI Kþ QUÁ ĐÞ LÊN CH Ă NGH)A XÃ HÞI ä VIàT NAM HIàN NAY 9

2.1 Khái quát logistics å Viát Nam 9

2.1.1 Khái niệm tổng quan vÁ logistics 9

2.1.2 Vß th¿ cÿa logistics trong thái kỳ trong thái kỳ quá độ lên chÿ nghĩa xã hội ã n°ßc ta hiện nay 9

2.2 Thāc tr¿ng vÁ logistics å Viát Nam hián nay 15

2.2.1 Những mặt tích cực và nguyên nhân 15

2.2.2 Những h¿n ch¿ và nguyên nhân 21

2.3 ĐÁ xu¿t giÁi pháp phát triÃn logistics Viát Nam trong giai đo¿n ti¿p tāc quá đß lên chă ngh*a xã hßi thãi gian tái 25

K ¾T LUÀN 27

TÀI LIàU THAM KHÀO 28

PH ÀN Mä ĐÀU

1 Lý do ch án đÁ tài

Logistics là một trong những vấn đÁ, khía c¿nh mßi nhận đ°ÿc nhiÁu sự quan tâm t¿i Việt Nam bãi tầm quan tráng cùng những giá trß mà lĩnh vực này đem đ¿n, cũng nh° h°ßng phát triển cho lĩnh vực này trong t°¡ng lai Tuy vậy, để có thể phát triển nhiÁu h¡n, yêu cầu tối thiểu thi¿t y¿u mà chúng ta buộc phải có là phải hiểu đúng và đÿ vÁ khái niệm này Do vậy, tr°ßc h¿t đÁ tài sẽ để cập đ¿n đßnh nghĩa và làm rõ vÁ khái niệm logistics, tổng quan đ°ÿc tình tr¿ng logistics trong thái kỳ quá độ lên chÿ nghĩa xã hội

ã Việt Nam hiện nay

Quan điểm cÿa chÿ nghĩa Mác - Lênin vÁ thái kỳ quá độ lên chÿ nghĩa xã hội là một trong những nội dung chính thuộc bộ môn Chÿ nghĩa xã hội khoa hác Dù ra đái cách đây khá lâu, quan điểm trên vẫn còn giá trß thực tiễn, đã đang và sẽ vẫn đ°ÿc áp dāng vào con đ°áng đi lên xã hội chÿ nghĩa cÿa các n°ßc đi theo chÿ nghĩa cộng sản trên th¿ gißi Chính vì tính thái đ¿i cÿa quan điểm cÿa chÿ nghĩa Mác - Lênin vÁ thái kỳ quá độ lên chÿ nghĩa xã hội, nhóm đã quy¿t đßnh k¿t hÿp quan điểm trên vào việc nghiên cāu lĩnh vực logistics, tuy khá mßi mẻ nh°ng đang dần thu hút sự chú ý ã Việt Nam Qua đó, làm rõ vÁ vai trò cÿa logistics trong thái kỳ quá độ lên chÿ nghĩa xã hội ã Việt Nam hiện nay

Cuối cùng, khi đã nắm bắt đ°ÿc các khái niệm và nhận đßnh đ°ÿc vai trò c¡ bản cÿa logistics trong thái trong thái kỳ quá độ lên chÿ nghĩa xã hội, chúng ta cũng phải đÁ cập đ¿n thực tr¿ng vÁ logistics hiện nay đã đáp āng đ°ÿc nhu cầu thực tiễn cÿa đất n°ßc

và luôn sẵn sàng cho giai đo¿n quá độ lên chÿ nghĩa xã hội cÿa n°ßc ta hay ch°a Xuất phát từ các lý do trên, nhóm đã chán đÁ tài <Quan điểm của chủ nghĩa Mác -

Lênin v ề thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội và sự phát triển logistics trong thời kỳ quá

độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam hiện nay= Thông qua việc thực hiện tốt đÁ tài, ta có

thể hiểu đ°ÿc quan điểm cÿa chÿ nghĩa Mác - Lênin vÁ thái kỳ quá độ lên chÿ nghĩa xã hội và chỉ rõ những điểm m¿nh cũng nh° điểm y¿u cÿa logistics t¿i Việt Nam, đồng thái

đÁ xuất ra những h°ßng phát triển cho logistics trong thái gian sắp tßi āng vßi chi¿n l°ÿc phát triển cÿa đất n°ßc

2 Nhi ám vā căa đÁ tài

Hoàn thành tốt đÁ tài mà nhóm đã chán đồng nghĩa vßi việc phải hoàn thành những māc tiêu cā thể d°ßi đây để làm sáng tỏ các vấn đÁ mà đÁ tài quan tâm đ¿n:

- Làm rõ quan điểm cÿa Chÿ nghĩa Mác - Lênin vÁ thái kỳ quá độ lên chÿ nghĩa xã hội

- Làm rõ vß th¿, tầm quan tráng cÿa lĩnh vực logistics đối vßi quá độ lên chÿ nghĩa xã hội ã Việt Nam

- Đánh giá thực tr¿ng logistics ã Việt Nam

- ĐÁ xuất một số giải pháp góp phần phát triển logistics Việt Nam trong giai đo¿n ti¿p tāc quá độ lên chÿ nghĩa xã hội sắp tßi

Ch°¡ng 1 QUAN ĐIÂM CĂA CHĂ NGH)A MÁC - LÊNIN VÀ THâI Kþ QUÁ

ĐÞ LÊN CHĂ NGH)A XÃ HÞI 1.1 Tính t ¿t y¿u căa thãi kÿ quá đß lên chă ngh*a xã hßi

1.1.1 Khái ni ám vÁ thãi kÿ quá đß lên chă ngh*a xã hßi

Các nhà sáng lập chÿ nghĩa xã hội khoa hác C.Mác và Ph.ngghen khi nghiên cāu lßch sử phát triển cÿa xã hội loài ng°ái, nhất là lßch sử xã hội t° bản, đã xây dựng nên hác thuy¿t vÁ hình thái kinh t¿ xã hội Hác thuy¿t v¿ch rõ những quy luật c¡ bản cÿa vận động xã hội, chỉ ra ph°¡ng pháp khoa hác để giải thkch lßch sử Hác thuy¿t hình thái kinh t¿ - xã hội cÿa C.Mác không chỉ làm rõ những y¿u tố cấu thành hình thái kinh t¿ -

xã hội mà còn xem xét xã hội trong quá trình bi¿n đổi và phát triển không ngừng Theo đó, hác thuy¿t hình thái kinh t¿ - xã hội cÿa chÿ nghĩa Mác - Lênin đã chỉ rõ: lßch sử xã hội đã trải qua 5 hình thái kinh t¿ - xã hội bao gồm cộng sản nguyên thÿy, chi¿m hữu nô lệ, phong ki¿n, t° bản chÿ nghĩa và cộng sản chÿ nghĩa So vßi các hình thái - kinh t¿ xã hội xuất hiện trong lßch sử, hình thái kinh t¿ - xã hội cộng sản chÿ nghĩa

có sự khác biệt vÁ chất, trong đó không có giai cấp đối kháng, con ng°ái từng b°ßc trã thành ng°ái tự do

Hác thuy¿t hình thái kinh t¿ - xã hội cÿa chÿ nghĩa Mác – Lênin đã chỉ ra tknh tất y¿u sự thay th¿ hình thái kinh t¿ - xã hội t° bản chÿ nghĩa bằng hình thái kinh t¿ - xã hội cộng sản chÿ nghĩa, đó là quá trình lßch sử tự nhiên Sự thay th¿ này đ°ÿc thông qua cách m¿ng xã hội chÿ nghĩa xuất phát từ hai tiÁn đÁ vật chất quan tráng nhất là sự phát triển cÿa lực l°ÿng sản xuất và sự tr°ãng thành cÿa giai cấp công nhân

Khi phân tkch hình thái kinh t¿ - xã hội cộng sản chÿ nghĩa, C.Mác và Ph.ngghen cho rằng, hình thái kinh t¿ - xã hội cộng sản chÿ nghĩa phát triển từ thấp lên cao qua hai giai đo¿n, giai đo¿n thấp và giai đo¿n cao; giữa xã hội t° bản chÿ nghĩa và xã hội cộng sản chÿ nghĩa là thái kỳ quá độ lên chÿ nghĩa cộng sản Trong tác phẩm Phê phán c°¡ng lĩnh Gôta (1975), C.Mác khẳng đßnh: <Giữa xã hội t° bản chÿ nghĩa và xã hội chÿ nghĩa cộng sản là một thái kì cải bi¿n cách m¿ng từ xã hội này sang xã hội kia Thkch āng vßi thái kỳ ấy là một thái kỳ quá độ chknh trß, và nhà n°ßc cÿa thái kỳ ấy không thể là cái

gì khác h¡n là nÁn chuyên chknh cách m¿ng cÿa giai cấp vô sản=1 Khẳng đßnh quan điểm cÿa C.Mác, V.I.Lênin cho rằng: <VÁ lý luận, không thể nghi ngá gì đ°ÿc rằng giữa chÿ nghĩa t° bản và chÿ nghĩa cộng sản, có một thái kỳ quá độ nhất đßnh=2 Thái kỳ đó chính là thái kỳ quá độ lên chÿ nghĩa xã hội

1.1.2 T ính t¿t y¿u khách quan căa thãi kÿ quá đß lên chă ngh*a xã hßi

Theo V.I.Lênin tất y¿u xảy ra quá độ lên chÿ nghĩa xã hội là do đặc điểm ra đái ph°¡ng thāc sản xuất cộng sản chÿ nghĩa và cách m¿ng vô sản quy đßnh Chÿ nghĩa t° bản và chÿ nghĩa xã hội khác nhau vÁ bản chất Chÿ nghĩa t° bản đ°ÿc xây dựng trên c¡ sã ch¿ độ t° hữu t° bản chÿ nghĩa vÁ các t° liệu sản xuất, dựa trên ch¿ độ áp bāc và bóc lột Chÿ nghĩa xã hội đ°ÿc xây dựng trên c¡ sã ch¿ độ công hữu vÁ t° liệu sản xuất, chÿ y¿u tồn t¿i d°ßi hai hình thāc là nhà n°ßc và tập thể, không còn các giai cấp đối kháng, không còn tình tr¿ng áp bāc, bóc lột

Vßi điểm xuất phát vÁ kinh t¿ - xã hội cÿa xã hội tiÁn t° bản và t° bản, sau khi giai cấp công nhân và nhân dân lao động trã thành chÿ thể cầm quyÁn, trong xã hội đó còn ch°a có đÿ những tiÁn đÁ vật chất, vn hóa và tinh thần cần thi¿t để thực hiện những chuẩn mực cÿa xã hội chÿ nghĩa xã hội Muốn đ¿t đ°ÿc những đặc tr°ng đó phải trải qua quá trình tổ chāc, xậy dựng để từng b°ßc cải t¿o các quan hệ kinh t¿ - xã hội t° bản

và tiÁn t° bản, phát triển lực l°ÿng sản xuất và thay đổi t°¡ng āng trên lĩnh vực quan hệ sản xuất, phát triển một c¡ cấu xã hội ti¿n bộ, đái sống vn hóa tinh thần lành m¿nh phù hÿp

Từ đây, vÁ mặt lý luận và thực tiễn, thái kỳ quá độ lên xã hội chÿ nghĩa thái kỳ quá lên chÿ nghĩa xã hội đ°ÿc phân thành hai hình thāc: quá độ trực ti¿p và quá độ gián ti¿p

Hình thāc quá độ từ chÿ nghĩa t° bản lên chÿ nghĩa xã hội đ°ÿc gái là quá độ trực ti¿p Bản chất cÿa thái kỳ quá độ lên chÿ nghĩa xã hội cÿa hình thāc này là sự giao thoa giữa chÿ nghĩa t° bản và chÿ nghĩa xã hội Đ¿n chÿ nghĩa xã hội, chÿ nghĩa t° bản chỉ còn l¿i <những dấu v¿t vÁ mái ph°¡ng diện kinh t¿, đ¿o đāc, tinh thần= Đây chknh là

1 C.Mác và Ph.ngghen, Toàn tập, NXB CTQG, H.1995, tập 19, trang 47

2 V.I.Lênin, Toàn t ập, Sđd, tập 39, tr 309

<giai đo¿n đầu= tr°ãng thành, cùng thuộc vÁ xã hội cộng sản chÿ nghĩa nói chung nh°

<giai đo¿n cao= <đã phát triển trên những c¡ sã cÿa chknh nó=

Hình thāc quá độ lên chÿ nghĩa xã hội từ xã hội tiÁn t° bản chÿ nghĩa đ°ÿc gái là quá độ gián ti¿p Đối vßi các n°ßc quá độ gián ti¿p lên xã hội chÿ nghĩa, cần thi¿t phải

có thái kỳ quá độ khá lâu dài từ chÿ nghĩa t° bản lên chÿ nghĩa xã hội – <những c¡n đau

đẻ kéo dài=3

Giai cấp công nhân mong muốn xây dựng xã hội chÿ nghĩa vßi t° cách là một ch¿

độ °u việt, tốt đ攃⌀p để thay th¿ xã hội t° bản chÿ nghĩa bất công, tàn ác là những đÁu tốt đ攃⌀p, là khác váng chknh đáng; song theo các nhà kinh điển, điÁu mong °ßc ấy không thể trã thành hiện thực vßi việc <cầu đ°ÿc °ßc thấy=, mà giai cấp công nhân phải có thái gian để cải t¿o xã hội cÿa do giai cấp bóc lột dựng lên và xây dựng nÁn móng ấy lâu dài cÿa chÿ nghĩa xã hội Chÿ nghĩa xã hội vßi t° cách là một ch¿ độ xã hội không thể ra đái tự phát trong lòng ch¿ độ t° bản chÿ nghĩa hay các xã hội tiÁn t° bản chÿ nghĩa Các

xã hội tr°ßc chỉ chuẩn bß những điÁu kiện vật chất để giai cấp công nhân thực hiện b°ßc quá độ lên chÿ nghĩa xã hội, còn bản thân công cuộc xây dựng chÿ nghĩa xã hội chỉ đ°ÿc thực hiện khi có c¡ sã vật chất – kỹ thuật cũng nh° vßi ki¿n trúc th°ÿng tầng vÁ chknh trß, t° t°ãng, vn hóa t°¡ng āng Sau khi giành đ°ÿc chknh quyÁn, giai cấp công nhân cũng không thể đem áp dāng ngay tāc khắc những nguyên tắc xây dựng chÿ nghĩa xã hội Bãi vì, những nguyên tắc xây dựng và bản chất cÿa chÿ nghĩa xã hội khác vßi các

xã hội tr°ßc, giai cấp thống trß cũ vừa mßi bß đánh b¿i vÁ chknh trß nh°ng ch°a bß tiêu diệt hoàn toàn, những tàn d° cÿa xã hội cũ còn in v¿t trong xã hội mßi Do đó cần có thái gian để ti¿n hành cải t¿o những tàn d° cÿa xã hội cũ, từng b°ßc xây dựng các nhân

tố mßi

1.2 Đặc điÃm căa thãi kì quá đß lên chă ngh*a xã hßi

Đặc điểm c¡ bản cÿa thái kỳ quá độ lên chÿ nghĩa xã hội là sự tồn t¿i đan xen lẫn nhau trong mối quan hệ vừa thống nhất vừa đấu tranh vßi nhau trên tất cả các lĩnh vực cÿa đái sống kinh t¿ - xã hội Xã hội cÿa thái kỳ quá độ là xã hội có sự đan xen cÿa nhiÁu tàn d° vÁ mái ph°¡ng diện kinh t¿, đ¿o đāc, tinh thần cÿa chÿ nghĩa t° bản và y¿u

3 V.I.Lênin, Toàn tập, Sđd, tập 13, tr 223

tố mßi mang tknh chất xã hội chÿ nghĩa cÿa chÿ nghĩa xã hội mßi phát sinh ch°a phải là chÿ nghĩa xã hội đã phát triển trên c¡ sã là chknh nó

Đây là thái kỳ cải t¿o cách m¿ng sâu sắc, triệt để xã hội t° bản chÿ nghĩa trên tất

cả các lĩnh vực kinh t¿, chknh trß, vn hóa, xã hội, xây dựng từng b°ßc c¡ sã vật chất -

kỹ thuật và đái sống tinh thần cÿa chÿ nghĩa xã hội Đó là thái kỳ lâu dài, gian khổ bắt đầu từ khi giai cấp công nhân và nhân dân lao động giành đ°ÿc chknh quyÁn để khi xây dựng thành công chÿ nghĩa xã hội Có thể khái quát những đặc điểm c¡ bản cÿa thái kỳ

quả độ lên chÿ nghĩa xã hội nh° sau:

1.2.1 Trên l*nh vāc kinh t¿

Thái kỳ quá độ từ chÿ nghĩa t° bản lên chÿ nghĩa xã hội, vÁ ph°¡ng diện kinh t¿, tất y¿u tồn t¿i tiÁn kinh t¿ nhiÁu thành phần, trong đó có thành phần đối lập ĐÁ cập tßi đặc tr°ng này, V.Lênin cho rằng: <Vậy thì danh từ quá độ có nghĩa là gì? Vận dāng vào kinh t¿, có phải nó có nghĩa là trong ch¿ độ hiện nay có những thành phần, những bộ phận, những mảnh cÿa cả chÿ nghĩa t° bản lẫn chÿ nghĩa xã hội không? Bất cā ai cũng thừa nhận là có Song không phải mỗi ng°ái thừa nhận điểm ấy đÁu suy nghĩ xem các thành phần cÿa k¿t cấu kinh t¿ - xã hội khác nhau hiện có ã Nga, chknh là nh° th¿ nào?

Mà tất cả then chốt cÿa vấn để l¿i chính là ã đó"4 T°¡ng āng vßi n°ßc Nga, V.I.Lênin cho rằng thái kỳ quá độ tồn t¿i 5 thành phần kinh t¿: Kinh t¿ gia tr°ãng; kinh t¿ hàng hóa nhỏ; kinh t¿ t° bằng kinh t¿ t° bản nhà n°ßc; kinh t¿ xã hội chÿ nghĩa

1.2.2 Trên l*nh vāc chính trß

Thái kỳ quá độ từ chÿ nghĩa t° bản lên chÿ nghĩa xã hội vÁ ph°¡ng diện chính trß,

là việc thi¿t lập, tng c°áng chuyên chính vô sản mà thực chất cÿa nó là việc giai cấp công nhân nắm và sử dāng quyÁn lực nhà n°ßc trấn áp giai cấp t° sản, ti¿n hành xây dựng một xã hội không giai cấp

Đây là sự thống trß vÁ chính trß cÿa giai cấp công nhân vßi chāc nng:

- Thực hiện dân chÿ đối vßi nhân dân, tổ chāc xây dựng và bảo vệ ch¿ độ mßi, chuyên chính vßi những phần tử thù đßch, chống l¿i nhân dân

4 V.I.Lênin: Toàn tập, t.36, Nxb Ti¿n bộ, Mátxc¡va, 1977, tr 362

- Là ti¿p tāc cuộc đấu tranh giai cấp giữa giai cấp vô sản đã chi¿n thắng nh°ng ch°a phải đã toàn thắng vßi giai cấp t° sản đã thất b¿i nh°ng ch°a phải thất b¿i hoàn toàn

Cuộc đấu tranh diễn ra trong điÁu kiện mßi - giai cấp công nhân đã trã thành giai cấp cầm quyÁn, vßi nội dung mßi - xây dựng toàn diện xã hội mßi, tráng tâm là xây dựng nhà n°ßc có tính kinh t¿ và hình thāc mßi - c¡ bản là hòa bình tổ chāc xây dựng

1.2.3 Trên l*nh vāc t° t°ång – văn hoá

Thái kỳ quá độ từ chÿ nghĩa t° bản lên chÿ nghĩa xã hội còn tồn t¿i nhiÁu t° t°ãng khác nhau, chÿ y¿u là t° t°ãng vô sản và t° t°ãng t° sản Giai cấp công nhân thông qua đội tiÁn phong cÿa mình là Đảng Cộng sản từng b°ßc xây dựng vn hóa vô sản, nÁn vn hoá mßi xã hội chÿ nghĩa, ti¿p thu giá trß vn hóa dân tộc và tinh hoa vn hóa nhân lo¿i,

bảo đảm đáp āng nhu cầu vn hóa - tinh thần ngày càng tng cÿa nhân dân

1.2.4 Trên l*nh vāc xã hßi

Do k¿t cấu cÿa nÁn kinh t¿ nhiÁu thành phần quy đßnh nên trong thái kỳ quá độ còn tồn t¿i nhiÁu giai cấp, tầng lßp và sự khác biệt giữa các giai cấp tầng lßp xã hội, các giai cấp, tầng lßp vừa hÿp tác, vừa đấu tranh vßi nhau Trong xã hội cÿa thái kỳ quá độ còn tồn t¿i sự khác biệt giữa nông thôn, thành thß, giữa lao động trk óc và lao động chân tay Bãi vậy, thái kỳ quá độ từ chÿ nghĩa t° bản lên chÿ nghĩa xã hội, vÁ ph°¡ng diện

xã hội là thái kỳ đấu tranh giai cấp chống áp bāc, bất công, xóa bỏ tệ n¿n xã hội và những tàn d° cÿa xã hội cũ để l¿i, thi¿t lập công bằng xã hội trên c¡ sã thực hiện nguyên tắc phân phối theo lao động là chÿ đ¿o

Ch°¡ng 2 SĀ PHÁT TRIÂN LOGISTICS TRONG THâI Kþ QUÁ ĐÞ LÊN

2.1 Khái quát logistics å Viát Nam

2.1.1 Khái niám tổng quan vÁ logistics

Logistics là một thuật ngữ có nguồn gốc từ ti¿ng Hy L¿p bao gồm nhiÁu công việc liên quan đ¿n hàng hóa Logistics là một phần cÿa chuỗi cung āng gồm các công đo¿n: lên k¿ ho¿ch, thực hiện và kiểm soát các luồng chuyển dßch cÿa hàng hóa, tiÁn tệ và thông tin Các ho¿t động trải dài từ quá trình đóng gói, vận chuyển, l°u kho, bảo quản đ¿n khi hàng hóa đ¿n tay ng°ái tiêu dùng cuối cùng

Luật th°¡ng m¿i Việt Nam cũng quy đßnh vÁ dßch vā logistics là <Dßch vā logistics ho¿t động th°¡ng m¿i, theo đó th°¡ng nhân tổ chāc thực hiện một hoặc nhiÁu công việc bao gồm nhận hàng, vận chuyển, l°u kho, l°u bãi, làm thÿ tāc hải quan, các thÿ tāc giấy

tá khác, t° vấn khách hàng, đóng gói bao bì, ghi ký mã hiệu, giao hàng hoặc các dßch

vā khác có liên quan đ¿n hàng hoá theo thoả thuận vßi khách hàng để h°ãng thù lao=5 Nh° vậy, logistics là khoa hác nghiên cāu tknh th°áng xuyên cÿa các ho¿t động cung āng và đảm bảo rằng các y¿u tố tổ chāc, vật chất và kỹ thuật thực hiện quá trình chknh theo māc tiêu Logistics có vai trò hỗ trÿ, k¿t nối, thúc đẩy phát triển kinh t¿ xã hội, giúp nâng cao nng lực c¿nh tranh, là ngành dßch vā có nhiÁu tiÁm nng và giá trß gia tng cao

2.1.2 Vß th¿ căa logistics trong thãi kÿ trong thãi kÿ quá đß lên chă ngh*a xã hßi å n°ác ta hián nay

Tính tất y¿u và đặc điểm cÿa thái kỳ quá độ lên chÿ nghĩa xã hội đÁu đòi hỏi những yêu cầu vÁ c¡ sã vật chất – kỹ thuật nhất đßnh Kể từ khi cả n°ßc Việt Nam b°ßc vào thái kỳ quá độ từ nm 1975 cho đ¿n nay, chúng ta đã trải qua những bi¿n động, thay đổi trên mái mặt trận nh° kinh t¿, vn hóa, xã hội Trong đó, nổi bật là nÁn kinh t¿ đã đ°ÿc Đảng và Nhà n°ßc phát triển theo h°ßng nÁn kinh t¿ thß tr°áng đßnh h°ßng xã hội chÿ nghĩa là nÁn kinh t¿ nhiÁu thành phần gắn vßi đặc điểm vÁ kinh t¿ trong thái kỳ quá độ lên chÿ nghĩa xã hội â nÁn kinh t¿ này, chúng ta không thể tồn t¿i và phát triển đ¡n lẻ,

5 Lu ật Th°¡ng m¿i (số 36/2005/QH11 ) ngày 14/06/2005

độc lập mà sự phát triển phải gắn liÁn vßi sự giao ti¿p, thông th°¡ng, trao đổi liên tāc giữa các chÿ thể kinh t¿ nội bộ trong n°ßc và giữa các chÿ nghĩa trong n°ßc và ngoài n°ßc Ràng buộc trong mối quan hệ chặt chẽ giữa các chÿ thể vßi nhau, nÁn kinh t¿ thß tr°áng theo đßnh h°ßng xã hội chÿ nghĩa cũng sẽ luôn mang trên mình những chuyển bi¿n, bi¿n động liên tāc theo thái gian Dễ dàng nhìn thấy, kinh t¿ thß tr°áng theo đßnh h°ßng xã hội chÿ nghĩa phát triển rõ ràng theo nguyên lý vÁ mối liên hệ phổ bi¿n và nguyên lý vÁ sự phát triển Mang những đặc tr°ng rõ rệt cÿa hai nguyên lý cÿa phép biện chāng duy vật, nÁn kinh t¿ n°ßc ta đặt ra những yêu cầu chặt chẽ và chắc chắn vÁ cầu nối giữa các chÿ thể kinh t¿ trong và ngoài n°ßc để có thể tồn t¿i và phát triển tr°ßc những bi¿n động cÿa xã hội và logistics chính là sÿi dây liên k¿t, là điÁu kiện tiên quy¿t

vÁ mặt kinh t¿ nhằm đ°a n°ßc ta có thể ti¿n lên theo con đ°áng xã hội chÿ nghĩa trong

thái gian sắp tßi

Ngoài ra, logistics còn nghiên cāu vÁ vấn đÁ kho bãi, việc vận chuyển các hàng hóa phân bố đÁu đặn đ¿n các vùng miÁn Logistics phát triển đồng nghĩa vßi việc hàng hóa sẽ dễ dàng phân bố từ thành thß đ¿n nông thôn, từ vùng phát triển đ¿n vùng kém phát triển h¡n Những hàng hóa tr°ßc đây chỉ có thể tồn t¿i ã các thß tr°áng nh° các thành phố lßn, các khu phát triển thì giá đây nhá công tác logistics tốt có thể đ°ÿc đ°a đ¿n đ¿n tận các vùng nông thôn, vùng sâu vùng xa Từ đó, khoảng cách phát triển giữa nông thôn và thành thß, giữa các vùng trong thái kỳ quá độ sẽ đ°ÿc rút ngắn l¿i dẫn đ¿n

có thể góp phần giảm đ°ÿc những bất công vốn có tr°ßc đây giữa các vùng Đây là một trong những māc tiêu trên ph°¡ng diện xã hội mà thái kỳ quá độ nhắm đ¿n

Trong những nm vừa qua, vßi nÁn kinh t¿ ngày càng mã rộng và đang trên đà phát triển, vấn đÁ logistics đã đ°ÿc Đảng và Nhà n°ßc nhận đßnh đ°ÿc tầm quan tráng cÿa nó tác động trong thái kỳ quá độ lên chÿ nghĩa xã hội T¿i Diễn đàn Logistics Việt

Nam 2021, Bộ tr°ãng Nguyễn Hồng Diên cho bi¿t, logistics là ngành dßch vā đ°ÿc ví

nh° là những <m¿ch máu= cÿa nÁn kinh t¿ quốc dân, có vai trò quan tráng trong việc k¿t nối, hỗ trÿ và thúc đẩy phát triển kinh t¿ - xã hội Thß tr°áng logistics t¿i Việt Nam đ°ÿc cộng đồng doanh nghiệp và các tổ chāc quốc t¿ đánh giá là một thß tr°áng đầy tiÁm nng

để phát triển m¿nh mẽ, nhất là sau khi đ¿i dßch Covid-19 đ°ÿc kiểm soát và các ho¿t động sản xuất, kinh doanh phāc hồi, tng tr°ãng trã l¿i Qua đó, vß th¿ cÿa logistics trong thái kỳ quá độ lên chÿ nghĩa xã hội ã n°ßc ta hiện nay đ°ÿc thể hiện rất rõ ràng

Nhận đßnh đ°ÿc vß th¿ cÿa lĩnh vực trong thái kỳ quá độ lên chÿ nghĩa xã hội, các y¿u tố tác động đ¿n logistics cũng đ°ÿc Đảng và nhà n°ßc xem xét và đánh giá chặt chẽ

để có thể đ°a ra những ph°¡ng h°ßng điÁu chỉnh:

Về nguồn nhân lực:

Hiện Việt Nam có khoảng 3000 công ty logistics, °ßc tknh đ¿n nm 2030, nhu cầu nhân lực logistics sẽ v°ÿt con số 200.000 Đồng thái, khả nng đáp āng nguồn nhân lực logistics chỉ đáp āng đ°ÿc khoảng 10% nhu cầu thß tr°áng, có thể nói nguồn nhân lực logistics cÿa Việt Nam đang thi¿u cả vÁ số l°ÿng và chất l°ÿng Tình tr¿ng thi¿u chuyên gia và lao động đ°ÿc đào t¿o bài bản trong lĩnh vực dßch vā cũng là vấn đÁ các công ty logistics Việt Nam đang đối mặt Theo k¿t quả nghiên cāu cÿa Hiệp hội, số l°ÿng lao động đ°ÿc đào t¿o bài bản vÁ dßch vā logistics chỉ chi¿m khoảng 5-7% lực l°ÿng lao động hiện t¿i trong lĩnh vực này

Trên thực t¿, quy mô đào t¿o chknh quy dài h¿n và đào t¿o ngắn h¿n ch°a thể đáp āng đ°ÿc nhu cầu nhân lực logistics cÿa các doanh nghiệp hiện nay Có tßi 85,7% doanh nghiệp Việt Nam phải tự đào t¿o và trau dồi tài nng logistics thông qua thực tiễn công việc Đặc biệt, một số công ty logistics lßn đã đầu t° xây dựng các trung tâm đào t¿o quản lý chuỗi cung āng và logistics cÿa riêng mình để đảm bảo māc tiêu phát triển cÿa chknh há

Về thương mại hàng hóa:

Theo số liệu thống kê s¡ bộ cÿa Tổng cāc Hải quan, tổng trß giá xuất nhập khẩu hàng hóa cả n°ßc trong tháng 12 đ¿t 66,21 tỷ USD, tng 6% so vßi tháng tr°ßc Trong

đó, trß giá xuất khẩu đ¿t 34,59 tỷ USD, tng 8,5% so vßi tháng tr°ßc (t°¡ng āng tng 2,7 tỷ USD); nhập khẩu đ¿t 31,62 tỷ USD, tng 3,1% (t°¡ng āng tng h¡n 1 tỷ USD) Tknh cả nm 2021, tổng trß giá xuất nhập khẩu hàng hóa cÿa cả n°ßc đ¿t 668,55 tỷ USD, tng 22,6% so vßi nm tr°ßc, t°¡ng āng tng 123,23 tỷ USD Trong đó trß giá hàng hóa xuất khẩu đ¿t 336,31 tỷ USD, tng 19%, t°¡ng āng tng 53,68 tỷ USD và nhập khẩu đ¿t 332,23 tỷ USD, tng 26,5%, t°¡ng āng tng 69,54 tỷ USD

BiÃu đá 1: Trß giá xu¿t khẩu, nhÁp khẩu và cán cân th°¡ng m¿i trong năm 2020 và năm 2021

(theo Tổng cāc HÁi quan)

Tổng cāc Hải quan ghi nhận tổng trß giá xuất nhập khẩu cÿa doanh nghiệp có vốn đầu t° trực ti¿p n°ßc ngoài (FDI) trong tháng 12 đ¿t 45,77 tỷ USD, tng 5,1% so vßi tháng tr°ßc, đ°a trß giá xuất nhập khẩu cÿa khối doanh nghiệp FDI trong nm 2021 đ¿t 463,43 tỷ USD, tng 24,6%, t°¡ng āng tng 91,55 tỷ USD so vßi nm 2020

VÁ xuất khẩu hàng hóa, trong nm 2021, trong nm 2021, tổng trß giá xuất khẩu đ¿t 336,31 tỷ USD, tng 19%, t°¡ng āng tng 53,68 tỷ USD so vßi cùng kỳ nm tr°ßc Các nhóm mặt hàng xuất khẩu chknh là: Điện tho¿i các lo¿i và linh kiện; máy vi tknh sản phẩm điện tử & linh kiện; máy móc, thi¿t bß, dāng cā và phā tùng khác; hàng dệt may; giày dép các lo¿i; gỗ và sản phẩm từ gỗ; sắt thép các lo¿i

Bi Ãu đá 2: Trß giá xu¿t khẩu 10 nhóm hàng lán nh¿t năm 2021 và so sánh vái năm 2020

(theo T ổng cục Hải quan)

VÁ nhập khẩu hàng hóa, tổng trß giá nhập khẩu trong nm 2021 là 332,23 tỷ USD, tng 26,5%, t°¡ng āng tng 69,54 tỷ USD so vßi nm tr°ßc Các nhóm mặt hàng nhập khẩu chknh vào n°ßc ta là: Máy vi tknh, sản phẩm điện tử và linh kiện; Máy móc, thi¿t

bß, dāng cā, phā tùng khác; Điện tho¿i các lo¿i và linh kiện; Nguyên phā liệu ngành dệt, may, da, giày; Ô tô nguyên chi¿c các lo¿i

Bi Ãu đá 3: Trß giá nhÁp khẩu 10 nhóm hàng lán nh¿t năm 2021 và so sánh vái năm 2020

(Theo T ổng cāc HÁi quan)

Về cơ sở hạ tầng:

Vßi sự phát triển nhanh chóng cÿa th°¡ng m¿i điện tử, thói quen tiêu dùng cÿa ng°ái tiêu dùng cũng ngày càng thay đổi, cách thāc giao dßch mua bán cũng chuyển từ ph°¡ng thāc mua truyÁn thống sang ph°¡ng thāc mua trực tuy¿n Bên c¿nh đó, kinh t¿

mã cửa, hội nhập ngày càng sâu rộng, xuất nhập khẩu hàng nm v°ÿt 500 tỷ đô la Mỹ; quy mô vận tải hàng hóa đ°áng bộ, đ°áng biển, đ°áng hàng không, đ°áng sắt rất lßn - đây là mảnh đất màu mỡ cho khãi nghiệp trong lĩnh vực logistics để tìm ki¿m c¡ hội Tuy vậy, vÁ c¡ cấu h¿ tầng vận tải, n°ßc ta vẫn ch°a có quá nhiÁu đột phá trong thái gian vừa qua Các vấn đÁ tiêu biểu có thể đÁ cập đ¿n nh° c¡ cấu cảng biển còn nhiÁu bất hÿp lý, hầu h¿t đ°áng bộ có mặt đ°áng còn h攃⌀p và chất l°ÿng đ°áng còn kém, các cảng biển và sông th°áng có quy mô nhỏ vßi các thi¿t bß bốc dỡ hàng hóa l¿c hậu,

cũ kĩ, kt đ°ÿc bảo trì nên tỉ lệ c¡ gißi hóa còn thấp, hệ thống đ°áng sắt còn l¿c hậu so vßi th¿ gißi, hệ thống cảng hàng không vẫn còn ch°a phát triển h¿t tiÁm nng Các vấn

đÁ này không chỉ ảnh h°ãng đ¿n logistics nói riêng mà còn ảnh h°ãng đ¿n việc phát