Chuyển đổi số Thách thức của các ngân hàng thương mại Việt Nam. Trong bối cảnh cách mạng công nghệ 4.0, Fintech không chỉ tác động đến hoạt động của các ngân hàng mà còn đóng vai trò quan trọng đến hoạt động của các doanh nghiệp, cá nhân trong cuộc sống hiện đại. Sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ số khiến các Ngân hàng thương mại có sự chuyển dịch mạnh mẽ từ mô hình kinh doanh truyền thống sang mô hình ngân hàng số. Bài viết đã phân tích hệ thống thanh toán điện tử mà các NHTM đã đang và triển khai thực hiện, đồng thời chỉ ra một số khó khăn trong việc chuyển đổi số của các NHTM Việt Nam trong bối cảnh các ngân hàng toàn cầu đã bước vào giai đoạn thứ 3 của Fintech
Trang 1See discussions, stats, and author profiles for this publication at: https://www.researchgate.net/publication/362544243
CHUYỂN ĐỔI SỐ – THÁCH THỨC CỦA CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI VIỆT NAM
Conference Paper · August 2022
CITATIONS
0
READS
6,235
4 authors, including:
Some of the authors of this publication are also working on these related projects:
Banking Development – Growth Nexus In Vietnam: An Application Of The ARDL Approach View project
Nguyen Thi Hong Anh
Industrial University of Ho Chi Minh City
16PUBLICATIONS 12CITATIONS
SEE PROFILE
Trang 2MỤC LỤC
PHẦN 1 ĐỘNG LỰC CHUYỂN ĐỔI CÔNG NGHỆ SỐ
1 SỐ HÓA NGÂN HÀNG - NHIỀU ĐỘT PHÁ CHO NGÀNH DỊCH VỤ TÀI CHÍNH VIỆT NAM .2
Phạm Xuân Hòe
2 ẢNH HƯỜNG CỦA HẠ TẦNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN VÀ TRUYỀN THÔNG ĐẾN TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ VIỆT NAM .14
Lê Trung Đạo, Nguyễn Quyết
3 AN TOÀN THÔNG TIN VÀ CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN Ý ĐỊNH SỬ DỤNG NGÂN HÀNG SỐ TẠI VIỆT NAM TRONG GIAI ĐOẠN COVID-19 .28
Hồ Thủy Tiên
4 CHUYỂN ĐỔI SỐ – THÁCH THỨC CỦA CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI VIỆT NAM .40
Nguyễn Thị Hồng Ánh, Võ Thị Thu Hằng, Nguyễn Thị Bích Thuỷ, Phan Phạm Bảo Hân
5 ICT INDEX – MỨC ĐỘ SẴN SÀNG CHO PHÁT TRIỂN VÀ ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN TRONG CHUYỂN ĐỔI SỐ .51
Phan Thị Hương, Nguyễn Thủy Tiên
6 ĐẠI DỊCH COVID-19: ĐỊNH HÌNH XU HƯỚNG TRẢI NGHIỆM KHÁCH HÀNG TRONG CÔNG CUỘC CHUYỂN ĐỔI SỐ .63
Đào Lê Kiều Oanh, Hà Thị Ngọc Hải
7 CHUYỂN ĐỔI SỐ TRONG LĨNH VỰC NGÂN HÀNG BÁN LẺ TẠI VIỆT NAM:
XU HƯỚNG TẤT YẾU HIỆN NAY .76
Nguyễn Mậu Bá Đăng
8 THÁCH THỨC CHUYỂN ĐỔI NGÂN HÀNG SỐ Ở VIỆT NAM .87
Phạm Đức Huy, Lâm Thị Hồng Nguyên
9 TIỀN SỐ CỦA NGÂN HÀNG TRUNG ƯƠNG .96
Phan Thị Linh
10 CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN Ý ĐỊNH CHỌN VÍ ĐIỆN TỬ TRONG MUA SẮM TRỰC TUYẾN: NGHIÊN CỨU TẠI BÌNH DƯƠNG TRONG GIAI ĐOẠN COVID-19 .105
Nguyễn Thị Kim Ngân
Trang 3CHUYỂN ĐỔI SỐ – THÁCH THỨC CỦA CÁC NGÂN HÀNG
THƯƠNG MẠI VIỆT NAM
ThS Nguyễn Thị Hồng Ánh *
ThS Võ Thị Thu Hằng *
ThS Nguyễn Thị Bích Thuỷ *
Phan Phạm Bảo Hân *
TÓM TẮT
Trong bối cảnh cách mạng công nghệ 4.0, Fintech không chỉ tác động đến hoạt động của các ngân hàng mà còn đóng vai trò quan trọng đến hoạt động của các doanh nghiệp, cá nhân trong cuộc sống hiện đại Sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ số khiến các Ngân hàng thương mại có sự chuyển dịch mạnh mẽ từ mô hình kinh doanh truyền thống sang
mô hình ngân hàng số Bài viết đã phân tích hệ thống thanh toán điện tử mà các NHTM
đã đang và triển khai thực hiện, đồng thời chỉ ra một số khó khăn trong việc chuyển đổi số của các NHTM Việt Nam trong bối cảnh các ngân hàng toàn cầu đã bước vào giai đoạn thứ 3 của Fintech.
Từ khóa: Công nghệ, ngân hàng số, Fintech.
1 GIỚI THIỆU
Sau cuộc khủng hoảng năm 2008, nền kinh tế thế giới bắt đầu khôi phục cùng với sự nổi lên của làn sóng các công ty khởi nghiệp tập trung vào lĩnh vực công nghệ trong tài chính Đánh dấu sự một giai đoạn cạnh tranh mới cho các tổ chức tài chính Fintech là viết tắt của từ “Financial Technology” đã ứng dụng các sáng tạo công nghệ cung cấp các dịch
vụ tài chính đa dạng với tiện ích tốt cho người tiêu dùng với chi phí thấp Sự hợp tác của công ty công nghệ truyền thông xã hội Facebook đã kết hợp với Western Union để thực hiện chuyển tiền quốc tế với các mức chào tỷ giá và hỗ trợ khách hàng theo thời gian thực trên ứng dụng facebook; Trang thương mại điện tử Amazon đã kết hợp với JPMorgan Chase để cung cấp các tài khoản qua ngân hàng; Sự hợp tác của Grap và Moca (dịch vụ thanh toán
kĩ thuật số hàng đầu tại Việt Nam) nhằm cung cấp các hình thức thanh toán không dùng tiền mặt cho khách hàng; Shopee – nền tảng thương mại điện tử hàng đầu Đông Nam Á và Đài Loan hợp tác với Visa – công ty công nghệ thanh toán toàn cầu với mục tiêu mang lại
Trang 4cuộc sống tốt hơn cho các cá nhân và doanh nghiệp thông qua công nghệ bao gồm phương thức thanh toán điện tử Từ đó, Fintech đã dần thay thế mô hình kết nối truyền thống khách hàng và ngân hàng, trước sự ảnh hưởng lớn của công nghệ số đến lĩnh vực tài chính – ngân hàng, các ngân hàng truyền thống ở Việt Nam đang đẩy mạnh thay đổi mô hình kinh doanh theo hình thức ngân hàng số giúp nâng cao chất lượng dịch vụ đến khách hàng và đáp ứng nhu cầu thị trường, từng bước khẳng định vai trò của công nghệ trong thời đại mới Đặc biệt trong giai đoạn hiện tại của nền kinh tế dưới sự tác động của đại dịch Covid-19, vai trò của công nghệ số trong việc phục vụ các hoạt động kinh doanh của ngân hàng và đáp ứng các nhu cầu về dich vụ của khách hàng “Fintech” là chủ đề được chú ý những năm gần đây, mặc dù sự tác động qua lại giữa công nghệ thông tin và dịch vụ tài chính không phải
là một chủ đề mới, và đã đã được thảo luận khá nhiều trong vài thập kỷ qua Berger (2003)
đã thảo luận về năng suất và ý nghĩa phúc lợi của khách hàng nhận được khi ngân hàng sử dụng công nghệ thông tin hiện đại Frame, Wall và White (2019) đã chỉ ra những đổi mới trong các sản phẩm dịch vụ ngân hàng có ý nghĩa đối với sự phát triển của fintech Fintech không chỉ giúp cải thiện và tự động hóa việc cung cấp và sử dụng các dịch vụ tài chính mà
về cốt lõi, fintech được sử dụng để giúp các công ty, chủ sở hữu doanh nghiệp và người tiêu dùng quản lý tốt hơn các hoạt động tài chính, quy trình và cuộc sống của họ bằng cách sử dụng phần mềm và thuật toán chuyên biệt được sử dụng trên máy tính và ngày càng phổ biến trên điện thoại thông minh
2 TỔNG QUAN VỀ NGÂN HÀNG SỐ
Fintech là việc sử dụng công nghệ để cung cấp tài chính mới và cải tiến các dịch vụ Hơn một thế kỷ quatrong khi công nghệ thông tin đã làm cho mọi thứ – từ máy tính đến ô
tô rẻ hơn và có nhiều chức năng hơn nhưng đơn giá của các sản phẩm trung gian tài chính dường như không thay đổi nhiều Đây chính là một phần động lực cho sự xuất hiện của fintech Philippon và Thomass (2014) ước tính rằng chi phí đơn vị của trung gian tài chính
ở Mỹ vẫn ở mức khoảng 2% trong 130 năm qua Vì vậy, có một “hứa hẹn” của fintech đó
là làm cho giá thành dịch vụ tài chính sẽ giảm đi nhằm cải thiện lợi ích cho khách hàng Hội đồng Bình ổn Tài chính (FSB) định nghĩa fintech là sự hỗ trợ công nghệ đến hệ thống tài chính nhằm tạo ra sự đổi mới trong các mô hình kinh doanh, ứng dụng, quy trình hoặc sản phẩm mới với tác động vật chất liên quan đến thị trường và tổ chức tài chính, và việc cung cấp các dịch vụ tài chính
Công nghệ số đang dần thay đổi cơ bản hình thức cung ứng các dịch vụ tài chính – ngân hàng Sự xâm nhập của các gã khổng lồ về công nghệ thông tin (IT) và bưu chính viễn thông vào cung ứng dịch vụ tài chính làm thay đổi căn bản bộ mặt ngành dịch cụ tài chính, phá đi tính độc tôn của ngân hàng trong lĩnh vực này Một nhân tố nữa góp phần tạo nên
Trang 5cách mạng trong ngành tài chính số, đó chính là sự tham gia sâu rộng của các công ty công nghệ trong lĩnh vực tài chính (Fintech) Với chi phí thấp hơn và phạm vi bao phủ rộng hơn, công nghệ số đang dần khiến các ngân hàng thay đổi mô hình kinh doanh truyền thống trên toàn cầu, từng bước khẳng định vai trò của công nghệ trong thời đại mới Tuy nhiên, sự ảnh hưởng của Fintech vừa mang lại các mặt tích cực và tiêu cực cho các ngân hàng Công nghệ
số và Fintech sẽ ngày càng phát triển và tạo sức ép đến các ngân hàng nhưng đồng thời, tạo
ra làn sóng đổi mới trong mô hình kinh doanh của hệ thống ngân hàng mang lại nhiều cơ hội cho các ngân hàng nếu họ nhanh chóng chuyển đổi số nâng cao vị thế cạnh tranh của mình (Vovchenko và cộng sự, 2017; Suryanto, 2016)
Ngày nay điện thoại thông minh là công cụ thiết yếu của mỗi cá nhân (Barnes, 2015), các ngân hàng mới đang vận hành các mô hình kĩ thuật số và cung cấp cho khách hàng các dịch vụ của ngân hàng trên điện thoại thông minh của họ Khách hàng thích truy cập vào ngân hàng bằng các kênh di động và trực tuyến cũng như thanh toán các giao dịch bằng thẻ hơn là sử dụng tiền mặt Theo thống kê Internet Việt Nam 2020, số lượng người truy cập
và sử dụng Internet là khoảng 68,17 triệu người, chiếm khoảng 70,35% tổng dân số Việt Nam Với số lượng lớn người sử dụng Internet cho thấy sự nhanh chóng, tiện lợi khi truy cập vào Internet nhằm đáp ứng nhu cầu của cá nhân, do đó, nhu cầu của khách hàng muốn thực hiện các hoạt động như chuyển tiền, thanh toán hay theo dõi số dư tài khoản,… chỉ cần thông qua điện thoại Trước sự phát triện mãnh mẽ của công nghệ 4.0 và nhu cầu của khách hàng ngày càng cao, ngân hàng với mô hình chuyển đổi số hoàn toàn có thể đáp ứng nhu cầu của khách hàng, đồng thời, nâng cao chất lượng sản phẩm, dịch vụ với chi phí thấp hơn Các lĩnh vực fintech làm thay đổi như: (i) tín dụng, tiền gửi và huy động vốn các dịch vụ; (ii) các dịch vụ thanh toán, bù trừ và quyết toán, bao gồm cả tiền tệ kỹ thuật số; (iii) đầu
tư dịch vụ quản lý (bao gồm cả giao dịch); và (iv) bảo hiểm và cuối cùng là Blockchain Việc áp dụng công nghệ số nhằm mục đích:
– Giảm chi phí tìm kiếm của các bên giao dịch;
– Đạt được hiệu quả kinh tế theo quy mô trong việc thu thập và sử dụng dữ liệu lớn; – Đạt được truyền thông tin rẻ hơn và an toàn hơn;
– Giảm chi phí xác minh
Trang 6• Đặt cáp xuyên Đại
Tây Dương đầu tiên
• Điện báo
• Thanh toán điện tử
và hệ thống thanh toán bù trừ
• ATM và ngân hàng trực tuyến
• Sử dụng công nghệ mới để cung cấp các dịch vụ tài chính trực tiếp cho khách hàng
Giai đoạn này,
Fintech chỉ dừng lại ở
việc giúp truyền tin
nhanh chóng các giao
dịch tài chính
Giai đoạn này việc sử dụng công nghệ thông tin ở các tổ chức tài chính truyền thống nhằm
nâng cao sản phẩm và dịch vụ
Là giai đoạn cạnh tranh mới cho các tổ chức tài chính
Fintech
1866 đến 1967
Fintech
1967 đến 2008
Fintech
2008 đến nay
Hình 2.1 Ba giai đoạn phát triển của Fintech
Nguồn: Thakor (2019)
3 KHUYNH HƯỚNG VÀ TƯƠNG LAI CỦA CÔNG NGHỆ SỐ ĐẾN NGÀNH TÀI CHÍNH NGÂN HÀNG
Vào năm 2007, các phần mềm đọc e-book phổ biến rộng khắp các cửa hàng điện tử trên thế giới nhưng chưa ai nhận thấy sẽ có một cuộc cách mạng đang đến gần Theo số liệu thống kê từ được công bố bởi Statista, thị trường sách kỷ thuật số ở Mỹ chỉ có giá 0,27
tỷ Đô la Mỹ vào năm 2008 nhưng đến năm 2015 tăng đến 5,69 tỷ Đô la Mỹ Điều này cho thấy, mọi người luôn sẵn lòng chi trả cho các dịch vụ công nghệ mới Và nhu cầu được trải nghiệm những sản phẩm dịch vụ ở các lĩnh vực tài chính ngân hàng cũng bắt đầu từ đây Nếu trước đây, các ngân hàng bán lẻ “độc quyền” kiểm soát lĩnh vực tài chính ngân hàng thì giờ đây không còn là nhà cung cấp duy nhất nữa Ngày nay, người tiêu dùng có thể mua sắm trực tuyến và chọn Paypal để thanh toán thay thế cho việc dùng thẻ thẻ ghi nợ Còn các doanh nghiệp từng phụ thuộc vào nguồn tín dụng ngân hàng thì nay có thể đi vay từ các nền tảng cho vay ngang hàng P2P Trong khi đó, ở lĩnh vực giao dịch ngoại hối, những dịch vụ như WeSwap là những người tham gia mới vào thị trường giao dịch tiền tệ, WeSwap cho phép người dùng từ nhiều quốc gia khác nhau tương tác và giao dịch đồng tiền nội tệ ở một
tỷ giá nội tệ định trước, rẻ hơn nhiều so với phí hoa hồng mà các công ty giao dịch tiền tệ
Trang 7truyền thống đang thu Đây là điều khá khác biệt so với sàn giao dịch truyền thống Ngoài
ra, thiết bị đeo tay thông minh sẽ dự báo tạo ra một cuộc cách mạng trong lĩnh vực ngân hàng khi các thiết bị này cho phép người dùng kiểm tra tài khoản ngân hàng, theo dõi lịch
sử giao dịch và tìm kiếm chi nhánh ngân hàng gần nhất
Sau cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008, người tiêu dùng bắt đầu quan tâm hơn đến tiền bạc của bản thân một cách cẩn thận Trước nhu cầu đó, một loạt các ứng dụng đã được tạo ra giúp người tiêu dùng quản lý tài chính cá nhân một cách hiệu quả và nhanh chóng, các ứng dụng này cho phép kết nối với tài khoản ngân hàng của người dùng
và sau khi tính toán toàn bộ các khoản chi tiêu của họ, ứng dụng sẽ báo cáo số tiền còn lại
để tiết kiệm dài hạn
Một khi các kênh và công cụ thay thế tài chính trở nên phổ biến và được chấp nhận bởi khách hàng, Fintech sẽ lập lại lịch sử từng xảy ra với E-book đó là, một lượng đại đa
số người tiêu dùng và khách hàng doanh nghiệp nhận thấy các giải pháp công nghệ được cung cấp bởi những nhà cung cấp mới là một sự thay thế khả thi, tiện lợi và phù hợp hơn so với các dịch vụ được cung cấp bởi các ngân hàng truyền thống hiện có Do vậy, các công
ty Fintech và các ngân hàng có thể cùng nhau hợp tác để tạo ra một hệ sinh thái nhằm đáp ứng tốt hơn nhu cầu của khách hàng và thu hẹp khoảng cách giữa các dịch vụ được cung cấp bởi các ngân hàng và nhu cầu thực tế của khách hàng trong tương lai
4 THỰC TRẠNG HỆ THỐNG THANH TOÁN ĐIỆN TỬ CỦA HỆ THỐNG NHTM VIỆT NAM
Thị phần của các NHTM có xu hướng giảm do sự chia sẻ thị phần với các công ty Fintech Theo Thống kê của Ngân hàng Nhà Nước Việt Nam (NHNN) cho thấy rằng tính đến năm 2020, có 4,2 triệu người dùng ví điện tử trên tổng số 100 triệu dân
Theo một báo cáo được thực hiện bởi Fintech News Sigapore, số lượng các công ty khởi nghiệp trong lĩnh vực Fintech ở Việt Nam năm 2017 là 44 công ty thì đến năm 2020 tăng lên với số lượng là 118 công ty, tương ứng tăng gấp ba lần so với năm 2017 Trong đó, hoạt động cung ứng dịch vụ thanh toán chiếm tỷ trọng cao nhất là 31% trong tất cả các dịch
vụ của các công ty khởi nghiệp Fintech Trước sự phát triển và ảnh hưởng mạnh mẽ của Fintech đến ngành Tài chính – ngân hàng, các NHTM đã từng bước chuyển đổi mô hình hoạt động theo hướng công nghệ số
Các NHTM Việt Nam đã và đang ứng dụng, triển khai những công nghệ mới nhất trong hoạt động kinh doanh nói chung, dịch vụ thanh toán nói riêng, đặc biệt về dịch vụ Internet, dịch vụ qua thiết bị di động, dịch vụ thẻ Các NHTM từng bước thay đổi và nâng cao hệ thống dịch vụ thanh toán, tất cả các hệ thống và công cụ thanh toán được làm 2 phần:
hệ thống thanh toán truyền thống và hệ thống thanh toán điện tử
Trang 8Bảng 4.1 Hệ thống thanh toán truyền thống và điện tử
Hệ thống thanh toán truyền thống Hệ thống thanh toán điện tử
QR Code
Nguồn: Nhóm tác giả tổng hợp
Theo đề suất của NHNN Việt Nam, ngày 30/12/2016, Chính phủ đã ban hành Quyết định số 2545/QĐ-TTg phê duyệt Mục tiêu cụ thể được đề án đưa ra đó là đến cuối năm
2020, tỉ trọng Tiền mặt trên Tổng phương tiện thanh toán ở mức thấp hơn 10% Theo đó, các NHTM đẩy mạnh thanh toán thẻ qua các thiết bị chấp nhận thẻ tại các điểm bán hàng
và cung ứng dịch vụ
20,000,000
40,000,000
60,000,000
80,000,000
100,000,000
120,000,000
Hình 3.1 Số lượng giao dịch qua máy POS trong giai đoạn 2017 – 2020
Nguồn: Vụ thanh toán của NHNN
Theo hình 3.1, ta thấy số lượng giao dịch thanh toán thẻ thông qua POS tăng qua hàng năm Đến năm 2020, số lượng giao dịch đặt 111 triệu giao dịch và toàn thị trường có khoảng 280 nghìn thiết bị được chấp nhận thẻ POS được lắp đặt Với số lượng giao dịch và
số lượng thiết bị tăng theo hàng năm, cho thấy hoạt động thanh toán không dùng tiền mặt trong nền kinh tế Việt Nam đã có nhiều chuyển biến mạnh mẽ Theo báo cáo của NHNN,
tỷ trọng tiền mặt trên tổng phương tiện thanh toán có xu hướng giảm dần qua các năm, từ 11,33% năm 2019 xuống còn khoảng 11,05% hiện nay Tỉ lệ người dân có tài khoản tại NHTM ở mức khá cao Tính đến cuối năm 2020, số lượng thẻ do các NHTM phát hành cũng tăng lên nhanh, đến nay đạt khoảng 94 triệu thẻ nội địa và khoảng 17 triệu thẻ quốc tế Đối với hệ thống thanh toán điện tử qua Internet Baking, Mobile Banking được sử dụng một cách phổ biến với số lượng khách hàng giao dịch qua tin nhắn hay app của các
Trang 9ngân hàng tăng qua hàng năm Theo số liệu từ NHNN, tính đến tháng 8/2020 số lượng thanh toán qua kênh internet đạt 282,4 triệu món Thông qua kênh điện thoại di động, số lượng giao dịch đạt 682,3 triệu món Tính trong tổng 5 năm qua, số lượng thanh toán qua kênh Internet tăng 262,5% và thanh toán di động tăng 1.000% về số lượng Sự tăng lên về
số lượng giao dịch qua Internet Baking, Mobile Banking dẫn đến giá trị giao dịch cũng tăng đáng kể qua các năm
5.00
10.00
15.00
20.00
25.00
2017 2018 2019 2020
GIÁ TRỊ GIAO DỊCH
Internet Banking Mobile Banking
Hình 3.2 Giá trị giao dịch qua Internet Baking, Mobile Banking
Nguồn: Nhóm tác giả tổng hợp
Hình 3.2 phản ảnh giá trị giao dịch qua Internet Baking, Mobile Banking tăng rõ rệt qua các năm, cụ thể giá trị giao dịch qua Internet Baking năm 2018 là 11,21 triệu tỷ đồng tăng 19,5% so với năm 2017, năm 2019 đạt 17,69 triệu tỷ đồng tương ứng tăng 57,8% so với năm 2018, năm 2020 giá trị giao dịch đạt 22,2 triệu tỷ đồng tương ứng tăng 25,5% so với năm 2019 Đối với giá trị giao dịch qua Mobile Banking năm 2018 là 1,03 triệu tỷ đồng tương ứng tăng 149,6% so với năm 2017, năm 2019 đạt 4,26 triệu tỷ đồng giá trị giao dịch tăng 312,7% so với năm 2017, năm 2020 giá trị giao dịch đạt 9,6 triệu tỷ đồng tăng tương ứng 125,4% so với năm 2019 Sự tăng nhanh về số lượng giao dịch và giá trị giao dịch qua Mobile Baking một phần thông qua tính năng thanh toán bằng mã phản hồi nhanh (QR code) Theo báo cáo của NHNN, tính đến năm 2020 có khoảng 30 ngân hàng sử dụng QR code, toàn thị trường có hơn 90.000 điểm chấp nhận thanh toán bằng QR code với số lượng giao dịch và giá trị giao dịch đến quý 3/2020 lần lượt là 2,89 triệu món, 1.820 tỷ đồng QR code được cung cấp qua phần mềm của ngân hàng trên điện thoại giúp cho việc thanh toán trở nên nhanh chóng đồng thời tính bảo mật cho người dùng tốt hơn
Trang 10Các NHTM đã cung ứng các chương trình số hóa cụ thể như Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) ứng dụng dịch vụ ngân hàng số VCB Digibank, Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) phát động chiến dịch chuyển đổi số trên nền khách hàng “BIDV Digi Up”, Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam (VietinBank) với kế hoạch xây dựng ứng dụng “chatbot” (robot tự động nói chuyện, tương tác với khách hàng) “đa nhiệm” hơn, Ngân hàng Quân đội (MBBank) tiếp tục được đẩy mạnh với các ứng dụng ngân hàng số App MBBank (dành cho khách hàng cá nhân) và Biz MBBank (dành cho khách hàng doanh nghiệp), TPBank triển khai LiveBank giúp khách hàng đăng ký vân tay và nhận diện khuôn mặt trong vòng 1 phút và công nghệ định danh điện tử (eKYC) giúp khách hàng đăng ký, đăng nhập tài khoản trong vòng 5 giây, VIB ứng dụng trí tuệ nhân tạo và dữ liệu lớn vào quy trình phát hành thẻ tín dụng dành riêng cho mua sắm trực tuyến Online Plus
Trước sự phát triển mạnh mẽ của hệ thống thanh toán điện tử, số lượng giao dịch qua POS, Internet Banking, Mobile Banking tăng nhanh, dẫn đến giảm thiểu được số lượng khách hàng giao dịch tại quầy Đặc biệt, theo báo cáo NHNN, số lượng và giá trị thanh toán qua ATM gần như không tăng trong khi các kênh thanh toán không dùng tiền mặt khác tăng mạnh Trước kia, Napas xử lý 90% giao dịch là qua ATM nhưng hiện nay, số lượng giao dịch qua ATM chỉ còn chiếm 6% tổng số giao dịch
50,000,000
100,000,000
150,000,000
200,000,000
250,000,000
300,000,000
SỐ LƯỢNG GIAO DỊCH
Hình 3.3 Số lượng giao dịch qua ATM của các NHTM giai đoạn 2017-2020
Nguồn: Vụ thanh toán của NHNN
Ta thấy trên hình 3.3, số lượng giao dịch qua ATM năm 2018 tăng 14,41% so với năm
2017, năm 2019 tăng 15,47% so với năm 2018 và năm 2020 tăng 2,38% so với năm 2019
Ta thấy, số lượng giao dịch qua ATM tăng không đáng kể qua các năm Đồng thời, theo Báo cáo của NHNN số lượng thiết bị của ATM tăng nhẹ qua các năm, năm 2018 tăng 5,86% so với năm 2017, năm 2019 tăng 3,23% so với năm 2018 và năm 2020 tăng 2,34% so với năm
2019 Trước sự biến động nhẹ của kênh giao dịch qua ATM, thói quen của khách hàng dần