1.2.Cấu tạo hệ thống điều hòa không khí trên ô tôHệ thống điều hòa không khí nói chung và ô tô nói riêng bao gồm các bộ phận vàthiết bị nhằm thực hiện một chu trình lấy nhiệt từ môi trườ
Trang 1MỤC LỤC
L I NÓI Đ UỜI NÓI ĐẦU ẦU 3
CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN HỆ THỐNG ĐIỀU HÒANG 1 T NG QUAN H TH NG ĐI U HÒAỔNG QUAN HỆ THỐNG ĐIỀU HÒA Ệ THỐNG ĐIỀU HÒA ỐNG ĐIỀU HÒA ỀU HÒA KHÔNG KHÍ 4
1.1 Công d ng, yêu c u, phân lo i ụng, yêu cầu, phân loại ầu, phân loại ại h th ng đi u hòa không khí ô tôệ thống điều hòa không khí ô tô ống điều hòa không khí ô tô ều hòa không khí ô tô 4
1.1.1 Công d ng:ụng, yêu cầu, phân loại 4
1.1.2 Yêu c u:ầu, phân loại 4
1.1.3 Phân lo i h th ng đi u hòa không khí.ại ệ thống điều hòa không khí ô tô ống điều hòa không khí ô tô ều hòa không khí ô tô 4
1.2.C u t o h th ng đi u hòa không khí trên ô tôấu tạo hệ thống điều hòa không khí trên ô tô ại ệ thống điều hòa không khí ô tô ống điều hòa không khí ô tô ều hòa không khí ô tô 6
1.3 C u t o nguyên lý ho t đ ngấu tạo hệ thống điều hòa không khí trên ô tô ại ại ộng các chi ti t trongết trong h th ng đi u hòa không khíệ thống điều hòa không khí ô tô ống điều hòa không khí ô tô ều hòa không khí ô tô 7 1.3.1 Máy nén 7
1.3.2 B ng ng t (giàn nóng)ộng ưng tụ (giàn nóng) ụng, yêu cầu, phân loại .12
1.3.3 C u t o và nguyên lý ho t đ ngấu tạo hệ thống điều hòa không khí trên ô tô ại ại ộng 12
1.3.4 B b c h i (giàn l nh)ộng ống điều hòa không khí ô tô ơi (giàn lạnh) ại .13
1.3.5 Bình l c và hút mọc và hút ẩm ẩm 15
1.3.6 Bình tích th yủy 17
1.3.7 Van ti t l u.ết trong ưng tụ (giàn nóng) 18
1.3.8 Ga l nhại 19
CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN HỆ THỐNG ĐIỀU HÒANG 2 PHÂN TÍCH K T C U VÀ KI M NGHI M H TH NG ĐI U HÒA XE ẾT CẤU VÀ KIỂM NGHIỆM HỆ THỐNG ĐIỀU HÒA XE ẤU VÀ KIỂM NGHIỆM HỆ THỐNG ĐIỀU HÒA XE ỂM NGHIỆM HỆ THỐNG ĐIỀU HÒA XE Ệ THỐNG ĐIỀU HÒA Ệ THỐNG ĐIỀU HÒA ỐNG ĐIỀU HÒA ỀU HÒA KIA SORENTO 2015 21
2.1 Gi i thi u xe Kia sorento 2015ới thiệu xe Kia sorento 2015 ệ thống điều hòa không khí ô tô 21
2.2 Khái quát h th ng đi u hòa.ệ thống điều hòa không khí ô tô ống điều hòa không khí ô tô ều hòa không khí ô tô 27
2.2.1 S đ h th ng đi u hòa không khí t đ ng trên xe Kia Sorento 2015.ơi (giàn lạnh) ệ thống điều hòa không khí ô tô ống điều hòa không khí ô tô ều hòa không khí ô tô ự động trên xe Kia Sorento 2015 ộng 27
2.2.2 Nguyên lý làm vi c c a h th ng đi u hòa không khí xe Kia Sorento 2015.ệ thống điều hòa không khí ô tô ủy ệ thống điều hòa không khí ô tô ống điều hòa không khí ô tô ều hòa không khí ô tô 29
2.2.3 Các thành ph n chính trong h th ng đi n l nh trên xe Kia Sorento 2015.ầu, phân loại ệ thống điều hòa không khí ô tô ống điều hòa không khí ô tô ệ thống điều hòa không khí ô tô ại 30
2.3 Xác đ nh l p cách nhi t c a tr n.ịnh lớp cách nhiệt của trần ới thiệu xe Kia sorento 2015 ệ thống điều hòa không khí ô tô ủy ầu, phân loại .38
2.3.1 K t c u.ết trong ấu tạo hệ thống điều hòa không khí trên ô tô 38
2.3.2 Các thông s ống điều hòa không khí ô tô 38
2.3.3 B dày l p cách nhi t.ều hòa không khí ô tô ới thiệu xe Kia sorento 2015 ệ thống điều hòa không khí ô tô 39
2.4 Tính nhi t.ệ thống điều hòa không khí ô tô 40
2.4.1 Tính nhi t qua k t c u bao che.ệ thống điều hòa không khí ô tô ết trong ấu tạo hệ thống điều hòa không khí trên ô tô 40
2.4.2 Tính nhi t do ngệ thống điều hòa không khí ô tô ưng tụ (giàn nóng)ời tỏa ra ỏa ra.i t a ra 41
Trang 22.4.3 Tính nhi t do đ ng c t o ra.ệ thống điều hòa không khí ô tô ộng ơi (giàn lạnh) ại .41
2.4.4 Tính t n th t nhi t khi m c a.ổn thất nhiệt khi mở cửa ấu tạo hệ thống điều hòa không khí trên ô tô ệ thống điều hòa không khí ô tô ở cửa ửa .42
2.4.5 Tính t n nhi t do đèn to ra.ổn thất nhiệt khi mở cửa ệ thống điều hòa không khí ô tô ả ra .42
2.5 Tính chu trình và ki m tra máy nén.ểm tra máy nén .42
CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN HỆ THỐNG ĐIỀU HÒANG 3 KHAI THÁC KỸ THU T H TH NG ĐI U HÒA KHÔNG KHÍ XE KIA ẬT HỆ THỐNG ĐIỀU HÒA KHÔNG KHÍ XE KIA Ệ THỐNG ĐIỀU HÒA ỐNG ĐIỀU HÒA ỀU HÒA SORENTO 2015 44
3.1 M t s h h ng thộng ống điều hòa không khí ô tô ưng tụ (giàn nóng) ỏa ra ưng tụ (giàn nóng)ời tỏa ra.ng g p, nguyên nhân và cách kh c ph c.ặp, nguyên nhân và cách khắc phục ắc phục ụng, yêu cầu, phân loại .44
3.2 Xây d ng quy trình công ngh Ch n đoán h th ng đi u hòa không khí trên ự động trên xe Kia Sorento 2015 ệ thống điều hòa không khí ô tô ẩm ệ thống điều hòa không khí ô tô ống điều hòa không khí ô tô ều hòa không khí ô tô xe Kia Sorento 2015 47
3.2.1 N i dung ch n đoán.ộng ẩm 47
3.2.2 L p quy trình ch n đoán đi u hòa không khí xe Kia Sorento 2015.ập quy trình chẩn đoán điều hòa không khí xe Kia Sorento 2015 ẩm ều hòa không khí ô tô 47
3.2.3 Ki m tra h th ng l nh.ểm tra máy nén ệ thống điều hòa không khí ô tô ống điều hòa không khí ô tô ại .48
3.2.4 Ch n đoán b ng cách nghe, nhìn.ẩm ằng cách nghe, nhìn .50
3.3 Xây d ng quy trình công ngh b o dự động trên xe Kia Sorento 2015 ệ thống điều hòa không khí ô tô ả ra ưng tụ (giàn nóng)ỡng kỹ thuật hệ thống điều hòa không ng kỹ thu t h th ng đi u hòa không ập quy trình chẩn đoán điều hòa không khí xe Kia Sorento 2015 ệ thống điều hòa không khí ô tô ống điều hòa không khí ô tô ều hòa không khí ô tô khí trên xe Kia Sorento 2015 51
3.3.1 B o dả ra ưng tụ (giàn nóng)ỡng kỹ thuật hệ thống điều hòa không ng máy nén 51
3.3.2 V sinh bình ng ng tệ thống điều hòa không khí ô tô ưng tụ (giàn nóng) ụng, yêu cầu, phân loại 53
3.3.3 B o dả ra ưng tụ (giàn nóng)ỡng kỹ thuật hệ thống điều hòa không ng tháp gi i nhi t.ả ra ệ thống điều hòa không khí ô tô 54
3.3.4 B o dả ra ưng tụ (giàn nóng)ỡng kỹ thuật hệ thống điều hòa không ng b m.ơi (giàn lạnh) 55
3.3.5 B o dả ra ưng tụ (giàn nóng)ỡng kỹ thuật hệ thống điều hòa không ng qu t.ại .55
3.4 Xây d ng quy trình s a ch a chi ti t h th ng đi u hòa không khí trên xe Kia ự động trên xe Kia Sorento 2015 ửa ữa chi tiết hệ thống điều hòa không khí trên xe Kia ết trong ệ thống điều hòa không khí ô tô ống điều hòa không khí ô tô ều hòa không khí ô tô Sorento 2015 55
3.4.1 Áp su t hút th p, áp su t đ y bình thấu tạo hệ thống điều hòa không khí trên ô tô ấu tạo hệ thống điều hòa không khí trên ô tô ấu tạo hệ thống điều hòa không khí trên ô tô ẩm ưng tụ (giàn nóng)ời tỏa ra.ng 55
3.4.2 Áp su t hút cao, áp su t đ y bình thấu tạo hệ thống điều hòa không khí trên ô tô ấu tạo hệ thống điều hòa không khí trên ô tô ẩm ưng tụ (giàn nóng)ời tỏa ra.ng 56
3.4.3 Áp su t c hai phía bình thấu tạo hệ thống điều hòa không khí trên ô tô ả ra ưng tụ (giàn nóng)ời tỏa ra.ng 56
3.4.4 Phía th p áp có áp su t cao, bên phía cao áp có áp su t l i th p.ấu tạo hệ thống điều hòa không khí trên ô tô ấu tạo hệ thống điều hòa không khí trên ô tô ấu tạo hệ thống điều hòa không khí trên ô tô ại ấu tạo hệ thống điều hòa không khí trên ô tô 56
3.4.5 Áp su t c a c hai phía đ u th p.ấu tạo hệ thống điều hòa không khí trên ô tô ủy ả ra ều hòa không khí ô tô ấu tạo hệ thống điều hòa không khí trên ô tô 57
3.4.6 Áp su t c hai phía đ u cao.ấu tạo hệ thống điều hòa không khí trên ô tô ả ra ều hòa không khí ô tô 57
K T LU N VÀ KI N NGHẾT CẤU VÀ KIỂM NGHIỆM HỆ THỐNG ĐIỀU HÒA XE ẬT HỆ THỐNG ĐIỀU HÒA KHÔNG KHÍ XE KIA ẾT CẤU VÀ KIỂM NGHIỆM HỆ THỐNG ĐIỀU HÒA XE Ị 58
TÀI LI U THAM KH O.Ệ THỐNG ĐIỀU HÒA ẢO .59
Trang 3LỜI NÓI ĐẦU
Trong giai đoạn công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước ngành công nghệ ô tô củanước ta đang trên đà phát triển mạnh mẽ Ngày nay ô tô đã trở thành phương tiện đi lạithiện đối với người dân Việt Nam Cùng với sự phát triển của các hãng xe nổi tiếng trênthế giới đã đầu tư vào Việt Nam Qua đó Nhà nước cũng có những chính sách phù hợp
để thúc đẩy ngành công nghệ ô tô trong nước phát triển Ngoài những công ty đã pháttriển lâu đời ở Việt Nam như công ty ô tô 1-5 hay công ty cơ khí ô tô Sài Gòn….Nhữngnăm gần đây nhiều công ty ô tô nước ngoài đã đầu tư vào thị trường Việt Nam như:Toyota, Suzuki, Ford, Mercdes, Mazda, Hyundai…Việc xuất hiện các công ty nướcngoài đã tác động mạnh mẽ tới việc đào tạo đội ngũ kỹ sư và kỹ thuật viên trong nướcsao cho đáp ứng được nhu cầu của nền công nghiệp ô tô nước nhà Trong quá trình hoạtđộng đã đào tạo đội ngũ kỹ sư và kỹ thuật viên có trình độ chuyên môn cao đáp ứngnhu cầu của xã hội Là sinh viên được đào tạo chính quy, qua thời gian học tập, thực tậptại trường, để tổng hợp lại những kiến thức đã học ở trường cũng như qua những đợt
thực tập, em được giao đề tài tốt nghiệp: “Khai thác kỹ thuật hệ thống điều hòa không khí trên xe Kia Sorento 2015”.
Trong thời gian được cho phép, với sự hướng dẫn, giúp đỡ tận tình, của thầy giáo
Vũ Thế Truyền cùng các thầy giáo trong bộ môn Ôtô, em đã hoàn thành đồ án của mình.
Mặc dù bản thân đã có cố gắng và được sự quan tâm giúp đỡ của các thầy giáo nhưng
do kiến thức, kinh nghiệm và thời gian hạn chế nên đồ án của em không thể tránh khỏinhững thiếu sót Em rất mong nhận được sự chỉ bảo, phê bình của các thầy trong bộmôn
Em xin chân thành cảm ơn thầy giáo hướng dẫn: Vũ Thế Truyền và các thầy
giáo trong bộ môn Ôtô, Khoa Cơ khí, Trường Đại Học Công Nghệ GTVT đã giúp đỡ,tạo điều kiện cho em hoàn thành tốt bản đồ án này
Em xin chân thành cảm ơn!
Sinh viên thực hiện
Nguyễn Thành Đạt
Trang 4CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN HỆ THỐNG ĐIỀU HÒA
KHÔNG KHÍ1.1 Công dụng, yêu cầu, phân loại hệ thống điều hòa không khí ô tô
- Không khí lạnh phải được lan truyền khắp khoang hành khách
- Không khí lạnh khô (không có độ ẩm)
1.1.3 Phân loại hệ thống điều hòa không khí.
Việc phân loại hệ thống điều hòa không khí có thể dựa vào nhiều tiêu chí khác nhau để
a Phân loại theo vị trí lắp đặt
Kiểu phía trước
Hình 1.1 Giàn lạnh kiểu phía trước
Giàn kiểu phía trước được gắn sau bảng đồng hồ và được nối với giàn sưởi Quạtgiàn lạnh được dẫn động bằng motor quạt Không khí bên ngoài xe hoặc không khí tuầnhoàn thổi vào Không khí đã làm lạnh (hoặc sấy) được đẩy vào bên trong xe Những lỗthoát khí bao gồm: lỗ thoát khí vào mặt, vào chân, tan sương trên kính Có một ít khôngkhí luôn được thổi ra từ bên hông
Kiểu kép
Trang 5Kiểu kép là sự kết hợp giữa kiểu phía trước và giàn lạnh phía sau được đặt trongkhoan hành lý Cấu trúc này cho phép không khí lạnh thổi ra từ phía trước và phía sau.Kiểu kép cho năng suất lạnh cao hơn và nhiệt độ đồng đều ở mọi nơi trong xe.
Hình 1.2 Giàn lạnh kiểu kép Kiểu kép treo trần
Hình 1.3 Giàn lạnh kiểu kép treo trần
Kiểu kép treo trần được sử dụng trong xe khách Phía trước bên trong xe được bốtrí hệ thống điều hòa kiểu phía trước và kết hợp giàn lạnh treo trần phía sau xe
b Phân loại theo phương pháp điều khiển
Trang 61.2.Cấu tạo hệ thống điều hòa không khí trên ô tô
Hệ thống điều hòa không khí nói chung và ô tô nói riêng bao gồm các bộ phận vàthiết bị nhằm thực hiện một chu trình lấy nhiệt từ môi trường cần làm lạnh và thải nhiệt
ra môi trường bên ngoài Thiết bị lạnh ô tô bao gồm các bộ phận: Máy nén, thiết bịngưng tụ (giàn nóng), bình lọc và tách ẩm, thiết bị giãn nở (van tiết lưu), thiết bị bayhơi…và một số thiết bị khác nhằm đảm bảo cho hệ thống hoạt động có hiệu quả nhất
Trang 7Hình 1.5 Sơ đồ cấu tạo hệ thống điều hòa không khí ô tô.
B Bộ ngưng tụ (giàn nóng) G Bộ bóc hơi
C Bộ lọc hay bình hút ẩm H Van xả phía áp thấp
D Công tắc áp suất cao I Bộ tiêu âm
E Van xả phía cao áp
1.3 Cấu tạo nguyên lý hoạt động các chi tiết trong hệ thống điều hòa không khí 1.3.1 Máy nén
Công dụng, vị trí lắp đặt và phân loại máy nén
a Công dụng
Máy nén hoạt động như một cái bơm để hút hơi môi chất ở áp suất thấp nhiệt độthấp sinh ra ở giàn bay hơi rồi nén lên áp suất cao (100PSI; 7-17,5kg/cm2 ) và nhiệt độcao để đẩy vào giàn ngưng tụ, đảm bảo sự tuần hoàn của môi một cách hợp lý và tăngmức độ trao đổi nhiệt của môi chất trong hệ thống
Máy nén là một bộ phận quan trọng của hệ thống lạnh ô tô Công suất, chất lượng,tuổi thọ và độ tin cậy của hệ thống lạnh chủ yếu điều do máy nén lạnh quyết định.Trong quá trình làm việc, tỷ số của máy nén vào khoảng 5:8,1 Tỷ số nén này phụ thuộcvào nhiệt độ không khí môi trường xung quanh và loại môi chất lạnh
Trang 8Hình 1.6 Hình dạng bên ngoài của một loại máy nén
b Vị trí lắp đặt máy nén
Máy nén được gắn bên hông động cơ, nhận truyền động đai động cơ ô tô sang đầutrục máy nén qua một ly hợp từ Tốc độ vòng quay của máy nén lớn hơn tốc độ vòngquay của động cơ
Hình 1.7 Vị trí máy nén
c Phân loại máy nén
Nhiều loại máy nén khác nhau được dùng trong hệ thống lạnh ô tô, mỗi loại máynén đều có đặc điểm cấu tạo và làm việc theo nguyên tắc khác nhau Nhưng tất cả loạimáy nén đều thực hiện nhiệm vụ như sau: nhận hơi có áp suất thấp từ bộ bốc hơi vàchuyển thành hơi có áp suất cao bơm vào bộ ngưng tụ Thời gian trước đây, hầu hết cácmáy nén sử dụng loại piston trục khuỷu, piston chuyển động trực tiếp trong xi lanh, loạinày hiện nay không còn được sử dụng Hiện nay đang dung phổ biến nhất là loại máynén piston cam nghiêng (piston dọc trục) và máy nén quay dung cánh gạt (cánh trược)
Máy nén loại piston trục khuỷu
Loại này chỉ sử dụng cho môi chất lạnh R12, có thể được thiết kế nhiều xi lanh bố trí thẳng hàng hoặc bố trí hình chữ V
Trang 9Hình 1.8 Máy nén piston trục khuỷu.
1 Đường ống xả; 2 Nắp van; 3 Van xả; 4 Đế van; 5 Thanh truyền; 6 Trục khuỷu; 7.Phốt làm kín trục; 8 Phốt làm kín bên ngoài; 9 Piston; 10 Van hút; 11 Lõi
van; 12.Đường ống hút
Cấu tạo:
Trong loại máy nén kiểu piston, thường sử dụng các van lưỡi gà để điều khiểndòng môi chất lạnh đi vào và đi ra xi lanh Lưỡi gà là một tấm kim loại mỏng, mềm,dẻo, gắn kín một phía của lỗ ở khuôn lưỡi gà Áp suất ở phía dưới lưỡi gà sẽ ém lưỡi gàtựa chặt vào khuôn và đống kín lỗ thông lại Áp suất ở phía đối diện sẽ đẩy lưỡi gà mỡ
ra và cho lưu thông dòng chất lạnh
độ của môi chất, khi van lưỡi gà mở, môi chất lạnh được đẩy tới bộ ngưng tụ
Ưu nhược điểm và phạm vi ứng dụng
Với loại máy nén này, do tốc độ của động cơ luôn thay đổi trong quá trình làm việc màmáy nén không tự khống chế được lưu lượng của môi chất lưu thông, van lưỡi gà được
Trang 10chế tạo bằng lõi thép lò xo mỏng nên dễ bị gãy và làm việc kém chính xác khi bị màimòn hoặc giảm lực đàn hồi qua quá trình làm việc, lúc đó sẽ ảnh hưởng rất lớn đến hiệusuất và chất lượng làm việc của hệ thống điều hòa không khí ô tô.
Máy nén kiểu cánh gạt xuyên.
Mỗi cánh gạt của máy nén cánh gạt xuyên được chế tạo liền với cánh đối diện của
nó Có hai cập cánh gạt như vậy, mỗi cập đặt vuông góc với nhau trong khe của roto.Khi roto quay cánh gạt dịch chuyển theo phương hướng kính trong khi hai đầu nó trượttrên mặt trong của xylanh
Hình 1.9 Máy nén kiểu cánh gạt xuyên
1 Đai ốc đổ dầu; 2 Ốc máy; 3 Puly; 4 Cánh gạt xuyên; 5 Rô to; 6 Khoan chứa
dầu; 7 Đường dầu.
Hình 1.10 Sơ đồ nguyên lý hoạt động của cánh Máy nén kiều đĩa lắc.
Trong máy nén tịnh tuyến, được thực hiện nhờ chiều quay trục khuỷu thông qua
cơ cấu khuỷu trục thanh truyền
Trang 11Hình 1.11 Máy nén kiểu đĩa lắc.
1 Khoang áp suất thấp; 2 Piston; 3 Chốt dẫn hướng; 4 Đĩa lắc; 5 Khoang đĩa chéo; 6 Vấu; 7 Khoang ấp suất cao; 8 Ống xếp; 9 Van điều khiền.
Khi trục quay chốt dẫn hướng quay đĩa chéo thông qua đĩa với vấu được nốitrực tiếp với trục chuyển động quay này của đĩa chéo được chuyển thành chuyểnđộng của piston trong xylanh để thực hiện việc hút nén xả của môi chất
Máy nén kiểu đĩa chéo.
Một số cặp piston được đặt trong đĩa chéo cách nhau khoãng 720cho máy nén
10 xylanh hay 1200cho máy nén 6 xylanh Khi một phía của piston có hành trình nénthì phía kia có hành trình hút Máy nén này có đặc điểm là mỗi piston (nén ga lạnhdạng khí) có thêm một cơ cấu thay đổi dung tích Nó có khả năng chạy cả 10 xylanh(hoặc 6 xulanh) công suất 100% hay chỉ chạy 5 xylanh trước, một nửa công suất(50%) do đó giảm được mất mát công suất động cơ
Hình 1.12 Máy nén kiểu đĩa chéo
Trang 12Vị trí lắp đặt trên ô tô:
Trên ô tô, bộ ngưng tụ được ráp trước đầu xe, phía trước kép nước làm mát củađộng cơ, ở vị trí này bộ ngưng tụ tiếp nhận tối đa luồn không khí mát thổi xuyên quakhi xe đang lao tới và gio quạt gió tạo ra
Hình 1.13 Bố trí bộ ngưng tụ
1.3.3 Cấu tạo và nguyên lý hoạt động
Bộ ngưng tụ được cấu tạo bằng một ống kim loại dài uống công thành nhiều hìnhchử U nối tiếp nhau xuyên qua vô số cánh tản nhiệt mỏng, các cánh tản nhiệt bám chắc
và bám sát quanh ống kim loại, mỗi giàn có thể có hai hay nhiều dãy(cụm) nối songsong qua ống góp Trên ô tô bộ ngưng tụ thường được lắp đứng trước đầu xe, phía trướcgiàn nước tản nhiệt của động cơ, trên ô tô tải nhẹ bộ ngưng tụ được lắp dưới gầm xe, ở
vị trí này bộ ngưng tụ tiếp nhận tối đa luồn khí mát thổi xuyên qua do xe đang lao tới và
do quạt gió tạo ra
Trang 13Hình 1.14 Cấu tạo bộ ngưng tụ
Vật liệu của ống chử U thường là thép hay đồng còn các cánh tản nhiệt là bằngthép hay nhôm Với kiểu thiết kế như vậy làm cho bộ ngưng tụ có diện tích tản nhiệtlớn nhất đồng thời chiếm khoảng không gian tối thiểu
Lá tỏa nhiệt: được chề tạo bởi các lá nhôm mỏng và được xếp song song với nhau.
Với cách thiết kế như vậy môi chất sẽ có được diện tích tiếp xúc lớn nhất để có thể tỏa nhi ttốt nhất
Ống xoắn chữ U: ống xoắn chữ U chủ yếu dùng truyền môi chất và tỏa nhiệt Vớihình dạng chữ U sẽ làm tăng quảng đường môi chất lưu thông, như vậy môi chất có thờigian tỏa nhiệt tốt nhất
Nguyên lý hoạt động: Trong quá trình hoạt động bộ ngưng tụ tiếp nhận hơi của môi
chất lạnh dưới áp xuất và nhiệt độ rất cao do máy nén bơm vào, qua 3 đường ống của giànnóng để được làm mát, dòng hơi này tiếp tục lưu thông trong ống dẩn đi dòng xuống phíadưới, nhiệt của khí môi chất truyền qua các cánh tỏa nhiệt và được luồn gió mát thổi đi.Quá trình trao đổi này tỏa ra một lượng nhiệt rất lớn vào không khí Lượng nhiệt được tách
ra khỏi môi chất lạnh thể hơi để nó ngưng tụ thành thể lỏng tương đương với lượng nhiệt
mà môi chất lạnh hấp thụ trong giàn lạnh để biến môi chất thể lỏng thành thể hơi Dưới ápsuất bơm của máy nén, môi chất lạnh thể lỏng áp suất cao này chảy thoát ra từ lổ thoát bêndưới bộ ngưng tụ, theo ống dẫn đến bầu lọc hay hút ẩm Giàn nóng chỉ được làm mát ởmức độ trung bình nên hai phần ba phía trên vẫn còn ga môi chất lỏng, một phần ba phíadưới chứa môi chất lạnh thể lỏng, nhiệt độ nóng vừa đi đã được ngưng tụ một phần
1.3.4 Bộ bốc hơi (giàn lạnh)
a Công dụng
Giàn lạnh làm bay hơi môi chất ở dạng sương sau khi qua van giãn nở ở nhiệt độ và
ấp suất thấp và lạnh không khí xung quanh đó
Trang 14Hình 1.15 C u t o giàn l nh ấu tạo giàn lạnh ạo giàn lạnh ạo giàn lạnh.
b Phân loại
Hình 1.16 Các kiểu giàn lạnh
Giàn lạnh làm bay hơi hỗn hợp lỏng khí (dạng sương) có nhiệt độ thấp, ấp suấtđược cung cấp từ van tiết lưu Do đó làm lạnh không khí xung quanh giàn lạnh Có hailoại giàn lạnh: giàn lạnh cánh phẳng và giàn lạnh cánh gấp khúc Giàn lạnh phẳngthường được sử dụng hơn
c Cấu tạo
Bộ bốc hơi (giàn lạnh) được cấu tạo bằng một ống kim loại dài uống công xuyênqua vô số các lá mỏng hút nhiệt, các lá mỏng hút nhiệt được bám sát tiếp xúc hoàn toànquanh ống dẫn môi chất lạnh Cửa vào của mội chất bố trí bên dưới và cửa ra bố trí bêntrên bộ bốc hơi Với kiểu thiết kế nài bộ bốc hơi có diện tích hấp thụ nhiệt tố đa tronglúc thể tích của nó được thu gọn tối thiểu
Trong xe ô tô bộ bốc hơi được bố trí dưới bảng đồng hồ Một quạt điện kiểu lòng sóc thổi một khối lượng không khí xuyên qua bộ này đưa khí mát vào cabin ô tô
Trang 15Hình 1.17 Cấu tạo thiết bị bay hơi
d Nguyên lý hoạt động
Trong quá trình hoạt động, bên trong bộ bốc hơi (giàn lạnh) xảy ra hiện tượng sôi
và bốc hơi của môi chất lạnh Quạt gió sẽ thổi luồng không khí qua giàn lạnh khốikhông khí đó được làm mát và được đưa vào xe Trong thiết kế chế tạo, một số yếu tố
kỹ thuật sau đây quyết định năng suất của bộ bốc hơi:
-Đường kính và chiều dài ống dẩn môi chất lạnh
- Số lượng và kích thước các là mỏng bám quanh ống kim loại
- Số lượng các đoạn uống cong của ống kim loại
- Khối lượng và lưu lượng không khí thổi xuyên qua bộ bốc hơi
- Tốc độ của quạt gió
Hình 1.18 Quá trình làm việc trong bộ bốc hơi
Môi chất lạnh ở thể lỏng, được thi t bị giãn nở (van tiết lưu) phun tơi sương vào
bộ bốc hơi Luồn không khí do quạt điện thổi xuyên qua bộ bốc hơi trao đổi nhiệt vàlàm môi chất lạnh Trong lúc chảy xuyên qua các ống của bộ bốc hơi, môi chất lạnh hấpthụ một lượng nhiệt rất lớn và bốc hơi hoàn toàn
1.3.5 Bình lọc và hút ẩm
Khi môi chất lạnh sôi, hấp thụ nhiệt, bộ bốc hơi trở nên lạnh quạt điện hút không
Trang 16khí nóng trong cabin xe và cả không khí từ ngoài thổi xuyên giàn lạn, cho ra luồngkhông khí mới đã được làm lạnh và hút ẩm đi vào cabin ô tô thông qua các cửa khíđược bố trí trong hệ thống Cứ như thế tạo sự đối lưu trong ô tô, tạo cảm giát thổi máicho người ngồi trong xe.
a Cấu tạo:
Bình lọc và hút ẩm môi chất lạnh (hay còn gọi là phin sấy lọc, bình chứa môi chất)
là một bình kim loại, bên trong có lưới lọc và túi đựng chất hút ẩm Chất khử ẩm là vậtliệu có đặt tính hút ẩm lẫn trong môi chất lạnh, cụ thể như ô xit nhôm và chất sillicagel.Bên trong bầu lọc hút ẩm, chất khử ẩm được đặt giữa hai lớp lưới lọc hoặc được chứatrong một túi khử ẩm riêng Túi khử ẩm được đặt cố định hay tự do trong bầu lọc khảnăng hút ẩm của chất này tùy thuộc vào nhiệt độ
Trên một số bình sáy lọc còn được trang bị van an toàn, van này sẽ mởi cho môichất lạnh thoát ra ngoài khi áp suất trong hệ thống tăng vượt quá giới hạn quy địnhtrong hệ thống Phía trên bình lọc và hút ẩm còn được bố trí một cửa sổ kính để theo dõidòng chảy của môi chất hay còn gọi là mắt ga Bên trong bình lọc, ống tiếp nhận môichất lạnh được lắp đặt bố trí tận phía đáy bầu lọc nhằm tiếp nhận được 100% môi chấtthể lỏng cung cấp cho van giản nở Trong hệ thống điều hòa không khí ô tô, phin sáylọc đặt sau thiết bị ngưng tụ, phía trước thiết bị giản nở Có nhiều loại bình lọc hút ẩm
sử dụng trong hệ thống, tuy nhiên chức năng vị trí lắp đặt không thay đổi
Trang 17cung cấp mội lượng môi chất theo yêu cầu tới giàn lạnh.
Bộ hút ẩm có chất hút ẩm và lưới lọc dùng để loại trừ các tạp chất hoặc hơi ẩmtrong chu trình làm lạnh Nếu có hơi ẩm trong chu trình làm lạnh, thì các chi tiết ở đó sẽ
bị mài mòn hoặc đóng bang ở bên trong van giản nở dẫn đến bị kẹt
c Nguyên lý hoạt động
Mối chất lạnh, thể lỏng, chảy từ bộ ngưng tụ vào lỗ (1) xuyên qua lớp lưới lọc (2)
và bộ khử ẩm (3) Chất ẩm ướt tồn tại trong hệ thống là do chúng xâm nhập vào trongquá trình lắp ráp, sửa chữa hoặc do hút chân không không đạt yêu cầu nếu môi chấtlạnh không được lọc sạch bụi bẩn và chất ẩm thì các van trong hệ thống củng như máynén sẽ nhanh chóng bị hỏng Sau khi được tinh khiết và hút ẩm, môi chất lỏng chui vàoống tiếp nhận (4) và thoát ra cửa (5) theo ống giản tới van giản nở Môi chất lạnh R-12
và môi chất lạnh R-134a dùng chất hút ẩm loại khác nhau ng tiếp nhận môi chất lạnhđược bố trí phía trên bình tích lũy Bên trong lưới lọc có lổ thông nhỏ cho phép một ítdầu nhờn trở về máy nén Kính quan sát là lỗ để kiểm tra được sử dụng để quan sát môichất tuần hoàn trong chu trình làm lạnh củng như kiểm tra lượng môi chất Có hai loạikính kiểm tra: một loại được lắp ở đầu ra của bình chứa và loại kia lắp ở giửa bình chứa
và van giản nở
1.3.6 Bình tích thủy
a Cấu tạo
Bình tích thủy được trang bị trên hệ thống điện lạnh thuộc kiểu dùng ống tiết lưu
cố định thay cho van giãn nở Bình này được đặt gi a bộ bốc hơi và máy nén Cấu tạocủa bình tích lũy được mô tả như sau:
Hình 1.20 Cấu tạo bình tích lũy
1 Môi chất lạnh từ bộ bốc hơi đến; 2 Bộ khử ẩm; 3 Ống tiếp nhận hình chử U; 4 Lỗ khoan nạp môi chất lạnh; 5 Lưới lọc; 6 Môi chất đến máy nén; 7 Hút môi
chất lạnh thể; 8 Cái nắp bằng chất dẻo
Trang 18Nguyên lý hoạt động: Trong quá trình hoạt động của hệ thống điện lạnh, ở một vàichế độ tiết lưu, ống tiết lưu cố định có thể cung cấp một lượng thặng dư môi chất lạnhthể lỏng cho bộ c hơi Nếu để cho lượng môi chất này trở về máy nén sẽ làm hỏngmáy nén Để giải quyết vấn đề này, bình tích lũy được thiết kế để tích lũy môi chất lạnhthể hơi lẩn thể lỏng cũng nhu dầu nhờn bôi trơn từ bộ bóc hơi thoát ra, sau đó giử lạimôi chất lạnh hơi và dầu nhờn, chỉ cho phép môi chất lạnh thể hơi trở về máy nén.
1.3.7 Van tiết lưu.
a Chức năng
Thiết bị giãn nở này hay van giãn nở nhiệt là một loại van biến đổi, nó có thể thayđổi độ mở của van để đáp ứng với các chế độ tải trọng làm lạnh của bộ bốc hơi Thiết bịnày được điều khiển bằng áp suất vào của bộ bốc hơi, van sẽ mở để lưu thông nhiềumôi chất lạnh hơn khi cần làm lạnh nhiều hay chế độ tải lạnh yêu cầu ít hơn thì van giãn
nở giảm dòng chảy của chất lạnh xuống Trên ô tô, van giãn nở được lắp tại ống vàocủa bộ bốc hơi, sau giàn ngưng tụ
Môi chất lạnh có thể lỏng áp suất cao, sau khi ra khỏi bình lọc hút ẩm và theo ốngdẩn môi chất đến thiết bị giãn nở ( hay còn gọi là thiết bị định lượng dòng chảy hay vantiết lưu hay van giãn nở) Tại thiết bị này, môi chất lạnh thể lỏng được phun thành lớpsương mù có nhiệt độ thấp, áp suất thấp nạp vào giàn bay hơi
Van giãn nở dùng để định lượng môi chất lạnh phun vào bộ bốc hơi, từ đó làm hạ
áp suất của môi chất tạo điều kiện sôi và bốc hơi Cung cấp cho bộ bốc hơi lượng môichất cần thiết, chính xác thích ứng với mội chế độ hoạt động của môi chất lạnh Đồngthới ngăn ngừa môi chất lạnh tràn ngập trong bộ bốc hơi
b Phân loại
Có hai kiểu van giãn nở được sử dụng trong hệ thống điều hòa không khí ô tô:kiểu van giãn nở ở áp suất không đổi (ống định cỡ OT) và kiếu van giãn nở nhiệt, đốivới kiểu giãn nở nhiệt có hai loại là van giãn nở có bầu cảm biến nhiệt cân bằng trong
và loại van giãn nở nhiệt có bầu cảm biến cân bằng ngoài Trong đó loại van giãn nởnhiệt có bầu cảm biến cân bằng trong được sử dụng rộng rãi hơn trong hệ thống điềuhòa không khí trên ô tô
Trang 19Hình 1.21 Ống định cỡ OT
1.3.8 Ga lạnh
Ga lạnh là một chất tuần hoàn qua các chi tiết chức năng của bộ làm lạnh đểtạo ra tác dụng làm lạnh bằng cách hấp thụ nhiệt từ việc giãn nở hay bay hơi
Yêu cầu của ga lạnh phải đảm
CFC-12(thường gọi là R-12) là ga lạnh được dùng trong các hệ thống điều hòa không
khí thông thường thỏa mãn các yêu cầu trên Tuy nhiên những nghiên cứu này cho thấy
do clo xảy ra từ CFC-12 phá hủy tầng ôzon của khí quyển Tầng ôzon này có tác dụngnhư một tấm lọc hấp thụ các tia cục tím từ mặt trời, bảo vệ cuộc sống của động vật vàthực vật khỏi ảnh hưởng của tia có hại này Vì vậy, cần phải thay thế CFC-12 bằng mộtloại ga lạnh khác không phá hủy tầng ôzon Trong rất nhiều ga lạnh có vẻ như khôngảnh hưởng đến tầng ôzon, HCF-134a có đặc tính làm lạnh rất giống với CFC-12 đãđược chọn để dùng trong hệ thống điều hòa không khí trên ô tô
Bắt đầu từ năm 1992 hệ thống điều hòa không khí trên xe được Toyota sản xuất đãbắt đầu sử dụng HFC-134a Quá trình này đã được hoàn thành vào tháng 01 năm 1994mặc dù HFC-134a không phá hủy tầng ôzon nó củng có xu hướng làm trái đất ấm lênchút Vì vậy để tránh nó bay hơi vào khí quyển chúng ta nên thu hồi và tái chế HFC-134a bằng một thiết bị đặc biệ đích này
Hệ thống điều hòa không khí HFC-134a và CFC-12 không thể dùng lẫn nhau Vìvậy, phải dùng đúng loại ga lạnh, dầu và chi tiết cho từng quan hệ
Ga lạnh CFC bắt đầu bị hạn chế từ năm 1989 Hội nghị quốc tế về bảo vệ tầngôzon đã đưa ra quyết định này nhằm mục đích cũng cố hơn nữa về việc hạn chế sán
Trang 20xuất các loại CFC.
Hội nghị lần thứ tư của công ước Montreal tổ chức tháng 11 năm 1992 đã đưa raquyết định giảm lượng CFC năm 1994 xuống còn 25% so với năm 1986 và sẽ chấm dứthoàn toàn việc sản xuất CFC vào cuối năm 1995 Nhằm triệt để tuân theo quyết địnhhạn chế CFC, một bộ biến đổi có thể cần để lắp trên các xe dang dùng ga CFC-12 Việcnày liên quan đến phải thay thế một vài chi tiết để cho phép hệ thống điều hòa khôngkhí dùng được loại gat thay thế, một khi ga không còn trên thị trường nữa Ga lạnh thaythế được dùng trên xe Toyota là HFC-134a không ảnh hưởng đến tầng ôzon Bộ biến đ
i đã được phát triển gấp để cho phép các hệ thống điều hòa không khí cũ có thể sửdụng ga lạnh thay thế
Đặc điểm của R-134a.
Như ta đã biết nước sôi ở 1000C dưới áp suất khí quyển nhưng R134a sôi ở 26,90C dưới áp suất này Nước sôi ở 1210C dưới áp suất 1kgf/cm2 nhưng R-134a sôi ở -10,60C dưới áp suất 1kgf/cm2 Nếu R-134a bị hở và bay vào không khí ở nhiệt độ bìnhthường và áp suất khí quyển, nó sẽ hấp thụ nhiệt của không khí xung quanh và sôi ngaylập tức rồi biến thành khí R-134a rất dễ ngưng tụ thành chất lỏng dưới điều kiện bị nén
-và láy nhiệt Ở đồ thị dưới là đường đặc tính của R-134a nó mô tả mối liên hệ giữa ápsuất và nhiệt độ Đồ thị chỉ ra điểm sôi của R-134a ở mỗi nhiệt độ và áp suất Trên đồthị phần phía trên đường cong là vùng trạng thái khí và phần phía dưới đường cong làvùng trạng thái lỏng Ga lạnh thể khí có thể biến sang thể lỏng chỉ bằng cách tang ápsuất mà không cần thay đổi nhiệt độ hay bằng cách giảm nhiệt độ mà không cần giảm
áp suất như ở vùng 1 và 2 Ngược lại ga lỏng có thể biến thành ga khí bằng cách giảm
áp suất mà không cần thay đổi nhiệt độ hay tăng nhiệt độ mà không cần thay đổi áp suấtnhư vùng 3 và 4
Trang 21CHƯƠNG 2 PHÂN TÍCH KẾT CẤU VÀ KIỂM NGHIỆM HỆ
THỐNG ĐIỀU HÒA XE KIA SORENTO 20152.1 Giới thiệu xe Kia sorento 2015
KIA là công ty đứng top đầu thị trường Việt Nam và trên toàn thế giới về thị phần
sử dụng trong lĩnh vực giao thông công cộng KIA sản xuất rất nhiều loại xe đa dạng từtrung bình đến hạng sang như: Sorento, Cerato, morning, Rio, và một số dòng xekhác
KIA Sorento 2015 là mẫu xe SUV cỡ trung mid-size được thiết kế dành cho các
hộ gia đình với mức giá tiền tương đối trung bình, với 7 chỗ ngồi, phanh đĩa bố trí trên
2 bánh trước và 2 bánh sau và hộp số tự động 6 cấp Là mẫu xe tiết kiệm nhiên liệu, độ
an toàn cao và tạo cảm giác lái khá tốt Kia Sorento có 3 tùy chọn phiên bản động cơkhác nhau Trong đó, bản động cơ xăng 2,4 lít 4 xi lanh thẳng hàng có khả năng sảnsinh công suất 188 mã lực, mô men xoắn cực đại 241Nm Sức mạnh này giúp xe có khảnăng tăng tốc từ 0-100km/h trong 10,4 giây trước khi đạt tốc độ tối đa 202km/h Tùychọn hộp số tự động 6 cấp có thể giúp xe tăng tốc từ 0 đến 100km/h trong khoảng 10,5giây và có tốc độ tối đa 195km/h
Bản thấp động cơ dầu 2 lít, 4 xi lanh thẳng hàng có khả năng sản sinh công suất
185 mã lực, momen xoắn cực đại 402 Nm Khi kết hợp với hộp số tự động 6 cấp, sứcmạnh trên giúp xe tăng tốc từ 0 – 100km/h trong 10,4 giây và có tốc độ tối đa 200km/h.Cuối cùng, bản động cơ dầu 2,2 lít, 4 xi lanh thẳng hàng sản sinh công suất 200
mã lực momen xoắn cực đại 441Nm Với hộp số tự động 6 cấp, xe có khả năng tăng tốctrong khoảng 0-100km/h trong khoảng 9,6 giây và tốc độ tối đa 203 km/h
KIA Sorento phổ thông được sử dụng nhiều nhất hiện nay trang bị động cơ 4 xilanh 2,2 lít công xuất 200 mã lực số tự động
Trang 22Hình 2.1 Kiểu dáng bên ngoài xe KIA Sorento 2015
Đặc tính kỹ thuật xe KIA Sorento 2015
Bảng 2.1 Đặc tính kỹ thuật của xe KIA sorento 2015
Trang 23TT Thông số kỹ thuật Giá trị
Cơ cấu lái
Kiểu thanh răng bánh răng,trợ lực
Cơ cấu phanh
Trang 24bố trí đằng trước và đặt ngang xe Nó là loại động cơ diesel R2.2 CRS 2.2 L gồm 4 xilanh được bố trí thẳng hàng, 16 van HLA Các thông số kỹ thuật động cơ được trình bày
ở Bảng 2.1
- Hệ thống cung cấp nhiên liệu: Xe sử dụng hệ thống phun dầu diesel đa điểm vớikhả năng tiết kiệm nhiên liệu Dung tích bình nhiên liệu là 72 lít giúp xe có thể đi đượcquãng đường 1300km
- Hệ thống làm mát: Hệ thống làm mát bằng nước theo phương pháp tuần hoàncưỡng bức nhờ bơm nước
- Hệ thống bôi trơn: Theo nguyên lý hoạt động hỗn hợp bao gồm bôi trơn cưỡngbức kết hợp với vung té Xe sử dụng các loại dầu bôi trơn như: SAE 5W-30, SAE 10W-
Hệ thống lái xe Kia Sorento bao gồm cơ cấu lái, dẫn động lái và trợ lực lái
- Cơ cấu lái loại bánh răng trụ thanh răng, trong đó thanh răng làm luôn chức năngcủa thanh lái ngang trong hình thang lái
- Dẫn động lái gồm có: vành tay lái, vỏ trục lái, trục lái, truyền động các đăng,thanh lái ngang, cam quay và các khớp nối
- Trợ lực lái là trợ lực lái điện
Hệ thống phanh dừng được bố trí ở các bánh xe phía sau, ở cơ cấu phanh tangtrống phía sau ngoài phần dẫn động bằng thuỷ lực của phanh chân còn có thêm các chi
Trang 25tiết của cơ cấu phanh dừng Hệ thống dẫn động của cơ cấu phanh dừng loại này baogồm: cần kéo, các dây cáp và các đòn trung gian.
Các thiết bị đo đạc hiển thị như: đồng hồ nhiên liệu, đồng hồ nhiệt độ nước làmmát, đồng hồ tốc độ, đồng hồ công tơ mét
Thiết bị phụ trên gồm có hệ thống: thông gió, sưởi ấm, điều hoà nhiệt độ, bộ gạtnước, rửa kính và hệ thống âm thanh (radio, cassette và dàn loa) có chỗ để tàn thuốc lá
và để đồ uống, hộp đựng găng tay
- Truyền lực chính và vi sai cũng được bố trí luôn trong cụm hộp số
- Các đăng: Xe sử dụng các đăng đồng tốc bi kiểu Rzeppa và Tripot để truyền lực
cho bánh xe chủ động ở cầu trước (cầu chủ động dẫn hướng)
Hệ thống điều hòa
Điều hòa không khí là một hệ thống quan trọng trên xe Nó điều khiển nhiệt độ vàtuần hoàn không khí trong xe giúp cho hành khách trên xe cảm thấy dễ chịu trongnhững ngày nắng nóng mà còn giúp giữ độ ẩm và lọc sạch không khí Ngày nay, điềuhòa không khí trên xe còn có thể hoạt động một cách tự động nhờ các cảm biến và cácECU điều khiển Điều hoà không khí cũng giúp loại bỏ các chất cản trở tầm nhìn nhưsương mù, băng đọng trên mặt trong của kính xe
Để làm ấm không khí đi qua, hệ thống điều hòa không khí sử dụng ngay két nước
Trang 26như một két sưởi ấm Két sưởi lấy nước làm mát động cơ đã được hâm nóng bởi động
cơ và dùng nhiệt này để làm nóng không khí nhờ một quạt thổi vào xe, vì vậy nhiệt độcủa két sưởi là thấp cho đến khi nước làm mát nóng lên Do đó ngay sau khi động cơkhởi động két sưởi không làm việc
Để làm mát không khí trong xe, hệ thống điện lạnh ô tô hoạt động theo một chutrình khép kín Máy nén đẩy môi chất ở thế khí có nhiệt độ cao áp suất cao đi vào giànngưng Ở giàn ngưng môi chất chuyển từ thể khí sang thể lỏng Môi chất ở dạng lỏngnày chảy vào bình chứa (bình sấy khô) Bình này chứa và lọc môi chất Môi chất lỏngsau khi đã được lọc chảy qua van giãn nở, van giãn nở này chuyển môi chất lỏng thànhhỗn hợp khí - lỏng có áp suất và nhiệt độ thấp Môi chất dạng khí - lỏng có nhiệt độthấp này chảy tới giàn lạnh Quá trình bay hơi chất lỏng trong giàn lạnh sẽ lấy nhiệt củakhông khí chạy qua giàn lạnh Tất cả môi chất lỏng được chuyển thành hơi trong giànlạnh và chỉ có môi chất ở thể hơi vừa được gia nhiệt đi vào máy nén và quá trình đượclặp lại như trước
2.2 Khái quát hệ thống điều hòa.
2.2.1 Sơ đồ hệ thống điều hòa không khí tự động trên xe Kia Sorento 2015.
Hình 2.2 Hệ thống điều khiển bằng điện tử
1 Công tắc điều hòa, 2 Van xả áp suất cao của máy nén,
3 Quạt tản nhiệt giàn nóng, 4 Công tắc ngắt áp suất của điều hòa, 5 Cảm biến nhiệt độ, 6 Công tắc nhiệt độ, 7 Cảm biến nhiệt độ giàn lạnh, 8 Ống thổi gió sạch,
9.Bộ điều khiển, 10 Puly máy nén.
Trang 27Chu trình hoạt động của hệ thống điều hòa không khí trên xe Kia Sorento 2015
Quạt thổi không khí lạnh (blower), Van tiết lưu (expansion valve), Giàn lạnh(avaporization), Giàn nóng (condenser), Máy nén (compressor), Ly hợp điện từ củamáy nén ( compressor magnetic clutch), Lọc ga (receiver-drier), Cảm biến nhiệt độ(temperature sensing bulb), Bộ điều chỉnh nhiệt (thermostat)
- Chu trình của máy lạnh bao gồm 4 quá trình:
+ Nén (compression)
+ Ngưng tụ (condensation)
+ Giản nở (expansion)
+ Bốc hơi (vaporization)
Hình 2.3 Chu trình hoạt động của hệ thống lạnh
- Hoạt động của hệ thống lạnh trên ôtô:
Khi động cơ đang hoạt động và đóng mạch điện điều khiển ly hợp điện từ, máynén hoạt động và chất làm lạnh được dẫn đến bình ngưng tụ (giàn nóng) nhờ máy nén
Ở đây, chất làm lạnh chuyển sang thể lỏng, nhã nhiệt ra ngoài không khí và được làmmát nhờ quạt làm mát
Sau khi qua giàn nóng, chất làm lạnh được đẩy qua van tiết lưu Chất làm lạnh qua
Trang 28nơi có tiết diện thu hẹp (van tiết lưu) nên gây giảm áp suất sau van tiết lưu (droppression).
Chất làm lạnh lại được đưa vào giàn bốc hơi (giàn lạnh) và hấp thụ nhiệt Nhiệt dichuyển từ khoang hành khách đến giàn lạnh và đi vào môi chất làm lạnh
Sự hấp thụ nhiệt của hành khách bởi môi chất làm lạnh khiến cho nhiệt độ giảmxuống Môi chất làm lạnh lại được đi vào máy nén cho chu trình tiếp theo
Trong quá trình làm việc, ly hợp điện từ sẽ thường xuyên đóng ngắt nhờ bộ điềukhiển A/C control nhằm đảm bảo nhiệt độ trong xe luôn ổn định ở một trị số ấn định.Như vậy, áp suất môi chất làm lạnh được phân thành hai nhánh: nhánh có áp suất thấp
2.2.2 Nguyên lý làm việc của hệ thống điều hòa không khí xe Kia Sorento 2015.
Không khí được lấy từ bên ngoài vào và đi qua giàn lạnh (bộ bốc hơi) Tại đâykhông khí bị dàn lạnh lấy đi rất nhiều năng lượng thông qua các lá tản nhiệt, do đó nhiệt
độ không khí sẽ bi giảm xuống rất nhanh đồng thời hơi ẩm trong không khí cũng bịngưng tụ lại và đưa ra ngoài Tại giàn lạnh khi môi chất ở thể lỏng có nhiệt độ, áp suấtcao sẽ trở thành môi chất thể hơi có nhiệt độ, áp suất thấp Khi quá trình này xảy ra môichất cần một năng lượng rất nhiều, do vậy nó sẽ lấy năng lượng từ không khí xungquanh giàn lạnh (năng lượng không mất đi mà chỉ chuyển từ dạng này sang dạng khác).Không khí mất năng lượng nên nhiệt độ bị giảm xuống, tạo nên không khí lạnh
Trong hệ thống, máy nén làm nhiệm vụ làm môi chất từ dạng hơi áp suất, nhiệt độthấp trở thành hơi có áp suất, nhiệt độ cao Máy nén hút môi chất dạng hơi áp suất,nhiệt độ thấp từ giàn lạnh về và nén lên tới áp suất yêu cầu: 12-20 bar Môi chất ra khỏimáy nén sẽ ở dạng hơi có áp suất, nhiệt độ cao đi vào giàn nóng (bộ ngưng tụ)
Khi tới dàn nóng, không khí sẽ lấy đi một phần năng lượng của môi chất thôngqua các lá tản nhiệt Khi môi chất mất năng lượng, nhiệt độ của môi chất sẽ bị giảmxuống cho đến khi bằng với nhiệt độ, áp suất bốc hơi thì môi chất sẽ trở về dạng lỏng
Trang 29có áp suất cao.
Môi chất sau khi ra khỏi giàn nóng sẽ tới bình lọc hút ẩm Trong bình lọc hút ẩm
có lưới lọc và chất hút ẩm Môi chất sau khi đi qua bình lọc sẽ tinh khiết và không cònhơi ẩm Đồng thời nó cũng ngăn chặn áp suất vượt quá giới hạn
Sau khi qua bình lọc hút ẩm, môi chất tới van tiết lưu Van tiết lưu quyết địnhlượng môi chất phun vào giàn lạnh, lượng này được điều chỉnh bằng 2 cách: bằng ápsuất hoặc bằng nhiệt độ ngõ ra của giàn lạnh Việc điều chỉnh rất quan trọng nó giúp hệthống hoạt động được tối ưu
Hình 2.4 Kết cấu của hệ thống điều hòa không khí.
2.2.3 Các thành phần chính trong hệ thống điện lạnh trên xe Kia Sorento 2015 2.2.3.1 Máy nén trên xe Kia Sorento 2015.
a Chức năng.
Máy nén nhận dòng khí ở trạng thái có nhiệt độ và áp suất thấp Sau đó dòng khínày được nén, chuyển sang trạng thái khí có nhiệt độ và áp suất cao và được đưa tớigiàn nóng
b Cấu tạo.
Hình 2 5 Cấu tạo máy nén khí.