Chương trình du lịch chàu dâu chùa bút tháp

đoàn ta sẽ ăn trưa tại nhà hàng gần đó và chiều đoàn ta sẽ di chuyển qua chùa BútTháp tham quan.Đến 3h,đoàn ta sẽ bắt đầu lên xe về HN và kết thúc chuyến đi.Các bạn thân mến!!!Hiện tại t

TÀI LIỆU THUYẾT MINH Chương trình du lịch ĐHCNHN-Chùa Dâu-Chùa Bút Tháp-DHCNHN

A.Thuyết minh trên tuyến.

Các bạn thân mến,ngày hôm nay cùng đồng hành với đoàn chúng ta,HDVrất vui được giới thiệu cô giáo Nguyễn Thị Hồng Vân,giảng viên khoa Sư Phạm-

Du Lịch,đại diện phía nhà trường

Một người nữa cũng rất quan trọng trên xe của chúng ta ngày hôm nay màHDV muốn giới thiệu với các bạn.Anh……sẽ là người vững tay lái,chắc tay phanhđưa đoàn ta đi đến nơi về đến chốn một cách an toàn

Cuối cùng HDV xin tự giới thiệu,HDV tên đầy đủ là Nguyễn Thị MaiLoan,là HDV đến từ công ty Du lịch ……Hôm nay rất vui được làm người đồnghành cùng các bạn trong chuyến tham quan tìm hiều về với Bắc Ninh

Sau đây HDV xin thông qua một chút về lịch trình hôm nay của chúngta.Sáng nay đoàn ta đã xuất phát từ trường ĐHCNHN,khoảng 8h chúng ta sẽ cómặt tại chùa Dâu,ngôi chùa cổ nhất Việt Nam để tham quan và tìm hiểu,11h trưa

đoàn ta sẽ ăn trưa tại nhà hàng gần đó và chiều đoàn ta sẽ di chuyển qua chùa BútTháp tham quan.Đến 3h,đoàn ta sẽ bắt đầu lên xe về HN và kết thúc chuyến đi.

Các bạn thân mến!!!Hiện tại thì đoàn chúng ta đang di chuyển trên địa phậncủa thành phố Hà Nội,thủ đô thân yêu của chúng ta từ năm 1946 đến nay.Từ năm1010,khi mà vua Lý Công Uẩn rời đô từ Hoa Lư về Thăng Long tức Hà Nội ngàynay thì Hà Nội đã trở thành một trung tâm kinh tế,văn hóa giáo dục với nhữngcông trình sống động như Văn Miếu-trường đại học đầu tiên của nước ta,lăng chủtịch HCM-nơi yên nghỉ của vị lãnh tụ vĩ đại dân tộc hay những trung tâm thươngmại như vincom…

Và ngay bây giờ đây,các bạn có thể nhìn sang phía bên tay trái của HDV.Đó

chính là Bảo Tàng Hà Nội Bảo tàng Hà Nội, trước đây nằm ở số 5B phố Hàm

Long, quận Hoàn Kiếm, Hà Nội, là nơi trưng bày giới thiệu về thủ đô Hà Nội từkhi dựng nước đến nay

Thành lập từ năm 1982, số lượng hiện vật của bảo tàng lên tới hàng chục ngàn,trong đó riêng kho cổ vật quý hiếm đã chiếm tới hơn 7 ngàn Bộ sưu tập của bảotàng bao gồm đồ đá, đồ đồng, gốm sứ các thời nhà Lý, Trần, Lê, Nguyễn, gốm sứcủa Trung Quốc, Nhật Bản[1] Các khu vực trưng bày của bảo tàng được chia thành

ba phần:

Lịch sử thiên nhiên Hà Nội

Lịch sử Hà Nội từ khi dựng nước đến trước Cách mạng tháng Tám;

Lịch sử Hà Nội từ sau Cách mạng tháng Tám năm 1945 đến nay

Để kỷ niệm đại lễ 1000 năm Thăng Long - Hà Nội, Bảo tàng Hà Nội mới nằmtrong khu vực xây dựng Trung tâm Hội nghị Quốc gia Việt Nam tại phường MễTrì, quận Nam Từ Liêm,có kết cấu hình kim tự tháp ngược, trong đó tầng 4 có diệntích lớn nhất, các tầng dưới nhỏ dần như các bạn có thể nhìn thấy Bảo tàng đãđược khánh thành vào ngày 6 tháng 10 năm 2010 Ước tính có 50.000 hiện vậtđược trưng bày tại đây

Nhìn sang ngay bên cạnh bảo tàng các bạn sẽ thấy một công trình có quy môrất lớn.Đó chính là trung tâm Hội Nghị Quốc Gia Trung tâm Hội nghị Quốc gia

Việt Nam nằm số 57 đường Phạm Hùng, Hà Nội và được coi là tổ hợp công trình

đa năng lớn nhất tại thủ đô này Sự kiện đầu tiên diễn ra ở đây là Hội nghị thượngđỉnh Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) vào ngày 18 và

19 tháng 12 năm 2006 Sau đó, đây sẽ là nơi tổ chức các đại hội, hội nghị của ĐảngCộng sản Việt Nam, hội nghị quốc tế, các hoạt động chính trị,thương mại mangtính quốc gia và quốc tế Công trình được khởi công xây dựng vào tháng 11 năm

2004 và hoàn thành sau 22 tháng thi công

Hiện tại thì xe đoàn chúng ta đang lăn bánh trên đường vành đai 3 Đườngvành đai 3 Hà Nội là tuyến giao thông đường bộ quan trọng của Hà Nội, dàikhoảng 65 km, đi qua các quận và huyện Sóc Sơn, Bắc Từ Liêm, Nam TừLiêm, Cầu Giấy, Thanh Xuân, Hoàng Mai, Gia Lâm, Đông Anh

Các bạn thân mến,cây cầu mà chúng ta đang đi trên chính là cầu ThanhTrì.Cầu Thanh Trì là cây cầu lớn nhất trong dự án 7 cây cầu của Hà Nội bắcqua sông Hồng, bắt đầu từ điểm cắt quốc lộ 1A tại Pháp Vân (Thanh Trì), điểmcuối cắt quốc lộ 5 tại Sài Đồng (Gia Lâm.Cầu chính dài 3.084 m với tổng chiều dàihơn 12.000 m, rộng 33,10 m với 6 làn xe chạy (4 làn xe cao tốc), tốc độ cho phép

100 km/h Sau khi hoàn thành, cầu Thanh Trì góp phần cơ bản giải quyết ách tắcgiao thông tại thủ đô Hà Nội Cầu Thanh Trì được coi là dự án cầu lớn nhất ĐôngDương hiện nay

Ngày 18 tháng 8 năm 2006, hợp long cầu Thanh Trì

Ngày 2 tháng 2 năm 2007, cầu được thông xe

Đến ngày 9 tháng 10 năm 2010, cầu được khánh thành cùng với cầu vượt PhápVân

Chỉ còn một đoạn đường nữa là đoàn ta sẽ di chuyển tới địa phận của tỉnh BắcNinh và HDV Nguyễn Tươi sẽ tiếp tục đồng hành cùng các bạn

II.Bắc Ninh

Các bạn sinh viên thân mến,chúng ta đã sang tới địa phận của tỉnh Bắc Ninh.Bắc Ninh là một tỉnh có diện tích nhỏ nhất Việt Nam thuộc đồng bằng sôngHồng và nằm trên Vùng kinh tế trọng điểm Bắc bộ.Bắc Ninh nổi tiếng với nhữngđiểm nhất như:

Là tỉnh có diện tích nhỏ nhất.

Có biển số xe lớn nhất: 99

Có nhiều người đỗ tiến sĩ nhất: trong thời phong kiến,Bắc Ninh có tới

677 người đỗ tiến sĩ chiếm ¼ cả nước

Nhiều làng nghề truyền thống nhất với 62 làng nghề

Có nhiều hội hè nhất với khoảng trên 300 lễ hội lớn nhỏ khác nhau

Có chùa cổ nhất Việt Nam: chùa Dâu

Bắc Ninh là tỉnh nổi tiếng với dân ca quan họ Bắc Ninh là trung tâm xứ Kinh Bắc cổ xưa[2] Hiện nay trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh có khoảng 41 lễ hội đángchú ý trong năm được duy trì Trong đó có lễ hội lớn là hội Lim Hội Lim chính làhội chùa làng lim và đôi bờ sông Tiêu Tương Hội Lim trở thành hội hàng tổng(hội vùng) vào thế kỷ 18 Khi quan trấn thủ xứ Thanh Hóa Nguyễn Đình Diễn làngười thôn Đình Cả, Nội Duệ, xứ Kinh Bắc, có nhiều công lao với triều đình, đượcphong thưởng nhiều bổng lộc, đã tự hiến nhiều ruộng vườn và tiền của cho tổngNội Duệ trùng tu đình chùa, mở mang hội hè, gìn giữ thuần phong mỹ tục Ôngcòn cho xây dựng trước phần lăng mộ của mình đặt tên là lăng Hồng Vân trên núiLim Do có nhiều công lao với hàng tổng và việc ông đặt hậu ở chùa Hồng ân, nênkhi ông mất nhân dân tổng Nội Duệ đã tôn thờ làm hậu thần, hậu Phật hàng tổng.Văn bia lăng Hồng Vân có tên Hồng Vân từ bi ký niên đại Cảnh Hưng 30 (1769)hiện giữ ở đình thôn Đình Cả đã cho biết khá rõ lai lịch, công trạng và việc thờphụng hậu hàng tổng Nguyễn Đình Diễn mỗi năm hai dịp vào "ngày sinh" và

"ngày hóa" của ông tại lăng Hồng Vân và chùa Hồng ân trên núi Lim Song trảitháng năm lịch sử, hội Lim đã có nhiều lớp văn hóa, trong đó người ta chỉ tổ chức

tế lễ hậu thần vào một dịp là ngày 13 tháng giêng trùng với hội chùa Lim Hội Lim

là lễ hội lớn của vùng Kinh Bắc, với những hoạt động lễ và hội phong phú, gầnnhư hội đủ những hoạt động văn hóa nghệ thuật và tín ngưỡng tâm linh của các lễhội trên vùng quê Bắc Ninh - mảnh đất có nhiều lễ hội dân gian Có nhiều trò chơidân gian như đấu võ, đấu vật, đấu cờ, đu tiên, thi dệt cửi, nấu cơm Đặc sắc hơn cả

là phần hát hội - Là phần căn bản và đặc trưng nhất của hội Lim Từ hát mờitrầu, hát gọi đòđến con sáo sang sông, con nhện giăng mùng chính hội được tổ

chức vào ngày 13 tháng giêng hàng năm, trên địa bàn huyện Tiên Du tỉnh BắcNinh Hội Lim được coi là nét kết tinh độc đáo của vùng văn hoá Kinh Bắc.

Nhắc đến Bắc Ninh và nhắc đến Hội Lim thì không thể không nhắc tới quan

họ Bắc Ninh Ý nghĩa từ "Quan họ" thường được tách thành hai từ rồi lý giải nghĩađen về mặt từ nguyên của "quan" và của "họ" Điều này dẫn đến những kiến giải

về Quan họ xuất phát từ "âm nhạc cung đình", hay gắn với sự tích một ông quankhi đi qua vùng Kinh Bắc đã ngây ngất bởi tiếng hát của liền anh liền chị ở đó và

đã dừng bước để thưởng thức ("họ") Tuy nhiên cách lý giải này đã bỏ qua nhữngthành tố của không gian sinh hoạt văn hóa quan họ như hình thức sinh hoạt (nghithức các phường kết họ khiến anh hai, chị hai suốt đời chỉ là bạn, không thể kếtthành duyên vợ chồng), diễn xướng, cách thức tổ chức và giao lưu, lối sử dụng từngữ đối nhau về nghĩa và thanh điệu trong sinh hoạt văn hóa đối đáp dân gian Một số quan điểm lại cho rằng Quan họ bắt nguồn từ những nghi lễ tôn giáodân mang yếu tố phồn thực chứ không phải Quan họ có nguồn gốc từ âm nhạccung đình, hoặc có quan điểm nhận định diễn tiến của hình thức sinh hoạt văn hóa

"chơi Quan họ" bắt nguồn từ nghi lễ tôn giáo dân gian qua cung đình rồi trở lại vớidân gian

Nhận định khác dựa trên phân tích ngữ nghĩa từ ngữ trong các làn điệu vàkhông gian diễn xướng lại cho rằng Quan họ là "quan hệ" của một nhóm nhữngngười yêu quan họ ở vùng Kinh Bắc

Tuy vậy vẫn chưa có quan điểm nào được đa số các học giả chấp nhận Quan

họ ngày nay không chỉ là lối hát giao duyên (hát đối) giữa "liền anh" (bên nam,người nam giới hát quan họ) và "liền chị" (bên nữ, người phụ nữ hát quan họ) màcòn là hình thức trao đổi tình cảm giữa liền anh, liền chị với khán giả Một trongnhững hình thức biểu diễn hát quan họ mới là kiểu hát đối đáp giữa liền anh và liềnchị Kịch bản có thể diễn ra theo nội dung các câu hát đã được chuẩn bị từ trướchoặc tùy theo khả năng ứng biến của hai bên hát Ngày 30 tháng 9 năm 2009, tại kỳhọp lần thứ 4 của Ủy ban liên chính phủ Công ước UNESCO Bảo vệ di sản vănhóa phi vật thể (từ ngày 28 tháng 9 tới ngày 2 tháng 10 năm 2009), quan họ đãđược công nhận là di sản phi vật thể đại diện của nhân loại[2][3][4] sau nhã nhạc cungđình Huế, không gian văn hóa Cồng Chiêng Tây Nguyên và cùng đợt với ca trù

Bắc Ninh cũng nổi tiếng là một trung tâm văn hóa phật giáo của đất nước vớirất nhiều nhưng ngôi chùa cổ như chùa Dâu,chùa Bút Tháp mà ngày hôm naychúng t sẽ được tham quan và tìm hiểu.

Chỉ còn một chút thời gian nữa thôi là xe của đoàn chúng ta sẽ dừng chân tạiđiểm tham quan đầu tiên.Đó chính là Chùa Dâu-ngôi chùa cổ nhất Việt Nam.Trướckhi xuống xe,HDV xin nhắc các bạn chú ý chỉ nên mang những đồ đạc quantrọng,quí giá và cần thiết theo và khi xuống dưới mong các bạn tập trung để chúng

ta nghe thuyết minh về ngôi chùa này.sau đó làm lễ và tham quan đến 11h chúng ta

sẽ dùng cơm trưa.Sau đây mời đoàn ta xuống xe và theo chân HDV NguyễnHương của chúng tôi vào tham quan ngôi chùa

B.Thuyết minh tại điểm.

I.Chùa Dâu

1.Lịch sử chùa Dâu

Chào mừng các bạn sinh viên đa đến với chùa Dâu-ngôi chùa cổ nhất ViệtNam

Các bạn thân mến,chúng ta vẫn thường được nghe những câu thơ:

“Dù ai đi đâuvề đâu

Hễ trông thấy tháp chùa dâu thì về,

Dù ai buôn bán trăm nghềNhớ ngày mùng tám thì về hội dâu”

Không biết từ bao giờ, những câu thơ trên đã lưu truyền trong dân gian vàtrở nên vô cùng gần gũi,tự hào đối với những người dân miền quê quan họ

Chùa dâu là 1 ngôi chùa nằm ở xã Thanh Khương, huyện Thuận Thành, tỉnh BắcNinh, cách hà nội khoảng 30km.Chùa nằm phía nam cổ thành luy lâu, trên 1 khuđất rộng bên bờ sông Từ xa xưa người dân ở đây thường sống bằng nghề trồngdâu, nuôi tằm và cấy lúa nước nên dân gian xưa gọi là vùng dâu hoặc kẻ dâu Chùa dâu còn có tên là Diên Ứng, Pháp Vân hay Cổ Châu, tọa lạc ngay trung tâmcủa khu di tích lịch sử văn hóa tiêu biểu và phong phú bậc nhất của quê hươngkinh bắc Nơi đây là thủ phủ của quận Giao Chỉ, trung tâm chính trị, kinh tế, vănhóa, là trung tâm phật giáo cổ xưa nhất của nước ta là chứng tích 1 thời kỳ dàihàng chục thế kỷ trước và sau công nguyên

Chùa dâu là nơi giao lưu của 2 luồng văn hóa Phật Giáo, từ Ấn Độ sang và từPhương Bắc xuống Vào buổi đầu Công nguyên, các tăng sỹ Ấn Độ, tiêu biểu làKhâu-đà-la đã tới đây truyền bá đạo phật đầu tiên Cuối thế kỷ VI, nhà sư Tỳ-ni-đa-lưu-chi từ Trung Quốc tới chùa này và lập nên 1 phái thiền ở Việt Nam Chùa

được khởi công xây dựng năm 187 và hoàn thành năm 226, là ngôi chùa lâu đờinhất và gắn liền với lịch sử văn hóa, phật giáo Việt Nam, được nhà nước xếp hạng

di tích lịch sử ngày 28/4/1962

Năm 1313, chùa được xây dựng lại và trùng tu nhiều lần qua các thế kỷ tiếptheo Đời nhà trần,Vua Trần Nhân Tông đã sai trạng nguyên Mạc Đĩnh Chi về kiếnthiết lại chùa dâu thành “ chùa trăm gian, tháp chín tầng, cầu chín nhịp” Hiện nay

là tòa Thượng điện, chỉ còn sót vài mảng chạm khắc thời nhà Trần và thời nhà Lê

Chùa dâu gắn liền với huyền tích phật mẫu Man Nương và tứ pháp Theotương truyền, nàng Man Nương, cô gái kẻ Mèn dốc tâm vào chùa học đạo phật, 1hôm nằm ngủ quên, sư Khâu-đà-la vô tình bước qua mà bỗng nhiên nàng mangthai Kết quả là đến giờ Ngọ ngày 8/4 (âm lịch) thì sinh 1 nữ nhi Nàng liền đemcon đến trả cho sư Khâu-đà-la Nhà sư mang đứa bé đến gốc cây Dung Thụ vàniệm chú, cây Dung thụ bỗng nứt toác ra ôm đứa bé vào lòng Rồi Khâu-đà-la đưacho Man Nương cây Tích Trượng và dặn là khi nào hạn hán thì mang ra cắmxuống đất sẽ cứu được mọi sinh linh Thế rồi vào năm Giáp Tý, hạn hán kéo dài 3năm Man Nương liền dùng gậy Tích Trượng cắm xuống đất tạo ra mưa Cây DungThụ bị đổ trôi về thành Luy Lâu thì quẩn không trôi được nữa Bao nhiêuchàng traitrong vùng được huy động đến kéo cây vào bờ nhưng cây không hề nhúc nhích.Vừa lúc đó, Man Nương vô tình ra sông rửa tay, bỗng dưng cây dập dình như contìm thấy mẹ Man Nương ném dải yếm ra thì cây dung thụ trôi ngay vào bờ Cũngkhi ấy Sỹ Nhiếp trong thành Luy Lâu được mộng phải tạc cây dung thụ thànhtượng Tứ Pháp để thờ Sỹ Nhiếp cho ngay thợ xẻ cây dung thụ tạc tượng Tứ Pháp.Khi tượng đã làm xong, làm lễ đặt tên cho pho thứ nhất thì bỗng thấy trời nổi mâyngũ sắc liền đặt tên là Pháp Vân, thờ ở chùa Dâu, dân gian gọi là bà Dâu Khi đặttên cho Pho thứ hai thì bỗng thấy trời nổi gió lớn liền đặt tên là Pháp Vũ, thờ ởchùa Đậu dân gian gọi là bà Đậu Đến khi đặt tên cho pho thứ ba thì bỗng thấy trờinổi sấm ầm ầm thì liền đăt tên là Pháp Lôi thờ ở chùa Tướng dân gian gọi là bàTướng Đến khi đặt cho pho thứ tư thì bỗng thấy trời nổi chớp, liền đặt tên là PhápĐiện thờ ở chùa Dàn dân gian gọi là bà Dàn Nhưng khi làm lễ rước Phật Tứ Pháp

về các chùa, chỉ được ba pho, còn pho tượng Pháp Vân không hề chuyển động Hỏi

ra mới biết khi tạc tượng rìu đẽo phải hòn đá trong cây dung thụ đã quẳng xuốngsông Tức thì dân các làng chài quanh đấy được phái đi mò nhưng không hề thấy.khi Man Nương đi dò đến nơi thì bỗng nhiên hòn đá dưới nước nhảy lên vào lòng

và phát sáng Hòn đá đó đặt tên là Phật Thạch Quang được thờ ở chùa Dâu

Câu chuyện nàng Man Nương được giải thích là sự mầu nhiệm của “nhân thiênhợp khí” Thực chất đó là cuộc hôn phối giữa đạo phật với tín ngưỡng bản địa, tiềnthân của Tứ pháp (Mây, Mưa, Sấm, Chớp) thờ ở vùng Dâu, Luy Lâu rồi lan tỏa ranhiều vùng khác Ngày mồng 8 tháng 4 không chỉ là ngày sinh Phật Thích Ca (ẤnĐộ) mà là ngày sinh của Phật Tứ Pháp (Việt Nam)

Vâng,và sau đây xin mời các bạn sinh viên bước qua khu tiền đường,tiếp tụctheo chân HDV Nguyễn Huyên để tìm hiểu tiếp về Chùa Dâu.

2.Kiến trúc chùa Dâu

Các bạn thân mến,cũng như nhiều chùa chiền trên đất Việt Nam, chùa Dâuđược xây dựng theo kiểu "nội công ngoại quốc" Bốn dãy nhà liên thông hình chữnhật bao quanh ba ngôi nhà chính: tiền đường, thiêu hương và thượng điện

Với diện tích khoảng 1730m2 trên khu đất rộng bằng phẳng nằm cạnh sôngDâu, chùa được xây dựng mang đậm phong cách nghệ thuật, kiến trúc của thời Lý,Trần do được tu sửa vào thời kỳ này Quan trọng nhất là tháp Hòa Phong, tháp cóchín tầng song trải qua thời gian lịch sử lâu dài nay chỉ còn ba tầng có chiều caokhoảng 15m Chân tháp hình vuông, trong lòng tháp có bốn bệ gạch bốn bên, trênmỗi bệ là một tượng hộ pháp bằng gỗ cao 1,6m Ở tầng hai của tháp có biển đákhắc chữ "Hòa Phong tháp" Đặc biệt hơn nữa tháp dùng để đặt các xá lị, bên trên

là một chiếc khánh đồng và một chiếc chuông đồng lớn có niên đại từ 1893 Màuthời gian đã bao phủ lên tháp những lớp rong rêu xanh màu cổ kính Song có thểnói giá trị của tháp Hòa Phong trong quần thể di tích chùa Dâu là không nhỏ bởi đãgây sự chú ý đặc biệt của khách du lịch thăm quan từ bốn phương về đây

Đến với chùa Dâu ngoài cảnh quan đồ sộ, chúng ta còn được chiêm ngưỡngnhững pho tượng quý giá như Pháp Vân, Kim Đồng, Ngọc Nữ, những bức phùđiêu chạm khắc trên những bức trống, cốn, giá chiêng mà ngày nay ít khi có được.Tất cả đều được tạc và rèn đúc rất tinh xảo trong bàn tay các nghệ nhân đời xưa.Tiêu biểu đó là tượng Pháp Vân cao 1m85cm tạo trong thế ngồi ở tòa sen toàn thânsơn màu cánh dán Với chân dung tai to, lông mày cong lá liễu, cổ cao ba ngấn tayphải dơ 5 ngón lên trời, trong lòng bàn tay có một viên ngọc sáng Nét thanh thoát,mềm mại của bức tượng đã toát lên vẻ nhân từ, độ lượng của nhà Phật thiêng liêng,cao quý Ta còn nhận thấy rằng tín ngưỡng phật giáo Ấn Độ đan xen trong tínngưỡng dân gian ở Việt Nam như thờ các vị thần: Pháp Vân, Pháp Vũ, Pháp Lôi,Pháp Điện Gửi gắm vào đó là những mong ước cho mùa màng bội thu, cơm no áo

ấm cho mọi chúng sinh của nhân dân khi trời đất được mưa thuận, gió hòa

Một điểm đáng nói nữa trong công trình kiến trúc của chùa Dâu là hình trạmtrổ trên đá Đó là phong cảnh thiên nhiên chim muông, hoa lá, đặc biệt là rồng.Theo một số nhà nghiên cứu thì một số hiện vật bằng đá, gạch đất nung trang trí cóhình vẽ rồng phần lớn là kiến trúc nghệ thuật rồng có niên đại vào thời Lý Trần.Con rồng không chỉ là biểu tượng văn hóa quý trong di sản văn hóa vật thể mà còn

hiện diện rất phong phú trong di sản văn hóa phi vật thể Nó đi vào đời sống hômnay như một nhu cầu văn hóa không thể thiếu trong các lễ hội Ngày nay kiến trúccủa chùa Dâu vẫn giữ nguyên như cũ: Nhà tiền thất, tháp Hòa Phong, Tiền Đường,tòa Tam Bảo, Thượng Điện, Hạ Điện, Hậu Đường, hai dãy hành lang, Tuy nhiênthì cầu chín nhịp và Điện Tam quan đã không còn Hằng năm cứ vào ngày 8 tháng

4 âm lịch, không ai bảo ai người dân từ thập phương đều kéo về nơi đây lễ Phậtcầu may Đó cũng là ngày hội chính của chùa Dâu, ngày mà bà Man Nương sinhhạ

Sau đây xin mời các bạn theo HDV Kiều Anh đi vào bên trong để tìm hiểuhơn về ngôi chùa cổ nhất Việt Nam này

3.Tháp Hòa Phong

Thưa quý khách, chính giữa sân chùa trước bái đường đây chính là ngôi

tháp Hòa Phong Ngôi tháp vuông xây bằng gạch trần, dáng chắc khỏe nổi bật giữakhung cảnh xung quanh Tháp tượng trưng cho ngọn núi vũ trụ, bốn góc tháp cóbốn tượng Thiên vương trấn giữ, trên tháp treo một khánh đồng cổ

Tháp Hòa Phong được xây dựng bằng gạch trần cỡ lớn ngày xưa, được

nung thủ công tới độ có màu sẫm già của vại sành, cao chín tầng, nay chỉ còn batầng

Thời gian đã lấy đi sáu tầng trên của tháp, nay chỉ còn ba tầng dưới, caokhoảng 17 m nhưng vẫn uy nghi, vững chãi thế đứng ngàn năm Mặt trước tầng 2

có gắn bảng đá khắc chữ "Hòa Phong tháp" Chân tháp vuông, mỗi cạnh gần 7 m.Tầng dưới có 4 cửa vòm

Ở đây có vị khách nào biết Hòa Phong có nghĩa là gì không ạ? Vâng !Từ

"Hòa Phong" trong tên tháp có nghĩa là ngọn gió mát mẻ, tốt lành Nơi đây đượccoi là nơi cao nhất cũng như nơi thư thái nhất và thiêng liêng nhất của chùa Dâu

Trong tháp có treo một quả chuông đồng đúc năm 1793 và một chiếc khánhđúc năm 1817 Có 4 tượng Thiên Vương - 4 vị thần trong truyền thuyết cai quản 4phương trời- cao 1,6 m ở bốn góc

Trước tháp, bên phải có tấm bia vuông dựng năm 1738, bên trái có tượngmột con cừu đá dài 1,33 m, cao 0,8 m Truyền sử kể rằng: vào thời Luy Lâu còn là

trung tâm văn hoá, chính trị, kinh tế của cả nước ta, có vị sư người Tây Thiên sangnước ta tu hành truyền bá đạo Phật Ông dắt theo 2 con cừu Một hôm sơ ý để 2con đi lạc, 1 con lạc đến chùa Dâu, 1 con lạc đến Lăng Sĩ Nhiếp (thái thú Giao Chỉthời đó), dân ở 2 vùng này đã tạc tượng 2 con cừu bằng đá ở nơi chúng đến để thờ.

Do vậy hiện nay chùa Dâu có 1 con, Lăng Sĩ Nhiếp (cách đó 3 km) có 1 con

Trải qua bao biến động lịch sử, thành lũy, đền dài, dinh thự của trung tâmLuy Lâu bị hoang phế Nhưng chùa Dâu với tháp Hòa Phong vươn cao và hàngtrăm gian chùa cổ kính vẫn tồn tại với thời gian Lịch sử đã từng khẳng định vị trícủa chùa Dâu trong đời sống văn hóa, tâm linh dân tộc Chùa là một danh lam bậcnhất của xứ kinh Bắc xưa nay Chùa đã được Bộ Văn hóa công nhận là Di tích lịchsử-văn hóa quốc gia Và sau đây,mời các bạn theo chân HDV Nguyến Thoa tìmhiểu về gian Thiêu hươngng của chùa Dâu

4.Thiêu hương chùa Dâu

Như các bạn đã được nghe giới thiệu, chùa Dâu được xây dựng theo kiểu

"nội công ngoại quốc" Bốn dãy nhà liên thông hình chữ nhật bao quanh ba ngôinhà chính: tiền đường, thiêu hương và thượng điện

Gian thiêu hương đặt tượng Cửu Long, hai bên có tượng cac vị DiêmVương, Tam châu Thái tử, Mạc Đĩnh Chi.

Tượng Cửu Long Lớp thứ tư có pho tượng Cửu Long để giữa Tượng nàytheo điển nói khi đức Thích Ca Mầu Ni mới giáng sinh, có chín con rồng xuốngphun nước cho ngài tắm, đoạn ngài đi bẩy bước tay tả chỉ lên trời, tay hữu chỉxuống đất mà nói rằng : "Thiên thượng, thiên hạ, duy ngã độc tôn Trên trời, dướiđất, chi có ta là quí hơn cả" Bởi vậy tượng Cửu long làm chín con rồng vây bọcchung quanh và ở trên những đám mây có chư Phật chư thiên, nhã nhạc, cờ phướn

và bát bộ Kim Cương, ở giưã có pho tượng nhỏ, đứng một tay chỉ lên trời và mộttay chỉ xuống đất, đó là tượng Bổn Sư Thích Ca Mầu Ni Phật lúc sơ sanh

Mạc Đĩnh Chi là người được vua Trần Anh Tông sai về kiến thiết lại chùaDâu thành chùa trăm gian, tháp chín tầng, cầu chín nhịp.[1] Hiện nay, ở tòa thượngđiện, chỉ còn sót lại vài mảng chạm khắc thời nhà Trần và thời nhà Lê.Mạc Đĩnh(1280-1346), tên tự là Tiết Phu, làm quan đời Trần Anh Tông trong lịch sử ViệtNam Tương truyền ông vừa là trạng nguyên của Đại Việt và cũng được phong làm

"Lưỡng quốc Trạng nguyên" (Trung Hoa và Đại Việt) khi sang sứ Trung Hoa thờinhà Nguyên Năm 1304 đời vua Trần Anh Tông niên hiệu Hưng Long thứ 12, triềuđình mở khoa thi lấy 44 người đỗ Thái học sinh (tiến sĩ) Mạc Đĩnh Chi đỗ đầu,chiếm học vị trạng nguyên Ông được cử giữ việc coi sóc thư khố của nhà vua, rồichức Tả bộc xạ (Thượng thư) Đặc biệt hai lần đi sứ Trung Quốc, ông đã dùng tàinăng và phẩm chất thông minh của mình khiến người nước ngoài phải khâm phục

Về sau ông được cháu 7 đời là Mạc Đăng Dung truy tôn là Kiến Thủy Khâm NinhVăn Hoàng Đế

Đây chính là tượng Thái tử tên là Kỳ Đà , một vương tử con vua Ba Tư Nặc,người sở hữu khu vườn đẹp nhất thành Xá Vệ Trưởng giả Cấp Cô Độc vì muốn cónơi đất đẹp để để mời Phật đến thuyết pháp bèn hỏi mua khu vườn đó Kỳ Đà yêucầu phải có vàng trải kín vườn, thì Cấp Cô Độc đáp ứng được Sau khi mua đượcvườn liền mời Phật về, Kỳ Đà từ ngạc nhiên chuyển sang quy phục Phật, trở thànhbậc Hộ pháp Kỳ Đà được gọi là Tam Châu Thái tử, tức là vị Hộ pháp trong cả bacõi Tượng thái tử Kỳ Đà chùa Tây Phương chắp tay là mang ý Khuyến Thiện, cònthanh gươm để ngang là mang ý Trừng Ác

Các tượng diêm vương: theo tín ngưỡng Phật giáo Á Đông, trong đó có ViệtNam, là các vị thần linh cai quản cõi chết và phán xét con người ở Địa ngục căn cứvào công hay tội họ đã tạo ra khi còn sống.Tượng Thập điện Diêm vương ngồi haibên, mỗi bên năm vị

Vào chùa cứ thấy một loạt tượng trông na ná nhau, cùng đội mũ mặc áothụng, ngồi cầm hốt hai bên tường chùa, mỗi bên 5 vị thì đó là Thập điện Diêmvương.Có vị thì tóc trắng, tóc đen, râu dài, râu ngắn, là tùy vào trí tưởng tượngcủa người tạc tượng, không có chuẩn nào hết Tạo hình các vị này theo lối Hoàng

đế, mũ Bình thiên, áo cổn, đi hia, tay cầm hốt ngồi trên ngai

Bộ Thập điện chùa Dâu lại mang chân dung khá thanh thoát, lối vẽ râutượng trưng.Bước qua gian Thiêu Hương này,mời các bạn theo chân HDV BíchThủy đến với gian thượng điện

5.Thượng điện chùa Dâu

Trung tâm thờ tự của chùa Dâu đặt trong tòa thượng điện hay còn gọi là tẩmđiện để tượng bà Dâu(Pháp Vân) và tượng Bà Đậu (Pháp Vũ) do chùa Đậu đã bịPháp phá hủy nên pho tượng Pháp Vũ được đem về thờ chung trong chùaDâu.Tương truyền bà Dâu là chị cả trong 4 chị em: Pháp Vân,Pháp Vũ,Pháp Lôi vàPháp Điện-tức thần Mây,thần Mưa,thần Sấm,thần Chớp-cũng chính là các phật bà

mà dân gian gọi đơn giản là bà Dâu,bà Đậu,bà Tướng,bà Dàn.Một trong nhữngđiểm đặc biệt của nơi đây đó chính là những pho tượng thờ.Pháp Vân và Pháp Vũ

là những bức tượng hiếm thấy của Phật giáo Việt Nam.Tượng được tạc theo phongcách đặc trưng của tượng Phật Mật Giáo phương nam Ấn Độ,mình mặc thiên y,đầuđội thiên quan,có dáng dấp đẹp yêu kiều của hình tượng nữ thần.Tượng Pháp Vân

là bức tượng có dáng dấp như vậy,có nét hiền lành,thanh tịnh,uy nghi,trầm mặc,cómàu đồng hun,cao gần 2 mét được bày ở gian giữa.Tượng có gương mặt đẹp vớichấm bạch hào tướng quang nồi cao giữa trán gợi liên tưởng towisphong tục gắnhạt ty ca lên trán của người nữ dân tộc Ấn Độ,tới quê hương Tây Trúc-nơi cộinguồn của tư tưởng Thiện Căn của Đức Phật Từ Bi Hỷ Xà.Những tượng này cóniên đại khoảng từ thế kỉ 18.Đặc biệt là hai pho tượng Kim Đồng-Ngọc Nữ vớikhuôn mặt sống động,trong tư thế của một điệu múa cổ xưa,đặt 2 bên điện thờchính gợi nhớ đến những cô thôn nữ của miền quê quan họ Bắc Ninh,dáng ngườithắt đáy lưng ong,uyển chuyển,vành khăn vấn trên đầu bình dị và mềm mại,chiếc

áo tứ thân mớ 3 mớ 7 với dải lụa đào thướt tha,cha ông ta đã rất tinh tế khi đặt 2bức tượng thờ Kim Đồng-Ngọc Nữ Nếu như những pho tượng Tứ Pháp biểu hiện

vẻ đẹp huyền bí của một mỹ nhân mà người đời không bao giờ dám mơ ước khátkhao bởi nàng luôn ở cao chót vót trên cõi Niết bàn thì tượng Kim Đồng - Ngọc

Nữ ở đây lại thể hiện vẻ đẹp phơi phới của mỹ nhân trần tục theo quan điểm truyềnthống của người Kinh Bắc,vẻ đẹp kiều diễm sang trọng của muôn đời bất diệt Kiệt