Intergenerational Family Relations and Social Support in a Comparative Perspective The Oasis Project and Care Networks in Israel 1 Lập kế hoạch và xây dựng các dịch vụ lồng ghép ở Israel Hội thảo chia[.]
Trang 1Lập kế hoạch và xây dựng các
dịch vụ lồng ghép ở Israel
Hội thảo chia sẻ kinh nghiệm quốc tế
về Già hóa dân số
Hà Nội, Việt Nam, ngày 24-25 tháng 9 năm 2013
Giáo sư Ariela Lowenstein, Chủ tịch Trường Max Stern Yezreel Academic College, Israel
Khoa Lão khoa, Trung tâm Nghiên cứu và Tìm hiểu
về già hóa, Đại học Haifa, Israel
Trang 2
2
Nội dung bài trình bày
Các yếu tố ảnh hưởng tới công tác lập kế hoạch
Bức tranh về xã hội nhân khẩu học của Israel
Trang 3Các yếu tố ảnh hưởng tới việc lập kế hoạch
Các chuẩn mực xã hội và văn hóa, Tín ngưỡng
Cơ cấu xã hội và chính trị - Chính sách & Pháp luật
Trang 44
Các mạng lưới chăm sóc người cao tuổi ở
Israel– Các chuẩn mực, văn hóa
và tín ngưỡng
chủ, với các nhóm đa dạng về quốc tịch, tôn giáo,
và dân tộc
Phúc lợi xã hội của Israel được hình thành dựa
trên sự kết hợp giữa thị trường và chính phủ trong việc xây dựng các chính sách và dịch vụ phúc lợi
Trang 55
Nhân khẩu học
Năm 2013, Israel có là 8 triệu người, với 80% là người Do Thái, 20%
không phải là người Do Thái Tuổi thọ trung bình hiện nay là 79,6 tuổi đối với nam giới và 83,8 tuổi đối với phụ nữ
Số người từ 65 tuổi trở lên chiếm 10%; trong nhóm người Do Thái là
12% trong nhóm người Do Thái, và trong nhóm không Do Thái là 4,2% –
do có mức sinh cao hơn
Gần 19% người cao tuổi Do Thái không có khả năng tự phục vụ trong
sinh hoạt hàng ngày (ADL) Trong khi đó, con số ngày ở nhóm không
phải là người Do Thái là gần 31%
Trang 66
Tình trạng gia đình và việc sắp xếp cuộc sống
Phần lớn người cao tuổi có mạng lưới hỗ trợ
không chính thức - vợ/chồng là nguồn hỗ trợ
chính, sau đó là con cái
Nhấn mạnh vào vai trò của gia đình trong việc
chăm sóc người cao tuổi, điều này được phản
ánh trong tỷ lệ vào nhà dưỡng lão thấp: 4,1%
Trang 7Chính sách và Hệ thống dịch vụ
Các mục tiêu cơ bản của việc cung cấp dịch vụ:
(1) Đảm bảo việc tự cung cấp ở mức tối đa, tiếp tục sống
tại cộng đồng càng lâu càng tốt – Già hóa tại nơi sinh sống
(2) Đảm bảo sự tham gia xã hội năng động , liên quan tới
sự đa dạng và không đồng nhất – Già hóa năng
động
(3) Ngay cả việc chăm sóc sức khỏe lâu dài dành cho
người cao tuổi già yếu cũng tập trung vào việc tiếp tục phong cách sống vốn có, khác với việc vào nhà dưỡng
Trang 88
Nguồn nhân lực
Xã hội nên sử dụng nguồn nhân lực sẵn có trong bối
cảnh ngày càng có nhiều “người cao tuổi còn trẻ ”– thúc đẩy quyền lực chính trị
Ở Israel Đảng công dân cao tuổi, đã thành lập Bộ Công dân cao tuổi
Nâng cao tuổi nghỉ hưu, chuẩn bị cho xã hội già hóa;
việc này được khuyến nghị ở tất cả các quốc gia thuộc
Tổ chức hợp tác và phát triển kinh tế OECD Ở Israel
cách đây 2 năm, tuổi nghỉ hưu được nâng lên tới mức
67 tuổi đối với nam giới, 62 tuổi đối với phụ nữ
Nhà nước và khu vực tư nhân nên xây dựng các
chương trình khuyến khích người lao động cao tuổi tiếp tục làm việc
Trang 9Bốn khu vực cơ bản tham gia vào việc cung cấp dịch vụ:
Trang 1010
Chính sách và Hệ thống dịch vụ
Cơ quan bảo hiểm quốc gia (hệ thống an sinh xã hội cơ bản của Isarel) là công cụ chính sách bảo trợ xã hội chủ yếu của Israel
Hiện nay, hệ thống này bao gồm các chương trình dành cho
người cao tuổi như sau:
Bảo hiểm tuổi già và cho người sống sót Bảo hiểm khuyết tật,
Luật bảo hiểm chăm sóc dài hạn;
Các sơ sở tư vấn dành cho người cao tuổi
Trang 11
Các cơ sở tư vấn
dành cho người cao tuổi
Các cơ sở này được hoạt động bởi „người cao tuổi còn trẻ‟ trên toàn quốc
Tất cả các tình nguyện viên tham gia khóa tập huấn trong 1 năm, tại các trường đại học khác nhau
Họ có các vai trò khác nhau: thăm nom gia đình người cao tuổi, hỗ trợ họ liên lạc; cung cấp thông tin về quyền của
người cao tuổi; làm việc với những người cao tuổi mới góa vợ/chồng gần đây
Mỗi nhóm có 1 giám sát viên là một cán bộ làm công tác xã hội cấp cao Họ cũng tạo thành nhóm tự giúp đỡ nhau giữa những người tham gia
Trang 1212
Chính sách và Hệ thống dịch vụ
Các dịch vụ phúc lợi và xã hội dành cho người cao tuổi được quy
định trong Luật Dịch vụ phúc lợi chung năm 1958 Tại mỗi chính
quyền địa phương, văn phòng phúc lợi địa phương phải cung cấp các dịch vụ tới những người có nhu cầu, bao gồm cả người cao tuổi
Các dịch vụ cộng đồng cơ bản: câu lạc bộ hưu trí; trung tâm chăm sóc ban ngày dành cho người cao tuổi già yếu và có vấn đề về tâm thần; láng giềng hỗ trợ và “mái ấm tình thương„‟; bữa ăn trên xe lăn; các tình nguyện viên năng động
Láng giềng hỗ trợ - ở các cộng đồng nơi có tỷ lệ cao về người cao tuổi đang sinh sống – một “người cha láng giềng” „được chọn làm đầu
ví dụ như sửa bóng đèn; mang đồ ăn và thuốc đến khi thăm gia đình; chăm sóc cuộc sống xã hội của họ; xây dựng các chương trình liên thế hệ
Trang 13
Chính sách và Hệ thống dịch vụ
Bộ Y tế, thông qua Vụ Y tế cho người cao tuổi, chịu trách nhiệm về các dịch vụ y tế cộng đồng; các phòng khám sức khỏe gia đình và sức khỏe tâm thần; bố trí người cao tuổi vào nhà dưỡng lão, theo dõi và giám sát điều dưỡng và người cao tuổi già yếu và có vấn đề về tâm thần ở các nhà dưỡng lão
Trang 1414
Chính sách và Hệ thống dịch vụ
Việc chăm sóc sức khỏe ban đầu và chuyên khoa được thực hiện bởi 5
tổ chức y tế Hadassah (Hadassah Medical Organization- HMO) ở các phòng khám tuyến đầu qua việc thăm khám các gia đình ở từng khu vực
Hiện nay Mô hình dịch vụ tích hợp đang được xây dựng– sự phối hợp mạnh mẽ giữa: phòng khám sức khỏe, trung tâm chăm sóc hàng ngày, bệnh viện, dịch vụ xã hội & người chăm sóc không chính thức– tạo thành
Hệ thống một đầu vào (One Point Entry System)
Trang 15Chính sách và Hệ thống dịch vụ
Năm1969 Hiệp hội hoạch định và xây dựng dịch vụ cho
người cao tuổi (ESHEL) được thành lập:
Để điều phối các hoạt động của các bộ ngành khác nhau;
Để thúc đẩy việc lập kế hoạch dịch vụ quốc gia ;
Để xây dựng sự hợp tác giữa khu vực công và khu vực tình nguyện
Ở mỗi cộng đồng, thành lập các Hiệp hội dành cho người cao tuổi địa phương với thành viên là những người cung cấp dịch
vụ địa phương và người cao tuổi, làm việc dựa trên chương trình
5 năm về xây dựng dịch vụ
Trang 18Luật chăm sóc lâu dài
tại cộng đồng
18
Đạo luật này được ban hành năm 1988 – đưa ra một
mô hình duy nhất đối với việc cung cấp dịch vụ
cho người cao tuổi tại cộng đồng, trong đó việc
quản lý dựa trên từng trường hợp đóng vai trò
trung tâm
Một thành phần quan trọng là liên kết tất cả các cơ
quan đang hoạt động trong lĩnh vực chăm sóc dài
hạn, đặc biệt là Quỹ dành cho người ốm và các bộ
ngành cung cấp việc chăm sóc y tế
Trang 19Luật bảo hiểm chăm sóc dài hạn
Luật này có những đặc điểm sau:
1 Đây là luật bảo hiểm xã hội công nhận quyền của người cao tuổi đối
2 Đạo luật này hướng tới cộng đồng nhằm hỗ trợ người cao tuổi sống
tại gia đình, để trì hoãn hoặc tránh việc phải vào nhà dưỡng lão
3 Lợi ích mang lại cho những người cao tuổi sống rất phụ thuộc, để hỗ
trợ những người chăm sóc tại gia đình và giảm bớt gánh nặng cho
họ Tuy nhiên, gia đình không được hỗ trợ thanh toán
4 Ưu Tiên dịch vụ bằng hiện vật mang tính phổ cập, quân bình và
đồng bộ
Trang 20Luật bảo hiểm chăm sóc dài hạn
5 Đạo luật này được xây dựng hướng tới việc sử dụng hạ tầng hiện có,
tích hợp với các dịch vụ bổ sung, do vậy đưa được vào trách nhiệm
chung của chính phủ và Quỹ dành cho người ốm
6 Đạo luật này chuyển giao việc cung cấp dịch cho các tổ chức phi
tham gia vào các dịch vụ tại gia đình
7 Đạo luật này đưa ra các tiêu chuẩn và chuẩn mực đối với các nhà chuyên môn, củng cố cách tiếp cận điều trị đa ngành
8 Đạo luật này quy định việc quản lý dịch vụ hiệu quả hơn bởi các hệ thống dịch vụ địa phương
Trang 21Luật bảo hiểm chăm sóc lâu dài tại cộng đồng của Israel năm 1988
Luật này có các mục tiêu theo định hướng hệ thống và cá nhân
Các mục tiêu theo định hướng hệ thống :
Xây dựng một loạt các dịch vụ dựa trên cộng đồng;
Nâng cao chất lượng và hiệu quả thông qua điều phối dịch vụ;
Ký hợp đồng cung cấp dịch vụ với các tổ chức tình nguyện phi lợi nhuận
và vì lợi nhuận
Xác định nhóm dân số “gặp rủi ro”; Trì hoãn việc vào nhà dưỡng lão;
Cắt giảm chi phí
Trang 2222
Luật bảo hiểm chăm sóc dài hạn
tại cộng đồng
bao gồm:
Các mục tiêu theo định hướng cá nhân
Quy định việc đánh giá hệ thống và chuyên sâu về các nhu cầu của khách hàng do các ủy ban chuyên môn ở địa phương thực hiện, với người đứng đầu là các cán bộ xã hội của thành phố
Quan tâm hơn tới người cao tuổi sống hoàn toàn phụ thuộc và
những người chăm sóc trong gia đình họ.
Trang 23Luật bảo hiểm chăm sóc dài hạn
Việc đóng góp rộng rãi theo quy định trong Luật bảo hiểm chăm sóc lâu dài được phản ánh trong việc mở rộng phạm
vi những người có nhu cầu, với sự gia tăng từ con số dự báo là 10.000 người năm 1980 tới gần 1.600.000 người vào năm 2012
Trang 25Tiến trình phát triển dịch vụ chống ngược đãi người cao tuổi
Dựa trên cuộc điều tra ESHEL và các bộ ngành liên quan đã
thành lập các đơn vị đặc biệt về ngược đãi người cao tuổi tại các văn phòng phúc lợi địa phương
Họ làm việc theo nhóm đa ngành, hoạt động tích cực tại cộng đồng, phát hiện và xử lý các trường hợp ngược đãi
Bộ Y tế đã ban hành các chỉ thị đặc biệt, thành lập các Ủy ban bạo lực ở từng bệnh viện chuyên ngành
chức phi chính phủ hợp pháp và các nhà học thuật đang làm việc về
“các vấn đề nóng” & công tác điều phối
Trang 2626
Đào tạo các nhà chuyên môn
Cách đây 15 năm, vấn đề già hóa trong chương trình học được dạy chủ yếu như một “nhánh” hay một môn tại các khoa Công tác xã hội hoặc Điều dưỡng
Năm1999 hai chương trình Thạc sỹ về Lão khoa được xây dựng: Một chương trình Thạc sỹ tại trường Đại học tổng hợp Haifa, và
hiện nay cũng đã có một chương trình Tiến sỹ và một chương trình Thạc sỹ tại trường Đại học tổng hợp Ben-Gurion
ESHEL đã thành lập Trung tâm đào tạo và giám sát để cung cấp các khóa đào tạo tại chức và các hội thảo khác nhau
Hiện nay, nghiên cứu về già hóa đã được „đưa vào chương trình
Trang 27Hàm ý chính sách
Trong tương lai, việc chăm sóc người cao tuổi sẽ
được giải quyết thông qua sự kết hợp giữa khu vực công và khu vực tư nhân , tỷ lệ chính xác về sự kết hợp này sẽ khác nhau tùy theo từng quốc gia
Chi tiết của sự kết hợp này sẽ phụ thuộc vào:
(a ) văn hóa gia đình – văn hóa này sẽ hướng dẫn
việc sẵn sàng sử dụng dịch vụ công;
(b) sự sẵn có, khả năng tiếp cận, chất lượng, và chi phí của dịch vụ
Do vậy, dịch vụ phải giúp các gia đình xác định
nghĩa sự sẵn sàng của mình ; Các gia đình nên được chi trả cho những chăm sóc mà họ cung cấp
Trang 28Việc tiếp cận các dịch vụ sẽ nâng cao việc sử dụng – thông tin cho
người cao tuổi và gia đình của họ biết về quyền của mình– các cơ sở
tư vấn cho người cao tuổi
Thêm lựa chọn về sắp xếp công việc chăm sóc – các lựa
chọn chăm sóc dài hạn
Việc hỗ trợ nhiều hơn cho người cao tuổi ở các quốc gia có mức dịch
vụ cao cho thấy rằng một hệ thống hỗ trợ người già dựa vào thành
viên trong gia đình ít có khả năng đáp ứng hết các nhu cầu của người cao tuổi
Các quốc gia với các nghĩa vụ pháp lý về gia đình , như Israel, cần phải xem xét lại vì các thế hệ người cao tuổi mong muốn được sống độc lập
Trang 29Ở cấp trung gian – gia đình
Xây dựng các dịch vụ hỗ trợ và bổ trợ tại nơi làm việc dành cho những người đang làm việc nhưng vẫn phải chăm sóc người cao tuổi – giờ làm việc linh hoạt, làm việc tại nhà
Kết hợp giữa y tế & chăm sóc xã hội để các gia đình tiếp tục và hỗ trợ những thành viên cao tuổi – Mô hình Chăm sóc tích hợp
Những tiến bộ về công nghệ hỗ trợ các tổ chức chăm sóc sức khỏe và phúc lợi cung cấp dịch vụ hiệu quả hơn
Trang 3030
Cấp vi mô: Người cao tuổi
Trao quyền cho người cao tuổi và cho phép việc lựa chọn dịch vụ - Hiệp hội dành cho người cao tuổi ở địa phương
Chính sách xã hội để dịch chuyển từ quan niệm phụ thuộc – nhấn mạnh vào Tuổi già năng động – tình nguyện viên – Các cơ sở tư vấn cho người cao tuổi
Trang 31Như David Ben Gurion, Thủ tướng đầu tiên của Israeli đã từng nói:
“Người không tin vào điều kỳ diệu ở Trung Đông không phải là người duy thực.”
Vì vậy chúng ta phải tin vào điều kỳ diệu, nhưng phải cố gắng thực tế và làm việc hướng tới: nâng cao chất lượng cuộc sống của người cao tuổi và gia đình người cao tuổi
và củng cố các mối quan hệ gia đình liên thế hệ
Trang 33Chưa bao giờ là quá muộn!