Chúng ta đang bước vào kỷ nguyên trong đó trí tuệ nhân tạo có những tác động to lớn và sâu sắc đến đời sống hàng ngày. Cụ thể, trí tuệ nhân tạo giúp máy tính có được những trí tuệ của con người như: biết suy nghĩ và lập luận để giải quyết vấn đề, biết giao tiếp do hiểu ngôn ngữ, tiếng nói, biết học và tự thích nghi,... Tuy rằng trí thông minh nhân tạo có nghĩa rộng như là trí thông minh trong các tác phẩm khoa học viễn tưởng, nó là một trong những ngành trọng yếu của tin học. Trí thông minh nhân tạo liên quan đến cách cư xử, sự học hỏi và khả năng thích ứng thông minh của máy móc. Chúng ta đang bước vào kỷ nguyên trong đó trí tuệ nhân tạo có những tác động to lớn và sâu sắc đến đời sống hàng ngày. Cụ thể, trí tuệ nhân tạo giúp máy tính có được những trí tuệ của con người như: biết suy nghĩ và lập luận để giải quyết vấn đề, biết giao tiếp do hiểu ngôn ngữ, tiếng nói, biết học và tự thích nghi,... Tuy rằng trí thông minh nhân tạo có nghĩa rộng như là trí thông minh trong các tác phẩm khoa học viễn tưởng, nó là một trong những ngành trọng yếu của tin học. Trí thông minh nhân tạo liên quan đến cách cư xử, sự học hỏi và khả năng thích ứng thông minh của máy móc.
Trang 1PHAN MINH TOÀN
MSHV: 20C11057
MỐI LIÊN HỆ GIỮA TRÍ TUỆ NHÂN TẠO VÀ Ý THỨC VAI TRÒ CỦA VIỆC ÁP DỤNG TRÍ TUỆ NHÂN TẠO TRONG VIỆC ĐẨY MẠNH CÔNG NGHIỆP HÓA – HIỆN ĐẠI HÓA CỦA QUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN KINH TẾ - XÃ HỘI Ở
VIỆT NAM
Tiểu luận Triết học Chương trình cao học và nghiên cứu sinh không chuyên ngành Triết học
TP HỒ CHÍ MINH – 03.2022
Trang 2MỐI LIÊN HỆ GIỮA TRÍ TUỆ NHÂN TẠO VÀ Ý THỨC VAI TRÒ CỦA VIỆC ÁP DỤNG TRÍ TUỆ NHÂN TẠO TRONG VIỆC ĐẨY MẠNH CÔNG NGHIỆP HÓA – HIỆN ĐẠI HÓA CỦA QUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN KINH TẾ - XÃ HỘI Ở
VIỆT NAM
Tiểu luận Triết học Chương trình cao học và nghiên cứu sinh không chuyên ngành Triết học
PHAN MINH TOÀN
MSHV: 20C11057
Chức vụ, đơn vị công tác: Kỹ sư lập trình AI, Bosch Global Software Technologies
TP HỒ CHÍ MINH - 03.2022
Trang 3MỤC LỤC
MỘT SỐ TÊN/TỪ VIẾT TẮT 2 LỜI MỞ ĐẦU _3 NỘI DUNG _4 CHƯƠNG 1: KHÁI NIỆM VÀ BẢN CHẤT CỦA Ý THỨC 4
1.Ý thức: _4
2 Nguồn gốc: _4
3 Bản chất của ý thức 5
4 Cấu tạo của ý thức _5
CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH MỐI LIÊN HỆ GIỮA TRÍ TUỆ NHÂN TẠO VÀ Ý THỨC 6
2 VAI TRÒ CỦA TRÍ TUỆ NHÂN TẠO TRONG VIỆC ĐẨY MẠNH CNH-HĐH Ở NƯỚC TA HIỆN NAY. _16
2.1 Đối với nền kinh tế: _16 2.2 Đối với nền giáo dục: _17 2.3 Đối với ngân hàng : _18 2.4 Đối với y tế: _20 2.5 Đối với ngành du lịch : _21
KẾT LUẬN _23 TÀI LIỆU THAM KHẢO _24
Trang 4MỘT SỐ TÊN/TỪ VIẾT TẮT
CNH – HĐH: Công nghiệp hóa, hiện đại hóa
AI: Artificial intelligence (trí tuệ nhân tạo)
GD&ĐT : Bộ giáo dục và đào tạo
KH&CN: Bộ khoa học và công nghệ
TT&TT: Bộ thông tin và truyền thông
LĐTB&XH: Bộ lao động thương binh và xã hội
AIED: Artificial intelligence in education (Trí tuệ nhân tạo trong lĩnh vực giáo dục)
Trang 5LỜI MỞ ĐẦU
Nền kinh tế của nước ta từ một điểm xuất phát thấp, tiềm lực kinh tế và kỹ thuật yếu, nhưng trong điều kiện sự biến đổi khoa học- công nghệ trên thế giới lại diễn ra rất nhanh, liệu ta có thể đạt được những thành công mong muốn trong việc tạo ra nền khoa học- công nghệ đạt tiêu chuẩn quốc tế trong một thời gian ngắn được hay không? Chúng
ta cần phải làm gì để tránh được nguy cơ tụt hậu so với các nước trong khu vực và trên thế giới? Hiện nay, trí tuệ con người ( ý thức) và trí tuệ nhân tạo đang là 2 nhân tố được chú trọng và đầu tư trong công cuộc CNH- HĐH.
Ý thức là hình thức cao của sự phản ánh của thực tại khách quan, hình thức mà
riêng con người mới có ý thức con người là cơ năng của cái “ khối vật chất đặc biệt phức tạm mà người ta gọi là bộ óc con người” Tác động của ý thức đối với con người là vô cùng to lớn Nó không những là kim chỉ nam cho hoạt động thực tiễn mà con là động lực thực tiễn Sự thành công, thất bại của thực tiễn, tác động tích cực hay tiêu cực của ý thức đối với phát triển của tự nhiên, xã hội chủ yếu thuốc vào vai trò chỉ đạo của ý thức mà biểu hiện ra là vai trò của khoa học văn hoá và tư tưỏng.
Chúng ta đang bước vào kỷ nguyên trong đó trí tuệ nhân tạo có những tác động to lớn và sâu sắc đến đời sống hàng ngày Cụ thể, trí tuệ nhân tạo giúp máy tính có được những trí tuệ của con người như: biết suy nghĩ và lập luận để giải quyết vấn đề, biết giao tiếp do hiểu ngôn ngữ, tiếng nói, biết học và tự thích nghi,…
Tuy rằng trí thông minh nhân tạo có nghĩa rộng như là trí thông minh trong các tác phẩm khoa học viễn tưởng, nó là một trong những ngành trọng yếu của tin học Trí thông minh nhân tạo liên quan đến cách cư xử, sự học hỏi và khả năng thích ứng thông minh của máy móc.
Kết hợp với những lí luận và kiến thức bộ môn Triết học, bài tiểu luận của em xin trình bày về chủ đề: “Mối liên hệ giữa trí tuệ nhân tạo và ý thức Vai trò của việc áp dụng trí tuệ nhân tạo trong việc đẩy mạnh công nghiệp hóa – hiện đại hóa của quá trình phát triển kinh tế - xã hội ở Việt Nam”.
Trang 6NỘI DUNG CHƯƠNG 1: KHÁI NIỆM VÀ BẢN
CHẤT CỦA Ý THỨC
1.Ý thức:
Theo tâm lý học
o Là hình thức phản ánh tâm lý cao nhất chỉ có ở con người
o Là sự phản ánh bằng ngôn ngữ những gì con người đã tiếp thu
Theo định nghĩa của triết học Mác-Lenin
Là một phạm trù song song với phạm trù vật chất
Là sự phản ánh thế giới vật chất khách quan vào bộ óc con người và có sự cáibiến và sáng tạo
Phương tiện để con người giao tiếp trong xã hội
Hệ thống tín hiệu thứ hai, cái vỏ vật chất của tư duy
Biểu đạt của tư tưởng, yếu tố quan trọng để phát triển tâm lý ,tư duy của conngười và xã hội
Lao động:
Hoạt động đặc thù của con người, chủ động, sáng tạo, có mục đích
Tác động vào thế giới khách quan, làm biến đổi thế giới nhằm thỏa mãn nhu cầucủa con người
Giúp bộ não con người được phát triển và ngày càng hoàn thiện,tăng khả năng tưduy trừu tượng
Trang 7 Liên kết con người lại với nhau trong mối liên hệ tất yếu, khách quan
3 Bản chất của ý thức
Hình ảnh chủ quan của thế giới khách quan
Hình ảnh tinh thần, gắn liền với hoạt động khái quát hóa, trừu tượng hóa, có địnhhướng, có lựa chọn
Sự phản ánh sáng tạo thế giới
Sự phản ánh hiện thực khách quan vào trong bộ óc con người
Có thể tạo ra tri thức mới về sự vật, có thể tưởng tượng ra những cái không cótrong thực tế
Không phải là một hiện tượng tự nhiên thuần túy mà là một hiện tượng xã hội
Quá trình thống nhất của 3 mặt là: trao đổi thông tin giữa chủ thể và đối tượngphản ánh, mô hình hóa đối tượng trong tư duy dưới dạng hình ảnh tinh thần vàchuyển mô hình từ tư duy ra hiện thực khách quan
Bao giờ cũng phải dựa vào những tiền đề vật chất, dựa trên hoạt động thực tiễnnhất định
4 Cấu tạo của ý thức
Có thể chia theo hai chiều
Trang 8CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH MỐI LIÊN HỆ GIỮA TRÍ TUỆ NHÂN TẠO
một thuộc tính của vật chất có tổ - Năm 1943: Hệ thống mạngthần kinh (trí tuệ nhân tạo) đầu
tiên được phát minh nhưngkhông thể tạo ra kì tích nhưhiện nay
- 10/ 1950 : ý tưởng xây dựng
một chương trình AI xuất hiệnkhi nhà bác học Alan Turingxem xét vấn đề “liệu máy tính
có khả năng suy nghĩ haykhông?”
- 1956: Tại hội nghị do Marvin
Minsky và John McCarthy tổchức tại Mỹ , tên gọi AI đượcchính thức công nhận và đượcdùng cho đến ngày nay
chức cao là bộ óc người Bộ nãongười và sự phản ánh khách quanvào trong bộ não con người chính
là nguồn gốc tự nhiên của ý thức
Bộ não người:
- Bộ não người là cơ quan vật chất
của ý thức
- Ý thức là chức năng của bộ ócngười
- Ý thức phụ thuộc vào hoạt động
bộ óc người, do đó khi bộ óc bị tổnthương thì hoạt động ý thức sẽkhông bình thường hoặc bị rốiloạn
- Ý thức không thể diễn ra, tách rời
hoạt động sinh lý thần kinh của bộ
óc người
- Chỉ có con người mới có ý thức,
không một kết cấu vật chất nàokhác, kể cả những con vật thôngminh
Sự tác động của thế giới khách quan:
- Phản ánh là thuộc tính chung, phổbiến của mọi đối tượng vật chất
Trang 9- Thuộc tính này được biểu hiện ratrong sự liên hệ, tác động qua lạigiữa các đối tượng vật chất vớinhau.
- Phản ánh là sự tái tạo những đặcđiểm của một hệ thống vật chất này
ở hệ thống vật chất khác trong quátrình tác động qua lại của chúng
- Kết quả của sự phản ánh phụ thuộcvào cả hai vật – vật tác động và vậtnhận tác động
- Ý thức được hình thành chủ yếu là
do hoạt động của con người cải tạothế giới khách quan làm biến đổi thếgiới đó
- Con người có ý thức chính vì conngười chủ động tác động vào thếgiới thông qua hoạt động thực tiễn
để cải tạo thế giới, con người chỉ có
ý thức do có tác động vào thế giới
Ngôn ngữ:
Trang 10- Không có hệ thống tín hiệu này – tức
ngôn ngữ , thì ý thức không thể tồntại và thể hiện được
Ý thức là khả năng bẩm sinh, nộitại của một con người Khi conngười chào đời, ý thức đã đượchình thành Ý thức xuất hiện làkết quả của quá trình tiến hóalâu dài của tự nhiên, của lịch sửtrái đất đồng thời là kết quả trựctiếp của thực tiễn xã hội- lịch
sử con người, trong đó nguồngốc tự nhiên là điều kiện cần,nguồn gốc xã hội là điều kiện
đủ Thực tiễn là động lực to lớnthúc đẩy ý thức hình thành vàphát triển
Trí tuệ nhân tạo: Được hìnhthành dựa trên trí thôngminh của con người, làsản phẩm do con ngườitạo ra để hỗ trợ con người,giúp tự động hóa các tác
vụ cơ bản và nâng caonăng suất làm việc Ý thứcphát triển, ngày càng xâmnhập vào tầng sâu của thếgiới hiện thực, gắn nhậnthức với cải tạo thế giới
Ý thức nhân đôi thế giớitrong tinh thần , nhờ đócon người sáng tạo ra cácthế hệ “ người máy thôngminh” giúp con ngườikhắc phục được nhữnghạn chế của mình
tuệ nhân nhân tạo
tạo hay (AI) là
trítríthôngthông
Trang 11chất khách quan vào bộ óc con người và có sự cải biến và sáng tạo.Ý thức có mối quan hệ biện chứngvới vật chất.
Ý thức là đặc tính và sản phẩmcủa vật chất và cũng là thuộctính phản ánh của một dạng vậtchất có tổ chức cao, đó là bộnão người Ý thức là sự phảnánh sáng tạo những gì conngười đã tiếp thu trong quátrình quan hệ qua lại với thếgiới khách quan Nhờ sự hỗ trợcủa ý thức, chúng ta có thể suynghĩ, học hỏi kinh nghiệm, hiểuđược những vấn đề phức tạp,giải quyết các phép toán, lưutrữ thông tin, suy luận và đưa raquyết định và giao tiếp vớiđồng loại
minh được thể hiện bằng máymóc Là trí tuệ do người lậptrình tạo nên với mục tiêu giúpmáy tính có thể tự động hóa cáchành vi thông minh như conngười
- Là một ngành thuộc lĩnh vựckhoa học máy tính nghiên cứu
về lý thuyết ,ứng dụng của trí tuệnhân tạo
Trí tuệ nhân tạo là ngànhkhoa học ứng dụng việc tựđộng hóa của máy tính,giúp máy tính có được trítuệ của con người như :biết suy nghĩ và lập luậngiải quyết vấn đề, biếtgiao tiếp ngôn ngữ, tiếngnói, biết học và tự thíchnghi,
Trang 12ánh khả năng tự ý thức:
- Trí tuệ nhân tạo là loại trí tuệ
thông minh biểu đạt các hành
vi và mô phỏng cảm cảm xúcthông qua các loại máy móc
- AI phải được lập trình bởi
con người mới có khả năngsuy nghĩ và hành động
- Là loại trí tuệ máy móc tự
động hóa, không có tư duy vìvậy nó không có mục đích riêng và mục đích duy nhất
do con người tạo ra ban cho
nó mà thôi Chúng không biết
tư duy, không thể loại suy và không thể phân biệt dữ liệu tốt – xấu, vô nghĩa- có nghĩa
- Dù trí tuệ nhân tạo không thể
nhận thức và tư duy nhưng chúng có thể xâu chuỗi các sựkiện để đưa ra kết quả tổng thể, phân tích và đưa ra quyếtđịnh phù hợp
Trí tuệ nhân tạo không có cảm xúc:
- Trí tuệ nhân tạo không có
- Cái được phản ánh (tức vật chất) tồn
tại khách quan, bên ngoài và độc lậpvới cái phản ánh (tức ý thức) Ý thức
là hình ảnh tinh thần của sự vậtkhách quan Vì vậy, không thể đồngnhất hoặc tách rời ý thức với vậtchất
Ý thức là sự phản ánh có tính chủ
động, năng động, sáng tạo.
- Trong quá trình lao động để cải tạo
thế giới khách quan, con người tácđộng vào sự vật một cách có địnhhướng, chọn lọc, tùy theo nhu cầucủa mình (xây nhà, cày ruộng, đàomương, xây cầu…) Chính vì thế, ýthức của con người là sự phản ánhnăng động, sáng tạo, có định hướng,chọn lọc về hiện thực khách quan
- Trên cơ sở những cái đã có, ý thức
có thể tạo ra tri thức mới về sự vật,
có thể tưởng tượng ra cái không cótrong thực tế Nó có thể tiên đoán,
dự báo tương lai một cách tương đốichính xác, hoặc có thể tạo ra những
ảo tưởng, huyền thoại Thậm chí,một số người còn có khả năng tiêntri, ngoại cảm, thấu thị…
Ý thức là quá trình phản ánh đặc
biệt, là sự thống nhất của 3 mặt sau:
- Một là, trao đổi thông tin giữa chủ
thể (con người) và đối tượng phản
Trang 13ánh (núi, sông,mưa,…) Sự trao đổinày mang tính hai chiều, có địnhhướng, chọn lọc các thông tin cầnthiết.
cảm xúc bẩm sinh như conngười để đưa ra các quyếtđịnh nhanh chóng về sự vật
“ bắt chước”
- Trí tuệ nhân tạo không bao
giờ có khả năng vô hạn vàkhông thể có những tình cảmphong phú như con người Đểtrí tuệ nhân tạo hoạt độngtrong lĩnh vực nào, chúngphải học rồi mới biết xem xét,phân tích tình huống
Trí tuệ nhân tạo thực ra là một quá trình vật lý do con người tạo ra:
- Hệ thống thao tác của “người
máy thông minh” được conngười lập trình phỏng theomột số thao tác tư duy củacon người
- Máy móc chỉ là những kết
cấu do con người tạo ra vàkhông thể nào sáng tạo lạihiện thực dưới tinh thần trong
- Hai là, con người mô hình hóa (tức
là vẽ lại, lắp ghép lại…) đối tượngtrong tư duy dưới dạng hình ảnh tinhthần Thực chất đây là quá trình ýthức sáng tạo lại hiện thực, là sự mãhóa các đối tượng vật chất thành các
ý tưởng tinh thần phi vật chất
Ý thức là một hiện tượng xã hội
và mang bản chất xã hội.
- Chỉ khi con người xuất hiện, tiến
hành hoạt động thực tiễn để cải tạothế giới khách quan theo mục đíchcủa mình, ý thức mới xuất hiện Nhưthế, ý thức không phải là một hiệntượng tự nhiên thuần túy, mà bắtnguồn từ thực tiễn lịch sử – xã hội,phản ánh những quan hệ xã hộikhách quan
- Ý thức bị chi phối không chỉ bởi các
quy luật tự nhiên, mà chủ yếu bởicác quy luật xã hội Ở những thờiđại khác nhau, thậm chí trong cùngmột thời đại, ý thức về cùng một sựvật, hiện tượng có thể khác nhau ở
Trang 14các chủ thể khác nhau bản thân nó.
- Trí tuệ nhân tạo có khả năng
học tập về một lĩnh vực nào
đó, thông thạo và sẽ khiến
nó trở nên linh hoạt hơn
- Nhờ có trí tuệ con người đãtạo ra trí tuệ AI - hoạt độnghiệu quả và mang đến nhữngthay đổi mạnh mẽ và sâu sắccho thế giới, hiện thực hóanhững mong muốn của conngười
- Trí tuệ nhân tạo lại sử dụng
hàng kilowats năng lượng đểthực hiện các tác vụ
Khả năng
đa nhiệm
nhiều nhiệm vụ và có thể thay đổiliên tục
- Trí tuệ nhân tạo thì cần một
lượng lớn thời gian để dạymáy móc học một tác vụ nàođó
Khả năng
ra quyết
định
ra quyết định từ kinh nghiệm - Trí tuệ nhân tạo thì ngay cảnhững phát minh tiên tiến
nhất cũng không thể so sánhđược khả năng quyết địnhcủa một trẻ em
Sử dụng
bộ nhớ - Con người sử dụng ghi nhớ nội
dung và vùng suy nghĩ - Robot sử dụng các hướng dẫn tích hợp, được thiết kế
bởi con người
Trạng
thái - Trí tuệ của con người ở trạng tháiAnaloge
-Trí tuệ của con người ở trạng thái Digital