Giới thiệu chung - Mục tiêu thí nghißm: Bài thí nghißm giúo kiểm chứng mạch khuyếch đại vi sai dùng BJT với 2 trưßng hợp là Re á cực phát và nguồn dòng á cực phát, kiểm tra tính chính xá
Trang 1BÁO CÁO THÍ NGHIÞM
DUNG BJT
Th ực hiện bởi:
1 Nguyễn Văn Trường [1915741]
2 Nguyễn Võ Ki¿n Trung [1910646]
3 Hoàng Nguyễn Hữu Đÿc [1910135]
Nhóm thí nghiệm: L21/ T ổ 10
Link ghi âm ghi hình các phiên Google Meet:
1 Link 1:
https://drive.google.com/file/d/165PLPjqYqKRKmO1- YMc_IgrRcJzTf3bS/view?fbclid=IwAR18_cVzBpdFEbUOLerp2HzI-VxxBVNCqwqH4d5N_Na7m2Hxz1JpJ2Wvh6w
2 Link 2:
https://drive.google.com/file/d/1ZgdgrVAdKONk_AScQ3YvHw7aWjY 0AmQB/view?fbclid=IwAR1MAOiQAfMWrRMaxBBOYQCQjZF9QW kN21kIuwmekQRYx2rtm96ZaHRGhCs
Ngày hoàn thành báo cáo: 8/11/2021
Trang 2I Giới thiệu chung
- Mục tiêu thí nghißm:
Bài thí nghißm giúo kiểm chứng mạch khuyếch đại vi sai dùng BJT với 2 trưßng hợp
là Re á cực phát và nguồn dòng á cực phát, kiểm tra tính chính xác của công thức tính
độ lợi cách chung Ac, độ lợi vi sai Ad
Bài thí nghißm còn giúp sinh viên các kĩ thuật đo đạc các đại lượng á chế độ AC, DC Ngoài ra sinh viên biết cách để tạo 2 sóng cùng biên độ nhưng ngược pha Hiểu rõ
hơn về nguyên lí hoạt động của mạch khuếch đại vi sai dùng BJT
- Phần mềm thí nghißm: LTspice
Sử dụng module cấp phát sẵn, thao tác đấu nối trên mạch
Sử dụng voltage đặt 0V để đo dòng, đặt các nhãn để đo áp tại các cực B, C, E trong trưßng hợp làm vißc tĩnh
- Module thí nghißm: BJTLABSN010
1 Sơ đồ mạch thí nghißm, các giả thiết cần kiểm chứng
Trường hợp 1: Re ở cực phát
Trang 3Ta có: �㔴þ�㕚= /�㕖�㕒+þ2ꞵ(þý+2þ�㔿//þ�㔸(ꞵ+1)þ) ; �㔴þ= 2ꞵ(þ2(/�㕖�㕒�㔿+þ//þýþ))
Để kiểm chứng lí thuyết, ta cần đo đạc để tính /ÿÿ và ꞵ
Từ công thức ꞵ=�㔼þý/�㔼ýý ; /ÿÿ = 0,025/�㔼ýý => đo �㔼þý, �㔼ýý
Đo độ lợi cách chung:
Cấp tín hißu v1 và v2 giống nhau, mạch hoạt động á chế độ AC, tín hißu nhỏ, tần số dãy giữa Ta có các phương trình:
�㕣0=�㔴ý�㕣ý+ �㔴þ�㕣þ ; �㕣þ = �㕣22 �㕣1 = 0 ; �㕣ý = (�㕣2+ �㕣1)/2
➔ Cần đo trị đỉnh – đỉnh của �㕣0, �㕣1, �㕣2
Đo độ lợi vi sai:
Cấp tín hißu v1 và v2 bằng nhau về biên độ nhưng ngược pha nhau, mạch hoạt động á chế độ AC, tín hißu nhỏ, tần số dãy giữa Ta có các phương trình:
�㕣0=�㔴ý�㕣ý + �㔴þ�㕣þ ; �㕣þ = �㕣22 �㕣1 ; �㕣ý =�㕣2 +�㕣 1
2 = 0
➔ Cần đo trị đỉnh – đỉnh của �㕣0, �㕣1, �㕣2
Trường hợp 2: nguồn dòng ở cực phát
Trang 4Ta lặp lại các bước như á trưßng hợp Re á cực phát
2 Sơ đồ thí nghißm trên LTspice, các cài đặt và kết quả
Trường hợp 1: Re ở cực phát
Thiết lập sơ đồ như hình, dùng 5 voltage đặt 0V để các dòng á các cực của hai BJT
Vào Simulate, chọn Edit Simulation Cmd, chọn DC op pnt, sau đó gán op vào mạch
Trang 5Chọn Run, các giá trị đo được như sau:
Vì 2 BJT đối xứng và có giá trị thông số giống nhau nên ta có thể lấy kết quả của một BJT bất kì
Ta có được: �㔼þý = 0,957756 (�㕚�㔴), �㔼ýý = 0,01 (�㕚�㔴)
Khi đó: ꞵ=�㔼þý/�㔼ýý = 95,7756 ; /ÿÿ = 0,025/�㔼ýý=2500 (�㗺)
➔ �㔴þ�㕚= /�㕖�㕒+þ2ꞵ(þý+2þ�㔿//þ�㔸(ꞵ+1)þ) = 20,3362 ; �㔴þ= 2ꞵ(þ2(/�㕖�㕒�㔿+þ//þýþ)) = 249,42
Trang 6Đo độ lợi cách chung: Thiết lập mạch như sau, tạo các nhãn i1,i2 và o để hiển thị sóng ngõ vào và ngõ ra
à voltage V1 và V2 ta click chuột phải, chọn sóng dạng SINE, biên độ 10mV, tần số 1k Hz Vào Simulate, chọn Edit Simulation Cmd, chọn Transient, cài đặt stop time là 3ms, sau đó gán tran 3m vào mạch Tiến hành mô phỏng, ấn Run
Màn hình hißn ra:
Trang 7Click chuột phải vào Draft1.raw, chọn Add Plot Pane 2 lần để chia khung mô phỏng thành 3 phần Tiếp tục click chuột phải và Draft1.raw, chọn Add Traces để thêm V(i1), V(i2) và V(o) vào khung mô phỏng
Kết quả mô phỏng dạng sóng như sau:
Trang 8Ta thấy V(i1) và V(i2) cùng dạng sóng, trị đỉnh – đỉnh là 20mV
Đo giá trị đỉnh – đỉnh của V(o) ta được 6,466 mV
Khi đó: Ac = - 6,466/20= - 0,3233
Đo độ lợi vi sai: thiết lập sơ đồ mạch như sau, sử dụng 2 đißn trá R1 R2 có giá trị 1 �㗺
để tạo hai sóng ngược pha Tạo các nhãn i1, i2 và o để hiển thị các sóng ngõ vào và
ngõ ra
à voltage V1 ta click chuột phải, chọn sóng dạng SINE, biên độ 20mV, tần số 1k Hz
Vào Simulate, chọn Edit Simulation Cmd, chọn Transient, cài đặt stop time là 3ms,
sau đó gán tran 3m vào mạch Tiến hành mô phỏng, ấn Run
Trang 9Thực hißn lại các bước tương tự như thí nghißm đo độ lợi cách chung, ta được kết quả dạng sóng như sau:
Ta có thể thấy v1 và v2 cùng biên độ nhưng ngược pha, tiến hành đo trị đỉnh – đỉnh
của vo, ta có kết quả 1,913V
Khi đó: �㔴þ= - 1,913/(2.0,02) = - 47,825
Trang 10Trường hợp 2: Nguồn dòng ở cực phát
Thay Re bằng nguồn dòng, thực hißn các bước tương tự như trên, ta được kết quả điểm làm vißc tĩnh:
Ta có được: �㔼þý = 1,12277 (�㕚�㔴), �㔼ýý = 0,0114136 (�㕚�㔴)
Khi đó: ꞵ=�㔼þý/�㔼ýý = 98,37 ; /ÿÿ = 0,025/�㔼ýý=2190,37 (�㗺)
Trang 11Do nguồn dòng á cực phát, nên xem như đißn trá á cực phát là vô cùng, suy ra
➔ �㔴þ�㕚= /�㕖�㕒+þ2ꞵ(þý+2þ�㔿//þ�㔸(ꞵ+1)þ) ≈ 0 ; �㔴þ= 2ꞵ(þ2(/�㕖�㕒�㔿+þ//þýþ)) = 255,3914
Đo độ lợi cách chung: sơ đồ như hình dưới, lặp lại tương tự như TH1, chọn biên độ sóng 1V
Kết quả dạng sóng như sau:
Trang 12Trị đỉnh – đỉnh của vo là 1,2031252 mV Khi đó: Ac = -0,001203/2= 0,0006016≈ 0
Đo độ lợi vi sai: sơ đồ như hình dưới, lặp lại tương tự như TH1
Kết quả mô phỏng:
Trị đỉnh – đỉnh của vo là 2,141688 V Khi đó: �㔴þ= - 2,141688/(2.0,02) = - 53,5422
Trang 13III Các so sánh nhận xét và k¿t luận
Trường hợp 1: Re ở cực phát
Lý thuyết: �㔴þ�㕚= 20,3362 ; �㔴þ= 249,42
Đo đạc: Ac = - 0,3233 ; �㔴þ= - 47,825
Sai số:
% �㕠�㕎ÿ �㕠ố �㔴ý =|0,3362 2 0,3233|
0,3362 100% = 3,837%
% �㕠�㕎ÿ �㕠ố �㔴þ =|49,42 2 47,825|
49,42 100% = 3,2274%
Trường hợp 2: Nguồn dòng ở cực phát
Lý thuyết: �㔴þ�㕚 ≈ 0 ; �㔴þ= 255,3914
Đo đạc: Ac = - 0,0006016 ; �㔴þ= - 53,5422
Sai số:
% �㕠�㕎ÿ �㕠ố �㔴ý ≈ 0
% �㕠�㕎ÿ �㕠ố �㔴þ =|55,3914 2 53,5422|
55,3914 100% = 3,3384%
K ết luận: sai số Ac á trưßng hợp nguồn dòng cực phát là gần bằng 0, còn các sai số
khác vẫn còn cao, nhưng tạm chấp nhận được do một số đặc tính tín hißu của mạch khi mô phỏng Khi thay Re bằng nguồn dòng á cực phát thì độ lợi vi sai Ad tăng về độ lớn Vậy có thể xem như kết quả thực nghißm đúng với kết quả lí thuyết