Các đề tài đã đi sâu nghiên cứu về tác động của công tác phổ biến, giáo dục pháp luật cho các đối tượng dân cư cụ thể, từ đó nhận thấy được công tác nay có vai trò định hướng quan trọng
Một số vấn đề về lý luận liên quan đến phổ biến, giáo dục pháp luật phòng chống ma túy cho thanh niên
1.1.1 Khái niệm phổ biến, giáo dục pháp luật
Phổ biến, giáo dục pháp luật là hoạt động thiết yếu nhằm hỗ trợ việc thực thi pháp luật và quản lý nhà nước Để hiểu rõ hơn về hoạt động này, cần làm rõ hai khái niệm quan trọng.
“phổ biến” và “giáo dục” về pháp luật
Theo từ điển tiếng Việt, "phổ biến" có nghĩa là làm cho nhiều người biết đến một vấn đề hoặc tri thức thông qua việc truyền đạt trực tiếp hoặc gián tiếp Do đó, "phổ biến pháp luật" được hiểu là việc lan truyền và truyền bá hệ thống quy định, quy tắc xử sự chung.
Nhà nước công nhận và phổ biến thông tin đến mọi người qua nhiều hình thức, nhằm giúp họ hiểu và tự nguyện thực hiện "Giáo dục" được định nghĩa là quá trình có ý thức, mục đích và tổ chức, nhằm bồi dưỡng phẩm chất đạo đức và tri thức cần thiết cho sự tham gia vào đời sống xã hội "Giáo dục pháp luật" là hoạt động có định hướng và tổ chức, sử dụng các phương pháp khác nhau để hình thành tri thức pháp lý, ý thức pháp luật, và hành vi phù hợp với pháp luật hiện hành, từ đó xây dựng lối sống theo pháp luật.
“Phổ biến, giáo dục pháp luật” là lĩnh vực hoạt động bao gồm tất cả các công đoạn phục vụ cho việc thực hiện công tác này Điều này bao gồm việc xây dựng chương trình và kế hoạch phổ biến, giáo dục pháp luật, triển khai các chương trình thông qua các hình thức và biện pháp phù hợp, cũng như hướng dẫn, kiểm tra, đôn đốc và tổng kết việc thực hiện.
2 Viện Ngôn ngữ học (2019), Từ điển Tiếng Việt, NXB Hồng Đức, Hà Nội
3 Trường Đại học Luật Hà Nội (2013), Giáo trình Nhà nước và pháp luật, NXB Công An Nhân dân, tr 236
Chương trình và kế hoạch phổ biến giáo dục pháp luật nhằm truyền tải nội dung và ý nghĩa của quy phạm pháp luật đến đối tượng cần tác động Mục tiêu là giúp họ hiểu và tuân thủ pháp luật, từ đó hình thành ý thức và tư duy pháp luật, cũng như có thái độ và hành vi đúng đắn Khái niệm này phù hợp với tinh thần của Luật phổ biến, giáo dục pháp luật số 14/2012/QH13.
1.1.2 Khái niệm về thanh niên và đặc tính lứa tuổi thanh niên
“Thanh niên” có thể được hiểu từ nhiều khía cạnh khác nhau như sinh học, kinh tế học và xã hội học Tuy nhiên, trong lĩnh vực luật học, định nghĩa thanh niên được xác định theo Luật thanh niên, cụ thể là “Thanh niên là công dân Việt Nam từ đủ 16 tuổi đến 30 tuổi.”
Khái niệm thanh niên đề cập đến nhóm người trong độ tuổi từ 16 đến 30, đang trải qua giai đoạn chuyển tiếp về nhận thức và tư duy Họ đóng vai trò quan trọng trong các lĩnh vực kinh tế, văn hóa, xã hội và an ninh, góp phần không thể thiếu vào đời sống xã hội.
Cũng giống như các lứa tuổi khác thanh niên có nhiều đặc tính đặc trưng của lứa tuổi, cụ thể như:
Lứa tuổi thanh niên là giai đoạn chuyển giao quan trọng, đánh dấu sự phát triển từ thiếu niên chưa hoàn thiện về nhận thức và tâm sinh lý đến trung niên với sự chín chắn trong hành vi Trong giai đoạn này, con người trải qua sự phát triển nhanh chóng và thay đổi rõ rệt về thể chất cũng như tâm lý, đồng thời hình thành và phát triển nhân cách một cách rõ nét.
Thanh niên ngày nay phát triển nhanh chóng về mặt sinh lý, nhưng lại gặp khó khăn trong việc tham gia vào xã hội người lớn Sự trì hoãn này tạo ra tâm lý ức chế, khiến họ khao khát thoát khỏi sự kiểm soát và khẳng định bản thân.
Lứa tuổi thanh niên thường có những hành vi lệch chuẩn, phản ánh sự phức tạp trong văn hóa nhóm Sự thiếu định hướng chung của xã hội góp phần làm gia tăng tình trạng này.
Bốn là, lứa tuổi thanh niên luôn tiềm ẩn khả năng bị lôi kéo, kích động và ngả theo những ứng xử lệch chuẩn, vi phạm pháp luật
Thanh niên là nhóm tuổi có sức khỏe và trí tuệ phát triển nhất trong xã hội, thể hiện sự năng động và sáng tạo, đồng thời luôn khao khát tự khẳng định bản thân.
Luật phổ biến, giáo dục pháp luật số 14/2012/QH13 không cung cấp định nghĩa cho các thuật ngữ “giáo dục pháp luật” và “phổ biến pháp luật”, do đó cần được hiểu theo tinh thần chung của luật.
Luật thanh niên năm 2020 khẳng định vai trò của thanh niên, nhưng kinh nghiệm sống và nhận thức của họ, đặc biệt là ở lứa tuổi chưa thành niên, còn hạn chế Kiến thức về pháp luật và nếp sống chấp hành pháp luật chưa được hình thành đầy đủ và ổn định Thanh niên cũng thiếu điều kiện và bản lĩnh tự lập, khả năng kiềm chế chưa cao, dễ bị kích động và lôi kéo vào các hoạt động vi phạm pháp luật.
Năm Dân số cả nước (người)
Dân số thanh niên (người)
Tỉ lệ dân số thanh niên so với dân số cả nước (%)
Bảng số 1: Dân số thanh niên so với dân số cả nước từ năm 2018 đến 2021 7
Thuật ngữ “ma túy” trong nghiên cứu pháp lý cần được hiểu chính xác Theo Luật phòng, chống ma túy, “chất ma túy” bao gồm các chất gây nghiện và chất hướng thần được quy định trong danh mục của Chính phủ Danh mục này được cụ thể hóa tại Nghị định của Chính phủ về các chất ma túy và tiền chất Chất gây nghiện là những chất kích thích hoặc ức chế thần kinh, dễ gây nghiện, trong khi chất hướng thần có thể gây ảo giác và cũng có khả năng dẫn đến nghiện nếu sử dụng nhiều lần.
Ma túy là các chất gây nghiện, có thể là tự nhiên hoặc tổng hợp, được quy định trong danh mục của Chính phủ Khi xâm nhập vào cơ thể, các chất này làm thay đổi trạng thái ý thức và sinh lý của con người.
7 Viện Nghiên cứu Thanh niên, (2021), Báo cáo thường niên về thanh niên Việt Nam, tr.3
8 Khoản 1, Điều 2, Luật phòng, chống ma túy số 73/2021/QH14 ngày 30 tháng 3 năm 2021
Mục đích, đặc điểm và vai trò của hoạt động phổ biến, giáo dục pháp luật về phòng chống ma túy cho thanh niên
về phòng chống ma túy cho thanh niên
Phổ biến, giáo dục pháp luật về phòng chống ma túy cho thanh niên là việc áp dụng các phương pháp phù hợp với tâm sinh lý lứa tuổi để truyền tải nội dung và ý nghĩa của quy phạm pháp luật liên quan đến ma túy Điều này bao gồm việc thông tin về tác hại của ma túy, các hành vi vi phạm và hình phạt tương ứng, nhằm giúp thanh niên hiểu và tuân thủ pháp luật Qua đó, hình thành ý thức và tư duy pháp luật, cũng như thói quen hành vi đúng đắn trong cộng đồng Đây là quyền lợi của thanh niên Việt Nam.
Hoạt động phổ biến, giáo dục pháp luật về phòng chống ma túy cho thanh niên là một hoạt động có mục đích rõ ràng Các mục đích cụ thể của hoạt động này bao gồm việc nâng cao nhận thức của thanh niên về tác hại của ma túy, trang bị kiến thức pháp luật liên quan đến phòng chống ma túy, và khuyến khích thanh niên tham gia vào các hoạt động phòng chống ma túy trong cộng đồng.
Hoạt động phổ biến và giáo dục pháp luật về phòng chống ma túy cho thanh niên là cần thiết để nâng cao hiểu biết pháp luật trong nhóm đối tượng này Thanh niên thường có nhận thức xã hội hạn chế và không phải lúc nào cũng nắm rõ các quy định pháp luật Việc phổ biến, giáo dục pháp luật giúp truyền tải thông tin về các quy định và đổi mới trong lĩnh vực phòng chống ma túy, từ đó giúp thanh niên nắm bắt kịp thời và thực hiện nghiêm chỉnh Hoạt động này không chỉ tiết kiệm thời gian cho việc tự tìm hiểu mà còn thể hiện quyền được thông tin của thanh niên.
Phổ biến và giáo dục pháp luật về phòng chống ma túy là yếu tố quan trọng trong việc hình thành lòng tin vào pháp luật của thanh niên Niềm tin này là nền tảng để mỗi cá nhân hành động và tuân thủ các quy định pháp luật Để xây dựng niềm tin cho người dân, đặc biệt là thanh niên, cần kết hợp nhiều yếu tố, trong đó giáo dục pháp luật đóng vai trò then chốt, giúp họ hiểu biết về pháp luật, quy trình áp dụng và những khó khăn trong việc thực hiện pháp luật.
13 Điều 2, Luật phổ biến, giáo dục pháp luật số 14/2012/QH13 ngày 20 tháng 6 năm 2012
14 Điều 8, Luật tiếp cận thông tin số: 104/2016/QH13 ngày 06 tháng 4 năm 2016 cũng như những ưu điểm, hạn chế trong việc xây dựng pháp luật
Hoạt động giáo dục pháp luật về phòng chống ma túy cho thanh niên giúp hình thành thái độ và hành vi tuân thủ pháp luật, ngăn chặn các hành vi mua bán, sử dụng và tàng trữ trái phép chất ma túy Qua việc tạo dựng niềm tin, đối tượng được giáo dục sẽ phát triển những thái độ tích cực đối với pháp luật, từ đó điều chỉnh hành vi của mình theo quy định Do đó, việc phổ biến và giáo dục pháp luật cần được thực hiện thường xuyên và liên tục để tạo ra phản xạ tích cực trong cộng đồng thanh niên.
Hoạt động phổ biến và giáo dục pháp luật về phòng chống ma túy cho thanh niên nhằm hình thành ý thức pháp luật bền vững, khuyến khích hành vi tuân thủ pháp luật và lên án các vi phạm Qua đó, nâng cao hiểu biết của thanh niên về các quy định pháp luật và hành vi vi phạm liên quan đến ma túy, từ đó góp phần nâng cao ý thức tự giác chấp hành pháp luật Mục tiêu cuối cùng là tạo ra cơ chế phản xạ và sự cảnh giác trước các hành vi vi phạm pháp luật, đặc biệt là việc sử dụng, mua bán và tàng trữ trái phép chất ma túy.
Hoạt động phổ biến, giáo dục pháp luật về phòng chống ma túy cho thanh niên có các đặc điểm sau đây:
Hoạt động giáo dục pháp luật về phòng chống ma túy cần dựa trên đặc điểm tâm sinh lý và cấp độ nhận thức của đối tượng để xây dựng phương pháp và nội dung phù hợp.
Phổ biến và giáo dục pháp luật về phòng chống ma túy cho thanh niên là rất quan trọng, vì nó giúp chuyển tải các quy định pháp luật vào cuộc sống Qua đó, thanh niên sẽ nắm bắt thông tin và nội dung pháp luật một cách hiệu quả, từ đó nâng cao nhận thức để tránh vi phạm pháp luật Điều này đặc biệt cần thiết vì thanh niên là lứa tuổi đang phát triển, dễ bị dụ dỗ và lôi kéo vào con đường nghiện ngập và phạm pháp.
Trong bối cảnh môi trường sống năng động và sự phát triển của khoa học công nghệ, việc giáo dục pháp luật về phòng chống ma túy cho thanh niên trở nên cần thiết Cần rèn luyện thanh niên thành những cá nhân phát triển toàn diện, có kiến thức pháp luật và tinh thần trách nhiệm xã hội trong công tác phòng chống ma túy Ngoài các phương pháp truyền thống, việc áp dụng các phương pháp hiện đại và công nghệ sẽ nâng cao hiệu quả giáo dục, giúp thanh niên dễ tiếp thu và nhanh chóng thay đổi nhận thức.
Hoạt động giáo dục pháp luật về phòng chống ma túy cho thanh niên đóng vai trò quan trọng trong việc thực thi pháp luật và quản lý nhà nước.
Phổ biến, giáo dục pháp luật về phòng chống ma túy là cần thiết để hình thành ý thức pháp luật và đạo đức cho thanh niên, từ đó nâng cao hiểu biết về pháp luật liên quan đến ma túy Điều này giúp thanh niên trang bị tri thức pháp lý, phát triển tình cảm pháp luật đúng đắn và hành vi hợp pháp, tạo nền tảng cho việc thực thi quyền lực nhà nước, tăng cường pháp chế, và phát huy dân chủ cùng quyền tự do cá nhân Hơn nữa, việc này còn góp phần phòng ngừa hiệu quả các hành vi vi phạm pháp luật, đặc biệt là trong lĩnh vực phòng chống ma túy, đồng thời nâng cao ý thức pháp luật và văn hóa pháp lý trong giới trẻ.
Phổ biến và giáo dục pháp luật, đặc biệt là về phòng chống ma túy cho thanh niên, đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và xã hội Khi thanh niên tin tưởng và sống theo pháp luật, việc quản lý nhà nước trở nên dễ dàng hơn, từ đó tối ưu hóa hiệu quả hoạt động của các cơ quan thực thi pháp luật và bảo vệ quyền tự do, dân chủ của mỗi cá nhân.
Các yếu tố cấu thành hoạt động phổ biến, giáo dục pháp luật về phòng chống ma túy cho thanh niên
ma túy cho thanh niên
Phổ biến, giáo dục pháp luật là trách nhiệm của toàn bộ hệ thống chính trị, với Nhà nước đóng vai trò nòng cốt Hiện nay, việc giáo dục pháp luật về phòng chống ma túy cho thanh niên là trách nhiệm của các cấp bộ Đảng, các cơ quan Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội, đoàn thể quần chúng và mỗi cá nhân Căn cứ vào chức năng và nhiệm vụ, các tổ chức và cá nhân làm công tác này được chia thành hai loại: chủ thể chuyên nghiệp và chủ thể không chuyên nghiệp.
15 Khoản 1, Điều 3, Luật phổ biến, giáo dục pháp luật số 14/2012/QH13 ngày 20 tháng 6 năm 2012
Chủ thể chuyên nghiệp đóng vai trò quan trọng trong công tác giáo dục pháp luật, bao gồm các tổ chức và cá nhân có chức năng, nhiệm vụ pháp lý chủ yếu Những chủ thể này bao gồm Hội đồng phối hợp công tác phổ biến giáo dục pháp luật, các trung tâm tư vấn và trợ giúp pháp lý, cùng với các bộ phận chuyên trách thuộc ngành Tư pháp Ngoài ra, còn có các báo cáo viên, tuyên truyền viên pháp luật từ các cơ quan Đảng, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội, giảng viên pháp luật, giáo viên giáo dục công dân, cũng như phóng viên và biên tập viên chuyên trang pháp luật tại các cơ quan truyền thông.
Chủ thể giáo dục pháp luật không chuyên nghiệp bao gồm cá nhân và tổ chức kiêm nhiệm, với nhiệm vụ chính là chuyên môn của họ, trong đó phổ biến, giáo dục pháp luật chỉ là một phần trong các hoạt động chính Các chủ thể này rất đa dạng, bao gồm cán bộ, công chức trong các đoàn thể, giáo viên không chuyên trách tại các cơ sở giáo dục, và tuyên truyền viên pháp luật Sự tương tác giữa con người cũng rất quan trọng; khi một người thực hiện tốt pháp luật, họ sẽ ảnh hưởng tích cực đến những người xung quanh Đặc biệt, Đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh đóng vai trò quan trọng trong hoạt động phổ biến, giáo dục pháp luật cho thanh niên.
Để thực hiện hiệu quả công tác phổ biến, giáo dục pháp luật về phòng chống ma túy, chủ thể cần nắm vững kiến thức pháp luật liên quan, có tâm huyết và tận tụy với nhiệm vụ này Họ cũng cần có khả năng giao tiếp tốt, hòa đồng và biết cách tích lũy tư liệu, kiến thức cần thiết.
Đối tượng của hoạt động phổ biến giáo dục, đặc biệt là cho thanh niên, bao gồm các cá nhân, công dân và nhóm cộng đồng xã hội cụ thể Họ tiếp nhận trực tiếp hoặc gián tiếp các tác động từ các hoạt động phổ biến và giáo dục pháp luật, với mục tiêu truyền tải thông tin pháp luật hiệu quả.
Trong bài luận văn này, khách thể được giới hạn đối tượng là thanh niên (những người
16 Điều 7, Luật thanh niên năm 2020 số 57/2020/QH14 ngày 16 tháng 06 năm 2020
17 Điều 35, Luật thanh niên năm 2020 số 57/2020/QH14 ngày 16 tháng 06 năm 2020
18 Điều 29, Luật phổ biến, giáo dục pháp luật số 14/2012/QH13 ngày 20 tháng 6 năm 2012
19 Khoản 1, Điều 31, Luật phổ biến, giáo dục pháp luật số 14/2012/QH13 ngày 20 tháng 6 năm 2012
Theo Điều 37, Luật thanh niên năm 2020 số 57/2020/QH14, thanh niên được định nghĩa là những người trong độ tuổi từ 15 đến 30 Đặc điểm tâm lý của lứa tuổi này khác biệt so với các nhóm tuổi khác, do đó, các hoạt động phổ biến giáo dục cần được thiết kế và thực hiện một cách đặc thù hơn để phù hợp với nhu cầu và đặc điểm của thanh niên.
Dựa trên các đặc điểm tâm sinh lý, điều kiện số và mức độ nhận thức, cũng như khả năng tiếp cận thông tin, khách thể thanh niên có thể được phân chia thành các nhóm đối tượng khác nhau.
Cán bộ, công chức, viên chức Nhà nước trong độ tuổi thanh niên đóng vai trò quan trọng trong việc thực thi chức năng của bộ máy nhà nước và thường xuyên tiếp xúc với nhân dân Theo Luật phòng, chống ma túy, họ là lực lượng nòng cốt trong công tác phổ biến và giáo dục pháp luật cho thanh niên Do đó, họ cần được trang bị đầy đủ kiến thức pháp luật và cũng là những người giáo dục pháp luật cho cộng đồng.
Học sinh, sinh viên là nhóm đối tượng đông đảo và cần được chú trọng trong việc rèn luyện ý thức pháp luật và phát triển toàn diện, vì họ là những người chủ tương lai của đất nước Điểm mạnh của họ là đang trong quá trình giáo dục phổ thông, tạo điều kiện cho việc hình thành thói quen học tập và nghiên cứu Đặc biệt, có quy định riêng về việc phổ biến và giáo dục pháp luật trong các cơ sở giáo dục của hệ thống giáo dục quốc dân.
Thanh niên, bao gồm công nhân tại các doanh nghiệp và những người tìm kiếm việc làm, cần được giáo dục để nhận thức rõ trách nhiệm, nhiệm vụ và quyền lợi của mình Đây là lực lượng đông đảo với nhiều tầng lớp và ngành nghề khác nhau, có trình độ hiểu biết pháp luật không đồng đều Do đó, khi tiến hành phổ biến giáo dục pháp luật (PBGDPL), cần chú ý đến các đặc điểm riêng để lựa chọn phương thức và nội dung phù hợp.
Thanh niên ở vùng sâu, vùng xa, đặc biệt là thanh niên đồng bào dân tộc thiểu số, đang phải đối mặt với nhiều khó khăn Nhóm thanh niên này có mức độ tiếp cận tri thức, khoa học và công nghệ hạn chế hơn so với các nhóm thanh niên khác Hơn nữa, rào cản ngôn ngữ cũng là một vấn đề cần được chú ý trong một số khu vực có đông thanh niên dân tộc thiểu số.
Năm là, thanh niên đã từng vi phạm pháp luật nhưng đã hoàn thành hình phạt hoặc đang trong quá trình cải tạo tại trại giáo dưỡng; nhóm thanh niên này cũng có những khiếm khuyết về mặt xã hội.
21 Điều 11, Luật thanh niên năm 2020 số 57/2020/QH14 ngày 16 tháng 06 năm 2020
Thông tư liên tịch số 30/2010/TTLT-BGDĐT-BTP, ban hành ngày 16 tháng 11 năm 2010, của Bộ Tư pháp và Bộ Giáo dục và Đào tạo, quy định hướng dẫn phối hợp thực hiện công tác phổ biến và giáo dục pháp luật trong các trường học.
23 Điều 18, Luật phổ biến, giáo dục pháp luật số 14/2012/QH13 ngày 20 tháng 6 năm 2012
24 Điều 17, Luật phổ biến, giáo dục pháp luật số 14/2012/QH13 ngày 20 tháng 6 năm 2012
Nhóm thanh niên khuyết tật, theo Điều 21 của Luật phổ biến, giáo dục pháp luật số 14/2012/QH13, là những đối tượng đặc thù cần được quan tâm và giáo dục Việc hỗ trợ nhóm này là rất quan trọng để họ có thể hòa nhập xã hội, tránh xa các cám dỗ và tệ nạn xã hội, đặc biệt là ma túy, nhằm sống và làm việc như mọi công dân khác.
Hình thức, yêu cầu, và các điều kiện bảo đảm cho công tác phổ biến, giáo dục pháp luật phòng chống ma túy cho thanh niên
1.4.1 Hình thức phổ biến, giáo dục pháp luật về phòng chống ma túy cho thanh niên
Giáo dục pháp luật về phòng chống ma túy cho thanh niên là một hình thức phổ biến, được quy định cụ thể trong Luật phổ biến, giáo dục pháp luật 27.
Tuyên truyền miệng về pháp luật là hình thức giao tiếp trực tiếp giữa người nói và người nghe, nhằm nâng cao nhận thức và niềm tin vào pháp luật Hình thức này có ưu điểm linh hoạt, có thể thực hiện ở nhiều địa điểm và điều kiện khác nhau, cho phép người nói giải thích và phân tích nội dung một cách rõ ràng Tuy nhiên, để hiệu quả, người diễn thuyết cần có kỹ năng thuyết trình tốt và có thể kết hợp với các phương tiện hỗ trợ như hình ảnh và âm thanh Đặc biệt trong tuyên truyền về phòng, chống ma túy cho thanh niên, người thực hiện cần nắm vững kiến thức về các loại chất ma túy và quy định pháp luật liên quan, đồng thời truyền tải thông tin một cách sinh động để thu hút sự chú ý của đối tượng.
26 Điều 20, Luật phổ biến, giáo dục pháp luật số 14/2012/QH13 ngày 20 tháng 6 năm 2012
27 Điều 11, Luật phổ biến, giáo dục pháp luật số 14/2012/QH13 ngày 20 tháng 6 năm 2012
Theo Khoản 2, Điều 11 của Luật phổ biến, giáo dục pháp luật số 14/2012/QH13, ngày 20 tháng 6 năm 2012, các hoạt động tư vấn pháp luật, tổ chức các buổi nói chuyện chuyên đề, diễn đàn và hội nghị về phòng, chống ma túy cho thanh niên là rất quan trọng.
Hình thức phổ biến giáo dục qua hệ thống truyền thanh, truyền hình, báo in, báo hình và các phương tiện thông tin đại chúng khác cho phép các cơ quan chức năng công khai các quy phạm pháp luật, giúp người dân chủ động tìm hiểu So với tuyên truyền miệng, hình thức này có độ phủ sóng cao hơn nhờ vào việc sử dụng các phương tiện công cộng Tuy nhiên, nhược điểm của nó là phụ thuộc vào sự chủ động tìm hiểu của người dân, dẫn đến khó khăn trong việc đo lường chính xác số lượng và chất lượng quy phạm được phổ biến.
Trong những năm qua, sự bùng nổ của internet và mạng xã hội đã tạo ra nhiều hình thức truyền thông mới Để giáo dục và phổ biến thông tin hiệu quả trên mạng xã hội, cần đa dạng hóa các hình thức như hình ảnh minh họa, infographics, motion graphics và video clip Điều này đặc biệt quan trọng để thu hút thanh niên, nhóm đối tượng sử dụng internet và mạng xã hội nhiều nhất tại Việt Nam.
Thanh niên thường có xu hướng khám phá những điều mới mẻ và dễ bị thu hút bởi các sản phẩm truyền thông trực quan sinh động Trước sự bùng nổ của Internet và mạng xã hội, thông tin được lan truyền nhanh chóng, việc sử dụng hình ảnh trực quan trên các nền tảng này để giáo dục và phổ biến kiến thức trở nên cần thiết và quan trọng.
Phổ biến, giáo dục pháp luật thông qua việc biên soạn và phát hành tài liệu pháp luật là một hình thức quan trọng, gần gũi với nhân dân Tài liệu này đóng vai trò cẩm nang cho những người làm công tác phổ biến, giáo dục pháp luật Các loại tài liệu bao gồm đề cương tuyên truyền, văn bản pháp luật, sách hướng dẫn, sách pháp luật bỏ túi, tờ rơi, và nhiều hình thức khác Trong các hoạt động như tuyên truyền miệng, hòa giải, trợ giúp pháp lý, và giảng dạy pháp luật, tài liệu pháp luật được sử dụng để nâng cao nhận thức và giáo dục pháp luật cho cộng đồng.
29 Điều 13 và Điều 14, Luật phổ biến, giáo dục pháp luật số 14/2012/QH13 ngày 20 tháng 6 năm 2012
30 Khoản 8, Điều 11, Luật phổ biến, giáo dục pháp luật số 14/2012/QH13 ngày 20 tháng 6 năm 2012
Hiệu quả của công tác phổ biến, giáo dục pháp luật phụ thuộc vào chất lượng và hình thức tài liệu pháp luật, đặc biệt đối với thanh niên Việc biên soạn và phát hành tài liệu cần chú trọng cả nội dung lẫn hình thức, phù hợp với từng nhóm đối tượng Đối với thanh niên là cán bộ, công chức, viên chức nhà nước, tài liệu cần có tính nghiên cứu sâu và kết hợp với số liệu thống kê để hỗ trợ việc giáo dục pháp luật cho các nhóm khác Trong khi đó, tài liệu tuyên truyền về pháp luật phòng chống ma túy nên ngắn gọn, dễ nhớ và kèm theo hình ảnh trực quan để thu hút sự chú ý.
Phổ biến, giáo dục pháp luật trong nhà trường là một hình thức quan trọng nhằm đào tạo con người Việt Nam phát triển toàn diện và bồi dưỡng ý thức công dân Hoạt động này không chỉ giúp học sinh, sinh viên sống và làm việc theo Hiến pháp và pháp luật, mà còn đáp ứng yêu cầu nguồn nhân lực cho Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Đặc biệt, việc giáo dục pháp luật về phòng, chống ma túy thường được lồng ghép với các môn học như giáo dục công dân và đạo đức, thông qua các hình thức như chia sẻ của giáo viên, chiếu phóng sự và tổ chức cuộc thi Ngoài ra, các hoạt động kỹ năng và ngoại khóa có thể kết hợp với các cơ quan nhà nước như công an và tư pháp địa phương để tăng cường hiệu quả tuyên truyền và giáo dục cho học sinh, sinh viên.
Năm là, Phổ biến, giáo dục pháp luật thông qua các loại hình trợ giúp pháp lý, hoạt động hoà giải ở cơ sở 32
Tư vấn pháp luật là quá trình giải đáp và hướng dẫn về các quy định pháp lý, cung cấp dịch vụ pháp lý để hỗ trợ công dân và tổ chức trong nước cũng như nước ngoài trong việc thực hiện và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của họ Qua đó, luật sư đóng vai trò quan trọng trong việc tuyên truyền và nâng cao nhận thức pháp luật.
31 Khoản 7, Điều 11, Luật phổ biến, giáo dục pháp luật số 14/2012/QH13 ngày 20 tháng 6 năm 2012
Theo Điều 16, Luật phổ biến, giáo dục pháp luật số 14/2012/QH13 ngày 20 tháng 6 năm 2012, việc truyền, phổ biến và giải thích pháp luật có vai trò quan trọng trong việc nâng cao văn hóa pháp lý cho công dân trong cộng đồng xã hội Hoạt động tư vấn pháp luật đóng vai trò cầu nối thiết yếu giữa những người xây dựng, áp dụng và thực thi pháp luật với những đối tượng chịu sự tác động của pháp luật.
Trợ giúp pháp lý là dịch vụ miễn phí do các tổ chức của Nhà nước cung cấp cho người nghèo, đối tượng chính sách và đồng bào dân tộc thiểu số, giúp họ tiếp cận các dịch vụ pháp lý như tư vấn, đại diện và bào chữa Mục tiêu của trợ giúp pháp lý là đảm bảo mọi công dân đều bình đẳng trước pháp luật và thực hiện công bằng xã hội.
Hoạt động hòa giải tại cơ sở giúp các tổ viên cung cấp kiến thức pháp luật và bồi dưỡng tình cảm pháp luật cho các bên tranh chấp và cộng đồng Mục tiêu là hình thành sự hiểu biết về pháp luật, ý thức tôn trọng pháp luật và thói quen hành động theo pháp luật trong cộng đồng dân cư.
Phổ biến, giáo dục pháp luật giúp các đối tượng nắm bắt thông tin pháp lý, hiểu quyền và nghĩa vụ trong quan hệ pháp luật, đồng thời hướng dẫn cách xử sự phù hợp để tránh hậu quả pháp lý bất lợi Để đạt hiệu quả, cần có phương pháp thực hiện hợp lý và giải pháp kịp thời giúp các bên hiểu rõ quyền lợi và nghĩa vụ của mình Hình thức này đặc biệt phù hợp với thanh niên yếu thế, đặc biệt là những người đã từng vi phạm pháp luật và đã chấp hành xong hình phạt Các hoạt động hỗ trợ pháp lý miễn phí kết hợp với giáo dục pháp luật sẽ nâng cao hiệu quả, nhất là đối với những người đã trải nghiệm tác hại của ma túy.
Phổ biến giáo dục pháp luật cho thanh niên có thể thực hiện thông qua các hoạt động của tổ chức Đoàn, Hội, Đội, cùng với các câu lạc bộ và cuộc thi tìm hiểu pháp luật Ngoài các hình thức truyền thống, các hoạt động văn hóa, nghệ thuật như hát, kịch, nhảy cũng đóng vai trò quan trọng, giúp thu hút sự tham gia của thanh niên Để thực hiện hiệu quả, người phổ biến cần có kiến thức pháp luật vững vàng và các kỹ năng, năng khiếu cần thiết để truyền đạt thông tin một cách sinh động và hấp dẫn.
Ý nghĩa của hoạt động phổ biến, giáo dục pháp luật với hoạt động quản lý nhà nước
Hoạt động quản lý nhà nước bao gồm lập pháp, hành pháp và tư pháp, thể hiện quyền lực của cơ quan nhà nước Hoạt động này có vai trò quan trọng trong việc quản lý xã hội và thực thi quyền lực thông qua pháp luật.
43 Điều 39, Luật phổ biến, giáo dục pháp luật số 14/2012/QH13 ngày 20 tháng 6 năm 2012
Thông tư số 63/2005/TT-BTC ngày 05 tháng 8 năm 2005 quy định hướng dẫn lập dự án, quản lý và sử dụng kinh phí cho công tác phổ biến, giáo dục pháp luật Mục II của thông tư này nêu rõ các quy định liên quan đến việc quyết toán kinh phí nhằm đảm bảo hiệu quả trong công tác giáo dục pháp luật.
Thông tư liên tịch số 73/2010/TTLT-BTC-BTP ngày 14 tháng 5 năm 2010 quy định tại Điều 2 hướng dẫn việc lập, quản lý, sử dụng và quyết toán kinh phí cho công tác phổ biến, giáo dục pháp luật.
Thông tư liên tịch số 14/2014/TTLT-BTC-BTP ngày 27 tháng 01 năm 2014 quy định về việc lập dự toán, quản lý, sử dụng và quyết toán kinh phí ngân sách nhà nước cho công tác phổ biến giáo dục pháp luật (PBGDPL) và chuẩn tiếp cận pháp luật của người dân tại cơ sở Thông tư này nhằm điều chỉnh các mối quan hệ xã hội và hành vi của con người trong mọi khía cạnh của đời sống, góp phần duy trì và phát triển xã hội một cách trật tự và thích hợp, từ đó đảm bảo thực hiện các nhiệm vụ của nhà nước.
Hình thức quản lý nhà nước thể hiện các hoạt động quản lý với nội dung, tính chất và phương thức tác động khác nhau Có ba nhóm hình thức quản lý nhà nước: hình thức mang tính pháp lý, hình thức ít mang tính pháp lý và hình thức không mang tính pháp lý Trong bối cảnh cải cách hành chính hiện nay, các hình thức ít hoặc không mang tính pháp lý ngày càng được sử dụng phổ biến, nhằm khuyến khích tổ chức và cá nhân tự giác thực hiện quyền và nghĩa vụ của mình Hoạt động tuyên truyền, phổ biến pháp luật là một phần quan trọng trong quản lý nhà nước, thuộc nhóm không mang tính pháp lý Các cơ quan hành chính nhà nước thực hiện quản lý thông qua bốn phương pháp: thuyết phục, cưỡng chế, hành chính và kinh tế Phương pháp thuyết phục giúp đối tượng quản lý hiểu rõ sự cần thiết và tự giác thực hiện hoặc tránh những hành vi nhất định, từ đó nâng cao hiệu quả quản lý xã hội.
47 Trường Đại học Luật TP HCM, (2022), Giáo trình Luật Hành chính Việt Nam, Nhà xuất bản Hồng Đức, Hà Nội, tr
48 Trường Đại học Luật TP HCM, (2022), Giáo trình Luật Hành chính Việt Nam, Nhà xuất bản Hồng Đức, Hà Nội, tr
49 Trường Đại học Luật TP HCM, (2022), Giáo trình Luật Hành chính Việt Nam, Nhà xuất bản Hồng Đức, Hà Nội, tr.493-
Hoạt động "Phổ biến, giáo dục pháp luật" là quá trình truyền tải nội dung và ý nghĩa của quy phạm pháp luật đến đối tượng cần tác động, giúp họ hiểu và tuân thủ pháp luật, từ đó hình thành ý thức và tư duy pháp luật đúng đắn Điều này tương đồng với phương pháp thuyết phục trong quản lý nhà nước, cho thấy rằng hoạt động này chính là một phần của quản lý nhà nước Thông qua việc phổ biến và giáo dục pháp luật, các cơ quan hành chính nhà nước có thẩm quyền đưa pháp luật vào thực tiễn, giúp người dân nắm bắt, hiểu rõ và tuân thủ pháp luật, từ đó nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật của các cơ quan này.
Hoạt động phổ biến giáo dục pháp luật là bước đầu tiên trong quá trình thi hành pháp luật, đóng vai trò quan trọng trong việc củng cố pháp chế xã hội chủ nghĩa và xây dựng Nhà nước pháp quyền Việt Nam Nhà nước ta luôn chú trọng đến công tác này nhằm nâng cao nhận thức pháp luật của nhân dân, phục vụ lợi ích của nhân dân và phát triển xã hội.
Hoạt động phổ biến, giáo dục pháp luật là một phần quan trọng trong quản lý nhà nước, giúp đưa pháp luật vào cuộc sống Đặc biệt, trong lĩnh vực phòng, chống ma túy cho thanh niên, hoạt động này đóng vai trò thiết yếu, bởi ma túy không chỉ là tệ nạn mà còn là nguyên nhân dẫn đến nhiều loại tội phạm khác Việc phòng ngừa ma túy cần được thực hiện một cách quyết liệt, đặc biệt đối với thanh niên, lứa tuổi dễ bị cám dỗ và cần nhiều kiến thức, thông tin để phòng ngừa hiệu quả.
Chương 1 đã làm rõ được những vấn đề lý luận về phổ biến, giáo dục pháp luật về phòng chống ma túy cho thanh niên Luận văn đã đưa ra khái niệm về phổ biến, giáo dục pháp luật phòng chống ma túy cho thanh niên là việc sử dụng các phương pháp, hình thức phù hợp với tâm sinh, lý lứa tuổi để truyền tải những nội dung, ý nghĩa của các quy phạm pháp luật về ma túy, tác hại của ma túy, những hành vi và hình phạt phải đón nhận khi vi phạm luật phòng chống ma túy cho thanh niên nhằm giúp họ hiểu và làm theo pháp luật, dần hình thành ở họ ý thức và tư duy pháp luật, có thái độ, hành vi, thói quen đúng pháp luật
Chương 1 đã phân tích sâu sắc các đặc điểm, vai trò, chủ thể, khách thể, yêu cầu, nội dung, hình thức, phương pháp thực hiện và điều kiện đảm bảo cho hoạt động phổ biến, giáo dục pháp luật phòng chống ma túy cho thanh niên Luận văn cũng chứng minh mối quan hệ và vai trò của hoạt động này đối với công tác quản lý nhà nước.