Xây dựng nông thôn mới thời ký công nghiệp hóa- hiện đại hóa, giai đoạn 2010-2020

Xây dựng nông thôn mới thời ký công nghiệp hóa- hiện đại hóa, giai đoạn 2010-2020

BỘ NÔNG NGHIỆP

VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN

XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI THỜI KỲ CNH –HĐH, GIAI ĐOẠN 2010 – 2020

Hà Nội, năm 2009

Tóm tắt bài trình bày

1 Sự cần thiết của Chương trình

2 Căn cứ xây dựng Chương trình

3 Mục tiêu của Chương trình

4 Phạm vi, nguyên tắc thực hiện Chương trình

5 Nội dung của Chương trình

6 Giải pháp chủ yếu thực hiện Chương trình

7 Tổ chức thực hiện Chương trình

8 Hiệu quả của Chương trình

I Sự cần thiết của Chương trình

1 Nông thôn phát triển thiếu quy hoạch và tự phát

- Mới có khoảng 23% xã có quy hoạch dân cư nông thôn

- Không có quy chế quản lý phát triển theo quy hoạch

- Xây dựng tự phát, kiến trúc cảnh quan làng quê pha tạp,

lộn xộn, môi trường ô nhiễm, nhiều nét đẹp văn hoá truyền thống bị huỷ hoại hoặc mai một.

2 Kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội còn lạc hậu, không đáp

ứng yêu cầu phát triển lâu dài.

I Sự cần thiết của Chương trình

3 Quan hệ sản xuất chậm đổi mới, đời sống người dân còn ở mức thấp:

- Kinh tế hộ quy mô nhỏ (36% hộ có dưới 0,2 ha);

- Kinh tế trang trại mới chiếm ~1% tổng số hộ;

- Trên 54% số HTX hoạt động ở mức trung bình và yếu; Doanh nghiệp nông nghiệp không đáng kể;

- Đời sống người dân nông thôn còn ở mức thấp (Thu nhập ở nông thôn năm 2008 chỉ bằng 60% bình quân chung,

tỷ lệ hộ nghèo 16.2%; Chênh lệch giàu nghèo cao (13.5 lần)

I Sự cần thiết của Chương trình

4 Các vấn đề văn hóa – xã hội - môi trường – y tế

- Giáo dục mầm non: 45,5% thôn không có lớp mẫu giáo,

84% không có nhà trẻ

- Tỷ lệ lao động qua đào tạo: 12.8%, chất lượng rất thấp,

nhất là ở vùng sâu, vùng xa

- Tệ nạn xã hội tăng, hủ tục lạc hậu còn dai dẳng

- Hệ thống an sinh xã hội chưa phát triển

- Môi trường sống ô nhiễm

I Sự cần thiết của Chương trình

5 Hệ thống chính trị cơ sở còn yếu (nhất là trình độ, năng

lực điều hành):

- Trong ~81 ngàn công chức xã: 0,1% chưa biết chữ; 2,4%

tiểu học; 21,5% trung học cơ sở; 75% trung học phổ thông

- Về trình độ chuyên môn: Tỷ lệ có trình độ Đại học và cao

đẳng là 9%; trung cấp 32,4%; sơ cấp 9,8% và chưa qua đào tạo là 48,7%

- Về trình độ quản lý nhà nước: chưa qua đào tạo là 44%;

chưa biết tin học 87%

II Căn cứ xây dựng Chương trình

1 Kết quả thực hiện các chính sách phát triển nông thôn ở

nước ta giai đoạn 2000-2009.

- Giai đoạn 2000-2003: Đề án thí điểm xây dựng NTM cấp xã.

- Giai đoạn 2007-2009: Đề án xây dựng NTM cấp thôn, bản.

Đánh giá tác động của 2 đề án trên đến phát triển nông thôn:

- Chưa có tiêu chí và các quy chuẩn

- Đề án 1 (đầu tư hạ tầng); Đề án 2 (huy động nội lực) đều khó

cho huy động nguồn lực

- Chưa phải là 1 đề án toàn diện về xây dựng nông thôn mới

thời kỳ đẩy mạnh CNH – HĐH

II Căn cứ xây dựng Chương trình

+ Thiếu tính toàn diện và đồng bộ đối với yêu cầu PTNT

+ Thiếu tính kết nối, lồng ghép nội dung

+ Phân tán vốn, quản lý khó, hiệu quả sử dụng vốn thấp

II Căn cứ xây dựng

2 Kinh nghiệm phát triển nông thôn ở một số nước

- Kinh nghiệm phong trào saemaul dong Hàn Quốc

- Kinh nghiệm của Nhật Bản

- Kinh nghiệm của Thái Lan

3 Căn cứ pháp lý cho xây dựng

Nghị quyết Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ X.

- Nghị quyết số 26-NQ/TW

- Quyết định số 491/QĐ-TTg

III Mục tiêu của Chương trình

+ Thiếu tính toàn diện và đồng bộ đối với yêu cầu PTNT

+ Thiếu tính kết nối, lồng ghép nội dung

+ Phân tán vốn, quản lý khó, hiệu quả sử dụng vốn thấp

- Môi trường sinh thái xanh sạch đẹp;

- Chất lượng hệ thống Chính trị được nâng cao

III Mục tiêu của Chương trình

b Mục tiêu cụ thể đến 2015:

- Xây dựng trên 20% số xã đạt chuẩn nông thôn mới

- 100% xã hoàn thành Quy hoạch NTM (năm 2010)

- Tập trung đẩy mạnh phát triển hệ thống hạ tầng KT -

XH thiết yếu ở NT theo chuẩn mới

- 100% cán bộ cơ sở được đào tạo kiến thức về phát triển NTM

- Thu nhập của dân cư NT tăng gấp trên 1,5 lần so với hiện nay Giảm tỷ lệ hộ nghèo dưới 8% (theo chuẩn năm 2007)

III Mục tiêu của Chương trình

c Mục tiêu cụ thể đến 2020:

- Trên 50% số xã đạt tiêu chuẩn nông thôn mới;

- Cơ bản XD xong kết cấu hạ tầng KT - XH theo chuẩn

NTM

- Nâng cao chất lượng cuộc sống của dân cư nông thôn; Thu nhập của dân cư nông thôn tăng trên 2,5 lần so với hiện nay;

- Tỷ lệ hộ nghèo dưới 3% (chuẩn 2007).

III Mục tiêu của Chương trình

IV Phạm vi, nguyên tắc thực hiện

- Xây dựng NTM dựa theo Bộ Tiêu chí Quốc gia NTM.

- Phát huy vai trò chủ thể của cộng đồng.

- Nhà nước đóng vai trò hướng dẫn và hỗ trợ

- Kế thừa và lồng ghép các CT MTQG, các CT, DA khác

V Nội dung chủ yếu của Chương trình

1 Đề án quy hoạch

a Mục tiêu: Đạt tiêu chí 1 của Bộ tiêu chí quốc gia NTM.

b Nội dung:

- Quy hoạch sản xuất NLN nghiệp hàng hóa

- Quy hoạch sử dụng đất và hạ tầng thiết yếu

- Quy hoạch phát triển hạ tầng kinh tế - xã hội - môi trường

- Quy hoạch phát triển các khu dân cư

- Xây dựng chính sách quản lý, thực hiện quy hoạch.

- Tổ chức đào tạo, tập huấn cán bộ.

- Thiết kế các mẫu công trình.

c Phân công quản lý, thực hiện dự án :

V Nội dung

2 Đề án phát triển hạ tầng kinh tế - xã hội cấp xã

a Mục tiêu: Đạt yêu cầu tiêu chí số 2; 3; 4; 5; 6; 7; 8; 9

trong Bộ tiêu chí quốc gia nông thôn mới

b Nội dung:

- Hoàn thiện cơ bản hạ tầng kinh tế - xã hội công cộng;

- Xoá nhà tạm, cải tạo, phát triển nhà ở

- Xây dựng cơ chế chính sách hỗ trợ

c Phân công quản lý, thực hiện các nội dung:

V Nội dung

3 Đề án chuyển dịch cơ cấu, phát triển kinh tế, nâng cao

nhanh thu nhập cho dân cư nông thôn.

a Mục tiêu: Đạt yêu cầu tiêu chí số 10, 12 trong Bộ tiêu chí quốc gia

nông thôn mới

b Nội dung:

- Xây dựng chương trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng sản

xuất hàng hóa gắn với chuyển dịch cơ cấu LĐ

- Xây dựng và thực thi cơ chế chính sách thúc đẩy chuyển giao tiến

bộ khoa học vào sản xuất.

- Bảo tồn phát triển Làng nghề

- Hỗ trợ xây dựng các mô hình sản xuất nông nghiệp hàng hoá công

nghệ cao.

- Cơ giới hóa nông nghiệp giảm tổn thất sau thu hoạch.

- Đào tạo nghề cho nông nhân

c Phân công quản lý, thực hiện dự án :

V Nội dung

4 Đề án xoá đói, giảm nghèo.

a Mục tiêu: Đạt yêu cầu tiêu chí số 11 của Bộ tiêu chí quốc

gia nông thôn mới

b Nội dung:

- Tiếp tục triển khai Chương trình MTQG về giảm nghèo

- Xây dựng cơ chế chính sách giúp hộ nghèo phát triển sản

xuất, tăng thu nhập để thoát nghèo nhanh và bền vững;

Dễ tiếp cận với các dịch vụ xã hội;

- Nâng cao năng lực cho cán bộ làm công tác giảm nghèo;

c Phân công quản lý, thực hiện Dự án:

V Nội dung

5 Đề án đổi mới và Phát triển các hình thức sx có hiệu

quả ở nông thôn

a Mục tiêu: Đạt yêu cầu tiêu chí 13 trong Bộ tiêu chí quốc

gia nông thôn mới

b Nội dung:

- Phát triển các hình thứuc kinh tế hợp tác (HTX kiểu mới, tổ hợp tác)

- Phát triển kinh tế trang trại ở nông thôn

- Phát triển doanh nghiệp nông thôn

- Xây dựng, phát triển các hình thức liên kết sản xuất

V Nội dung

6 Đề án phát triển giáo dục đào tạo ở nông thôn

a Mục tiêu: Đạt yêu cầu tiêu chí 5 và 14 của Bộ tiêu chí

Quốc gia

b Nội dung: Thực hiện Chương trình MTQG về giáo dục

và đào tạo, đáp ứng yêu cầu của Bộ tiêu chí QG NTM

c Phân công thực hiện Đề án:

b Nội dung: Thực hiện Chương trình MTQG về y tế, đáp

ứng yêu cầu Bộ tiêu chí QG NTM

c Phân công thực hiện Đề án

V Nội dung

8 Đề án xây dựng đời sống văn hoá nông thôn

a Mục tiêu: Đạt yêu cầu tiêu chí số 6 và 16 của Bộ tiêu chí

quốc gia nông thôn mới

b Nội dung:

- Xây dựng, nâng cấp các cơ sở vật chất văn hoá - thể thao đạt chuẩn

- Ban hành các quy ước làng, xã (hương ước)

- Xây dựng hình mẫu người nông dân văn minh

- Bảo vệ và tôn tạo các di tích lịch sử, văn hoá

- Đào tạo nguồn nhân lực (cán bộ) phục vụ cho phát triển văn hoá - thể thao trên địa bàn xã

c Phân công quản lý, thực hiện dự án

V Nội dung

9 Dự án cấp nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn

a Mục tiêu: Đạt yêu cầu tiêu chí số 17 trong Bộ tiêu chí quốc

gia nông thôn mới;

b Nội dung:

- Cấp nước sạch cho sinh hoạt ở nông thôn

- Cải tạo nâng cấp hệ thống tiêu thoát nước trong thôn, xóm

- Thu gom, xử lý rác thải

- Phát triển cây xanh, ao, hồ sinh thái công cộng

- Tăng cường giáo dục truyền thông để thay đổi hành vi vệ sinh của người dân nông thôn

- Xây dựng chính sách thúc đẩy các thành phần kinh tế đầu

tư vào lĩnh vực này

c Phân công quản lý, thực hiện dự án:

V Nội dung

10 Đề án giữ vững an ninh trật tự xã hội nông thôn

a Mục tiêu: Đạt yêu cầu tiêu chí số 19

- Củng cố lực lượng an ninh xã, thôn, xóm

c Phân công nhiệm vụ

V Nội dung

11 Đề án nâng cao chất lượng tổ chức Đảng, Chính

quyền, đoàn thể chính trị- xã hội trên địa bàn xã

a Mục tiêu: Đạt yêu cầu tiêu chí số 18 trong Bộ tiêu chí quốc gia

nông thôn mới.

b Nội dung:

- Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ xã, thôn đạt chuẩn

- Rà soát, bổ sung cơ cấu bộ máy cấp xã phù hợp với chức năng

quản lý nông thôn mới

- Xây dựng chính sách khuyến khích cán bộ trẻ về nông thôn.

- Rà soát, bổ sung chức năng, nhiệm vụ, quy chế hoạt động của

các tổ chức đảng, chính quyền, đoàn thể phù hợp với yêu cầu xây dựng NTM.

c Phân công quản lý, thực hiện dự án: Bộ Nội vụ

VI Giải pháp thực hiện

1 Thực hiện cuộc vận động xã hội sâu rộng về xây dựng nông thôn mới.

- Tổ chức học tập, tuyên truyền các nội dung của Đề án đến cán bộ, công chức và các tầng lớp nhân dân

- Phát động phong trào thi đua xây dựng nông thôn mới trong toàn quốc

- Thiết lập 1 kênh truyền hình riêng cho chương trình "nông nghiệp, nông dân, nông thôn",

VI Giải pháp thực hiện

2 Đổi mới một số cơ chế, chính sách để tăng huy động nguồn lực cho xây dựng nông thôn mới.

- Chính sách tín dụng để khuyến khích người dân vay cho xây dựng nông thôn mới

- Chính sách khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào xây dựng nông thôn mới

- Chính sách Tài chính: + Giảm thuế thu nhập doanh nghiệp

+ Tăng thu cho Ngân sách xã

- Chính sách thương mại: thực hiện các cam kết trong khuôn

khổ WTO

VI Giải pháp thực hiện

- Chính sách hỗ trợ của Nhà nước về ngân sách:

+ Xác định loại công trình nhà nước cần đầu tư 100%, loại công trình chỉ hỗ trợ 1 phần

+ Trước mắt hỗ trợ kinh phí để các địa phương khởi động, triển khai Chương trình: 200 triệu đồng để làm quy hoạch; 5-10 triệu

đồng/xã/năm để quản lý Chương trình Giai đoạn 2011-2012 mỗi xã

500 triệu/năm để xã thực hiện các nội dung trong Kế hoạch xây dựng

nông thôn mới (các năm tiếp theo sẽ tăng dần theo khả năng ngân

sách)

- Đổi mới một số cơ chế quản lý sử dụng vốn ngân sách cho xây dựng nông thôn mới.

VI Giải pháp thực hiện

3 Đào tạo cán bộ chỉ đạo thực hiện Chương trình

- Xây dựng bộ tài liệu về Chương trình MTQG nông thôn mới dùng cho cán bộ chỉ đạo từ Tỉnh đến xã

- Xây dựng cẩm nang Xây dựng nông thôn mới cấp xã, thôn, bản

- Tập huấn cho cán bộ chỉ đạo

VI Giải pháp thực hiện

4 Chính sách thúc đẩy các thành phần kinh tế tham gia

nghiên cứu và chuyển giao công nghệ

- Chính sách an sinh xã hội

- Chính sách thu hút cán bộ KH-KT về nông thôn

- Chính sách thu hút đầu tư của doanh nghiệp vào nông thôn

VI Giải pháp thực hiện

5 Hợp tác quốc tế trong xây dựng nông thôn mới.

- Lập quỹ hỗ trợ quốc tế xây dựng nông thôn mới

- Hợp tác kỹ thuật, tư vấn xây dựng nông thôn mới

- Vay vốn từ các tổ chức quốc tế để tăng cường nguồn lực

6 Xây dựng mô hình thí điểm: Mỗi địa phương lựa chọn 2-3

xã điểm/huyện

VI Giải pháp thực hiện

7 Vốn cho thực hiện đề án

7.1 Tổng nhu cầu: 1.460.000 tỷ (153,6 tỷ đồng/xã) 7.2 Cơ cấu vốn:

VI Giải pháp thực hiện

7.3 Nhu cầu vốn ngân sách hỗ trợ cho đề án:

- Vốn giai đoạn 2010-2015: Khoảng 314.200 tỷ đồng

- Vốn Giai đọan 2016-2020: Khoảng 270.300 tỷ đồng

VII Tổ chức thực hiện Chương trình

1 Chính phủ phê duyệt Chương trình

2 Thành lập Ban chỉ đạo quốc gia và BCĐ xây dựng nông thôn mới các cấp

a BCĐ Quốc gia do đồng chí PTT Thường trực làm Trưởng ban; thành lập Văn phòng thường trực Chương trình; Bộ Nông nghiệp và PTNT là cơ quan thường trực nhiệm vụ BCĐ Quốc gia

b BCĐ các tỉnh

c BCĐ cấp huyện

d BQL Chương trình Xây dựng NTM xã (Gọi tắt là BQL xã)

e Ban phát triển thôn bản

VII Tổ chức thực hiện Chương trình

3 Huy động cả hệ thống chính trị vào xây dựng nông thôn mới:

- Các Bộ, ngành thực hiện nhiệm vụ được giao trong chương trình: sớm xây dựng Đề án hướng dẫn các địa phương thực

hiện.

- Phát động phong trào thi đua Xây dựng NTM

- Các tỉnh phải đánh giá thực trạng nông thôn theo 19 tiêu chí;

+ Chỉ đạo các xã quy hoạch, xây dựng Đề án Phát triển NTM;

+ Lồng ghép các nguồn lực, ưu tiên cho các xã có đủ điều kiện và có kế hoạch hoàn thành sớm nhiệm vụ xây dựng NTM

4 Tổ chức theo dõi, kiểm tra, giám sát, đánh giá tình hình

thực hiện đề án.

VIII Hiệu quả của Chương trình

1 Về xã hội:

- Nông thôn phát triển theo quy hoạch, kết cấu hạ tầng hiện đại.

- Điều kiện sống của người dân được cải thiện

- Môi trường sạch đẹp, năng lực đội ngũ cán bộ cơ sở và người dân được nâng cao

Xin cảm ơn!