Nguyễn Bính đã gửi gắm trọn vẹn tình cảm ấy vào trong các nhân vật trữ tình, đây chính là cầu nối giữa nhà thơ với bạn đọc.. Khác với các tác phẩm tự sự, nếu như trong tác phẩm tự sự có
Trang 1KHOA NGỮ VĂN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 2
BÀI TẬP LỚN MÔN HỌC:
ĐỀ TÀI:
Chủ đề 8 Nhân vật trữ tình trong thơ trữ tình (khảo sát qua thơ Nguyễn Bính)
Hà Nội, ngày tháng năm 2022
MỤC LỤC
Trang 2MỞ ĐẦU 3
CHƯƠNG 1: KHÁI QUÁT VỀ THƠ TRỮ TÌNH 4
1 Khái quát về thơ trữ tình 4
1.1 Khái niệm 4
1.2 Đặc trưng của thơ trữ tình 4
1.2.1 Đặc điểm về nội dung và hình thức của tác phẩm trữ tình 4
1.2.2 Ngôn ngữ thơ trữ tình 4
2 Khái quát về nhân vật trữ tình 6
2.1 Khái niệm 6
2.2 Đặc điểm nhân vật trữ tình 6
CHƯƠNG 2: ĐẶC TRƯNG PHONG CÁCH NGUYỄN BÍNH 9
1 Vẻ đẹp của văn hóa làng quê trong thơ Nguyễn Bính 9
2 Vẻ đẹp tâm trạng trong thơ tình Nguyễn Bính 11
CHƯƠNG 3: 11
NHÂN VẬT TRỮ TÌNH TRONG SÁNG TÁC CỦA NGUYỄN BÍNH 11
1 Nhân vật trữ tình trong thơ Nguyễn Bính không có diện mạo, ngoại hình 12
1.1 Nhân vật người con gái thôn quê 12
1.2 Chàng trai si tình 12
2 Nhân vật trữ tình trong thơ Nguyễn Bính mang tính khái quát 13
2.1 Con người của lí tưởng 13
2.2 Con người của quê hương 14
3 Nhân vật trữ tình trong thơ Nguyễn Bính là con con người đồng dạng 15
KẾT KUẬN 17
TÀI LIỆU THAM KHẢO 18
Trang 3MỞ ĐẦU
Là nhà thơ có nhiều đóng góp cho cách mạng văn học Việt Nam, ngòi bút của Nguyễn Bính đậm chất trữ tinh dân gian Ngôn ngữ thơ giản dị mộc mạc nên sức hút của những áng thơ Nguyễn Bính không hề nhỏ Hoài Thanh là người đi sâu vào nhìn nhận cái đẹp tiềm ẩn trong thơ Nguyễn Bính Với tâm hồn nhạy cảm, tinh tế hồn thơ Nguyễn Bính
đã tạo một lối đi riêng, tạo một dấu ấn rất mạnh mẽ trong lòng người đọc Dù ở giai đoạn nào thì những thành tựu mà ông đem đến cho văn học Việt Nam nói chung và phong trào thơ Mới nói riêng một cái nhìn, tư duy, cảm nhận rất đặc biệt Khám phá thế giới trong thơ ông mới biết được thứ tình cảm ông dành trọn cho quê hương, đất nước, con người,
… rất đỗi bình dị Ở trong đó ta bắt gặp được một hồn thơ có sự giao thoa, hòa quyện hết sức đậm đà Đúng như khẳng định trên hồn thơ Nguyễn Bính đã hòa vào con người của đồng quê, tạo lên một nhà thơ vườn quê hiện đại
“Ở Nguyễn Bính dường như có hai con người, con người của đồng quê và con người
thi sĩ giang hồ đắm đuối với sự nghiệp Hai con người đã tạo nên hai cái tôi trữ tình”.
Dùng chất liệu quê hương để nói lên tiếng lòng mình Nguyễn Bính đã gửi gắm trọn vẹn tình cảm ấy vào trong các nhân vật trữ tình, đây chính là cầu nối giữa nhà thơ với bạn đọc Vì dung lượng của bài tập lớn vẫn còn hạn chế nên chỉ khai thác được một vài khía cạnh tiêu biểu làm rõ đặc những đặc điểm của nhân vật trữ tình trong thơ Nguyễn Bính
CHƯƠNG 1: KHÁI QUÁT VỀ THƠ TRỮ TÌNH
Trang 4Các tác phẩm trữ tình bao gồm các thể loại như tùy bút, ngâm khúc, văn xuôi, ca trù,
…Nhưng thể loại nòng cốt đó chính là thơ trữ tình Có ý kiến cho rằng “Thơ bắt đầu từ
cái ngày mà con người cảm thấy cần phải tự biểu hiện lòng mình” [29] Vậy lòng mình biểu hiện qua những yếu tố gì? Lòng mình trong ý kiến trên có thể được hiểu là suy nghĩ, thái
độ
1 Khái quát về thơ trữ tình
1.1 Khái niệm
Trữ tình có thể hiểu theo nhiều phương diện: xét ở trong các phương thức miêu tả trong văn học và xét theo thể loại của tác phẩm Ở đây ở phương diện đầu tiên, trữ tình sẽ bộc lộ, diễn tả những tình cảm, cảm xúc (phương thức này thì ở kịch và truyện đều vận dụng) Còn ở phương diện thứ hai, dựa theo một thể loại văn học thì ở đây đang chỉ một loại tác phẩm trữ tình Chủ yếu ở bài tập lớn này chúng tôi sẽ dùng định nghĩa thứ hai
Thơ trữ tình chiếm một số lượng lớn cả về số lượng lẫn chất lượng trong kho tàng văn học Việt Nam, có thể thấy rằng tính trữ tình trong thơ diễn tả trực tiếp những tâm tư, cảm xúc của chính nhà thơ Khác với các tác phẩm tự sự, nếu như trong tác phẩm tự sự có cốt truyện, nhân vật, sự kiện, xung đột,… dựa vào những yếu tố trên tác giả sẽ đưa đến người đọc một câu chuyện, giá trị nhân sinh hoặc bày tỏ xúc cảm qua các yếu tố kể trên, nhưng nó là thể hiện một cách gián tiếp Đối với thơ, đó là một hệ thống tình cảm cảm xúc được bộc lộ trực tiếp Thơ trữ tình đi sâu khám phá, thể hiện tâm trạng cảm xúc về đời sống, con người, thời đại Từ đó tác giả dẽ gửi gắm tất cả vào nhân vật trữ tình - một yếu tố vô cùng quan trọng đã thể hiện được thế giới nội tâm, những cảm xúc vui, buồn, trạng thái phong phú Trong bài tập lớn này sẽ khai thác thêm về nhân vật trữ tình
1.2 Đặc trưng của thơ trữ tình
1.2.1 Đặc điểm về nội dung và hình thức của tác phẩm trữ tình
Về nội dung của thơ trữ tình, tác phẩm trữ tình biểu hiện thế giới chủ quan của con người một cách trực tiếp Người đọc có thể cảm nhận được tất thảy những gì trong thế giới nội tâm, đó là cảm xúc về cái gì, tâm trạng trước vấn đề gì, suy tư, nỗi niềm – thế giới của cái “tôi” Có thể kể đến như là nỗi cô đơn của con người trước biển rộng sông dài trong Tràng Giang của Huy Cận
1.2.2 Ngôn ngữ thơ trữ tình
Khác với các thể loại khác trong văn học thì thơ có dung lượng ngắn vì vậy có lẽ do đặc điểm khác biệt này mà nó vừa là một nhược điểm vừa là một ưu điểm cho các nhà thơ Về nhược điểm, các câu thơ thường sẽ có dung lượng ngắn nên sẽ khó để các thi sĩ lột tả được hết những cảm xúc Nhưng cũng vì dung lượng của một câu ngắn nên khi thể hiện tâm trạng sẽ rất dứt khoát Không phủ nhận được dung lượng dài hay ngắn sẽ ảnh hưởng đến việc các nhà thơ thể hiện suy tư mà quan trọng là cách mà chính nhà thơ ấy
Trang 5gửi gắm như thế nào.
Đến với ngôn ngữ thơ trữ tình ta bắt gặp được rất nhiều những đặc điểm đặc sắc mang đậm dấu ấn đặc trưng Ngôn ngữ thơ bão hòa cảm xúc có nghĩa là lời thơ bao giờ cũng thể hiện một cảm xúc, đánh giá trực tiếp của nhà thơ với cuộc đời nên không giống ngôn ngữ trong các tác phẩm tự sự và các thể loại khác là mang vẻ yên tĩnh thủ thường
“Mọc giữa dòng sông xanh
Một bông hoa tím biếc
Ôi con chim chiền chiện Hót chi mà vang trời Từng giọt long lanh rơi Tôi đưa tay tôi hứng” [13]
(Mùa xuân nho nhỏ - Thanh Hải)
Nhà thơ gói trọn hơi thở của mùa xuân vào trong những vần thơ Thiên nhiên, cảnh
vật khiến nhà thơ phải thốt lên sự kinh ngạc vì quá đỗi tuyêt vời “tôi đưa tay tôi hứng”.
Thiên nhiên, con người của tác giả như hòa vào làm một Bức tranh được vẽ lên bằng vài nét khắc họa đơn giản, nhưng không kém phần thơ mộng, hài hòa
Ngôn ngữ thơ mang tính cách điệu là việc tác giả sẽ dùng lối diễn đạt khác đi, sáng tạo thêm để thể hiện được nét đặc sắc, lôi cuốn Hình ảnh cô đọng, hàm xúc, mang dấu ấn riêng của các tác giả Bằng những nét chấm phá nhưng cũng làm nổi bật lên được cái đặc trưng của ngôn ngữ thơ trữ tình
“Thơ là đi giữa nhạc và ý, rơi vào cái vực ý thì thơ sâu nhưng lại dễ khô khan Nếu
rơi vào vực nhạc thì thơ dễ làm đắm say lòng người nhưng không khéo lại nông cạn” [2]
Sự gọt giũa về mặt ngôn từ đã khiến cho lời thơ thêm phần cô đọng, giàu tính hàm súc Tính nhạc trong thơ còn như khắc họa bức tranh hoàn mỹ Nói đến tính biểu hiện của thơ
là nói tới phản ánh, thể hiện những sự suy tư của tác giả về mọi thứ Tất cả những đặc điểm, tính chất này đều mang đến cho thơ trữ tình đặc điểm không thể trộn lẫn được
Cách gieo vần, nhịp thơ, vần thơ trong bài thơ mang đậm tính nhạc
“Mình đi, có nhớ những ngày
Mưa nguồn suối lũ, những mây cùng mù
Mình về, có nhớ chiến khu Miếng cơm chấm muối, mối thù nặng vai?
Mình về, rừng núi nhớ ai Trám bùi để rụng, măng mai để già Mình đi, có nhớ những nhà”[1]
(Việt Bắc)
Các câu thơ thơ lục bát kết hợp với lặp cấu trúc “mình về, có nhớ” “mình đi, có nhớ”
Trang 6như những lời đối đáp ân tình, đằm thắm Hình ảnh thiên nhiên, con người cùng với lối gieo vần độc đáo, đoạn thơ mang một hơi thở dân tộc đậm đà Thể hiện được tình cảm sâu sắc của người đi và kẻ sau bao nhiêu ngày tháng sinh hoạt và chiến đấu
2 Khái quát về nhân vật trữ tình
2.1 Khái niệm
Nhân vật trữ tình là hình tượng người trực tiếp thổ lộ suy nghĩ, cảm xúc, tâm trạng trong tác phẩm, tạo nguồn chi phối cảm xúc toàn bài thơ
“Sóng gợn tràng giang buồn điệp điệp,
Con thuyền xuôi mái nước song song.
Thuyền về nước lại, sầu trăm ngả;
Củi một cành khô lạc mấy dòng.
Lơ thơ cồn nhỏ gió đìu hiu, Đâu tiếng làng xa vãn chợ chiều.
Nắng xuống, trời lên sâu chót vót;
Sông dài, trời rộng, bến cô liêu” [12]
(Tràng Giang – Huy Cận)
Toàn bộ tâm trạng giãi bày được trực tiếp bộc lộ qua nhân vật trữ tình Những con sóng cảm xúc khơi dậy cảm xúc dạt dào trước cảnh thiên nhiên bốn bề là sông nước Không gian bao la bao trùm lên là cảnh tượng vắng lặng đến lạ thường
Có một điểm thể hiện rõ sự khác biệt giữa tác phẩm tự sự và tác phẩm trữ tình là lời văn trong tác phẩm tự sự không hướng vào ý thức bên trong của người đang kể mà là đang tái hiện một đối tượng – hướng tới nhân vật trong tác phẩm Còn trong tác phẩm trữ tình thì lời thơ chính là nội tâm của nhân vật trữ tình
2.2 Đặc điểm nhân vật trữ tình
Như đã nói ở trên, đặc điểm của thơ trữ tình chủ yếu là bày tỏ cảm xúc vì vậy nhân vật trữ tình trong thơ trữ tình là một công cụ để tác giả thể hiện những nỗi niềm đó
2.2.1 Nhân vật trữ tình không có diện mạo, hành động cụ thể
Nhân vật trữ tình không có diện mạo, hành động, lời nói quan hệ cụ thể như nhân vật
tự sự và kịch (hoặc có hành động thì hành động chỉ đóng vai trò khơi dậy cảm xúc chứ không thúc đẩy thành xung đột) Nhân vật trữ tình chỉ hiện lên ở cảm xúc mà khó xác định một cách cụ thể về diện mạo, hành động, lời nói của nó
“Chả dại gì em ước nó bằng vàng
Trái tim em, anh đã từng biết đấy Anh là người coi thường của cải Nên nếu cần anh bán nó đi ngay”
(Tự hát – Xuân Quỳnh)
Trang 7Trong bài thơ Tự hát của Xuân Quỳnh, nhân vật trữ tình đã giấu mặt nhưng lại biểu
lộ những cảm xúc chân thành Chẳng ai biết nhân vật “em” và anh là ai, không có hành động hay được đặt trong bất cứ một mối quan hệ cụ thể nào “Em” trăn trở về sự hi sinh trong tình yêu, vì chỉ khi yêu hết mình thì đó mới là hạnh phúc
Trong các tác phẩm tự sự thì khác “Cái đầu thì trọc lóc, cái răng cạo trắng hớn, cái
mặt thì đen mà rất câng câng, hai mắt gườm gườm trông gớm chết Chí mặc cái quần nái đen, cái áo tây vàng, cái ngực và cái tay chạm trổ rồng, phượng nói một ông tướng cầm chùy” [11] Nhân vật Chí Phèo được khắc họa rất phong phú qua từng khía cạnh ngoại hình,lời nói, hành động rạch mặt ăn vạ Ngoài ra còn có rất nhiều những hành động như đốt quán bà hàng rượu, hành động cưỡng bước Thị Nở được Nam Cao miêu tả rất chi tiết
Và Chí Phèo còn được đặt trong các mối quan hệ chồng chéo (Chí Phèo với Ba Kiến, Chí Phèo với Thị Nở, Chí Phèo với bà cô Thị Nở,…)
Hoặc trong tác phẩm “Hồn Trương Ba da hàng thịt”, nhân vật trong các tác phẩm
kịch là con người của hành động, được đặt trong các đối thoại tiêu biểu là đối thoại của
hồn và xác “Không, không, tôi không muốn sống như thế này nữa Tôi chán cái chỗ ở
không phải của tôi lắm rồi Ta bắt đầu sợ mi, muốn rời xa cái thân thể kềnh càng thô lỗ ngay tức khắc” Tâm trạng uất ức, đau khổ vì không thể thoát khỏi thân xác kia “cảm thấy ghê tởm vì mình không còn là chính mình nữa”
Có một sự khác biệt lớn giữa thơ và các thể loại khác đó chính là đối với tác phẩm kịch, tự sự thì ta thấy được tính cách, hành động của các nhân vật thông qua đối thoại, xung đột Với tự sự, nhà văn ra trước người đọc bức tranh về đời sống Tắt đèn, Chí Phèo – bức tranh về đời sống nông thôn Việt Nam trước năm 1945, ở đó có cuộc sống của người nông dân, tình trạng số phận của họ Các nhân vật trong các tác phẩm tự sự có tính cách, số phận còn tác phẩm trữ tình là toàn bộ bức trang về tâm trạng Còn với thơ là bày
tỏ nỗi niềm, thể hiên cảm xúc
2.2.2 Nhân vật trữ tình xuất hiện ở thời điểm cuộc sống không còn gay gắt nữa
Nhân vật trữ tình xuất hiện ở thời điểm cuộc sống không còn gay cấn, không còn sôi động nữa Nếu như trong kịch, nhân vật luôn đặt vào trong dòng xoáy của cuộc sống, khi những mâu thuẫn và xung đột được đẩy lên đến mức cao trào, trong tự sự nhân vật cũng thường được đưa vào những tình huống gay cấn thì trong tác phẩm trữ tình nhân vật trữ tình lại xuất hiện khi cuộc sống không còn gay cấn, sôi động nữa, mà nhân vật trữ tình ở đây hồi tưởng lại cảm xúc đó, những cảm xúc mình từng nếm trải hoặc từng chứng kiến
Đặc điểm này được thể hiện rõ trong Ánh trăng của Nguyễn Duy Hòa bình lập lại, con người dần quên đi những kỉ niệm của quá khứ, dần chìm đắm trong cuộc sống xô bồ
Nhân vật trữ tình đang ngẫm nghĩ, hổi tưởng về những gì đã trải qua “Im phăng phắc”
sự im lặng đó như một ánh nhìn trách móc nhằm thức tỉnh con người Con người có thể
Trang 8lãng quên nhưng kỉ niệm thì vẫn còn mãi – tròn vành vạnh Người bạn thiên nhiên gắn bó với những năm tháng gian khổ đã nhắc nhở về quá khứ đẹp đẽ Ở đây chính là một bài
học về truyền thống “uống nước nhớ nguồn” của dân tộc ta
“Ngửa mặt lên nhìn mặt
có cái gì rưng rưng …
Trăng cứ tròn vành vạnh
kể chi người vô tình ánh trăng im phăng phắc
đủ cho ta giật mình”[10]
(Ánh trăng – Nguyễn Duy)
Không màng lại cảm giác sôi động, trực tiếp như là đối với nhân vật tự sự và kịch
Sự xuất hiện luôn luôn được đặt trong vòng xoáy của cuộc sống, các mâu thuẫn được đẩy lên đến đỉnh điểm, gay cấn Trong chính những mẫu thuân đó thì người đọc mới thấy được tình thế rất sôi động Trong Chị Dậu “ Mày trói ngay chồng bà đi, bà cho mày xem! Rồi chị túm lấy cổ hắn, ấn giúi ra cửa Sức lẻo khẻo của anh chàng nghiện chạy không kịp với sức xô đẩy của người đàn bà lực điền, hắn ngã chỏng quèo trên mặt đất, miệng vẫn nham nhảm thét trói vợ chồng kẻ thiếu sưu” Trước cách mạng tháng 8, dưới ách kìm cặp của bọn thực dân với những luật thuế vô lí, cuộc sống của người nông dân dường như rơi vào bước đường cùng Chị Dậu là một trong số đó, trong tình thế khó khăn khi bị người nhà lý trưởng chửi bới và đe dọa thì lúc đầu chị van xin để khất nhưng về sau khi chị đã phản kháng rất ác liệt Đây là một ví dụ ở tác phẩm tự sự, điển hình cho việc mâu thuẫn xung đột dột dẫn đến đỉnh điểm, cao trào là vùng dậy chống trả quyết liệt
2.2.3 Nhân vật trữ tình mang ý nghĩa khái quát
Nhân vật trữ tình là hình tượng mang ý nghĩa khái quát Cảm xúc của nhân vật trữ tình trước hết là cảm xúc của nhân vật và xuất phát từ hoàn cảnh cá nhân đó, song cảm xúc đó mang tính khái quát đại diện cho nhiều người Để cho những cảm xúc được đề cập đến được trường tồn, bài thơ có sức sống, giá trị thì tình cảm của nhân vật trữ tình xuất phát từ hoàn cảnh cá nhân phải mang tính khái quát, trở thành tình cảm chung của nhiều người Khi sáng tác thơ trữ tình, tác giả tự nâng mình lên thành người mang tâm trạng cảm xúc, ý nghĩa cho cả một loại người một thế hệ
“Dữ dội và dịu êm
Ồn ào và lặng lẽ Sông không hiểu nổi mình Sóng tìm ra tận bể” [6]
(Sóng – Xuân Quỳnh)
Để cắt nghĩa yêu là gì? Yêu là sự đồng điệu giữa hai con người, tình yêu có lúc bằng phẳng, có lúc giận hờn như những con sóng ở ngoài biển khơi Trạng thái tình yêu đó không chỉ là của nhân vật trữ tình mà là của tất cả những người đang yêu Đây là tiếng nói
Trang 9chung của tình yêu Người đọc đến với thơ ca một phần là do phong cách, cách viết của nhà thơ ấy cuốn hút Và một yếu tố nữa khiến người đọc tìm đến tác giả này mà không
phải tác giả kia, là bởi người đọc cảm nhận được “tưởng chừng như tác giả nói hộ lòng
mình”
2.2.4 Nhân vật trữ tình là con người “đồng dạng” của tác giả
Nhân vật trữ tình trong thơ thường là con người “đồng dạng” của tác giả Tuy nhiên,
có khi nhà thơ có thể hóa thân vào một nhân vật khác tạo thành kiểu nhân vật “nhập vai” Tác giả có sự đồng cảm với nhân vật thì mới có thể như nói hộ người đọc được Hai đặc điểm này làm đầy đủ thêm cho nhau
“Dạo hiên vắng thầm gieo từng bước
Ngồi rèm thưa rủ thác đòi phen.
Ngoài rèm thước chẳng mách tin, Trong rèm dường đã có đèn biết chăng ?” [7]
(Chinh phụ ngâm – Đặng Trần Côn)
Chinh Phụ Ngâm của Đặng Trần Côn là bài thơ được tác giả viết vào thời kỳ phong kiến, đất nước chiến tranh liên miên Tình cảnh chia cắt của những vợ tiễn chồng ra trận
đã khiến ông đồng cảm sáng tác ra bài thơ này Ở đây tác giả Đặng Trần Côn đã nhập vai vào những người vợ nơi quê nhà mong ngóng người chồng nơi chiến trận bình an trở về Nên không thể mặc định cảm xúc đó hoàn toàn là của tác giả, mà đó chỉ là sự đồng cảm
mà thôi
CHƯƠNG 2: ĐẶC TRƯNG PHONG CÁCH NGUYỄN BÍNH
1 Vẻ đẹp của văn hóa làng quê trong thơ Nguyễn Bính
“Chưa bao giờ người ta thấy xuất hiện cùng một lúc một hồn thơ rộng mở như Thế
Lữ, mơ màng như Lưu Trọng Lư, hùng trángnhư Huy Thông, trong sáng như Nguyễn Nhược Pháp, ảo não như Huy Cận, quêmùa như Nguyễn Bính, kì dị như Chế Lan Viên…
và thiết tha, rạo rực, băn khoăn như Xuân Diệu” [28] Tiêu biểu cho phong trào thơ lãng mạn Việt Nam từ 1930 – 1945, Nguyễn Bính là nhà thơ có nhiều đóng góp cho kho tàng văn học nước nhà với một phong cách thơ đậm chất chân quê Cây đa, giếng nước, sân đình, áo yếm, khăn mỏ quạ, lũy tre làng, lễ hội, phong tục…những điều càng gắn bó với làng quê bao nhiêu thì càng chắp bút cho ngòi bút của ông bấy nhiêu Có rất nhiều nhà thơ viết về mảng đề tài này nhưng có thể nói Nguyễn Bính vẫn là cái tên nổi bật trong sự lựa chọn về các sáng tác về làng quê Việt Nam Viết về con người nơi thôn quê, tác giả không chỉ khai thác ở số phận đau thương của họ mà còn cả ở những phẩm chất đáng trân
Trang 10trọng Những cảnh đời lam lũ nhưng ở đó vẫn ánh lên khát vọng sâu xa về cuộc sống tươi đẹp hơn Hình ảnh quá đỗi giản dị ấy đã tạo lên hồn thơ Nguyễn Bính của làng quê Việt Nam
Trong cuốn Thi nhân Việt Nam, hai ông đã khẳng định: “Tôi muốn nói Nguyễn Bính
vẫn còn giữ được bản chất chân quê nhiều lắm Và thơ Nguyễn Bính đã đánh thức được người nhà quê ẩn náu trong lòng ta Ta bỗng thấy hình ảnh vườn cau, bụi chuối là hoàn cảnh tự nhiên của ta và tính tình đơn giản của dân quê là những tính tình cơ bủn của ta”
[4]
Thiên nhiên cũng được tác giả ưu ái, tái hiện trong rất nhiều tác phẩm Những tín hiệu đặc trưng của mỗi mùa trong năm “mưa” của màu xuân; “hoa gạo, hoa xoan” của mùa hạ; hay “lá úa” của mùa thu
“Bữa ấy mưa xuân phơi phới bay Hoa xoan lớp lớp rụng vơi đầy” [17]
(Mưa xuân).
“Trưa hè trời đã nắng chang chang
Tu hú vừa kêu, vãi mới vàng Hoa gạo tàn đi cho sắc đỏ Nhập vào sắc đỏ của hoa xoan”[9]
(Cuối tháng ba)
hay:
“Sớm mai lá úa rơi từng trận Bắt gặp mùa thu khắp nẻo đường” [5]
(Bắt gặp mùa thu)
Rồi cả các ngày Tết, lễ hội và phong tục đã gắn bó với bà con từ ngàn đời xưa
“Tết đến mẹ tôi vất vả nhiều
Mẹ tôi lo liệu đủ trăm điều” [8]
(Tết của mẹ tôi).
Trong thơ của Nguyễn Bính ta thấy được sự kế thừa truyền thống của thơ ca thời kỳ trước, bên cạnh đó ta vẫn thấy được những nét sáng tạo riêng của tác giả Thơ Nguyễn Bính kế từa những nét truyền thống là bởi ông sử dụng tất thảy những vẻ đẹp của thể thơ truyền thống của dân tộc Việt Nam – thể thơ lục bát và ca dao Hiện đại là bởi Nguyễn Bính đã đưa cái tôi cá nhân vào trong thơ Sự hấp dẫn trong thơ ông còn đến từ nhiều thể loại: thơ, kịch, chèo, truyện ngắn Xong với một tâm hồn nhạy bén, tiếng thơ của ông vẫn sống mãi trong lòng bạn đọc
2 Vẻ đẹp tâm trạng trong thơ tình Nguyễn Bính
Trước hết là tâm trạng nhớ thương, với các nhà thơ cùng thời vào những năm 30 của thế kỉ XIX khi các nhà thơ Mới đang tự do thể hiện tư tưởng, tình cảm, thể hiện sự khao