(Skkn 2023) một số biện pháp giáo dục kỹ năng phòng chống xâm hại cho trẻ mẫu giáo 5 6 tuổi trong trường mầm non

Chính vì vậy tôi đã thực hiện sáng kiến “Một số biện pháp giáo dục kỹ năng phòng chống xâm hại cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi trong trường mầm non” để góp phần đào tạo ra một thế hệ thực sự n

Tiêu đề Số trang

6 Phạm vi nghiên cứu và thời gian thực hiện 3 PHẦN II: NHỮNG BIỆN PHÁP ĐỔI MỚI ĐỂ GIẢI

Trẻ em là mầm non tương lai của đất nước, việc chúng ta chăm sóc, bảo

vệ và giáo dục trẻ em là một trong những nhiệm vụ quan trọng hàng đầu củamỗi quốc gia, mỗi dân tộc, bởi "Trẻ em hôm nay, thế giới ngày mai"(UNESCO)

Nhiều người cho rằng giáo dục giới tính cho trẻ mầm non là quá sớm vàngại nhắc đến chuyện tế nhị này Thực ra đây là việc cần thiết để bảo vệ các bétrước các nguy cơ bị xâm hại Có thể nói tình trạng trẻ em bị xâm hại hiện nayđang ở mức báo động nguy hiểm, là lo trăn trở của ngành giáo dục, cha mẹ họcsinh và toàn xã hội Trên các phương tiện mối thông tin, mạng xã hội, các trangđài báo hiện nay chúng ta không khó khăn để tìm thấy những thông tin về họcsinh bị xâm hại gây hậu quả nghiêm trọng và bức xúc trong dư luận xã hội Xâmhại trẻ em ở Việt Nam đang diễn ra không chỉ ở các thành phố lớn mà còn ở cácvùng nông thôn, vùng sâu, vùng xa và xảy ra với các em học sinh ở mọi lứa tuổitrong đó trẻ em mầm non không nằm ngoại lệ Xâm hại trẻ em diễn ra ở nhiềuhình thức nhiều mức độ xuất phát ở nhiều nguyên nhân khác nhau Vì vậy đểbảo vệ trẻ em không bị xâm hại là một trong những vấn đề cần thiết cấp báchtrong xã hội hiện nay Nó không phải là việc làm chỉ dành riêng cho nhữngngười làm công tác giáo dục hay của những người làm công tác xã hội mà đó làtrách nhiệm chung của cả cộng đồng

Như chúng ta đã biết xã hội hiện đại mang đến cho cuộc sống con ngườinhiều tiện ích, sự thoải mái nhưng cũng tiềm ẩn nhiều mối nguy hiểm, đặc biệt

là đối với con trẻ Điều này đòi hỏi mỗi trẻ đều phải có những kỹ năng để xử lýcũng như bảo vệ chính bản thân mình Ngay khi trẻ sinh ra, bố mẹ đã cố gắngtạo ra môi trường an toàn cho trẻ nhưng vì bộ bề cuộc sống mà các bậc cha mẹ,gia đình, người chăm sóc trẻ thiếu hiểu biết về đặc điểm tâm sinh lý trẻ em,thiếu nhận thức về nguy cơ, thiếu sự quan tâm chia sẻ vấn đề giới tính với trẻ

em Từ đó, dẫn tới các em thiếu hiểu biết về đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi, vềkiến thức, kỹ năng phòng tránh xâm hại tình dục

1.2 Cơ sở thực tiễn

Tại hội thảo lần thứ nhất xây dựng kế hoạch hành động quốc gia phòngchống bạo lực, xâm hại trẻ em do Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội phốihợp cùng Unicef tổ chức ngày 18/4/2019, tại Hà Nội đã nhận định: Trẻ em bịbạo lực, xâm hại ở nhiều độ tuổi, xảy ra ngay trong môi trường gia đình hoặctrường học, do nhiều đối tượng gây ra, trong đó có cả chính người thân trong giađình, giáo viên và bạn bè trong trường học Phân tích các số liệu trẻ em bị bạohành được cập nhật qua Tổng đài điện thoại quốc gia bảo vệ trẻ em 111 (trong

02 năm 2017, 2018) cho thấy: hơn 59% đối tượng xâm hại tình dục trẻ em làngười quen, hàng xóm; 21,12% đối tượng là người thân; giáo viên, nhân viênnhà trường chiếm hơn 6%; các đối tượng khác gần 14%

Trong thời gian gần đây, tình hình tội phạm xâm hại tình dục trẻ em cóchiều hướng gia tăng, tính chất mức độ ngày càng nghiêm trọng Nguyên nhân

là do điều kiện, hoàn cảnh cuộc sống của các bậc phụ huynh ít gần gũi con củamình, không có nhiều thời gian ở nhà nên trẻ em dễ bị rơi vào nguy cơ lạmdụng, xâm hại Bên cạnh đó, các em ít được trang bị kiến thức về giới tính, cácbiện pháp phòng chống xâm hại thân thể để tự bảo vệ cho bản thân Qua nghiêncứu cho thấy, mọi trẻ trong cộng đồng đều có nguy cơ bị xâm hại tình dục kể cảnhững trẻ sống trong gia đình nghèo hay gia đình khá giả Không những trẻ emgái mà trẻ em là con trai cũng có thể trở thành nạn nhân bị xâm hại tình dục.Đáng nói, sau khi bị xâm hại nạn nhân thường không hoặc không dám kể vềnhững gì đã diễn ra Hầu hết những người xâm hại tình dục là nam giới và hầuhết các trẻ bị xâm hại bởi người quen biết, như họ hàng, bạn của gia đình, hoặchàng xóm… Đôi khi việc xâm hại này diễn ra trong một thời gian dài, thậm chíkéo dài nhiều năm Thủ đoạn phổ biến của các đối tượng là lợi dụng sự tin tưởnghay sức ảnh hưởng của mình hoặc dùng “lòng tốt” (cho quà, bao ăn uống…)nhằm dụ dỗ, đe doạ để thực hiện hành vi xâm hại tình dục đối với trẻ Hơn thế,trẻ bị xâm hại tình dục có thể tiếp tục bị người khác xâm hại trong suốt quãngđời còn lại Vấn đề này đang trở thành mối lo ngại, quan tâm, trăn trở của cácbậc cha mẹ, của ngành giáo dục và toàn xã hội Xâm hại tình dục trẻ em khôngchỉ xảy ra ở vùng nông thôn, vùng sâu vùng xa mà xảy ra ở các thành phố lớn,khắp mọi miền đất nước

Do vậy, trẻ em phải luôn luôn cần được sự che chở bảo vệ của người lớn

ở mọi lúc, mọi nơi Chúng ta cũng cần phải đặt ra câu hỏi phải làm gì để bảo vệcác em và phải làm gì để các em biết tự bảo vệ mình?

Nhận thức được tầm quan trọng của việc dạy trẻ phòng chống xâm hại trẻ

em, bản thân tôi là một người làm trong môi trường giáo dục và cán bộ quản lý

của trường Tôi dựa vào đặc điểm tâm sinh lí của trẻ mầm non và qua thực tếcủa trường tôi đã mạnh dạn suy nghĩ, lên kế hoạch, tìm hiểu những nguồn tàiliệu, kiến thức tin cậy để cung cấp cho trẻ những hiểu biết cơ bản và kỹ năngcần thiết tự bảo vệ bản thân thông qua các hoạt động Đồng thời cung cấp chocha mẹ trẻ và người trực tiếp chăm sóc trẻ những kỹ năng trong việc nuôi dạy và

chăm sóc trẻ Chính vì vậy tôi đã thực hiện sáng kiến “Một số biện pháp giáo dục kỹ năng phòng chống xâm hại cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi trong trường mầm non” để góp phần đào tạo ra một thế hệ thực sự năng động tự tin và giàu

bản lĩnh ứng phó với bất cứ tình huống nào trong cuộc sống

2 Thời gian nghiên cứu

Từ tháng 09/2022 đến tháng 03/2023

3 Đối tượng nghiên cứu:

“Một số biện pháp giáo dục kỹ năng phòng chống xâm hại cho trẻ mẫugiáo 5-6 tuổi trong trường mầm non”

4 Phạm vi nghiên cứu và ứng dụng:

25 học sinh lớp mẫu giáo lớn 5 tuổi A2 trường mầm non nơi tôi công tác

5 Các phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp khảo sát, thống kê, điều tra

- Phương pháp phân tích, tổng hợp, khái quát qua các con số, số liệu đã thống kê

- Phương pháp nghiên cứu tài liệu;

- Phương pháp thực hành

- Phương pháp tìm tòi, sáng tạo

PHẦN II: NHỮNG BIỆN PHÁP ĐỔI MỚI ĐỂ GIẢI QUYẾT VẤN ĐỂ

1 Cơ sở lí luận

Trên cơ sở nghiên cứu những vấn đề lí luận và thực tiễn tuyên truyềnphòng chống xâm hại tình dục trẻ em, thông qua các biện pháp tôi muốn giúpcác em có kiến thức về vùng không an toàn trên cơ thể, có một số kỹ năngphòng tránh cần thiết để biết cách bảo vệ bản thân trước những mối nguy hiểm

và sẽ không có những điều đáng tiếc xảy ra

Thực tế, hiện nay tình trạng trẻ em bị xâm hại xảy ra ở mọi quốc gia trênthế giới trong đó có Việt Nam, không chỉ có trẻ em gái mà ngay cả trẻ em traicũng là nạn nhân của tình trạng xâm hại trên Đó là một vấn đề cần được quantâm cần được các cấp trong xã hội giải quyết Trẻ em là những thế hệ, là nhữngchủ nhân chính xây dựng đất nước trong tương lai Vì vậy chúng ta phải dànhcho các em những điều tốt đẹp nhất

Tâm hồn trẻ em như những tờ giấy trắng, các em chưa hiểu được nhữngmối nguy hiểm xung quanh mình, các em cần được chăm sóc, bảo vệ một cáchtốt nhất vì thế chúng ta phải dành cho các em những gì tốt đẹp nhất Vậy nhưnghiện nay tình hình xâm hại tình dục trẻ em ngày càng tăng có nguy cơ báo độngkhiến cho không ít các em nhỏ bị tổn thương không chỉ về mặt thể chất mà còn

bị ảnh hưởng nặng nề cả về mặt tinh thần, những trẻ em như thế liệu có thể tựtin, khẳng định và phát triển trong xã hội hiện đại?

Hiện nay, việc giáo dục trong các nhà trường thường chú trọng nhiều đếnviệc giáo dục tri thức, việc giáo dục các kỹ năng sống cho các em học sinh rất ít,không có hệ thống và không thường xuyên Thực tế cho thấy, tình trạng trẻ thiếu

kỹ năng sống vẫn xảy ra, biểu hiện qua hành vi ứng xử không phù hợp trong xãhội, sự ứng phó hạn chế với các tình huống trong cuộc sống như: kỹ năng tựphục vụ bản thân, kỹ năng giao tiếp, kỹ năng thoát hiểm, kỹ năng bảo vệ bảnthân…

Trong những năm gần đây, việc giáo dục kỹ năng sống cho trẻ mầm nonđang được ngành giáo dục, các bậc phụ huynh và toàn xã hội quan tâm, bởi đây

là một chương trình giáo dục hết sức cần thiết đối với mỗi trẻ và phù hợp vớimục tiêu giáo dục hiện nay, nhằm đào tạo con người phát triển đầy đủ “Đức – trí

- thể - mĩ” Bởi không phải lúc nào người lớn cũng có thể ở bên cạnh để bảo vệ

cho các em, vì thế không ai khác các em phải là người tự bảo vệ mình Chính vìvậy, cần phải dạy cho các em kĩ năng sống, cung cấp cho các em kiến thức cơbản về cơ thể bé, cần giáo dục cho các em biết cách phòng chống xâm hại tìnhdục trẻ em, để các em biết cách phòng chống xâm hại, có thể tự bảo vệ bản thânmình trở thành người hoàn hảo về thể chất, tinh thần và có thể tự tin, khẳng định

và phát triển trong xã hội hiện đại

- Được sự quan tâm lãnh đạo sát sao kịp thời của UBND Huyện Ba Vì,Phòng GD & ĐT Ba Vì, sự quan tâm phối kết hợp của chính quyền địa phương

- Được sự quan tâm của ban giám hiệu luôn chỉ đạo sát sao với công tácchuyên môn Luôn có sự đầu tư và bồi dưỡng cho chuyên môn Thường xuyênphát động phong trào thi đua khích lệ giáo viên trong trường năng động, sángtạo tăng cường đưa kỹ năng sống, kỹ năng tự bảo vệ bản thân vào các buổi hoạtđộng trong ngày

* Về giáo viên, nhân viên

- Các giáo viên đứng lớp, nhân viên đều là những người trẻ trẻ, nhiệt tình,năng động, sáng tạo trong công việc

- Với tình yêu nghề mến trẻ, hăng say trong công việc các cô luôn nghiêncứu tìm tòi phương pháp giáo dục để trẻ lĩnh hội được kiến thức một cách tốtnhất, hiệu quả nhất thông qua hoạt động dạy kỹ năng tự bảo vệ bản thân phòngchống xâm hại cho trẻ

- Giáo viên đều đạt trình độ chuẩn và trên chuẩn, nhiệt tình tâm huyết vớinghề, luôn yêu mến trẻ

- Nhân viên y tế thường xuyên được dự các lớp tập huấn chăm sóc sứckhỏe học sinh, thường xuyên cập nhật kiến thức về phòng chống xâm hại tìnhdục cho trẻ

* Về trẻ

- Trẻ đã học qua từ lớp nhà trẻ lên mẫu giáo bé và nhỡ nên đã có kiếnthức và kỹ năng nhất định Trẻ mạnh dạn ham học hỏi và thích khám phá tìmhiểu thế giới xung quanh trẻ.

- Đa số các con đều ngoan, có nề nếp, thói quen tốt trong sinh hoạt và khảnăng tiếp thu nhanh

- Các con rất mạnh dạn tự tin trong hoạt động học, tích cực trong mọi hoạtđộng ở trường, lớp

* Về phụ huynh

- Đa số bậc phụ huynh rất quan tâm đến việc học của các con, nhiệt tìnhủng hộ đồ dùng phục vụ cho các hoạt động học cũng như các hoạt động của nhàtrường của lớp

- Luôn luôn được sự quan tâm, sự chia sẻ và ủng hộ của phụ huynh trongcác phong trào thi đua của lớp cũng như các phong trào thi thua của nhà trườngphát động

- Đồ dùng, tài liệu tạo hoạt cảnh hay tình huống chưa nhiều và đa dạng

- Trẻ tiếp thu kiến thức chưa đồng đều, một số trẻ còn nhút nhát, chưamạnh dạn tự tin trong giao tiếp

- Phần lớn phụ huynh chưa quan tâm trong lĩnh vực phòng chống xâm hạitrẻ em hoặc nhiều phụ huynh còn lơ là, e ngại trong vấn đề dạy con các kỹ năngcần thiết này

2.3 Khảo sát trước khi thực hiện đề tài

Thực trạng khảo sát đầu năm trên trẻ về nhận thức và tính tích cực chủđộng của trẻ, kết quả thu được cho thấy nhiều vấn đề quan tâm

Bảng khảo sát trẻ trong đầu năm học đối với trẻ của lớp 5-6 tuổi A2

STT

Nội dung

Số trẻ: 26 Tháng 9/2020 Đạt Tỉ lệ Chưa đạt Tỉ lệ

1 Kiến thức vùng đồ bơi (vùng

riêng tư)

5/26 19,2% 21/26 80,8%

2 Kỹ năng tự phòng tránh 7/26 26,9% 19/26 73%

3 Kỹ năng xử lý khi bị người khác

chạm vào vùng không an toàn

3 Những biện pháp chính khi thực hiện đề tài

- Cung cấp cho trẻ kiến thức vùng đồ bơi (hay còn gọi là vùng riêng tư)cho trẻ

- Hướng dẫn một số kỹ năng khi bị xâm hại thông qua các hoạt động

- Hướng dẫn trẻ một số kỹ năng xử lý thoát hiểm

- Phối hợp với phụ huynh phòng chống xâm hại cho trẻ khi ở nhà.

4 Biện pháp thực hiện từng phần

4.1 Biện pháp 1: Cung cấp cho trẻ kiến thức vùng đồ bơi (hay còn gọi

là vùng riêng tư) cho trẻ.

Vùng đồ bơi hay còn gọi là vùng riêng tư là vùng không ai được phépchạm vào ngoài mẹ và bản thân trẻ Các vùng riêng tư của trẻ nam bao gồm môi,phần giữa hai bên đùi và mông; của trẻ gái bao gồm môi, ngực, phần giữa hai

bên đùi và mông (Ảnh minh chứng 01, 02)

Trên cơ sở đó ngay từ đầu năm học tôi đã xây dựng một hoạt động họcvới tên bài “cơ thể của tôi và bạn” với mục đích cung cấp kiến thức về vùng đồbơi hay còn gọi là vùng riêng tư cho trẻ của lớp 5 tuổi A1 Và cung cấp các tàiliệu cho tất cả giáo viên trong toàn trường, tập huấn kiến thức về việc phòngtránh xâm hại cho trẻ Từ đó các giáo viên sẽ lồng ghép vào các chương trìnhhoạt động của trẻ giúp trẻ có kỹ năng và kiến thức hơn

Tôi kết hợp với giáo viên chủ nhiệm cho trẻ làm bài thực hành những bộphận nào của cơ thể bé mà người khác có thể chạm vào như tay, bàn chân, vai,đầu Những vùng an toàn tôi cho trẻ dán màu xanh, những vùng riêng tư mà

người khác không được chạm vào tôi cho trẻ dán màu đỏ (Ảnh minh chứng 03)

4.2 Biện pháp 2: Hướng dẫn một số kỹ năng khi bị xâm hại thông qua các hoạt động.

Cũng giống như việc cung cấp kiến thức vùng riêng tư, thì việc trang bị

kỹ năng phòng tránh xâm hại là vô cùng cần thiết vì người có thể giúp trẻ đầutiên là chính bản thân trẻ vì vậy tôi thiết lập một tiết riêng biệt để trẻ có các kỹnăng cần thiết phòng tránh các hành động xâm hại trẻ:

- Không nên vào phòng riêng của người khác khi họ ở một mình

- Không nên vào nhà người khác khi họ ở nhà một mình Khi trẻ ở nhàmột mình cần dạy trẻ lưu ý an toàn và tuyệt đối không được cho bất kỳ người lạmặt vào nhà Cũng nên chú ý không cho trẻ đi chơi một mình dù chí là sang nhà

hàng xóm hay đến nhà người quen mà không có sự theo dõi của bố mẹ (Ảnh minh chúng 04)

- Không có những hành động thân mật với người khác như ngồi vào đùihay xà vào lòng

- Không xem những phim ảnh không phù hợp với trẻ em

- Không đi theo và nhận quà của người lạ (Ảnh minh chứng 05)

- Bố mẹ có thể đụng vào vùng đồ bơi của bé khi tắm rửa cho bé Tuynhiên các con cần hình thành thói quen tự tắm rửa

- Bác sĩ có thể chạm vào vùng đồ bơi của bé khi bé bị ốm và có bố mẹ ởbên cạnh

- Dạy trẻ chạy thật nhanh hoặc nhờ sự giúp đỡ của người khác Để đềphòng trong trường hợp không may trẻ bị tấn công cha mẹ hoặc thầy cô nên đưa

ra các giả thiết và hướng dẫn trẻ cách chạy trốn Bạn có thể dạy trẻ tìm cơ hộilúc kẻ xấu sơ hở để chạy thật nhanh hoặc la hét thật lớn cầu cứu người xungquanh

Bên cạnh đó khi trẻ ở lớp tôi thường xuyên trò chuyện với trẻ những nộidung đó để trẻ không bị quên

- Dạy trẻ kỹ năng quy tắc bàn tay – vòng tròn giao tiếp

+ Hai lý do đặt tên “Luật bàn tay”: Trước hết, bàn tay rất gần gũi, gắn bóvới trẻ, nhất là các bé khuyết tật (Khiếm thị, khiếm thính, chậm trí) Các bé

“chơi” với tay mình từ lúc lọt lòng bằng cách mút tay, cầm nắm Bàn tay dùng

để tìm hiểu bản thân và “khám phá thế giới” qua việc đụng chạm, sờ, vuốt ve.Bàn tay để tham gia trò chơi (ù à ù ập, chi chi chành chành, nặn đất, xếp hình,trong bài hát quen thuộc “xòe bàn tay, đếm ngón tay”, bấm phím điện tử…).Bàn tay là “dụng cụ học tập” thực hành các phép tính cộng trừ nhân chia thời

“vỡ lòng” Bàn tay cùng với đôi mông còn gọi là nơi nhận các “hình thức kỷluật” như khẻ tay, tét đít Nhờ vậy trẻ dễ cảm nhận và phân biệt khi được hướngdẫn Thứ hai, năm ngón tay tương ứng 5 vòng tròn giao tiếp của trẻ.

+ Luật bàn tay gồm những gì? Giống như khi ta ném viên sỏi xuống mặtnước, những gợn sóng vòng tròn cứ mở rộng ra mãi, mối liên hệ của một conngười cũng mở rộng dần theo năm tháng Lúc chào đời chỉ biết những ngườitrong nhà (bố mẹ, ông bà, anh chị em) và họ hàng thân cận (cô, dì, chú bác ).Lớn hơn chút nữa, tiếp xúc với những người hàng xóm và bạn bè của gia đình.Đến tuổi đi học, gặp gỡ bạn bè, thầy cô giáo, người quen, người lạ Khi trưởngthành, “Ra đời” đi làm sẽ có các mối quan hệ với đồng nghiệp, khách hàng,người phụ trách, đối tác, kẻ thù” Về mặt tình cảm, sẽ có bạn thân (cùng giới,khác giới ), người yêu, ý trung nhân, kết hôn, sinh con Vòng đời lại tiếp tục mở

ra những vai trò mới Năm ngón trên bàn tay giúp trẻ dễ dàng nhớ được 5 vòngtròn giao tiếp khi bé tương tác với người khác:

Ngón cái: Dành cho người ruột thịt (Bố đẻ, mẹ đẻ, anh chị em ruột), trẻđược quyền (hoặc cho phép) VÒNG TAY ôm hôn, bế ẵm, cõng, tắm khi chưa tựmình làm vệ sinh, ngồi vào lòng, ngủ chung

Ngón trỏ: Dành cho người thân cận như bà con họ hàng, thầy cô, bạn bè:

Bé được quyền NẮM TAY, “Cho phép” vuốt tóc, vỗ vai thân mật, xoa đầukhích lệ

Ngón giữa: Dành cho người quen (Hàng xóm tin cậy, bạn bè đồng nghiệpcủa cha mẹ, đã được gia đình sàng lọc), bé được quyền BẮT TAY, chào hỏi, tròchuyện

Ngón áp út: Dành cho người lạ, bé chỉ cần VẪN TAY chào, tạm biệt.Ngón út: Dành cho “Người đáng ngại” , bé XUA TAY, không tiếp xúc(chứ không phải là xua đuổi, chọc phá, kỳ thị người ta) Người đáng ngại khôngphải là người đen đủi xấu xí, ngớ ngẩn, tâm thần hay làm cái nghề nào đó, mà là

tự trẻ cảm thấy không thích, bất an, không thoải mái Khi bị họ cố tình đụngchạm vào người nhất là vùng quần áo lót, trẻ có quyền “ Tỏ thái độ” bằng cáchbảo người đó dừng lại Nếu họ vẫn tiếp tục, hãy hét to lên rồi bỏ chạy, sau đó kểlại cho người lớn biết Người thân, người quen, người lạ mà gây cho bé cảm giác

ấy cũng bị coi là “người đáng ngại” Phụ huynh phải tin vào cảm nhận này của

trẻ và đừng ép con phải xã giao với họ mà chưa hỏi vì sao con “Ngại” (Ảnh minh chứng 06)

+ Hướng dẫn thế nào?

Cần nhớ những điểm nhấn về các mức độ giao tiếp liên quan đến “Tay”(Vậy mới gọi là Luật bàn tay): VÒNG TAY, NẮM TAY, BẮT TAY, VẪYTAY, XUA TAY “Luật” cần được đưa vào đầu óc non nớt của bé qua các hoạtđộng sống hằng ngày Để bé dễ nhớ, cha mẹ có thể chơi trò xếp các nhân vật(Cha mẹ,thầy cô, người quen, người lạ, “Người đáng ngại”) vào các vòng tròn

vẽ trên giấy, trên bảng,thậm chí trên đất, cát và cách giao tiếp phù hợp Chơi trò

“Đố em” Nhắc đi nhắc lại và thực tập cùng với bé mỗi khi gặp từng “Đốitượng” Khen ngợi thật lòng khi bé làm tốt Ngoài ra, cha mẹ có thể thườngxuyên đặt câu hỏi tình huống cho trẻ trổ tài ứng xử, chơi trò sắm vai các nhânvật khác nhau để bé tập giải quyết tình huống, lớn thêm vài tuổi, nếu không phải

là người trong gia đình và người yêu, khoảng cách tiếp xúc giữa hai người nêncách xa ít nhất 20 cm, tức là 1 gang tay Cũng có lúc không giữ được khoảngcách này vì: Chen chúc chỗ đông người (Va chạm vào người khác trên xe buýt,trong thang máy, nơi lễ hội ), hãy xin lỗi vì đã làm phiền họ Người khác cần

thì mình nên “ giúp một tay” (Đỡ em bé té ngã, dắt cụ già qua đường) (Ảnh minh chứng 07)

Tương tác khi sinh hoạt tập thể (nắm tay múa hát, tham gia trò chơi, nốivòng tay lớn ) “Luật bàn tay” phù hợp cả với trẻ lớn, vị thành niên và ngườitrưởng thành, do đó cần thường xuyên “Văn ôn võ luyện” cho con trẻ Sau bàihọc giới tính đầu tiên này, cha mẹ cần tiếp tục dạy con nhận biết các nguy cơ vàcách phòng tránh bị xâm hại: Không lên xe của người lạ cho dù họ có xe đẹp vàcho quà bánh, la hét và chạy đi ngay cả khi họ sẽ đưa về nhà, không bước vàonhà ai vì bất cứ lý do gì nếu cha mẹ chưa đồng ý, không mở cửa hay trả lời điệnthoại cho người khác biết là đang ở nhà một mình, báo cho cha mẹ biết cảm giácbất an với ai đó trên Internet

4.3 Biện pháp 3: Hướng dẫn trẻ một số kỹ năng xử lý thoát hiểm

Tâm lý lứa tuổi trẻ mầm non nếu xảy ra những việc quá sức của trẻ rất dễdẫn đến sự khủng hoảng tâm lý Nếu không được rèn luyện giáo dục kỹ năngsống, khi rơi vào vào những môi trường bất lợi sẽ dẫn đến những hậu quả nặng

nề cho chính bản thân các em, gia đình và cũng như đối với xã hội Giáo dục kỹnăng cuối cùng phải hướng đến xây dựng hành vi tích cực hoặc thay đổi hành vixấu hoặc để ứng xử với hoàn cảnh sống phù hợp

Hoạt động giáo dục kỹ năng sống cho trẻ lứa tuổi mầm non xuất phát từhai môi trường rất cơ bản là gia đình (chủ yếu là cha mẹ) và nhà trường Đối vớinhà trường, đây là môi trường học tập đồng thời là môi trường để các em tiếp

xúc với xã hội phát triển nhận thức và hoàn thiện nhân cách Do vậy, giáo dục

kỹ năng sống cho các em khi đang theo các bậc học phổ thông là việc làm rấtcần thiết, trong đó có kỹ năng ứng phó với những hoàn cảnh bất lợi như bị xâmhại tình dục

Đối với môi trường giáo dục, giáo dục kỹ năng sống cho người học có thểthông qua tích hợp những nội dung vào bài lên lớp, thông qua hoạt động ngoạikhóa, hoạt động tự chọn trong và ngoài nhà trường Một trong những yêu cầucủa giáo dục kỹ năng sống cho trẻ em là phương pháp tiếp cận tích cục đối vớiđối tượng, khích lệ yếu tố bảo vệ để hạn chế yếu tố nguy cơ bị xâm hại Đối vớitrẻ em, đây là giai đoạn đang có sự trưởng thành về mặt thể lực và sinh lý Ngoàiviệc giáo dục kỹ năng giao tiếp, ứng xử, học tập, sinh hoạt, cha mẹ, nhà trườngcần quan tâm hướng dẫn các em các kỹ năng thoát hiểm khi bị tấn công, cưỡngbức; các tình huống bất lợi thường gặp như: Khi đi đường vắng, đêm tối, ở nhàmột mình, tiếp xúc với người lạ, người khác giới…; đặc biệt cần chú ý giáo dụchướng dẫn các em về giới tính, ý thức cảnh giác, về cách thức tố giác, thông tincho người lớn, các cơ quan chức năng những hiện tượng hành vi liên quan đếnxâm hại tình dục (như dụ dỗ, lừa phỉnh, đe dọa, lợi dụng nghề nghiệp để có hành

vi dâm ô….) Giáo dục kỹ năng sống cho trẻ em một cách khoa học, bài bảnchắc chắn sẽ hình thành ở các em một nhân cách tâm lý tích cực và làm hạn chếnhững tiêu cực trong nhận thức, hành vi, thái độ, thói quen xấu và ngăn ngừa tộiphạm có thể xảy ra, trong đó có tội phạm xâm hại tình dục trẻ em

Sau đây là những kỹ năng thoát hiểm bằng những động tác dễ thực hiệnnhư chạy, vặn tay, ấn vào mắt kẻ xấu… Tất cả tình huống được đưa ra dưới giảthiết “Các con sẽ làm gì khi gặp kẻ xấu” thay vì dọa dẫm trẻ về nguy cơ xâmhại Vì thế, trẻ rất vui vẻ tập luyện với tâm lý thoải mái đây là cách thức dễ dàngnhất để trẻ tiếp nhận và rèn luyện ý thức tự bảo vệ Phụ huynh cũng nên áp dụngphương pháp này, giúp trẻ tập luyện mỗi ngày để khi gặp kẻ xấu con sẽ phảnứng nhanh nhạy Bố mẹ nên dạy con phòng tránh xâm hại tình dục từ năm 3 tuổivới các nội dung đơn giản như không nhận quà của người lạ, báo bố mẹ khi đichơi không để ai động vào vùng đồ bơi:

+ Trước tiên nhắc nhở trẻ cố gắng chạy thoát khỏi nơi đó

+ Không nên tấn công lại người xâm hại trẻ bởi vì trẻ sức lực của trẻ yếu

ớt, không thể tấn công được vì vậy chỉ có thể hét lên thật to “không” hoặc kêucứu Nếu trẻ cố gắng tấn công trẻ có thể bị nguy hại đến tính mạng

+ Nói với người lớn, những người mà bé tin tưởng khi bị xâm hại như:Nói với cô giáo, nói với bố mẹ