(Skkn 2023) vận dụng hiệu quả kỹ thuật dạy học tích cực trong dạy học mĩ thuật lớp 1

Qua các bài học Mĩ thuật học sinh được vẽ, tạo hình sản phẩm, kết hợp với đôi bàn tay khéo léo, óc tư duy sáng tạo để tạo ra những sản phẩm mình thích.. Tuy nhiên, thực tế việc vận dụng

ỦY BAN NHÂN DÂN HUYỆN BA VÌ TRƯỜNG TIỂU HỌC CHÂU SƠN - -

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

VẬN DỤNG HIỆU QUẢ KỸ THUẬT DẠY HỌC TÍCH CỰC

TRONG DẠY HỌC MĨ THUẬT LỚP 1

NĂM HỌC: 2022 - 2023

Lĩnh vực: Mĩ thuật

Cấp học: Tiểu học Tên tác giả: Trần Thị Đào Đơn vị công tác: Trường Tiểu học Châu Sơn Chức vụ: Giáo viên Mĩ thuật

Nội dung Trang

2.4 Những vấn đề chung về đặc điểm nhận thức của học sinh Tiểu học 5

chia sẻ

14

Tài liệu tham khảo

Sản phẩm của học sinh (Trước khi áp dụng kinh nghiệm)

Hình ảnh giờ học Mĩ thuật (Khi áp dụng kinh nghiệm)

Sản phẩm của học sinh (Sau khi áp dụng kinh nghiệm)

PHẦN I ĐẶT VẤN ĐỀ

1 Lý do chọn đề tài

Mĩ thuật là một môn học có vai trò quan trọng trong chương trình giáo dục Tiểu học, nhằm giáo dục thẩm mĩ cho học sinh Đặc biệt là những năm đầu đi học, từng bước giúp các em hòa nhập với thế giới xung quanh Qua môn học, học sinh biết cách cảm thụ cái đẹp và yêu cái đẹp Các em rèn luyện đôi bàn tay,

bộ óc để tạo ra cái đẹp qua việc phát huy óc sáng tạo, tính độc lập của mình Môn Mĩ thuật đã góp phần cùng với các môn học khác giáo dục học sinh, giúp các em phát triển toàn diện về Đức - Trí - Thể - Mĩ

Qua các bài học Mĩ thuật học sinh được vẽ, tạo hình sản phẩm, kết hợp với đôi bàn tay khéo léo, óc tư duy sáng tạo để tạo ra những sản phẩm mình thích Học sinh tự tin hơn khi giao tiếp với bạn bè và thầy cô, phát huy tốt khả năng trình bày sản phẩm của mình trước đám đông Để đạt được điều đó, ngoài năng khiếu bẩm sinh, sự say mê học tập của các em thì lòng nhiệt tình cũng như kinh nghiệm, kiến thức vững vàng của người thầy giáo là rất cần thiết Người thầy phải biết vận dụng linh hoạt các kỹ thuật dạy học tích cực cũng như đổi mới các phương pháp trong dạy học phù hợp với thời kì mới

Tuy nhiên, thực tế việc vận dụng các kỹ huật dạy học tích cực theo chương trình Sách giáo khoa mới còn nhiều bất cập như: điều kiện dạy và học của giáo viên và học sinh còn nhiều khó khăn, đồ dùng hỗ trợ dạy học theo kỹ thuật dạy học còn ít, đồ dùng học tập của học sinh còn thiếu thốn, Do mới làm quen với Sách giáo khoa và các phương pháp, kỹ thuật dạy học mới nên học sinh còn lúng túng trong việc thực hành tạo sản phẩm, học sinh còn e ngại trong việc giao tiếp, chia sẻ cảm nhận, thuyết trình, giới thiệu sản phẩm của mình, của nhóm mình Vì vậy trong giảng dạy thì người giáo viên phải biết vận dụng các

kỹ thuật dạy học một cách linh hoạt, không bị gò bó để giúp học sinh phát huy hết năng lực tự học và sáng tạo của mình, tạo cho giờ học luôn vui tươi bổ ích

Qua một thời gian nghiên cứu và thực tế giảng dạy bộ môn Mĩ thuật theo phương pháp mới ở Trường Tiểu học, tôi thấy được vai trò và hiệu quả của các

kỹ thuật trong dạy học Các kỹ thuật dạy học tích cực được ứng dụng trong bài giảng tạo cho bài giảng sôi nổi hấp dẫn hơn, các em học sinh tham gia các hoat động học một cách tích cực hơn Chính vì lẽ đó mà tôi đã mạnh dạn viết lên một

số kinh nghiệm giúp “Vận dụng hiệu quả kỹ thuật dạy học tích cực trong dạy học Mĩ thuật lớp 1” góp phần vào việc ứng dụng các kỹ thuật và phương pháp

dạy học tích cực được tốt hơn, phù hợp với sự phát triển hiện nay, nhằm nâng cao chất lượng dạy- học cho môn Mĩ thuật

2 Mục đích nghiên cứu

Tìm hiểu nội dung dạy - học Mĩ thuật theo Sách giáo khoa mới

Tìm hiểu thực trạng học tập môn Mĩ thuật của học sinh lớp 1

Đưa ra một số kinh nghiệm vận dụng hiệu quả các kỹ thuật dạy học tích cực vào dạy học Mĩ thuật giúp phát huy tính tích cực, sáng tạo của học sinh lớp 1, nhằm khơi dậy tính sáng tạo của mỗi cá nhân, năng lực hợp tác nhóm của các

em Qua đó, khích lệ sự say mê khi học Mĩ thuật, xem tranh, kích thích tiềm

năng nghệ thuật, làm cho đời sống tinh thần của trẻ thêm phong phú hơn

3 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tiễn của đề tài nghiên cứu

- Tìm hiểu, phân tích thực trạng của việc dạy - học môn Mĩ thuật lớp 1

- Một số kinh nghiệm giúp vận dụng hiệu quả kỹ thuật dạy học tích cực trong dạy học Mĩ thuật giúp phát huy tính tích cực, sáng tạo của học sinh lớp 1

4 Phạm vi nghiên cứu

4.1 Địa bàn nghiên cứu

Trường Tiểu học Châu Sơn thuộc Huyện Ba Vì, Thành phố Hà Nội

4.2 Đối tượng khảo sát, thực nghiệm

Giáo viên Mĩ thuật và học sinh lớp 1, Trường Tiểu học Châu Sơn, Huyện

Ba Vì, Thành phố Hà Nội

4.3 Thời gian nghiên cứu

Năm học 2022 -2023

5 Phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp nghiên cứu tài liệu

- Phương pháp trực quan, phương pháp quan sát

- Phương pháp vấn đáp, phương pháp luyện tập thực hành

- Phương pháp hoạt động nhóm, chia sẻ trải nghiệm

- Phương pháp nhận xét, đánh gíá, phương pháp điều tra, khảo sát

- Phương pháp toán học thống kê; phương pháp phân tích, tổng hợp

- Qua sách báo, video, dự giờ thăm lớp, trao đổi kinh nghiệm với đồng nghiệp…

PHẦN II GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

1 Cơ sở lý luận

Ngày nay cái đẹp đã trở thành một trong những nhu cầu thiết yếu của cuộc sống con người Tất cả phục vụ cho con người đều cần đẹp về cả hình thể, màu sắc và khi cuộc sống ngày càng cao thì cái đẹp lại càng trở nên quan trọng

Có thể nói Mĩ thuật đóng góp một phần đáng kể vào sự phát triển của nền kinh

tế quốc dân Sự phát triển năng lực thẩm mĩ sẽ giúp con người biết nhận thức và đánh giá, biết vận động và sáng tạo theo quy định cái đẹp Giáo dục thẩm mỹ ở

trường Tiểu học được thực hiện chủ yếu trong các giờ chính khoá trong nhà trường

Dạy học Mĩ thuật trong nhà trường giúp học sinh có những kiến thức, kĩ năng cơ bản về vẽ hình, vẽ màu, tạo hình, điêu khắc và nghệ thuật không gian Thông qua các hoạt động trải nghiệm, học sinh học cách sáng tạo, biểu đạt bản thân, có những hiểu biết cơ bản, cảm nhận được vẻ đẹp và đánh giá được sản phẩm/ tác phẩm mĩ thuật Dạy học Mĩ thuật hiện nay cũng giới thiệu để học sinh làm quen với những vật liệu, công cụ và cách thức tạo hình khác phù hợp với nội dung chủ đề, ý nghĩa và cách phát triển ngôn ngữ mĩ thuật của học sinh Thông qua các hoạt động trải nghiệm sáng tạo, học sinh sẽ tích lũy được những kinh nghiệm và những kiến thức cơ bản về tạo hình, giúp trang bị cho học sinh những kiến thức cơ bản về cái đẹp để các em tiếp xúc và làm quen với cái đẹp, cảm thụ cái đẹp, biết vận dụng cái đẹp vào trong cuộc sống hàng ngày

2 Cơ sở thực tiễn

2.1 Kỹ thuật dạy học tích cực

Kỹ thuật dạy học là những biện pháp, cách thức hành động của giáo viên và học sinh trong các tình huống hành động nhỏ nhằm thực hiện và điều khiển quá trình dạy học Các kỹ thuật dạy học là những đơn vị nhỏ nhất của phương pháp dạy học Có những kỹ thuật dạy học chung, có những kỹ thuật đặc thù của từng phương pháp dạy học, ví dụ kỹ thuật đặt câu hỏi trong đàm thoại

Các kỹ thuật dạy học tích cực là những kỹ thuật dạy học có ý nghĩa đặc biệt trong việc phát huy sự tham gia tích cực của học sinh vào quá trình dạy học, kích thích tư duy, sự sáng tạo và sự cộng tác làm việc của học sinh

Một số kỹ thuật dạy học tích cực như: Kỹ thuật “đặt câu hỏi”, kỹ thuật

“động não”, kỹ thuật “bản đồ tư duy”, kỹ thuật “bể cá”, kỹ thuật “tranh luận ủng

hộ – phản đối”, kỹ thuật “ổ bi”, kỹ thuật “khăn trải bàn”, kỹ thuật “tia chớp” (Phỏng vấn nhanh), kỹ thuật “XYZ”, kỹ thuật “các mảnh ghép” … Các kỹ thuật dạy học tích cực có thể được áp dụng thuận lợi trong làm việc nhóm Tuy nhiên chúng cũng có thể được kết hợp thực hiện trong các hình thức dạy học toàn lớp

2.2 Vai trò của các kỹ thuật dạy học tích cực trong dạy học Mĩ thuật

Mĩ thuật là một trong những môn học quan trọng, giúp trẻ phát triển tiềm năng bản thân, làm đẹp tâm hồn và tăng tình yêu với nghệ thuật, cái đẹp Vì vậy, các kỹ thuật dạy học tích cực trong Mĩ thuật sẽ đưa đến cho trẻ nhiều ảnh hưởng tích cực Dưới đây là một số ưu điểm có thể kể đến:

- Giúp trẻ phát triển khả năng nghệ thuật

- Khám phá tiềm năng và khơi dậy niềm đam mê của trẻ

- Làm đẹp tâm hồn, phát triển tính cách tích cực

- Thư giãn sau những giờ học căng thẳng

- Phát triển tư duy, trí tưởng tượng và khả năng tri giác

- Giúp phát huy tính tích cực, sáng tạo trong học tập của học sinh, sự nỗ lực

tự nguyện về mặt trí tuệ với nghị lực trong quá trình tiếp thu tri thức cho bản thân Các em tích cực tìm tòi, sáng tạo trên nguyên tắc “giáo viên giúp học sinh khám phá trên cơ sở tự giác và được tự do” trong các hoạt động

Mỗi kỹ thuật dạy học lại có một đặc thù riêng, một ưu điểm riêng và mang lại hiệu quả cao trong giảng dạy không chỉ cho môn học mĩ thuật mà nó phù hợp với rất nhiều môn học khác nhau… Điều này đòi hỏi người giáo viên cần thường xuyên nghiên cứu và học hỏi Từ đó giúp Mĩ thuật tác động đến học sinh không chỉ về thị giác mà còn cả sâu thẳm trong trái tim, tâm hồn của các em Ảnh hưởng tốt đến sự phát triển nhân cách, tâm sinh lý, giúp các em có chiều sâu hơn, biết cảm nhận cái đẹp hơn

2.3 Nội dung dạy học Mĩ thuật theo chương trình Sách giáo khoa mới

Hiện tại môn Mĩ thuật lớp 1 ở Trường tôi đang sử dụng là Bộ sách “Vì sự bình đẳng và dân chủ trong giáo dục” – Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam Các chủ đề, bài học của bộ sách thể hiện đầy đủ các yêu cầu cần đạt của Chương trình giáo dục phổ thông 2018 một cách mở, linh hoạt để các địa phương có thể

xây dựng kế hoạch giáo dục riêng, phù hợp với điều kiện cơ sở vật chất, năng lực học sinh… theo thực tế địa phương

Do đặc điểm của môn học nên chương trình mĩ thuật ở trường Tiểu học được cấu tạo theo hướng đồng tâm Có nghĩa là những vấn đề đề cập ở lớp dưới

sẽ được củng cố và nâng cao dần ở các lớp trên Giáo dục mĩ thuật ở trường Tiểu học được thực hiện chủ yếu trong các giờ học chính khoá trong nhà trường gồm các nội dung: Tổng số tiết là 35 tiết/năm gồm 1 bài giới thiệu (1 tiết), 10 bài Mĩ thuật tạo hình (20 tiết); 5 bài Mĩ thuật ứng dụng (10 tiết), 2 bài ôn tập (4 tiết) Nội dung chương trình học có 18 bài học, được chia thành các chủ đề: Mĩ thuật trong cuộc sống, Thiên nhiên, Con người, Gia đình, Nhà trường, Đồ chơi -

Đồ dùng học tập Mỗi bài học hướng dẫn các em trả nghiệm một số hoạt động của Mĩ thuật tạo hình và Mĩ thuật ứng dụng Qua đây cũng tạo cơ hội cho các

em làm quen với một số chất liệu và hình thức thể hiện của nghệ thuật thị giác, khuyến khích các em bộc lộ khả năng học tập theo sở thích và năng lực của cá nhân Kiến thức các bài học trên lớp luôn được gợi mở để các em kết nối với cuộc sống hay hoạt động mới, góp phần hình thành và phát triển năng lực sáng tạo và sáng tạo không ngừng của các em

2.4 Những vấn đề chung về đặc điểm nhận thức của học sinh Tiểu học

Học sinh Tiểu học là lứa tuổi ngây thơ trong sáng (từ 6 đến 10 tuổi), biểu hiện tình cảm yêu ghét rõ ràng Đây là lứa tuổi mà trẻ bắt đầu làm quen với cái mới, hình thành những kiến thức cơ bản, cần thiết về đường nét, hình khối, đậm nhạt, màu sắc, bố cục

Sự phát triển thể chất tâm lý, trí tuệ của các em thường không đồng đều, không phải em nào cũng có năng khiếu mĩ thuật Đặc biệt là các em học sinh lớp

1 thường thích vẽ theo suy nghĩ, ý thích của mình hơn là vẽ theo sự hướng dẫn của giáo viên Nghĩ gì là vẽ đấy, đặt bút vào là vẽ không theo trình tự khuôn khổ nào hết Một số em khi được mời lên bảng để trưng bày và giới thiệu sản phẩm của mình thì lại ngại ngùng, lúng túng do không biết nói thế nào, ngại đứng trước đám đông, sợ nói sai các bạn sẽ cười chê, Vì vậy, giáo viên cần hướng dẫn, giúp đỡ, động viên, đặc biệt cần tạo sự hứng thú học tập nhằm phát huy tính tích cực, chủ động sáng tạo cho học sinh

3 Thực trạng của việc dạy - học môn Mĩ thuật lớp 1

3.1 Thuận lợi

* Đối với giáo viên:

- Trong những năm gần đây, được sự quan tâm của Đảng, Nhà nước và của ngành Đội ngũ giáo viên giảng dạy bộ môn Mĩ thuật được đào tạo chuẩn hóa hơn về chuyên môn nghiệp vụ, đáp ứng tốt yêu cầu trong giảng dạy Mĩ thuật

- Ban giám hiệu luôn quan tâm tạo điều kiện tốt để giáo viên hoàn thành tốt nhiệm vụ giảng dạy của mình

- Cơ sở vật chất được trang bị tương đối đầy đủ phục vụ tốt cho môn học

* Đối với học sinh:

Từ thực tế giảng dạy môn Mĩ thuật tôi thấy: Học sinh rất yêu thích môn Mĩ thuật, vì thông qua đó các em được tiếp xúc làm quen với một số tác phẩm hội hoạ nổi tiếng của thiếu nhi không những ở trong nước mà cả của quốc tế Các

em được vẽ tranh, vẽ những gì mình mơ ước, tạo hình những sản phẩm mình yêu thích, tập trung trang trí góc học tập của mình,

- Do là lớp học đầu tiên của cấp học nên học sinh được gia đình thường xuyên quan tâm đến việc học tập, học sinh đi học đầy đủ

- Đa số các em yêu thích môn học năng khiếu Các em học tập với tinh thần hăng say, cảm nhận được cái hay, cái đẹp được thể hiện qua nội dung và hình thức mỗi khi các em vẽ một bức tranh hay tạo một sản phẩm mình thích

3.2 Khó khăn

* Đối với giáo viên:

- Cơ sở vật chất còn thiếu thốn như: Không có nhiều tài liệu tham khảo, tranh ảnh, đồ dùng dạy học theo phương pháp mới để phục vụ việc giảng dạy

- Đại đa số phụ huynh học sinh còn coi Mĩ thuật là môn học phụ vì vậy phụ huynh thường hướng học sinh tập trung học vào các môn khác, ít cho các em được vẽ tranh dẫn đến tâm lí không tốt cho giáo viên Mĩ thuật

* Đối với học sinh:

- Một số học sinh có hoàn cảnh khó khăn, đến lớp các em thường thiếu đồ dùng học tập, khi các bạn thực hành thì không có đồ dùng để thực hành Hoặc đa

số các em học sinh chưa biết đọc chữ thạo nên chưa có thể tự xem thời khóa biểu và chưa chuẩn bị tốt đồ dùng học tập như Sách giáo khoa, giấy vẽ, các loại vật liệu, làm ảnh hưởng rất nhiều đến việc học tập

- Đa số các em chưa tích cực, chủ động trong học tập, chưa phát huy được tính sáng tạo trong thực hành tạo sản phẩm của mình

Từ những nguyên nhân trên đã chưa tạo điều kiện cho học sinh phát triển năng lực cá nhân, gây cho các con sự nhàm chán trong học tập, bản thân giáo viên chưa phát huy được khả năng sáng tạo của mình

3.3 Thực trạng học tập môn Mĩ thuật của học sinh lớp 1

Năm học 2022 - 2023, tôi được Nhà trường phân công giảng dạy môn Mĩ thuật cho học sinh toàn trường từ khối 1 đến khối 5 (11 lớp) Ở mỗi độ tuổi các

em lại có nhận thức và có cách thể sản phẩm Mĩ thuật riêng Các em học sinh khối 1 là khối nhỏ nhất trường và cũng là độ tuổi có sự thay đổi lớn về mặt thể chất cũng như tâm lí Trong giai đoạn này, ghi nhớ có chủ định và khả năng tập trung chú ý của các em ít hơn so với những lớp cuối cấp Vậy nên, các bài vẽ cũng như các sản phẩm tạo hình của các em thể hiện rõ dấu ấn của sự trẻ trung, hồn nhiên ngây thơ, ngộ nghĩnh và hết sức chân thành

Tuy nhiên, học Mĩ thuật theo Chương trình Sách giáo khoa mới học sinh được làm quen với nhiều chủ đề và các chất liệu khác nhau Vì vậy các em còn thấy lạ lẫm, lúng túng trong cách thể hiện sản phẩm Khi trả lời câu hỏi các em còn nhút nhát chưa mạnh dạn chia sẻ ý kiến của riêng mình, chưa có tính tư duy, sáng tạo

Trong quá trình làm bài, các em thường e ngại, sợ sai nên phần nào còn hạn chế, không thể hiện được hết ý tưởng của mình Hoặc khi tạo hình sản phẩm, học sinh thường làm giống với những sản phẩm mẫu được tham khảo Đa phần các em còn vụng về trong khi vẽ hình người, điều chỉnh hình vẽ, nét bút không theo suy nghĩ của bản thân Hình người còn nhỏ và chưa cân đối so với khổ giấy Các sản phẩm tạo hình còn móp mép không cân đối, chưa có tính thẩm mĩ Màu sắc sản phẩm của các em thường chưa thể hiện độ đậm, nhạt rõ ràng Bài vẽ còn khô cứng, chưa có tình cảm Bởi phần vẽ màu được các em vẽ nhanh

mà chủ yếu dành phần lớn thời gian để vẽ hình, tạo hình Một số em chưa ý thức

được rằng màu sắc góp phần quan trọng tạo nên vẻ đẹp của các sản phẩm nên các em vẽ màu thường không đều màu hoặc chưa có độ đậm, nhạt,

Khảo sát thực tế đầu Học kỳ I năm học 2022 -2023 (trước khi áp dụng kinh nghiệm) trong tổng số 43 học sinh của khối 1, tôi thu được kết quả như sau:

Kết quả Hoàn thành

đề xuất các biện pháp ở phần sau đây

4 Các biện pháp

4.1 Biện pháp 1: Chuẩn bị và sử dụng tốt đồ dùng dạy - học

4.1.1 Đối với giáo viên

Thiết bị đồ dùng dạy học là những phương tiện vật chất giúp cho giáo viên

và học sinh tổ chức hợp lý có hiệu quả, quá trình giáo dục, giảng dạy đối với các môn học trong nhà trường nhằm thực hiện chương trình dạy học

Trong một tiết học muốn vận dụng hiệu quả các kỹ thuật dạy học để gây được hứng thú và sự thích thú cho học sinh thì việc chuẩn bị đồ dùng là rất quan trọng Giáo viên phải đầu tư cho việc chuẩn bị đồ dùng, thích hợp đáp ứng yêu cầu bài dạy Đồ dùng phải đáp ứng được tính thẩm mĩ không tùy tiện cẩu thả, đồ dùng phải phong phú và đa dạng Như vậy mới tạo được sự hứng thú học tập của học sinh

*Ví dụ: Bài “Trái cây bốn mùa” (2 tiết)

Tôi chuẩn bị các đồ dùng tự làm: giỏ trái cây bằng đất nặn với các loại quả khác nhau (quả táo, cam, nho, ổi, dứa, dâu tây …) Các loại trái cây được kết hợp bởi khối tròn (thân quả), khối dẹt (lá) và khối trụ nhỏ (cuống quả) Tôi chuẩn bị thêm đĩa trái cây có các loại quả (mít, lê, bưởi, ) với màu sắc, kích

thước lớn hơn được làm bằng vải nỉ kết hợp với len, sợi, vật liệu tìm được … để học sinh tưởng tượng ra các hình khối với kích cỡ lớn hơn Qua đây học sinh cũng thấy được các em có thể dùng những vật đã qua sử dụng tái chế thành những trái cây đồ chơi rất đẹp…

Ngoài đồ dùng tự làm, giáo viên cần sưu tầm thêm sản phẩm của học sinh năm trước (tốt và chưa tốt) Qua đây, giúp các em nhận thấy được những ưu điểm và hạn chế, những mặt chưa tốt trong cách sắp xếp bố cục và sử dụng màu sắc trong sản phẩm của bạn Từ đó các em học tập kinh nghiệm của bạn và biến

nó thành kinh nghiệm của bản thân

Khi đã chuẩn bị được đồ dùng dạy học, giáo viên cần sử dụng đồ dùng vào từng hoạt động phù hợp để đạt được hiệu quả cao trong tiết dạy

*Ví dụ: Bài “Bình hoa muôn sắc”(2 tiết)

Mở đầu bài học, tôi chuẩn bị một số hình ảnh tranh Tĩnh vật (bình hoa) của

các họa sĩ nổi tiếng nước ngoài như: tác phẩm “Still Life with Flowers”

bởi họa sĩ Ambrosius Bosschaert – Hà Lan (1617), tác phẩm ‘Still Life with

Irises’ bởi họa sĩ Vincent Van Gogh – Hà Lan (1890), tác phẩm ‘Roses and Lillies‘ bởi họa sĩ Henri Fantin-Latour – Pháp (1888), tranh Tĩnh vật với hoa

quả, 1963 - họa sĩ Lê Phổ (Việt Nam), tranh Tĩnh vật - Sơn dầu (80x80cm) 2017

– họa sĩ Vũ Thanh Nghị(Việt Nam), … Giáo viên sẽ giới thiệu sơ lược về những bức tranh của những họa sĩ nổi tiếng trong nước và ngoài nước Qua đó, học sinh thêm hiểu biết và thích thú với các bức tranh bình hoa hơn

Tiếp đến phần Khám phá, tôi chuẩn bị một số bình hoa thật để học sinh quan sát Như vậy học sinh sẽ nhận biết sự đa dạng phong phú của hình dạng, màu sắc, chất liệu của bình và hoa Các em sẽ cảm nhận được chất cảm của các

đồ vật thật, giúp các em thêm yêu thích cái đẹp, yêu thích và biết trân trọng, bảo

vệ bình hoa và các đồ vật xung quanh

Ở phần Kiến tạo kiến thức kỹ năng, tôi chuẩn bị thêm các đồ vật có hình dáng và màu sắc khác nhau dùng để in mẫu tạo hình bình hoa cho học sinh quan sát Tôi thực hành mẫu in hình bình hoa và tạo hình bình hoa nhiều màu sắc cho học sinh quan sát, ghi nhớ Qua đây học sinh thấy được sự đa dạng về hình dáng của các bình hoa, cũng gợi ý cho học sinh thấy được rất nhiều đồ dùng xung quanh các em có thể dùng để in hình bình hoa Những đồ dùng trực quan và phần minh họa của giáo viên sẽ giúp các em ghi nhớ lâu hơn cũng giúp phát triển sự sáng tạo của các em

Phần Luyện tập – sáng tạo, tôi còn chuẩn bị và cho các em xem các bức vẽ bình hoa đẹp của học sinh với các chất liệu khác nhau (bằng màu vẽ, giấy màu, giấy báo, vải, … Để các em tìm hiểu về các hình thức và chất liệu thể hiện bức

tranh Qua đó, học sinh có thể nhìn tận mắt, sờ tận tay các bức tranh, thấy được

vẻ đẹp của màu sắc và chất liệu tạo nên các bức tranh

Giáo viên có thể làm thêm một số sản phẩm phục vụ cho từng bài dạy và bằng những chất liệu khác nhau để các em thấy được sự phong phú và vẻ đẹp riêng của từng chất liệu Từ đó kích thích tính tò mò, tìm tòi muốn khám phá cách tạo sản phẩm mới của học sinh

Sử dụng đồ dùng có hiệu quả, giới thiệu đúng lúc, đúng chỗ là rất quan trọng Bởi nó giúp học sinh hiểu bài nhanh và chính xác hơn Nếu đưa quá nhiều

đồ dùng cùng một lúc sẽ làm cho học sinh bị phân tán do các em không biết ghi nhớ những hình ảnh nào là quan trọng Các em không nhớ sẽ thực hiện bước nào

là đầu tiên khi thực hành làm bài

Như vậy, đồ dùng dạy học giúp học sinh dễ quan sát và phân tích những bức tranh hoặc sản phẩm tạo hình hơn, góp phần khơi dậy sự hứng thú học tập của các em

4.1.2 Đối với học sinh

Để tiết học Mĩ thuật luôn hấp dẫn, ngoài sự chuẩn bị đồ dùng dạy học của giáo viên thì sự chuẩn bị đồ dùng học tập của học sinh cũng rất quan trọng Bởi khi có đầy đủ đồ dùng học tập các em sẽ tìm hiểu bài tốt hơn, thực hành tạo sản phẩm sáng tạo, tích cực hơn

Cứ đến cuối mỗi tiết học tôi thường dành ít phút để gợi mở cho học sinh chuẩn bị đồ dùng cho tiết học sau bằng hình ảnh sản phẩm tiết học sau Các em

sẽ thấy được những nguyên vật liệu để tạo nên sản phẩm đó

*Ví dụ: Bài “Những chiếc lá kì diệu” (2 tiết)

Cuối tiết học của chủ đề 3 tôi cho học sinh xem hình ảnh sản phẩm sáng tạo

từ những chiếc lá cây Tôi giới thiệu sơ qua về sản phẩm, rồi dặn học sinh chuẩn

bị những nguyên liệu cho tiết học sau: Sách Học Mĩ thuật, bút chì, tẩy, thước, bút màu, keo dán, kéo, các loại lá cây có hình dáng, màu sắc khác nhau

Tôi khuyến khích học sinh các nhóm chuẩn bị đồ dùng bằng việc thưởng

Sao điểm tốt cho nhóm nào chuẩn bị đầy đủ đồ dùng học tập cho tiết học sau Nhóm nào được thưởng nhiều Sao điểm tốt thì nhóm đó sẽ giành một phiếu đổi quà vào cuối học kỳ của cô giáo Các bạn chuẩn bị đầy đủ đồ dùng cũng sẽ được thưởng hình dán ngộ nghĩnh, ai giành được mười hình dán sẽ được nhận một phiếu đổi quà Vì vậy các em rất hào hứng đến tiết học sau bạn nào cũng chuẩn

bị đồ dùng học tập đầy đủ Bởi các em sẽ được thưởng và góp phần cộng Sao điểm tốt cho nhóm mình

Vậy là không còn tình trạng học sinh đi mượn đồ dùng của nhau gây mất trật tự trong lớp nữa Các em cũng sẽ không còn cảm giác chán nản khi không

có đồ dùng để thực hành tạo sản phẩm mình thích

4.2 Biện pháp 2: Kết hợp dạy học môn Mĩ thuật với Tiếng Anh

4.2.1 Khởi động vui vẻ, hứng khởi

Với từng bài khác nhau tôi chọn các bài Khởi động kết hợp giới thiệu bài phù hợp, có thể dùng những bài hát, trò chơi, những hình ảnh liên quan đến bài học

*Ví dụ: Bài “Những chú cá đáng yêu” (tiết 1)

Tôi cho các em nhảy múa và hát theo bài “Baby Shark” (cá mập con), khi

các em khởi động xong tôi đặt câu hỏi:

Hỏi: Trong bài hát nhắc đến loài vật nào? Ở đâu?

(cá mập con, ở dưới biển)

Hỏi: Bài hát kể về nội dung gì? Em mong muốn điều gì?

(Gia đình cá mập Các loài cá dưới đại dương chung sống hòa bình)

Để thể hiện sự yêu mến của mình đối với các loài cá, nhiều bạn nhỏ đã vẽ/

xé dán những bức tranh thật đẹp về các loài cá dưới nước Các em có muốn làm được những sản phẩm đẹp như các bạn không? Vậy làm thế nào để tạo được những bức tranh xé dán về những chú cá đáng yêu, cô trò mình cùng tìm hiểu bài hôm nay nhé!

Có rất nhiều bài hát Tiếng Anh có thể để học sinh Khởi động đầu tiết Mĩ thuật như bài: Hello song!; If You’re happy; Hello! Hello! Can you clap your hands? Đây là những bài hát có thời gian ngắn với hình ảnh ngộ nghĩnh và tiết tấu vui nhộn làm trẻ rất thích thú, rất thích hợp để khởi động đầu giờ học tạo tâm

lí vui vẻ cho học sinh

Như vậy việc Khởi động kết hợp giới thiệu bài mới rất vui vẻ sẽ gây được

sự kích thích, hứng thú đối với học sinh Để làm được điều này người thầy trước hết phải tìm hiểu kỹ bài dạy, xem xét và tìm ra cách mới lạ, gây ấn tượng cụ thể hơn là cách chọn những hình ảnh, bài hát, trò chơi, câu đố, … phù hợp, liên quan đến từng tiết học

4.2.2 Ghi nhớ kiến thức qua hình ảnh, màu sắc và ngôn ngữ

Ở môn Mĩ thuật kết hợp hình ảnh, màu sắc cùng ngôn ngữ Tiếng Anh giúp kích thích học sinh sự hứng thú suy nghĩ, giúp học sinh hiểu bài và ghi nhớ kiến thức lâu, áp dụng hiệu quả vào bài thực hành của mình

Tôi thường chọn những hình ảnh và từ ngữ Tiếng Anh vừa sát nội dung bài học lại vừa dễ hiểu với học sinh, thật gần gũi, quen thuộc với đời sống hàng ngày của học sinh để các em ghi nhớ lâu hơn

Ví dụ: Bài “Sắc màu em yêu” (tiết 1)

Ở phần Khám phá Kiến thức – kỹ năng: Nhận biết màu cơ bản, tôi cho học sinh nhận biết ba màu cơ bản kết hợp với Tiếng Anh: Đỏ (Red), Vàng (Yellow), Xanh lam (Blue) Tôi cho học sinh tìm màu cơ bản qua tên gọi Tiếng Anh của màu sắc đó và cho cả lớp đọc đồng thanh màu đã tìm được

Tiếp đến là các màu được kết hợp từ ba màu cơ bản như: Cam (orange), Xanh lá cây (green), Tím (purple), tôi cho từng nhóm học sinh chơi đoán màu tạo ra từ 2 màu cơ bản, tìm ghép tên Tiếng Anh của màu đó cho đúng Nhóm nào tìm đúng sẽ nhận được nhiều Ticker (hình dán), được cô khen bằng các từ

“Very good” (rất tốt), “Well done! Good job” (Làm tốt lắm) Học sinh rất thích thú với các học và ghi nhớ màu sắc rất nhanh

Kết hợp Mĩ thuật với Tiếng Anh thật thú vị! Qua giờ học Mĩ thuật học sinh vừa ghi nhớ được kiến thức Mĩ thuật vừa được rèn luyện đôi bàn tay khéo léo của mình và ghi nhớ được những từ Tiếng Anh thường dùng, giúp bổ sung vốn

từ cho học sinh

4.3 Biện pháp 3: Vận dụng linh hoạt các kỹ thuật dạy học tích cực

Ngày nay người ta chú trọng phát triển và sử dụng các kỹ thuật dạy học phát huy tính tích cực, sáng tạo của người học như kỹ thuật “Tranh luận, ủng hộ, phản đối, kỹ thuật “Đặt câu hỏi”, kỹ thuật “Bản đồ tư duy”, kỹ thuật “động não”,

“tia chớp”, “bể cá”, XYZ, Những kỹ thuật dạy học tích cực có một đặc thù riêng, một ưu điểm riêng và mang lại hiệu quả rất cao trong giảng dạy cho môn học mĩ thuật mà nó phù hợp với rất nhiệu môn học khác nhau…Vì vậy đòi hỏi người giáo viên cần thường xuyên nghiên cứu và học hỏi, biết vận dụng linh hoạt các kỹ thuật dạy học vào từng bài học sao cho phù hợp Sau đây là một số

kỹ thuật dạy học tôi thường áp dụng trong giờ học Mĩ thuật

4.3.1 Kỹ thuật “Đặt câu hỏi”

Để sử dụng các câu hỏi một cách tốt nhất: Nếu biết cách đặt câu hỏi, giáo viên có thể khuyến khích mọi học sinh cùng suy nghĩ Trong đào tạo chuyên môn, điều này có thể thực hiện qua các câu hỏi mở liên quan trực tiếp đến nội dung công việc Khuyến khích sự tham gia của tất cả học sinh Với những học sinh ít nói, giáo viên có thể lôi kéo sự tham gia của họ bằng những câu như “bây giờ chúng ta sẽ nghe một ai đó chưa phát biểu ý kiến” Diễn đạt các câu hỏi một cách ngắn gọn và rõ ràng Nếu câu hỏi có ý nghĩa phức tạp, giáo viên cần diễn đạt lại cho học sinh hiểu

*Ví dụ: Bài “Những chấm tròn thú vị” (tiết 1)

Giáo viên cho học sinh quan sát 2 bức tranh vẽ: con cá và con chó Giáo viên hỏi: Em hãy phân biệt những chấm tròn trên bức tranh con cá và con chó?