(Skkn 2023) một số kinh nghiệm trong việc ứng dụng phương pháp steam vào các hoạt động cho trẻ mẫu giáo bé 3 4 tuổi

MỘT SỐ KINH NGHIỆM TRONG VIỆC ỨNG DỤNG PHƯƠNG PHÁP STEAM VÀO CÁC HOẠT ĐỘNG CHO TRẺ MẪU GIÁO BÉ 3-4 TUỔILĩnh vực : Giáo dục mẫu giáo Cấp học : Mầm non Tên tác giả : Đinh Thị Lành Đơn vị c

MỘT SỐ KINH NGHIỆM TRONG VIỆC ỨNG DỤNG PHƯƠNG PHÁP STEAM VÀO CÁC HOẠT ĐỘNG CHO TRẺ MẪU GIÁO BÉ 3-4 TUỔI

Lĩnh vực : Giáo dục mẫu giáo

Cấp học : Mầm non

Tên tác giả : Đinh Thị Lành

Đơn vị công tác : Trường mầm non xã Hữu Hòa

Chức vụ : Giáo viên

Năm học 2022-2023

Phần 2 GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ 3

I NHỮNG NỘI DUNG LÍ LUẬN 3

II THỰC TRẠNG VẤN ĐỀ 3

1 Đặc điểm tình hình 3

2 Thuận lợi 4

3 Khó khăn 4

III CÁC BIỆN PHÁP 5

1 Biện pháp 1: Xây dựng kế hoạch có ứng dụng phương pháp giáo dục steam 5

2 Biện pháp 2: Xây dựng môi trường có ứng dụng Steam để kích thích trí tò mò, khơi nguồn cảm hứng cho trẻ 8

3 Biện pháp 3: Ứng dụng phương pháp Steam vào các hoạt động trong ngày 9

3.1 Hoạt động học 10

3.2 Hoạt động góc 13

IV HIỆU QUẢ SÁNG KIẾN 15

Phần 3 KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 17

1 Kết luận 17

2 Khuyến nghị 17

Tiến sĩ Maria Montessori đã từng nói: “Giáo dục là một quá trình tự nhiên

được thực hiện bởi trẻ nhỏ và không đạt được nhờ lắng nghe mà nhờ trải nghiệm trong môi trường” Trong hệ thống giáo dục, giáo dục mầm non là cấp

học đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc dân, đặt nền móng cho sự phát triển

về thể chất, nhận thức, tình cảm xã hội và thẩm mỹ cho trẻ Những kỹ năng màtrẻ được tiếp thu qua chương trình giáo dục mầm non sẽ là nền tảng cho việc họctập và thành công sau này của trẻ Chính vì vậy, việc tìm hiểu các phương phápgiáo dục trẻ ở độ tuổi Mầm non vô cùng cần thiết và quan trọng Hiện nay trênthế giới có rất nhiều các phương pháp giáo dục tiên tiến đã được áp dụng cho trẻ

Mầm non Nổi bật nhất là 5 phương pháp giáo dục trẻ hàng đầu đang được triển

khai trên thế giới Đó là Montessori, Reggio Emilia, Glenn Doman, Steam vàSteiner Mỗi một phương pháp này đều có những ưu, nhược điểm riêng chính vìvậy việc ứng dụng một hay nhiều phương pháp vào dạy trẻ phụ thuộc vào rấtnhiều yếu tố

Ở Việt Nam, với phương châm “giáo dục cốt lõi lấy trẻ làm trung tâm của mọi hoạt động” thì Montessori và Steam là hai phương pháp tiên tiến đã và đang

được ứng dụng rộng rãi và nhận được sự hưởng ứng của đông đảo các bậc cha

mẹ trẻ Nếu như Montessori hướng tới việc phát triển những kĩ năng cá nhâncho trẻ thì STEAM lại như một luồng gió mới khi giáo dục trẻ dựa vào ứngdụng, thực nghiệm và có bổ sung yếu tố Nghệ thuật Giáo dục STEAM tập trungvào những yếu tố quan trọng như: Science (Khoa học), Technology (Côngnghệ), Engineering (Kỹ thuật), Art (Nghệ Thuật), Math (Toán học) STEAMtrang bị cho người học những kỹ năng về tư duy phản biện và giải quyết vấn đề;

kỹ năng làm việc theo nhóm; khả năng tư duy chiến lược và định hướng mụctiêu; kỹ năng quản lý thời gian Cách tiếp cận dạy học theo phương phápSTEAM chắc chắn không phải là nhiệm vụ dễ dàng nhưng những lợi ích màSTEAM mang lại cho trẻ nhỏ và trường học thì rất lớn Trường học sẽ không chỉ

là nơi để giảng dạy lý thuyết mà ở nơi đó những đứa trẻ được trải nghiệm nhữngkiến thức thực tiễn vừa lớn khôn, trưởng thành Khi quan sát một đứa trẻ khiđược trải nghiệm cùng STEAM sẽ thấy chúng tập trung, say sưa, trí tưởng tượngđược sáng tỏ, trí tò mò được thỏa mãn và hơn hết tình yêu, niềm đam mê vớikhoa học và công nghệ được nảy sinh

Là một giáo viên đứng lớp, hàng ngày được tiếp xúc gần gũi với trẻ, hiểuđược mức độ nhận thức của trẻ, bản thân tôi luôn mong muốn được áp dụngphương pháp học tập này cho học sinh của mình để trẻ sáng tạo hơn, chủ động

hơn, để các con tìm ra những nguyên lý khoa học ngay trong những hoạt động

đơn giản Với mong muốn như trên, tôi mạnh dạn chọn đề tài: “Một số kinh nghiệm trong việc ứng dụng phương pháp Steam vào các hoạt động cho trẻ mẫu giáo bé 3- 4 tuổi” để chia sẻ với các bạn đồng nghiệp.

* Mục đích nghiên cứu:

Ứng dụng phương pháp giáo dục STEAM trong hoạt động giáo dục cho trẻmẫu giáo bé nhằm giúp trẻ phát huy tính sáng tạo, tò mò, ham hiểu biết về thếgiới xung quanh và mạnh dạn tự tin trong các hoạt động

* Phạm vi và đối tượng nghiên cứu:

- Nghiên cứu tại lớp mẫu giáo bé C2 trong năm học 2022 - 2023

- Tích hợp phương pháp giáo dục tiên tiến STEAM trong thiết kế và tổchức một số hoạt động khám phá, tạo hình, trò chơi học tập cho trẻ mẫu giáo bé

* Phương pháp nghiên cứu:

- Nghiên cứu lý luận: Tổng hợp các kết quả nghiên cứu, các báo cáo; phântích, tổng hợp, sưu tầm các tài liệu, hoạt động liên quan đến vấn đề nghiên cứu

- Phương pháp quan sát: Quan sát các hoạt động của trẻ một ngày ở trườngmầm non

- Phương pháp điều tra: Điều tra đối với giáo viên việc thiết kế hoạt độngkhám phá và tổ chức các trò chơi học tập cho trẻ Phương pháp thống kê: Xử lýcác kết quả thu được

* Bảng tổng hợp đánh giá thực trạng

Nội dung khảo sát Số trẻ Tỷ lệ Số trẻ Tỷ lệ

Phần 2 GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

I NHỮNG NỘI DUNG LÍ LUẬN

Như chúng ta đã biết, những năm đầu đời đóng vai trò vô cùng quan trọngtrong việc hình thành nhân cách và phát triển năng lực của trẻ, bởi trẻ bẩm sinh

đã có khả năng tiếp thu học tập, não bộ đã được lập trình để tiếp nhận các thôngtin cảm quan và sử dụng để hình thành hiểu biết và giao tiếp với thế giới Giáodục mầm non sẽ chuẩn bị cho trẻ những kỹ năng như tự lập, sự kiềm chế, khảnăng diễn đạt rõ ràng, đồng thời hình thành hứng thú đối với việc đến trường ởbậc tiếp theo là giáo dục tiểu học, tăng khả năng sẵn sàng để bước vào giai đoạngiáo dục phổ thông Tuy nhiên, giáo dục trẻ với phương pháp giáo dục truyềnthống là sự tách rời giữa các hoạt động như: tạo hình, văn học, toán, khámphá… nghĩa là tách rời các lĩnh vực quan trọng: khoa học, công nghệ, kỹ thuật,nghệ thuật và toán học Sự tách rời này sẽ đem đến một khoảng cách lớn giữa lýthuyết và thực hành, giữa kiến thức và ứng dụng Giáo dục STEAM về bản chấtđược hiểu là trang bị cho trẻ những kiến thức và kỹ năng cần thiết liên quan đếncác lĩnh vực khoa học, công nghệ, kỹ thuật, nghệ thuật và toán học Các kiếnthức và kỹ năng này được tích hợp, lồng ghép và bổ trợ cho nhau giúp học sinhkhông chỉ hiểu biết về nguyên lý mà còn có thể thực hành và tạo ra được nhữngsản phẩm trong cuộc sống hằng ngày Giáo dục STEAM sẽ phá đi khoảng cáchgiữa lý thuyết và thực tiễn, tạo ra những con người có năng lực làm việc một

cách sáng tạo “Ứng dụng phương pháp giáo dục steam trong các hoạt động”

là mang khoa học, công nghệ, kĩ thuật, nghệ thuật và toán học đến với các conmột cách đơn giản, nhẹ nhàng, với những đồ dùng, vật liệu gần gũi, mang đếncho trẻ những điều thú vị trong hoạt động

II THỰC TRẠNG VẤN ĐỀ

1 Đặc điểm tình hình

Trường mầm non nơi tôi công tác đã được công nhận kiểm định chất lượngcấp độ 2 và công nhận lại trường đạt chuẩn Quốc gia mức độ 1 vào tháng01/2021 Năm học 2022-2023, nhà trường có 14 lớp với tổng số trẻ là 510 trẻ.Tổng số cán bộ, giáo viên, nhân viên là 60 đồng chí Đội ngũ giáo viên trẻ nhiệthuyết, có tinh thần trách nhiệm cao trong công việc Đặc biệt, trường có diệntích và khuôn viên rộng rãi, thoáng mát rất phù hợp để tổ chức các hoạt độngkhám phá, trải nghiệm cho trẻ Với một diện tích lớn, môi trường thiên nhiênphong phú, cây cối đa dạng, có phòng chức năng và diện tích lớp học rộng rãiphù hợp cho việc xây dựng các góc thiên nhiên rất thuận lợi cho trẻ tìm hiểukhám phá về thiên nhiên Hơn nữa, trường nằm trên địa bàn xã Hữu Hòa nổi

tiếng với làng nghề truyền thống làm miến dong Đây là điều kiện vô cùng thuậnlợi để trẻ có cơ hội trải nghiệm thực tế tốt nhất trong quá trình tìm hiểu, khámphá về các nghề truyền thống của địa phương cũng như các ngành nghề kháctrong xã hội.

Năm học này, tôi được ban giám hiệu phân công dạy trẻ lớp mẫu giáo bé

C2 với 42 trẻ, trong đó 20 cháu nam và 22 cháu nữ Lớp có 3 cô trình độ chuyên

môn trên chuẩn 63 % phụ huynh làm nông nghiệp, 12% phụ huynh làm côngnhân viên chức và 25% phụ huynh làm nghề tự do Từ thực tế trên khi thực hiện

đề tài tôi gặp một số thuận lợi và khó khăn sau:

2 Thuận lợi

- Ban giám hiệu nhà trường luôn quan tâm, đầu tư và đổi mới môi trường,trang thiết bị dạy và học để bắt kịp với xu thế, thời đại của ngành giáo dục nóiriêng và của đất nước nói chung Đặc biệt, trong năm học 2022-2023, nhàtrường đầu tư thêm nhiều đồ dùng phục vụ cho việc ứng dụng phương pháp giáodục steam trong các hoạt động Đầu tư thêm sách, tài liệu về các biện pháp ứngdụng Steam và các hoạt động Bên cạnh đó, ban giám hiệu nhà trường cũng luôntạo điều kiện cho giáo viên tham gia đầy đủ các buổi kiến tập do PGD tổ chức.Nhà trường cũng đã tổ chức các buổi kiến tập về chuyên môn nghiệp vụ chogiáo viên trong đó đi sâu về cách lồng ghép, tích hợp phương pháp STEAM vàocác hoạt động sao cho gần gũi, thân thiết và đạt hiệu quả với trẻ

- Giáo viên trong lớp có trình độ đạt chuẩn, đều tâm huyết với nghề, nhiệttình trong công tác chăm sóc giáo dục trẻ

- Được sự quan tâm hỗ trợ của các bậc phụ huynh đã hưởng ứng tham giacác phong trào của nhà trường, của lớp nhiệt tình, tổ chức cho trẻ đến trườngđầy đủ, thường xuyên ủng hộ những nguyên vật liệu để làm đồ dùng dạy học vàvui chơi cho trẻ

- Đa số trẻ đến lớp đều khoẻ mạnh, đúng độ tuổi có nề nếp học tập

3 Khó khăn

- Nhận thức của trẻ không đồng đều, một số trẻ mới ra lớp lần đầu tiên vì

chưa qua lớp nhà trẻ nên cần thời gian để trẻ quen với môi trường mới

- Trẻ chưa quen với việc sử dụng và ứng dụng các công nghệ trong hoạtđộng, chưa thực sự tích cực tham gia hoạt động trải nghiệm

- Đa số gia đình trẻ chủ yếu làm nghề nông, lao động tự do nên chưa quantâm nhiều đến việc “học” của trẻ

- Trường mới đạt chuẩn mức độ 1 nên chưa được đầu tư phòng STEAM

Từ những thuận lợi và khó khăn đã nêu trên tôi mạnh dạn đưa ra một sốbiện pháp nhằm ứng dụng phương pháp STEAM vào các hoạt động cho trẻ

III CÁC BIỆN PHÁP

1 Biện pháp 1: Xây dựng kế hoạch có ứng dụng phương pháp giáo dục steam.

Giáo dục là một trong những lĩnh vực cốt lõi và cần phải được thực hiện

theo hướng đồng tâm chính vì vậy việc xây dựng kế hoạch là yếu tố bắt buộccần phải có của tất cả các trường mầm non trong hệ thống giáo dục quốc dân.Đây là một nhiệm vụ vô cùng quan trọng để thực hiện chương trình giáo dụcmầm non một cách hiệu quả nhất Việc xây dựng kế hoạch còn hỗ trợ cho trẻtiếp cận với những kiến thức mới một cách bài bản và tự nhiên hơn Việc xâydựng kế hoạch một cách khoa học với đầy đủ các nội dung sẽ giúp tối ưu hóahiệu quả của các hoạt động, thúc đẩy sự hăng say, tích cực và chủ động của trẻđem đến những hoạt động thật sự bổ ích và hiệu quả hơn cho trẻ Bên cạnh đó,giáo viên cũng cảm thấy tự tin, chủ động hơn, có thể dễ dàng sử lý các tìnhhuống phát sinh trong quá trình tổ chức các hoạt động

Từ những thực tiễn trên, bản thân tôi luôn suy nghĩ tìm tòi, nghiên cứu,tham khảo tài liệu để tìm ra những nội dung hoạt động có ứng dụng phươngpháp giáo dục Steam cho trẻ Trước tiên tôi nghiên cứu chương trình giáo dụcmầm non, tài liệu tập huấn do Sở giáo dục và đào tạo Hà Nội cung cấp, thamquan học hỏi một số trường học giáo dục trẻ bằng phương pháp Steam Tìmkiếm các bài viết trên mạng Internet, tìm hiểu một số kiến thức về Steam, về cáchoạt động cho trẻ có thể áp dụng được phương pháp Steam Từ đó, trên cơ sởnhững định hướng, gợi ý về nội dung, hình thức, phương pháp tổ chức học tậpcủa tài liệu, tôi đã có thể xây dựng kế hoạch giáo dục cụ thể nhằm thực hiệnđược yêu cầu có ứng dụng phương pháp Steam phù hợp trong các hoạt động.Với những nội dung kiến thức nêu trên tôi phối kết hợp với tổ chuyên mônxây dựng kế hoạch giáo dục có ứng dụng phương pháp Steam và đưa vào kếhoạch năm học Sau khi được tổ chuyên môn và Ban giám hiệu phê duyệt thìđưa vào kế hoạch của từng tháng

Tháng Hoạt động

học

Hoạt động ngoài trời

Hoạt động góc

Hoạt động chiều

Tháng 9:

Khung ảnh

xinh xinh

- Khung ảnhxinh xinh

- Vẽ thiết kếkhung ảnh

- Làm khungảnh theo bảnvẽ

- Thử nghiệm

và trình bày

về sản phẩmTháng 10

Ngôi nhà của

bé

- Khám phángôi nhà củabé

- Vẽ thiết kế

- Quan sátmột số kiểunhà xungquanh trường

- Thử nghiệmxây ngôi nhàtheo bản thiết

kế

- Thuyết trìnhsản phẩm

Tháng Hoạt động

học

Hoạt động ngoài trời

Hoạt động góc

Hoạt động chiều

ngôi nhà mơước

Tháng 11

Món quà tặng

cô

- Tìm hiểu vềnhững mónquà tặng cô

- Tạo hình:

Xé, dán, trangtrí mái tóc của

cô giáo

- Quan sát,thu thập vậtliệu

- Thực hiện

xé, dán trangtrí tóc cô giáo

- Thuyết trình

và thử nghiệmsản phẩm

Tháng 12

Con vật đáng

yêu

- Khám phácon vật đángyêu

- Làm con vậtđáng yêu

- Quan sáttượng các convật trong sântrường

- Làm con vậtđáng yêu

- Thuyết trìnhsản phẩm

Tháng 1

Nhuộm màu

cho hoa

- Khám phácác loài hoagần gũi

- Vẽ hoa

- Quan sát cácloài hoa trongsân trường

- Thí nghiệmnhuộm màucho hoa

- Tạo hình:

Pha màu

- Quan sát đồvật, đồ chơi,cây cỏ vớinhững màusắc khác nhau

- Làm thínghiệm vớimàu sắc

- Cách trangtrí các tấmthiệp

- Thu thậpnguyên vậtliệu

- Thực hiệnlàm tấm thiệp

- Thuyết trình

về sản phẩm

- Khám phá

về các loạithuyền

- Vẽ, xé dánthuyền

- Quan sátthuyền

- Thu thập vậtliệu

- Làm thuyềngiấy

- Thuyết trình

về sản phẩm

Tháng 4 - Khám phá - Nước muối - Thực hành - Thuyết trình

Tháng Hoạt động

học

Hoạt động ngoài trời

Hoạt động góc

Hoạt động chiều

Pha chế nước

với cuộc sốngcon người

pha nướcmuối về sản phẩm

Tháng 5

Bong bóng xà

phòng

- Thực hànhpha nước xàphòng

- Chơi thổibong bóng

- Ứng dụng

bóng tronghoạt độngnghệ thuật:

Ví dụ: Tháng 11 với nội dung sự kiện: Ngày Nhà giáo Việt Nam 20-11 Tôilựa chọn dự án Món quà tặng cô: Trẻ quan sát và trao đổi về các đoạn video,hình ảnh các món quà

+ Khám phá về các món quà tặng cô ngày 20-11: Tôi giao nhiệm vụ chonhóm trẻ: Xé dán mái tóc cô giáo với các nguyên vật liệu khác nhau Trẻ có thểthực hiện theo nhóm, hay có thể làm độc lập

+ Trong một thời điểm nào đó trong ngày, tôi cho trẻ quan sát lại sản phẩm,xem mẫu 1 số kiểu tóc, lên ý tưởng và tìm kiếm nguyên liệu để thực hiện

(Hình ảnh tại phụ lục 1.1)

+ Thực hiện xé dán trang trí tóc cô giáo: Cô cùng các nhóm trẻ bắt tay vào

để thực hiện Phần hoạt động này có thể diễn ra trong 2 buổi hoạt động góc hoặctại khu sáng tạo của trường

(Hình ảnh tại phụ lục 1.2)

(Hình ảnh tại phụ lục 1.3)

+ Món quà thật đẹp: Trẻ sử dụng nguyên vật liệu mình tìm kiếm được cùngvới các nguyên vật liệu tạo hình để trang trí cho mái tóc theo sở thích của từngthành viên trong nhóm

* Kết quả: Biện pháp trên tôi đã xây dựng được kế hoạch và đưa vào các

tháng cho phù hợp với chủ đề Thông qua việc xác định được những kế hoạchcần cung cấp cho trẻ trên, đã giúp tôi thuận tiện trong quá trình dạy trẻ, giúp trẻphát triển toàn diện về năm mặt: Đức, trí, thể, mỹ, lao động

2 Biện pháp 2: Xây dựng môi trường có ứng dụng Steam để kích thích trí tò mò, khơi nguồn cảm hứng cho trẻ.

Xây dựng môi trường giáo dục trong trường mầm non là một nhiệm vụ hếtsức quan trọng và có ý nghĩa đối với sự phát triển của trẻ Một môi trường xãhội thân thiện cùng với một môi trường vật chất được thiết kế tốt sẽ tạo điềukiện cho trẻ tham gia hoạt động một cách tích cực, chủ động và độc lập hơn Có

thể nói môi trường giáo dục trong trường mầm non như “người giáo viên thứ hai” trong công tác tổ chức, hướng dẫn trẻ nhằm thỏa mãn nhu cầu vui chơi và

hoạt động của trẻ, thông qua đó nhân cách của trẻ được hình thành và phát triểntoàn diện Trong một môi trường thuận lợi sẽ tạo cơ hội cho trẻ tự tìm tòi, khámphá một cách tích cực, chủ động để trải nghiệm tối ưu những tiềm năng sẵn cócủa trẻ, hình thành những kỹ năng cần thiết trong cuộc sống

Nhận thức được tầm quan trọng của môi trường giáo dục đối với trẻ, trongquá trình triển khai công tác ứng dụng phương pháp steam vào các hoạt động,tôi luôn quan tâm đến môi trường vật chất trong lớp đáp ứng nhu cầu, hứng thúchơi của trẻ, tạo điều kiện cho tất cả các trẻ có thể chơi mà học, học bằng chơi,phù hợp với điều kiện thực tế Các khu vực trong lớp được quy hoạch theohướng tận dụng các không gian để cho trẻ hoạt động phù hợp, linh hoạt, đadạng, phong phú Các góc hoạt động trong lớp mang tính mở, sử dụng đa dạngcác nguyên vật liệu khác nhau tạo điều kiện dễ dàng cho trẻ tự chọn và sử dụng

đồ vật, đồ chơi để thực hành, trải nghiệm Bên cạnh đó, khi xây dựng môitrường học tập cho trẻ luôn luôn bám sát với chủ đề của năm học: “Xây dựngtrường Mầm non xanh- an toàn- hạnh phúc” Để đảm bảo những tiêu chí này, tôicùng với các cô giáo trong lớp đã trao đổi, lên kế hoạch xây dựng các góc chơivới những đồ dùng, những nguyên liệu sẵn có, tận dụng các nguyên phế liệu tạicác gia đình để tận dụng làm học liệu cho trẻ Để có được sự đa dạng củanguyên vật liệu, ngoài việc cho trẻ tìm kiếm ngay tại sân trường, tôi còn trao đổivới phụ huynh để họ ủng hộ những nguyên phế liệu như nắp chai, vỏ hộp, bìacat tông, cây xanh…

Khi xây dựng các góc chơi cho trẻ, một trong những góc chơi không thểthiếu đó là góc ứng dụng steam Đây không chỉ là nơi trẻ thỏa sức sáng tạo màcòn là nơi thử nghiệm những ý tưởng trong ngày, trong tuần của trẻ Góc chơinày có thể đưa trẻ đến gần với kỹ thuật, công nghệ tương lai mà trẻ tự kiến tạolên Góc ứng dụng steam được bố trí hợp lý, khoa học thuận tiện cho việc hoạtđộng: Bảng hướng dẫn, bảng treo bản thiết kế, bàn trưng bày sản phẩm, giá đểnguyên vật liệu …

(Hình ảnh tại phụ lục 2.1)

Bên cạnh góc ứng dụng Steam, thì tại các góc chơi khác tôi cũng luôn chú

ý tạo môi trường học tập mở, gần gũi với thiên nhiên môi trường xung quanh,cho trẻ có thời gian tiếp xúc với các đối tượng tri giác, để tự trẻ nêu lên nhữngnhận xét so sánh sự giống nhau, khác nhau về mặt kích thước, tính chất… củacác sự vật, hiện tượng Để trẻ tự cảm nhận, lĩnh hội cảm xúc từ những điều xungquanh trẻ thấy Ngoài ra, việc sắp đặt các nguyên vật liệu tạo hình phù hợp, gầngũi cũng tạo ra sự thân thiện, dễ cho trẻ hoạt động bất cứ lúc nào, và để trẻ tựtrưng bày sản phẩm của mình làm ra

(Hình ảnh tại phụ lục 2.2)

Việc tạo môi trường nghệ thuật đẹp mắt xung quanh trẻ như bầy đồ chơiđẹp, sắp xếp các nguyên vật liệu, đồ dùng một cách hợp lý đẹp mắt, …Từ đó tạocho trẻ cảm giác thích thú và mong muốn được tái tạo

Trước đây, khi nói đến xây dựng môi trường học tập cho trẻ, thường ta chỉnghĩ đến việc xây dựng môi trường vật chất trong và ngoài lớp cho trẻ hoạtđộng Nhưng giờ đây, với việc ứng dụng phương pháp giáo dục tiên tiến nhưSteam vào các hoạt động thì việc xây dựng môi trường không chỉ đơn giản dừnglại ở việc xây dựng môi trường vật chất cho trẻ mà hơn hết tôi tập trung xâydựng môi trường giao tiếp cởi mở, thân thiện giữa cô với trẻ, giữa trẻ với trẻ vàgiữa trẻ với môi trường xung quanh Điều này tạo cơ hội cho trẻ được chia sẻnhu cầu, nguyện vọng của trẻ với cô giáo, với bạn bè nhờ vậy mà cô hiểu trẻhơn, trẻ hiểu nhau hơn Trẻ được tiếp cận công bằng trong môi trường giáo dục,trẻ được lắng nghe, được tôn trọng và bảo vệ góp phần đảm bảo quyền được học

tập và vui chơi của trẻ (Hình ảnh tại phụ lục 2.3)

* Kết quả: Xác định rất rõ những việc cần làm, tôi cùng giáo viên trong

lớp đã xây dựng được môi trường học tập cho trẻ theo đúng chủ đề năm học.Tạo được các góc mở với nhiều nguyên vật liệu đa dạng thỏa sức cho trẻ hoạtđộng Không những thế, tôi còn tạo được cho trẻ tâm thế vui vẻ, thoải mái, tự tinkhi cùng cô và các bạn tham gia vào các hoạt động do giáo viên tổ chức

3 Biện pháp 3: Ứng dụng phương pháp Steam vào các hoạt động trong ngày.

Hiện nay, Steam là một trong những chương trình giáo dục phổ biến nhấtcho trẻ ở giai đoạn đầu đời Giáo dục Steam giúp kích thích khả năng tư duy vàtính hiếu học của trẻ Đối với trẻ từ 3 – 4 tuổi, mô hình Steam có mục tiêu là tạocho trẻ cơ hội học tập trải nghiệm, qua đó trẻ sẽ có những kiến thức, kỹ năngthực tế cuộc sống để tạo ra những sản phẩm ý nghĩa Ngoài ra, các hoạt độngứng dụng Steam cũng khuyến khích trẻ khám phá, tìm tòi về thế giới xungquanh và phát huy năng lực tư duy sáng tạo, tư duy logic và khả năng giải quyết

vấn đề Đồng thời, trải nghiệm Steam cũng khơi dậy niềm yêu thích của trẻ đốivới bộ môn Khoa học, Công nghệ, Kỹ thuật, Toán, Nghệ thuật và làm tiền đềthuận lợi cho các bậc học sau Nói như vậy không có nghĩa là dạy học Steam là

để giáo dục học sinh trở thành các nhà khoa học, toán học, kỹ thuật viên hay kỹ

sư mà đây là phương pháp xây dựng, rèn rũa cho học sinh những kỹ năng để sửdụng, vận dụng và phát triển trong xã hội công nghệ hiện đại

Thực tế cho thấy việc ứng dụng Steam vào các hoạt động không phải làphương pháp cao siêu mà chỉ được hiểu một cách đơn giản là giúp trẻ gần gũihơn với những đồ dùng, vật liệu xung quanh cuộc sống của trẻ Và việc ứngdụng Steam vào hoạt động trong ngày của trẻ cũng không phải là để giúp trẻ tạo

ra những sản phẩm đẹp hơn, lạ mắt hơn mà mục tiêu chính là thông qua quátrình thực hiện, thao tác với các nguyên liệu trẻ được hình thành và phát triểncác kỹ năng từ đó trẻ được rèn luyện và hình thành tư duy để đáp ứng với nhữngnhu cầu của xã hội hiện đại đang ngày càng phát triển

3.1 Hoạt động học

* Steam với hoạt động khám phá

Hoạt động khám phá là phương tiện để trẻ giao tiếp và làm quen với môitrường xung quanh, để giao lưu và bày tỏ nguyện vọng của mình, hình thành vànhận thức sự vật, hiện tượng xung quanh mà giáo dục thái độ ứng xử đúng đắnvới thiên nhiên, với xã hội cho trẻ Thông qua hoạt động này hình thành cho trẻ

kỹ năng quan sát, tư duy, phân tích tổng hợp, khái quát nhờ vậy khả năng cảmnhận của trẻ sẽ nhạy bén, chính xác, những biểu tượng, kết quả trẻ thu nhậnđược trở nên cụ thể, sinh động và hấp dẫn hơn Vậy ứng dụng STEAM vàotrong hoạt động này như thế nào để vừa đạt được hiệu quả vừa tạo cơ hội cho trẻđược trải nghiệm sáng tạo đó là những trăn trở của giáo viên như tôi

Trong giờ hoạt động khám phá khoa học của trẻ, tôi tạo điều kiện để trẻ trigiác, tìm tòi và khám phá đồng thời khéo léo áp dụng phương pháp STEAM vàotrong hoạt động như: Với hoạt động khám phá: Thuyền buồm, tôi tổ chức tiếntrình hoạt động như bình thường nhưng tang thêm một số câu hỏi kích thích trítưởng tượng, sáng tạo của trẻ (câu hỏi vì sao) Cuối hoạt động tôi cho trẻ thựchiện làm thuyền buồm bằng các nguyên liệu đơn giản cô và trẻ đã chuẩn bị trước

đó như: Mút xốp, giấy màu, tăm…

Hay với hoạt động pha chế nước muối, tôi đã cho trẻ tự tay thực hiện phachế nước muối để từ đó tự rút ra được tính chất của muối, tác dụng của nướcmuối với con người (muối có màu trắng, vị mặn, tan trong nước Nước muốidùng để sát khuẩn, xúc miệng, rửa vết thương…)

(Hình ảnh tại phụ lục 3.1.1)

Có thể nói hoạt động khám phá là một trong những chiến lược quan trọnggiúp phát triển tư duy và năng lực của trẻ, các bé không chỉ là học hỏi nhữngkiến thức khoa học qua hình ảnh, lời kể mà còn trực tiếp trải nghiệm, tìm tòi,khám phá những gì bé quan tâm, muốn tìm hiểu Hoạt động khám phá diễn ra đadạng, như qua sách ảnh, video, thí nghiệm hóa học, thí nghiệm sinh học, ứngdụng khoa học thực tiễn, khoa học thường thức Đặc biệt, việc ứng dụng phươngpháp giáo dục Steam vào hoạt động khám phá giúp trẻ được thao tác nhiều hơn,suy nghĩ nhiều hơn về những gì trẻ nhìn thấy và đang làm, kích thích trẻ quansát, xem xét, phỏng đoán và hình thành thói quen hiểu đúng, hiểu chính xác vềcác hoạt động xung quanh.

* Steam với hoạt động tạo hình

Thực tế cho thấy việc ứng dụng Steam vào hoạt động tạo hình không phải

là phương pháp cao siêu mà chỉ được hiểu một cách đơn giản là giúp trẻ gần gũihơn với những đồ dùng, vật liệu xung quanh cuộc sống của trẻ Và việc ứngdụng Steam vào hoạt động tạo hình cũng không phải là để giúp trẻ tạo ra nhữngsản phẩm đẹp hơn, lạ mắt hơn mà mục tiêu chính là thông qua quá trình thựchiện, thao tác với các nguyên liệu tạo hình trẻ được hình thành và phát triển các

kỹ năng từ đó trẻ được rèn luyện và hình thành tư duy để đáp ứng với những nhucầu của xã hội hiện đại đang ngày càng phát triển

Trước đây, với lối dạy học truyền thống, trẻ được giáo viên hướng dẫn trẻ

sử dụng các kỹ năng như vẽ, nặn, cắt, dán, xếp hình để tạo ra sản phẩm Nhưngkhi ứng dụng phương pháp giáo dục Steam vào hoạt động tạo hình, vẫn dựa trêncác kỹ năng đó tôi tìm tòi sáng tạo bổ sung thêm các nội dung mới để trẻ không

bị nhàm chán nhưng đảm bảo phù hợp với lứa tuổi của trẻ sao cho không quákhó hoặc quá dễ, giúp trẻ được củng cố các kỹ năng tạo hình đã học, mở rộngthêm các kỹ năng mới nhằm phát triển khả năng sáng tạo vượt trội cho trẻ

Ví dụ: Với chủ đề nhánh Haloween, tôi đã cho trẻ tự sưu tầm các nguyênvật liệu sẵn có ở sân trường như lá khô, quả khô, khúc cây sau đó cho trẻ tự taylàm những đồ dùng để trang trí cho ngày Haloween

luyện tính kiên trì, sự tự tin, khuyến khích chinh phục thử nghiệm trong trẻ, tạohứng thú tích cực cho trẻ ham học để từ đó nâng cao hiệu quả của việc giáo dụcnghệ thuật cho trẻ.

* Steam với hoạt động làm quen với toán

Như chúng ta đã biết, hoạt động làm quen với toán thường diễn ra rất khôkhan, ít gây được hứng thú cho trẻ khi tham gia hoạt động này Nhưng khi ứngdụng phương pháp giáo dục Steam vào hoạt động làm quen với toán, tôi nhậnthấy trẻ hứng thú hơn, có độ tập trung cao hơn khi tham gia hoạt động Bởi trẻđược tham gia vào quá trình chuẩn bị đồ dùng học tập hoặc có đôi khi được tựtay làm đồ dùng học toán chính vì vậy trẻ sẽ được rèn luyện khả năng tư duylogic độc lập, phát triển trí thông minh toán học, trau dồi niềm yêu thích vớiToán học nói riêng và khoa học tự nhiên nói chung

Với đề tài: Dạy trẻ so sánh về chiều cao của hai đối tượng tôi cho trẻ thamgia vào quá trình chuẩn bị đồ dùng một cách tự nhiên ngay từ đầu Tôi chia trẻthành nhóm nhỏ, nhóm thì xếp các ngôi nhà có chiều cao khác nhau; nhóm thìtrồng các cây hoa có chiều cao khác nhau; nhóm thì đơn giản chồng các khối gỗlên nhau và chiều cao của các khối gỗ cũng khác nhau Sau đó cho từng nhómlên thuyết trình về sản phẩm của nhóm mình, yêu cầu các nhóm còn lại nhận xét

và cuối cùng giáo viên sẽ nhận xét sau cùng Thông qua quá trình này, trẻ khôngchỉ biết so sánh chiều cao của hai đối tượng mà trẻ còn học được cách làm việcnhóm, học được cách thuyết trình về sản phẩm, thông qua quá trình hoàn thiệnsản phẩm trẻ được tự do thao tác với các nguyên vật liệu góp phần phát triển tưduy sáng tạo, rèn luyện sự tập trung cao độ trong suy nghĩ

* Steam với hoạt động làm quen văn học

Làm quen với văn học còn là một môn học có ý nghĩa rất lớn trong việcgiáo dục và phát triển về mọi mặt cho trẻ trong trường mầm non Vì vậy nếuthực hiện tốt cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học sẽ là phương tiện giáo dụctốt nhất, mang lại cho trẻ những cảm xúc lành mạnh, hình thành ở trẻ những tìnhcảm đạo đức tốt đẹp, giúp trẻ phát triển khả năng ghi nhớ, trí tưởng tượng sángtạo, làm giàu vốn từ và phát triển ngôn ngữ ở trẻ, tạo điều kiện để trẻ tiếp thucác môn học khác một cách dễ dàng Đặc biệt, với việc ứng dụng phương phápgiáo dục tiên tiến như Steam vào hoạt động làm quen văn học còn giúp trẻ đượchoạt động trải nghiệm nhiều hơn; trẻ được ngắm nhìn, sờ, trò chuyện, trao đổi…nhiều hơn qua đó giúp trẻ khắc sâu và mở rộng thêm vốn hiểu biết cho trẻ, tạođiều kiện và cơ hội để trẻ được hoạt động tích cực và chủ động hơn

Với đề tài: Dạy trẻ kể lại truyện Kiến con đi ô tô Tôi không chỉ đơn thuầncho trẻ được đóng vai các nhân vật trong truyện mà tôi còn cho trẻ tham gia vào