(Skkn 2023) một số biện pháp giúp trẻ mẫu giáo 4 5 tuổi phát huy tính tích cực trong giờ hoạt động góc

Ở trường mầm non trẻ không chỉ được chăm sóc sức khỏe, học tập mà trẻ còn được tham gia vào rất nhiều các hoạt động vui chơi khác nhau trong đó hoạtđộng góc là một trong những hoạt động

PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ

Tên đề tài: “Một số biện pháp giúp trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi phát huy tính tích

cực trong giờ hoạt động góc”

1 Lý do chọn đề tài:

1.1 Cơ sở lí luận

Trẻ em là niềm hạnh phúc của mỗi gia đình, là tương lai của dân tộc Việcbảo vệ và chăm sóc, giáo dục trẻ em là trách nhiệm của nhà nước, xã hội và củamỗi gia đình Đối với việc giáo dục và phát triển nhân cách cho trẻ ngay từ lứatuổi mầm non, hoạt động vui chơi đóng vai trò vô cùng quan trọng trong việcphát triển trẻ nhỏ về mọi mặt như: Thẩm mỹ, đạo đức, trí tuệ, thể lực Nhận thứcđược ý nghĩa to lớn đó, ngành giáo dục mầm non đã đề ra mục tiêu rõ ràng làhình thành cơ sở ban đầu về nhân cách con người phát triển toàn diện

Ở trường mầm non trẻ không chỉ được chăm sóc sức khỏe, học tập mà trẻ còn được tham gia vào rất nhiều các hoạt động vui chơi khác nhau trong đó hoạtđộng góc là một trong những hoạt động hàng ngày của trẻ Là phương tiện giáo dục phát triển toàn diện về đạo đức, trí tuệ, thẩm mĩ, thể chất cho trẻ Không những thế thông qua các hoạt động góc hằng ngày giúp trẻ chia sẻ niềm vui của mình với bạn bè, làm cho thế giới xung quanh của các bé trở nên tươi đẹp hơn

và rộng lớn hơn

Hoạt động góc chiếm thời gian lớn trong thời gian biểu của trẻ Nó được thiết

kế và tổ chức theo các chủ đề phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý của trẻ: Trẻ có nhu cầu chơi vì luôn mong muốn hiểu biết về cuộc sống xung quanh Với trẻ mẫu giáo nhỡ, trẻ thích bắt chước người lớn, thích được hoạt động tích cực với bạn bè cùng lứa tuổi Khi tham gia vào các hoạt động khác nhau sẽ giúp trẻ tìm hiểu khám phá thế giới xung quanh, lĩnh hội những kỹ năng sống cần thiết, phát triển tính chủ động sáng tạo, khả năng giao tiếp, khơi gợi hứng thú cảm xúc của trẻ Hoạt động góc như một xã hội thu nhỏ, hết sức quan trọng đối với trẻ Thực tiễn giáo dục đã khẳng định: Với sự hướng dẫn hợp lý, hoạt động chơi của trẻ sẽ được hình thành và phát triển một cách có hiệu quả trên những nấc thang phát triển ngày càng cao do người lớn xây dựng Và chỉ có như vậy hoạt động chơi mới có vai trò là phương tiện giáo dục hàng đầu của trẻ mầm non

Hoạt động góc giúp trẻ tham gia vào “ Xã hội người lớn” một cách hiệu quả nhất Trẻ tham gia vào xã hội người lớn theo cách riêng của mình, chúng tưởng tượng mình là người lớn và cũng đóng một cương vị xã hội như: Cô giáo, bác

sỹ, chú công nhân, cô bán hàng… với vai trò đó chúng tái tạo lại cuộc sống của

người lớn một cách tổng quát trong hoàn cảnh tưởng tượng vì chơi của trẻ

không phải thật mà là giả vờ, nhưng sự giả vờ ấy lại mang tính chân thật nhất Chơi hoạt động ở các góc là một hoạt động không nhằm tạo ra sản phẩm màchỉ để thỏa mãn nhu cầu được chơi của trẻ Trẻ chơi, hoạt động ở các góc là mộthoạt động độc lập tự do và tự nguyện của trẻ: Trẻ tự nghĩ ra dự định và cũng tựmình tiến hành điều khiển trò chơi Bên cạnh đó, mặc dù chơi ở các góc là hoạtđộng của trẻ nhưng vẫn cần có sự tổ chức, hướng dẫn của cô giáo, vì vậy giáoviên mầm non đóng vai trò là người hướng dẫn để trẻ có thể hoạt động một cáchtích cực, vui vẻ và thoải mái nhất Cô giáo phải đóng vai trò là người bạn lớncủa trẻ trong suốt quá trình trẻ chơi Ở mỗi góc chơi trẻ đều được học nhữngkiến thức, kỹ năng khác nhau và quan trọng hơn cả là trẻ có cơ hội được thể hiệnmình và biết phối hợp cùng các bạn tham gia các hoạt động

Nhận thức được tầm quan trọng đó tôi mạnh dạn nghiên cứu “Một số biện

pháp giúp trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi phát huy tính tích cực trong giờ hoạt động góc” làm đề tài nghiên cứu với mong muốn tìm tòi, đúc rút kinh nghiệm, đưa ra

những giải pháp tốt nhất để nâng cao chất lượng giáo dục phù hợp với yêu cầuphát triển trẻ hiện nay

1.2 Cơ sở thực tiễn

Trong quá trình quan sát trẻ ở lớp tôi, tôi đã nhận thấy rằng trong các giờhoạt động góc của trẻ còn một số tồn tại : Một số trẻ chưa tự xung phong nhậnvai chơi của mình mà chờ cô chỉ định, trẻ chưa tự chọn góc chơi cho chính trẻ,

đa số trẻ còn nhầm lẫn giữa góc chơi này với góc chơi kia, trẻ không hứng thú,khi chơi trẻ chưa có sự giao lưu và chưa có tinh thần đoàn kết giữa các góc chơivới nhau, một số trẻ chưa biết sử dụng đồ dùng đồ chơi đúng mục đích dẫn đếngiờ hoạt động góc chưa đạt chất lượng cao Vì vậy tôi thường xuyên tổ chức chotrẻ tham gia hoạt động vui chơi để theo dõi và nắm bắt được những tâm tư suynghĩ của trẻ Quan tâm tới các cháu kỹ năng chơi còn yếu, phân bổ góc chơi, đồdùng, đồ chơi ở các góc tách bạch, rõ ràng, giữa các góc chơi phải có sự liên kết.Theo dõi quá trình chơi của trẻ để ghi lại thật cụ thể những trẻ nào thích chơi ởnhững góc nào, với đồ chơi gì, trẻ nào không thích chơi, nguyên nhân vì sao?

Và không có một loại hình hoạt động nào ở lứa tuổi mẫu giáo lại có thể giúptrẻ bộc lộ cảm xúc, tình cảm và thái độ của mình một cách thoải mái, tự nhiênnhư thể hiện các vai chơi trong hoạt động góc Vì vậy việc tìm ra những biệnpháp hay, phong phú, phù hợp với trẻ là rất cần thiết

2 Mục đích nghiên cứu:

Với mong muốn tìm ra phương pháp, hình thức tổ chức giúp trẻ mẫu giáonhỡ tích cực hứng thú với hoạt động góc để nhằm nâng cao chất lượng giáo dụctrẻ.

+ Đánh giá được thực trạng tổ chức hoạt động góc cho trẻ của giáo viên ởtrường mầm non nơi tôi đang công tác

+ Tìm ra hệ thống các biện pháp, hình thức giúp giáo viên nâng cao chất lượng

tổ chức hoạt động góc cho trẻ ở trường mầm non

3 Đối tượng nghiên cứu

Một số biện pháp giúp trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi phát huy tính tích cực trong giờ hoạt động góc

4 Đối tượng khảo sát thực nghiệm

Lớp mẫu giáo nhỡ B2 nơi tôi đang công tác

5 Các phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp nghiên cứu lý luận: Nghiên cứu phân tích, tổng hợp các tài liệusách báo có liên quan đến đề tài nghiên cứu

- Phương pháp nghiên cứu thực tiễn:

+ Quan sát trực tiếp hoạt động góc của trẻ qua đó đánh giá được kết quả của trẻ

- Phương pháp điều tra khảo sát thực tế, so sánh kết quả hoạt động góc của trẻtrước và sau khi áp dụng sáng kiến

- Phương pháp thực hành trải nghiệm

6 Phạm vi nghiên cứu và thời gian thực hiện đề tài.

Phạm vi nghiên cứu: Lớp 4 tuổi B2

Thời gian nghiên cứu: Từ tháng 9 năm 2022 đến tháng 4 năm 2023.

PHẦN II:NHỮNG BIỆN PHÁP ĐỔI MỚI ĐỂ

GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

1 Cơ sở lý luận để giải quyết vấn đề:

Hoạt động góc: Là hoạt động của trẻ ở các góc vui chơi theo sở thích của cá nhân hoặc một nhóm trẻ trong khu vực để thể hiện mục tiêu và nội dung giáo dục Do đó hoạt động góc nhằm giúp trẻ thoả mãn nhu cầu tìm hiểu về đặc điểm, tính chất của thế giới xung quanh và đặc biệt là đồ vật xung quanh bé.

Đặc điểm của hoạt động góc: Không mang tính bắt buộc Mà mang tính tự lập, tự chủ, tự nguyện khi trẻ chơi cùng nhau phải biết hợp tác giữa các thành viên trong khi chơi Trích từ:(Giáo trình giáo dục học Mầm non – Tác giả: Nguyễn Thị Hòa- NXB Đại học sư phạm)

Hoạt động góc cũng rất quan trọng và được phân bổ như một hoạt động chínhtrong ngày, thông qua giờ hoạt động góc giúp trẻ rèn luyện trí nhớ, óc quan sát,

kỹ năng phân biệt, so sánh, nhằm giúp trẻ khắc sâu kiến thức, trẻ hiểu thêm vềnội dung bài học, phát triển trí tuệ ở trẻ một cách toàn diện Chơi hoạt động gócgiúp trẻ từ chỗ không biết, chưa biết rõ đến nắm được mục đích của nội dunglàm giàu vốn kinh nghiệm tăng thêm sự hiểu biết và phát triển tri thức cho trẻ.Hoạt động góc giúp trẻ phát triển sự giao lưu qua lời nói, làm giàu vốn từ chotrẻ Chơi hoạt động góc còn giúp trẻ thể hiện tình cảm, giáo dục nhân cách chotrẻ, tình cảm của trẻ được hình thành qua mối quan hệ tốt giữa người với người,mối quan hệ giữa con người và lao động, giữa trẻ và gia đình, tình cảm đó đượcthể hiện một cách chân thành qua các trò chơi như: Gia đình, Bán hàng, Xâydựng, Bác sĩ …

Hoạt động góc còn giúp trẻ phát triển tình cảm tập thể, là trung tâm tập hợptrẻ cùng chơi với nhau theo nhóm, thể hiện sự đoàn kết giúp đỡ lẫn nhau trongcác nhóm chơi của trẻ Thông qua giờ chơi còn giúp trẻ có lòng dũng cảm, tínhcương quyết, tinh thần phấn khởi, vui mừng Khi chơi xong trẻ tích cực học tậpmang lại những giá trị tinh thần tốt cho sức khoẻ Khi chơi trẻ được thực hiệnvai chơi với những động tác tự nhiên với đồ dùng, đồ chơi và có ý thức giữ gìn

đồ chơi ở các góc Giờ chơi còn giúp trẻ nhận ra được cái đẹp cái xấu của nộidung trò chơi, giúp trẻ phát triển óc thầm mỹ, khuyến khích trẻ sáng tạo ra nhiềucái đẹp

Thông qua hoạt động góc phát hiện được những tố chất có trong trẻ, cách nhìnnhận của trẻ hàng ngày với môi trường xung quanh Trẻ cảm nhận được cái đẹpcủa sự phong phú đa dạng về màu sắc, về kích thước, chất liệu, âm thanh của đồvật, đồ chơi Thông qua quá trình hoạt động trẻ còn cảm nhận được cáí đẹptrong hành vi đối xử giữa người với người

Hiểu được tầm quan trọng của hoạt động góc và là phương tiện không thểthiếu để phát triển nhân cách và trí tuệ cho trẻ mầm non

2 Khảo sát thực trạng:

a.Thuận lợi:

* Về cơ sở vật chất:

- Lớp tôi có phòng học rộng rãi, sạch sẽ, khang trang.

- Lớp học được trang bị đầy đủ về các phương tiện dạy và học cho cô và trẻ

* Về bản thân

- Bản thân là giáo viên yêu nghề mến trẻ có ý thức học tập, được Ban giám hiệu quan tâm, bồi dưỡng và tạo điều kiện cho tôi được học hỏi thêm kinh nghiệm của các đồng nghiệp, học tập nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ

- Được tham dự đầy đủ các buổi kiến tập chuyên môn do phòng giáo dục và nhà trường tổ chức;

* Về trẻ:

- Trẻ thông minh, nhanh nhẹn, đi lớp đều

- Đa số trẻ đã có nề nếp trong một số hoạt động

* Phụ huynh:

- Đa số phụ huynh làm nghề nông nên chưa hiểu rõ vai trò giáo dục mầm non,còn nuông chiều con khi ở nhà nên tạo cho trẻ tâm trạng không muốn đi lớp nênmột số cháu quấy khóc khi đến lớp

3 Số liệu điều tra trước khi thực hiện đề tài

- Đối với trẻ: Bảng khảo sát đầu năm của trẻ lớp 4 tuổi B2

+ Số trẻ khảo sát: 25 trẻ trong đó 15 cháu nữ và 10 cháu nam

TT Nội dung khảo sát

Kết quả

1 Trẻ tích cực, hứng thú trong khi 15 60% 10 40%

- Về nhận thức của phụ huynh: Đa số phụ huynh chưa quan tâm và chú trọng

đến giáo dục phát triển tình cảm và kỹ năng xã hội của trẻ

4 Các biện pháp thực hiện:

Đứng trước những thuận lợi và khó khăn trên kết hợp với quá trình điều trathực tiễn tại lớp học, để thực hiện tốt nhiệm vụ giáo dục trẻ nói chung và yêucầu cần đạt của hoạt động góc cho trẻ mẫu giáo nhỡ nói riêng tôi đã đi vào khảosát, nắm được mặt mạnh, mặt yếu và khă năng của từng trẻ Tôi đã tiến hànhthực hiện các biện pháp giúp trẻ mẫu giáo nhỡ phát huy tính tích cực trong giờhoạt động góc nhằm thu hút sự tập trung chú ý, rèn luyện kỹ năng chơi, khảnăng giao tiếp, tăng khả năng nhận thức cho trẻ

4.1 Tăng cường bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn và kỹ năng sư phạm.4.2 Nghiên cứu và xây dựng kế hoạch nội dung chơi ở các góc

4.3 Tạo các góc phù hợp, chuẩn bị đồ dùng đồ chơi phong phú, đẹp mắt

4.4 Tổ chức các hoạt động góc, rèn kỹ năng chơi, phát huy tính tích cực cho trẻtrong quá trình trẻ hoạt động ở các góc

4.5 Phối hợp với phụ huynh giúp trẻ tích cực trong hoạt động

5 Các biện pháp thực hiện từng phần

5.1 Biện pháp 1 Tăng cường bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn và

kỹ năng sư phạm.

Xã hội vẫn luôn không ngừng đổi mới, thay đổi và phát triển Không chỉ các

ngành liên quan đến kỹ thuật, khoa học, ngành sư phạm cũng đòi hỏi sự linh

hoạt, sáng tạo không ngừng của người giáo viên Năng lực tự bồi dưỡng nghiệp

vụ của giáo viên là điều kiện tiên quyết bảo đảm chất lượng dạy và học Giáo viên cần coi vấn đề tự bồi dưỡng như một nhiệm vụ thường xuyên, liên tục và tất yếu phải thực hiện cho bản thân trong quá trình giảng dạy Và tự học, tự bồi dưỡng là phương thức tốt nhất giúp người giáo viên tiến bộ, trưởng thành, có đủ phẩm chất và năng lực chuyên môn nghiệp vụ, hoàn thành tốt nhiệm vụ giáo dụcđược giao

Tôi luôn tìm tòi và không ngừng học tập ở các bạn đồng nghiệp, tham quan trường bạn trong các giờ hội thi hay hội thảo làm đồ dùng đồ chơi do nhà

trường, phòng GD tổ chức để ngày càng có kinh nghiệm nhiều hơn trong công tác giáo dục trẻ

Tham gia đầy đủ các lớp bồi dưỡng chuyên môn do sở giáo dục và phòng giáo dục tổ chức nhằm ứng dụng phương pháp dạy học tiên tiến vào xây dựng môi trường giáo dục lớp học và tổ chức hoạt động cho trẻ mầm non

Bên cạnh đó tôi nghiên cứu kỹ nội dung chương trình giáo dục mầm non nắm

rõ được nhiệm vụ, kết quả mong đợi trong lĩnh vực giáo dục phát triển tình cảm

và kĩ năng xã hội của trẻ Thường xuyên tìm tòi học tập trong các tài liệu sách

vở, truy cập trên các trang mạng xã hội để nắm bắt học hỏi những cái mới,những ý tưởng hay để áp dụng vào thực tế của lớp

Tăng cường bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn đã giúp tôi nhìn nhận lại những việc đã làm và chưa làm được từ đó kịp thời điều chỉnh, bổ sung và hoàn thiện mình hơn Bởi chỉ với những tri thức khoa học và phương pháp sư phạm được đào tạo trên ghế nhà trường chưa thể thỏa mãn và đáp ứng tốt yêu cầu đổi mới thường xuyên trong giáo dục

5.2 Biện pháp 2: Nghiên cứu và xây dựng kế hoạch nội dung chơi ở các góc

Việc xây dựng kế hoạch nội dung tổ chức hoạt động chơi ở các góc là rấtquan trọng giúp giáo viên có sự chuẩn bị tốt về kiến thức, kỹ năng, môi trườngcác góc nên tôi xây dựng, lựa chọn và lên kế hoạch chuẩn bị tốt đồ dùng, tròchơi nội dung chơi và cách tổ chức ở các góc phù hợp với lứa tuổi, phù hợp vớichủ đề sự kiện và theo sự kiện cả năm học:

VD: Bảng kế hoạch các chủ đề, góc chơi, và nội dung chơi theo tháng

- Xây dựng trường mầm non, lắp ghépbập bênh, cầu trượt.

Học tập vàsách

- Khám phá: Đồ chơi trong trườngmầm non theo khả năng

- Xem tranh ảnh, thơ truyện về trườngmầm non

- Nấu ăn: Nấu các món ăn cần thiết cho

cơ thể, các món ăn mà mình thích.Phòng khám: Khám bệnh cho mọingười

Xây dựng, lắpghép

- Xây dựng trung thâm thể dục thểthao

- Ghép hoa

Học tập vàsách

Tháng 11

Gia đình

- Bác sỹ: Khám bệnh cho bệnh nhân

Xây dựng lắpghép

- Xây dựng ngôi nhà của bé, xây dựngkhu trung cư

- Lắp ghép các kiểu nhà

Học tập vàsách

- Xem tranh ảnh, sách truyện về giađình, về sự chăm sóc của mọi ngườitrong gia đình với nhau

- Sắp xếp chiều cao của 3 đối tượng

- Nấu ăn: Làm bác cấp dưỡng nấu cácmón ăn

- Cô giáo: Tập làm cô giáo dạy hát cácbài hát về nghề nghiệp

- Bác sĩ: Khám bệnh cho mọi người

Xây dựng, lắpghép

- Xây dựng trường mầm non của bé

- Xây dựng công viên

- Lắp ghép cây, hoa, ghế đá

Học tập vàsách

- Khám phá: Phân loại đồ dùng, sảnphẩm của nghề: Xây dựng, nấu ăn, côgiáo

- Toán: Xếp tương ứng 1:1 đồ dùng sảnphẩm của nghề

- Văn hoc: Kể truyện theo tranh về

- Làm bộ sưu tập về đồ dùng sản phẩmcủa các nghề

Nghệ thuật

- Vẽ tô màu hình ảnh của một số nghề

- Trang trí trang phục cho một số nghề

từ giấy màu, bìa lịch

Xây dựng, lắpghép

- Xây trang trại chăn nuôi, xây vườnbách thú, xây ao cá

- Lắp ghép chuồng cho con vật, lắpghép hàng rào

Học tập vàsách

- Khám phá: Phân loại các con vật theomột hoặc hai dấu hiệu

- Toán: Xắp xếp con vật theo quy tắc,gắn con vật tương ứng với chữ số

- Văn học: Kể truyện theo tranh, xemtranh ảnh về các con vật, làm bộ sưutập về con vật

Nghệ thuật

- Hát, vận động các bài hát nói về convật, bắt chước tiếng kêu, dáng điệu củamột số con vật

- Tạo hình: Vẽ, xé dán, tô màu con vật.Cùng cô làm các con vật từ lõi giấy vệsinh

Phân vai

- Bán hàng: Các loại rau củ quả

- Nấu ăn: Các món ăn được chế biến từcác loại rau củ quả

Xây dựng, lắpghép

- Xây khu vườn nhà bé: có vườn

- Khám phá: Phân loại rau củ quả: phânloại theo màu sắc, hình dạng.

- Toán: Xắp xếp theo quy tắc

- Tìm số tương ứng, đồ số…

- Văn học: Kể truyện theo tranh, xemtranh ảnh về các loại cây, rau, hoa , quả Làm bộ sưu tập về các loại hoa, quả.Nghệ thuật

- Hát các bài hát về cây xanh, về hoa

- Vẽ hoa, in hình lá cây, xé dán câytrang trí chủ điểm cùng cô

- Nấu ăn: Các món ăn được chế biến

từ các loại rau củ quả va thực phẩmgiàu dinh dưỡng

Xây dựng, lắpghép

- Xây ngã tư đường phố: có tín hiệuđèn giao thông, sân bay, nhà ga…

- Lắp ghép các các khối thành PTGT

Học tập vàsách

- Khám phá: Phân loại các PTGT theonơi hoạt động, đặc điểm, cấu tạo…

- Toán: Xắp xếp theo quy tắc

Xây dựng, lắpghép

- Xây công viên nước: có bể bơi, ao cá,khu vui chơi…

- Lắp ghép các cây to, các bông hoa,hàng rào

Học tập vàsách

- Khám phá: Sự kỳ diệu của nước

- Toán: Xắp xếp theo quy tắc

- Tìm số tương ứng, đồ số…

- Văn học: Kể truyện theo tranh, xemtranh ảnh về các hiện tượng tự nhiên

- Làm bộ sưu tập về các hoạt độngdiễn ra trong mùa hè

Nghệ thuật

- Hát các bài hát về mùa hè, về cácHTTN

- Vẽ về biển, vẽ trang phục mùa hè…

- Xây dựng Lăng Bác: có ao cá, chùamột cột…

- Lắp ghép các cây to, các bông hoa,hàng rào, thảm cỏ…

Học tập vàsách

- Toán: Xắp xếp theo quy tắc

- Tìm số tương ứng, đồ số…

- Văn học: Kể truyện theo tranh, xemtranh ảnh về các cảnh đẹp quê hương