Hoa thd phát huy phẩm chất và năng lực cho học sinh thông qua áp dụng mô đun 2 và mô đun 3 trong bài “hợp chất của cacbon

Do đó, để khắc phục các nhược điểm trên và để phát huy được phẩm chất và năng lựccho học sinh, nâng cao khả năng vận dụng lý thuyết vào thực tiễn, để tạo hứng thú, tráchnhiệm cá nhân tro

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập - Tự do - Hạnh phúcĐƠN YÊU CẦU CÔNG NHẬN SÁNG KIẾN

Kính gửi: Hội đồng thẩm định sáng kiến Sở GD&ĐT Ninh Bình

Chúng tôi gồm:

Ngày tháng, năm sinh Nơi công tác

Chức vụ

Trình độ chuyên môn

Tỉ lệ (%) đóng góp vào việc tạo ra sáng kiến

Giáo

3 Nguyễn HoàngYến 23/7/1971

TrườngTHPT TrầnHưng Đạo

Lĩnh vực áp dụng: Giảng dạy hóa học trung học phổ thông.

II Nội dung

1 Giải pháp cũ thường làm

GV chủ yếu giao nhiệm vụ cho từng nhóm ở tiết học đầu tiên của chủ đề, mỗi nhómchuẩn bị 1 nội dung của chủ đề hoặc cả chủ đề, các nhóm phân công thực hiện nhiệm vụ củacác thành viên trong nhóm ngay trong tiết học, việc thực hiện nhiệm vụ có thể ở trên lớp hoặc

ở nhà để hoàn thành sản phẩm được giao Giờ học tiếp theo học sinh báo cáo sản phẩm củanhóm, đại diện học sinh lên báo cáo thường là học sinh nói tốt nhất trong nhóm; Sản phẩm củacác nhóm dựa trên kiến thức trong sách giáo khoa, có thể chỉ do số ít thành viên của nhóm thực

hiện, ít phát huy được khả năng tự nghiên cứu, tìm tòi, tính tích cực của mỗi cá nhân học sinh,khả năng tương tác giữa học sinh với học sinh chưa cao, một số học sinh trong nhóm còn thờ

ơ, ỷ lại Sau phần báo cáo sản phẩm của mỗi nhóm các nhóm còn lại đặt câu hỏi tương tác, đạidiện của nhóm báo cáo trả lời câu hỏi, nếu chưa trả lời được thì GV giúp đỡ Khi trả lời câu hỏithường chỉ có một số học sinh thực hiện, một số còn lại thờ ơ, không chú ý

* Ưu điểm:

Các nhiệm vụ học tập được giao cho học sinh và các em chủ động tìm hướng giải quyếtvấn đề Kiến thức không bị dạy riêng lẻ mà được tổ chức lại theo một hệ thống, vì vậy, kiếnthức các em tiếp thu được là những khái niệm trong một mạng lưới quan hệ chặt chẽ Mức độhiểu biết của học sinh sau phần học không chỉ là hiểu, biết, vận dụng mà còn biết phân tích,tổng hợp, đánh giá và so sánh Kiến thức không chỉ là kiến thức mà còn liên quan đến nhữnglĩnh vực và trong cuộc sống Với cách tiếp cận dạy học theo chủ đề, học sinh không nhữngđược tăng cường tích hợp các vấn đề cuộc sống, thời sự vào bài giảng mà còn tăng cường sựvận dụng kiến thức của học sinh sau quá trình học vào giải quyết các vấn đề thực tiễn, rènluyện các kỹ năng sống vốn rất cần cho trẻ hiện nay

* Nhược điểm và những tồn tại cần khắc phục:

Vẫn còn một số học sinh ỷ lại, chưa tích cực, thờ ơ với bài học, khi giáo viên hỏicòn lúng túng, do đó, chưa phát huy được tính tích cực chủ động của tất cả học sinh trongnhóm

Giờ dạy dễ đơn điệu, buồn tẻ, kiến thức thiên về lí luận thiếu thực tế Không gây hứngthú cho HS, không tạo được tính chủ động của HS

Kiểm tra kiến thức của học sinh bằng những câu hỏi tương tác chưa hiệu quả

Khả năng phối, kết hợp giữa các học sinh trong nhóm còn lúng túng, chưa hiệu quả,phương pháp dạy học còn thiếu linh hoạt, giáo viên còn lúng túng khi tạo các tình huống sưphạm để nêu vấn đề, chưa khuyến khích động viên và giúp đỡ các nhóm cũng như các đốitượng học sinh một cách hợp lý trong quá trình học

Mỗi một phương pháp dạy học phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của HS với sự

tổ chức và hướng dẫn đúng mức của GV trong việc phát hiện và giải quyết vấn đề góp phầnhình thành phương pháp và nhu cầu tự học, tạo niềm vui và hứng thú trong học tập khi HS tựkhám phá được kiến thức thì HS dễ nhớ và nhớ lâu hơn Một trong những yếu tố thành công đó

là không chỉ biết cách sử dụng phương pháp dạy học hợp lí mà còn biết cách hướng dẫn vàquản lí học sinh tự học để nâng cao hiệu quả hoạt động nhóm

Do đó, để khắc phục các nhược điểm trên và để phát huy được phẩm chất và năng lựccho học sinh, nâng cao khả năng vận dụng lý thuyết vào thực tiễn, để tạo hứng thú, tráchnhiệm cá nhân trong hoạt động nhóm trong việc học môn hóa học thì việc nghiên cứu các dự

án mang tính thực tế cao, để học sinh chủ động khám phá kiến thức và vận dụng kiến thức đểgiải quyết các dự án thực tế là rất cần thiết

2 Giải pháp mới cải tiến

2.1 Mô tả bản chất của giải pháp mới

- Nghiên cứu mô đun 2:

+ Những vấn đề chung về phương pháp dạy học và giáo dục phát triển phẩm chất, nănglực:

Tìm hiểu về phẩm chất năng lực trong chương trình GDPT 2018

Tìm hiểu các yếu tố ảnh hưởng đến sự hình thành và phát triển phẩm chất, năng lực Tìm hiểu các nguyên tắc dạy học sự phát triển phẩm chất, năng lực

Tìm hiểu xu hướng hiện đại về phương pháp dạy học phát triển phẩm chất, năng lực

Tìm hiểu một số PPDH phát triển phẩm chất, năng lực theo xu hướng hiện đại+ Tìm hiểu định hướng chung về PP, KTDH phát triển phẩm chất, năng lực cho HStrong môn Hoá học ở THPT

+ Tìm hiểu yêu cầu chung của việc lựa chọn, xây dựng các chiến lược dạy học hiệu quảphù hợp với đối tượng học sinh THPT trong môn Hoá học

thông (THPT) theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh (HS)trong dạy học môn Hóa học là mô đun bồi dưỡng giáo viên (GV) phổ thôngđại trà trong việc thực hiện đổi mới kiểm tra, đánh giá (KTĐG) kết quả họctập, rèn luyện của HS theo yêu cầu của chương trình giáo dục phổ thông

2018

- Dạy học theo dự án là một hình thức dạy học, trong đó người học thực hiện một nhiệm

vụ học tập phức hợp, có sự kết hợp giữa lý thuyết và thực hành, có tạo ra các sản phẩm có thểgiới thiệu Nhiệm vụ này được người học thực hiện với tính tự lực cao trong toàn bộ quá trìnhhọc tập, từ việc xác định mục đích, lập kế hoạch, đến việc thực hiện dự án, kiểm tra, điềuchỉnh, đánh giá quá trình và kết quả thực hiện Làm việc nhóm là hình thức cơ bản của DHDA

2.2 Tính mới, tính sáng tạo của giải pháp

Hợp chất của cacbon rất gần gũi trong đời sống hàng ngày với nhiều ứng dụng và táchại khác nhau Sau khi học xong lý thuyết cacbon và hợp chất, học sinh cần thấy mối gắn kếtgiữa lý thuyết và thực tiễn, từ đó nâng cao động cơ, hứng thú học tập của bản thân Học sinhphát huy tính tự lực, tính trách nhiệm; phát triển năng lực giải quyết những vấn đề phức hợp,năng lực hợp tác, năng lực sáng tạo, năng lực đánh giá, kĩ năng giao tiếp, Do vậy chúng tôi

đã quyết định áp dụng dạy bài: “Hợp chất của cacbon” theo phương pháp DHDA Suốt quá trình dạy học đã sử dụng các KTDH, các PPKT đánh giá mới theo mô đun 2 và mô đun 3 trong chương trình tập huấn của Bộ GD&ĐT Đặc biệt áp dụng hình thức bảng kiểm để các

nhóm sau khi thực hiện báo cáo có thể chấm điểm chéo cho các nhóm khác một cách kháchquan và có tiêu chí rõ ràng

- Kiến thức cơ bản của dự án: Dựa vào tính chất vật lý, tính chất hóa học hợp chất của

cacbon để tổ chức các dự án nhỏ với các nội dung như sau :

+ Nhóm I: Nghiên cứu tìm hiểu về tính chất vật lí, tính chất hóa học và các phương

pháp điều chế khí CO

+ Nhóm II: Nghiên cứu tìm hiểu về tính chất vật lí, tính chất hóa học, phương pháp điều

chế khí CO2 và muối cacbonat

+ Nhóm III: Nghiên cứu ảnh hưởng của CO2 đến môi trường Các biện pháp phòng

tránh các tác hại do hiện tượng hiệu ứng gây ra

+ Nhóm IV: Làm thí nghiệm nghiên cứu tìm hiểu về tính tan, tính chất hóa học của

Bên cạnh đó, hơn 80% HS thấy hứng khởi khi tham gia hoạt động, những yêu cầu màgiáo viên đặt ra cũng được đánh giá là hấp dẫn Quan trọng, các em nhận thấy được ôn tậpcủng cố kiến thức, chủ động lĩnh hội kiến thức nhiều hơn, do vậy mà thấy thích tiết học

Đối với lớp đối chứng (11B1) các em còn khá lúng túng trong việc lĩnh hội kiến thức vìcác em không được trao đổi cởi mở, tuy các em HS đều tích cực hoạt động, xây dựng bài trongtiết học nhưng chỉ có hơn 50% HS thích tiết học vì giáo viên tổ chức giờ học sôi động, nhưng

số lượng nghe giảng thụ động cũng chiếm tương đương Mức độ hấp dẫn của những yêu cầu

mà giáo viên đặt ra cũng như cảm nhận sau tiết học lại chỉ chủ yếu đạt mức bình thường

2.5 Kiểm tra đánh giá (phụ lục 5)

Bài kiểm tra sau tiết học là bài kiểm tra thường xuyên tại lớp 11B1 và 11B2 gồm 10 câutrắc nghiệm khách quan

3 Hiệu quả kinh tế, xã hội dự kiến đạt được

* Hiệu quả kinh tế

 Trước hết tạo được mối quan hệ thân thiện giữa thầy và trò Giờ học sôi động, trò hiểusâu sắc bài học

 Dần dần rèn được tư duy logic, khoa học của trò, vận dụng vào môn học khác và lĩnh

vực khác.

 Học sinh biết cách học, chủ động sáng tạo trong bài học dẫn đến sẽ chủ động sáng tạotrong cuộc sống Xử lí công việc nhanh chóng, khoa học làm hiệu quả kinh tế, lợi ích xã hộicao hơn

* Hiệu quả xã hội

 Trao đổi với ban giám hiệu nhà trường (đặc biệt là Hiệu trưởng), cán bộ quản lý giáodục, giáo viên, học sinh, cán bộ bộ môn, từ đó rút ra những kết luận theo nhiệm vụ nghiên cứu

Thầy Trần Văn Hanh - Hiệu trưởng và cô Trương Thị Thu Hà - Hiệu phó, phụ trách chuyênmôn có ý kiến như sau:

+ Sáng kiến kinh nghiệm là một sự đổi mới về phương pháp dạy học theo định hướngphát triển năng lực tự học của học sinh

+ Việc phát triển năng lực tự học và vận dụng kiến thức tự học học sinh đã nâng caotính tích cực và độc lập của học sinh, nên học sinh tiếp thu kiến thức tốt hơn

 Khi các giáo viên cùng nhau đóng góp ý kiến cho sáng kiến kinh nghiệm đã tạo sự đoànkết, hết lòng vì sự nghiệp trồng người Mọi người cùng đồng tâm vào công cuộc đổi mới nềngiáo dục của nước nhà đáp ứng xu thế hội nhập

IV Điều kiện và khả năng áp dụng

 Cùng các đồng nghiệp góp ý, trao đổi, thảo luận, đã giảng dạy cho học sinh khối lớp 11trường THPT trong tỉnh

 Có thể áp dụng sáng kiến kinh nghiệm này cho tất cả học sinh lớp 11 các trường THPT

Mở rộng sáng kiến sang các bài dạy của các khối lớp và các môn học khác

 Phải có đối tượng học sinh cần tiếp thu kiến thức về một hay nhiều vấn đề nào đó

 Phải có sự giúp đỡ của đồng nghiệp, các cấp lãnh đạo tạo điều kiện để thử nghiệm, ápdụng và phát huy sáng kiến

 Giáo viên phải tìm hiểu rõ về các nguyên tắc cơ bản để phát triển năng lực tự học vàvận dụng kiến thức tự học của học sinh Trung học phổ thông

Nguyên tắc 1: Học sinh là trung tâm của quá trình dạy học

Nguyên tắc 2: Đổi mới phương pháp dạy học theo hướng phát triển năng lực

Nguyên tắc 3: Đánh giá kết quả giáo dục theo định hướng phát triển năng lực

 Sáng kiến kinh nghiệm: PHÁT HUY PHẨM CHẤT VÀ NĂNG LỰC CHO HỌC SINH THÔNG QUA ÁP DỤNG MÔ ĐUN 2 VÀ MÔ ĐUN 3 TRONG BÀI “HỢP CHẤT CỦA CACBON” – Hóa học lớp 11 đã giải quyết được sự khô khan trong dạy học nghiên cứu

bài mới, tạo sự hứng thú học tập cho học sinh do học sinh tự chủ động lĩnh hội kiến thức, phát triển năng lực của mình để học sinh thực hiện tốt nhiệm vụ học tập: nghiên cứu bài học

mới, củng cố lại lí thuyết, áp dụng lí thuyết vào việc giải quyết các bài tập cơ bản thường gặp

và nâng cao Học sinh hoạt động nhóm sẽ cởi mở, giúp đỡ nhau giải quyết những vấn đề khúcmắc trong học tập bộ môn hóa học và đảm bảo được các nguyên tắc cơ bản để phát triển năng

lực cho học sinh Trung học phổ thông.

V Danh sách những tổ chức/cá nhân đã tham gia áp dụng thử hoặc áp dụng sáng kiến lần đầu:

Ngày tháng, năm sinh

Nơi công tác Chức

vụ

Trình độ chuyên môn

Tỉ lệ (%) đóng góp vào việc tạo ra sáng kiến

TrườngTHPT TrầnHưng Đạo

PHỤ LỤC 1: KẾ HOẠCH BÀI DẠY

I MỤC TIÊU

1.Về kiến thức

Học sinh biết được:

-Tính chất vật lí của CO, CO2

- Tính tan của muối cacbonat

- H2CO3 là axit rất yếu và kém bền, điện li 2 nấc

Học sinh hiểu được:

- CO là một oxit trung tính, có tính khử mạnh.

- CO2 là một oxit axit, có tính oxi hóa yếu, không duy trì sự cháy của nhiều chất

- Cách nhận biết muối cacbonat bằng phương pháp hoá học

- Tính chất hóa học của muối cacbonat (tác dụng với axit, dd kiềm, phản ứng nhiệt phân).

2 Về kĩ năng

- Kĩ năng phân tích, tổng hợp kiến thức

- Kĩ năng sưu tầm, phân tích và hệ thống tài liệu

- Kĩ năng viết phương trình hóa học minh hoạ tính chất hoá học của CO, CO2, muốicacbonat

- Kĩ năng liên hệ môn học với thực tiễn

- Kĩ năng tự nghiên cứu và hoạt động nhóm; kĩ năng lắng nghe tích cực; kĩ năng hợp tácứng xử, giao tiếp khi thảo luận

- Xác định thành phần các muối cacbonat trong phản ứng của CO2 với dung dịch kiềm;tính % thể tích CO và CO2 trong hỗn hợp khí

- Kĩ năng giải quyết các tình huống trong thực tiễn và ứng dụng vào thực tế đời sống

- Kĩ năng phản xạ nhanh

3 Về tình cảm, thái độ

- Có ý thức tích cực trong hoạt động, độc lập trong tư duy

- Thái độ hợp tác trong làm việc nhóm

- Có ý thức bảo vệ môi trường

- Tạo hứng thú và niềm yêu thích môn hóa học

4 Định hướng các năng lực có thể hình thành và phát triển

- Năng lực tự học, tự nghiên cứu; năng lực hợp tác;

- Năng lực sử dụng ngôn ngữ hoá học;

- Năng lực thực hành hoá học;

- Năng lực phát hiện và giải quyết vấn đề thông qua môn hoá học;

- Năng lực tính toán hóa học;

- Năng lực vận dụng kiến thức hoá học vào cuộc sống

II CHUẨN BỊ

1 Giáo viên

- Một số mẫu về muối cacbonat và hidrocacbonat; nước cất; dd HCl; dd NaOH

- Các dụng cụ thí nghiệm cần thiết

- Các phiếu học tập, video phục vụ cho bài học

- Thiết kế bài giảng điện tử có liên kết với kết quả nghiên cứu của học sinh

- Máy chiếu, kỹ năng trình chiếu powerpoint; Kỹ năng sọan giảng bằng chương trìnhword

- Kiến thức Hóa Học Toán học, Sinh học, Địa lí, Vật lí, Tin học, Văn học, Giáo dục côngdân

2 Học sinh

- Nghiên cứu kĩ nội dung bài học

- Chuẩn bị tốt các phần việc được phân công theo từng nhóm

+ Nhóm I: Nghiên cứu tìm hiểu về tính chất vật lí, tính chất hóa học và các phương

pháp điều chế khí CO, đồng thời hướng dẫn học sinh các nhóm khác cùng nghiên cứu

+ Nhóm II: Nghiên cứu tìm hiểu về tính chất vật lí, tính chất hóa học, phương pháp điều

chế khí CO2 và muối cacbonat, đồng thời hướng dẫn học sinh các nhóm khác cùng nghiên cứu

+ Nhóm III: Nghiên cứu ảnh hưởng của CO2 đến môi trường Các biện pháp phòng

tránh các tác hại do hiện tượng hiệu ứng gây ra

+ Nhóm IV: Làm thí nghiệm nghiên cứu tìm hiểu về tính tan, tính chất hóa học của

muối cacbonat

- Sắp xếp tài liệu, tranh ảnh, video, thiết kế bài thuyết trình để báo cáo

III CHUỖI CÁC HOẠT ĐỘNG HOC.

1 Giới thiệu chung:

Trước khi học bài Hợp chất của cacbon, học sinh đã được học về các loại oxit của cacbon,axit cacbonnic và muối cacbonat (đặc điểm cấu tạo, tính chất vật lí, tính chất hóa học, ứngdụng) ngoài ra ở THCS, học sinh đã được tìm hiểu về nguyên nhân gây ngộ độc khí CO, vì sao

khí CO2 có thể dùng để dập tắt các đám cháy, quá trình sản xuất gang, thép nên giáo viên cầnchú ý khai thác triệt để các kiến thức đã học nói trên của học sinh để phục vụ cho việc nghiêncứu bài mới.

Hoạt động trải nghiệm, kết nối (tình huống xuất phát): được thiết kế nhằm huy độngnhững kiến thức đã được học của học sinh về tính chất vật lí, tính chất hóa học, ứng dụng đểvận dụng sang bài hợp chất của cacbon Tuy nhiên phần tính chất hóa học của CO, CO2 họcsinh sẽ gặp khó khăn và phải chuyển sang hoạt động hình thành kiến thức

Hoạt động hình thành kiến thức gồm các nội dung chính sau: Tính chất vật lí, tính chất hóahọc, ứng dụng, điều chế Các nội dung kiến thức này được thiết kế thành các hoạt động họccủa học sinh Thông qua các kiến thức đã học, học sinh suy luận, thực hiện thí nghiệm kiểmchứng để rút ra các kiến thức mới

Hoạt động luyện tập được thiết kế thành các câu hỏi/bài tập để củng cố, khắc sâu các nộidung kiến thức trọng tâm đã học trong bài (Tính chất vật lí, tính chất hóa học, ứng dụng, điềuchế CO, CO2 và muối cacbonat)

Hoạt động vận dụng, tìm tòi mở rộng được thiết kế cho học sinh về nhà làm, nhằm mụcđích giúp học sinh vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học trong bài để giải quyết các các câu hỏi,bài tập gắn với thực tiễn, thực nghiệm và mở rộng kiến thức (học sinh có thể tham khảo tàiliệu, internet…) và không bắt buộc tất cả học sinh đều phải làm, tuy nhiên giáo viên nên độngviên khuyến khích học sinh tham gia, nhất là các học sinh say mê học tập, nghiên cứu, học sinhkhá, giỏi và chia sẻ kết quả với lớp

2 Thiết kế chi tiết từng hoạt động học

A Hoạt động trải nghiệm, kết nối (5 phút)

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

- Giáo viên giao Phiếu học tập số 1 để học sinh hoàn thành theo nhóm sau khi xem xongđoạn phim mà giáo viên cung cấp

- Sau đó giáo viên cho học sinh hoạt động chung cả lớp bằng cách mời một số nhómbáo cáo, các nhóm khác góp ý, bổ sung

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

- Dựa vào các thông tin đã cho trong phiếu học tập, kết hợp với sách giáo khoa, họcsinh rút ra được tính chất vật lí, tính chất hóa học, ứng dụng của CO, CO2, muối cacbonat Tuynhiên đây là hoạt động trải nghiệm, kết nối kiến thức giữa “cái đã biết” và “cái chưa biết” nênkhông nhất thiết học sinh phải trả lời đúng được tất cả các câu hỏi, muốn trả lời đúng được tất

cả các câu hỏi học sinh phải tìm hiểu tiếp kiến thức ở hoạt động hình thành kiến thức

Bước 3: Báo cáo nhiệm vụ

Hết video các nhóm treo bảng phụ lên vị trí định sẵn

Bước 4: Nhận xét, đánh giá:

- GV chiếu đáp án

- Các nhóm trưởng đánh giá sản phẩm của các nhóm theo quy định của trò chơi và công

bố số điểm đạt được của mỗi nhóm

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1

Dựa vào kiến thức các em đã được học trong bài cacbon của tiết học trước, các hợp chất của cacbon đã học trong chương trình hóa học lớp 9, kết hợp xem đoạn phim trả lời các câu hỏi sau:

Câu 1 Đoạn phim trên nói về vấn đề ngộ độc hợp chất nào của cacbon?

Hợp chất đó được tạo thành từ đâu, viết phương trình phản ứng tạo thành hợp chất đó?

Nêu một số tính chất vật lí của hợp chất đó? Dự đoán tính chất hóa học của hợp chấtđó?

Câu 2 Ngoài chất đó ra còn hợp chất vô cơ nào của cacbon mà em biết, Hãy viết CTPT hoặc

lấy ví dụ về các hợp chất đó Viết phương trình phản ứng thể hiện tính chất hóa học của cáchợp chất đó?

c) Sản phẩm, đánh giá kết quả hoạt động:

- Sản phẩm: Học sinh hoàn thành các nội dung trong phiếu học tập số 1

- Đánh giá giá kết quả hoạt động:

+ Thông qua quan sát: Trong quá trình học sinh hoạt động nhóm, giáo viên cần quan sát kĩtất cả các nhóm, kịp thời phát hiện những khó khăn, vướng mắc của học sinh và có giải pháp

hỗ trợ hợp lí

+ Thông qua báo cáo các nhóm và sự góp ý, bổ sung của các nhóm khác, giáo viên biếtđược học sinh đã có được những kiến thức nào, những kiến thức nào cần phải điều chỉnh, bổsung ở các hoạt động tiếp theo

B Hoạt động hình thành kiến thức

Hoạt động 1 : TÍNH CHẤT CỦA CACBONMONOOXIT (7 phút)

a Mục tiêu của hoạt động:

- Học sinh biết được tính chất vật lý, tính chất hóa học, ứng dụng của Cacbon monooxit.

- Học sinh hiểu được độc tính của CO, các nguồn sinh ra CO và cách phòng tránh ngộ độcCO

- Hoạt động cá nhân học sinh:

+ Dựa vào Sách giáo khoa kết hợp những kiến thức đã học về CO, về quá trình đốt cháy

C ở phần khởi động, các sơ đồ tranh ảnh về quá trình sản xuất gang mà học sinh nhóm I cungcấp và hướng dẫn, học sinh nghiên cứu tìm ra tính chất vật lý, tính chất hóa học và ứng dụngcủa CO ?

+ Học sinh các nhóm báo cáo kết quả tìm hiểu của nhóm mình về tính chất vật lí, tínhchất hóa học, ứng dụng và các nguồn sinh ra cacbon monooxit?

- Hoạt động chung cả lớp:

+ Học sinh nhóm I mời các học sinh nhóm khác báo cáo kết quả tìm hiểu của nhómmình về tính chất vật lí, tính chất hóa học của CO, nhóm I chốt kiến thức, góp ý, bổ sung

- Hoạt động của giáo viên: Giáo viên nhận xét, bổ sung, lưu ý học sinh xác định sự thay đổi

số oxi hóa của nguyên tố C trong phản ứng từ đó rút ra được tính chất hóa học đặc trưng củaCO

- Dự đoán một số khó khăn, vướng mắc của học sinh và giải pháp hỗ trợ:

+ Khi yêu cầu học sinh giải thích tại sao CO lại có tính khử mạnh, các em sẽ cảmthấy lúng túng không biết trả lời tại sao, lúc này giáo viên nên hư ớng dẫn các em dựa vào

số oxi hóa và độ âm điện của C trong CO để giải thích

c)

Sản phẩm, đánh giá kết quả hoạt động:

- Sản phẩm: Học sinh rút ra được các tính chất vật lí, tính chất hóa học đặc trưng của CO, cách

điều chế

I/ Tính chất vật lý: Là chất khí, không màu, không mùi, hơi nhẹ hơn không khí, rất

ít tan trong nước và rất độc

* Tác dụng với nhiều oxit kim loại (đứng sau Al)

3CO + Fe2O3 3CO2 + 2Fe

III/ Điều chế:

1/ Trong phòng thí nghiệm:

HCOOH CO + H2O

2/ Trong công nghiệp:

C + H2O CO + H2 (khí than ướt)

CO2 + C 2CO (khí than khô)

- Đánh giá kết quả hoạt động:

+ Thông qua quan sát: Trong quá trình học sinh hoạt động cá nhân/nhóm, giáo viên chú

ý quan sát để kịp thời phát hiện những khó khăn, vướng mắc của học sinh và có giải pháp hỗtrợ hợp lí

+ Thông qua kết quả báo cáo của các nhóm và sự góp ý, bổ sung của các học sinh nhóm

I, giáo viên hướng dẫn học sinh chốt được các kiến thức về tính chất vật lí, tính chất hóa họcđặc trưng của CO và các nguốn sinh ra CO để có biện pháp phòng tránh ngộ độc CO

Hoạt động 2: TÍNH CHẤT CỦA CACBON ĐIOXIT VÀ AXIT CACBONIC (10 phút)

a Mục tiêu của hoạt động:

- Học sinh biết được tính chất vật lý, hóa học, ứng dụng của CO2 và tính chất đặc trưngcủa axit cacbonic là axit yếu, không bền

b Phương thức tổ chức hoạt động:

- Dạy học theo dự án, theo phương pháp nghiên cứu bài học kết hợp nêu vấn đề, làmviệc nhóm, vấn đáp

- Học sinh nhóm II hướng dẫn các nhóm nghiên cứu về tính chất của CO2, axit cacbonic

thông qua hệ thống các câu hỏi và hiện tượng thực tế

- Hoạt động cá nhân học sinh:

+ Nghiên cứu tính chất vật lí, tính chất hóa học của CO2 và axit cacbonic dưới sự hướngdẫn của học sinh nhóm II

+ Dựa vào những hiểu biết về CO2 trong thực tế, kết hợp với các thông tin mà nhóm IIcung cấp và dựa trên cơ sở các em đã biết về oxit này ở lớp dưới, học sinh nêu được tính chấtvật lý, tính chất hóa học của CO2 và tính chất của axit cacbonic

- Hoạt động chung cả lớp:

Thông qua hệ thống câu hỏi và hiện tượng thức tiễn hàng ngày mà học sinh nhóm II cungcấp, kết hợp với xem video thí nghiệm học sinh các nhóm thảo luận đưa ra tính chất vật lí, chấthóa học của CO2 và Axit cacbonic

- Hoạt động của giáo viên:

Chốt lại các kiến thức về tính chất vật lý, tính chất hóa học của CO2 và tính chất củaaxit cacbonic

- Dự đoán một số khó khăn, vướng mắc của Học sinh và giải pháp hỗ trợ:

Giáo viên cho học sinh dự đoán thí nghiệm dùng CO2 để dập tắt đám cháy bằng Mg, sau

đó giáo viên cho quan sát thí nghiêm Mg cháy trong CO2, học sinh sẽ cảm thấy bế tắc không lí

giải được tại sao đám cháy lại bùng lên trong khi các em vừa được tìm hiểu tính chất của CO2

là không duy trì sự cháy Lúc này giáo viên có thể gợi ý các em dựa vào số oxi hóa của C trongCO2 và tính chất đặc trưng của kim loại Mg đề giải thích? Từ đó hình thành ý thức không dùngCO2 để dập tắt đám cháy bằng kim loại mạnh

a/ CO 2 là khí không duy trì sự sống và sự cháy.

b/ CO 2 là oxít axít:

- Tan trong nước tạo H2CO3

CO2(k) + H2O(l) H2CO3 (dd)

- Tác dụng với dung dịch bazơ:

CO2 + Ca(OH)2  CaCO3 + H2O (nhận biết CO2) 2CO2 + Ca(OH)2  Ca(HCO3)2

3/ Có tính oxi hóa yếu: khi tác dụng với các chất khử mạnh ( Mg, C)

Mg + CO2 MgO + CO CO2 + C 2CO

III/ Điều chế:

1/ Trong PTN: GV yêu cầu học sinh tự nghiên cứu sau khi nghiên cứu xong

phần muối cacbonat

2/ Trong công nghiệp: GV yêu cầu học sinh tự nghiên cứu sau khi nghe báo

cáo tìm hiểu ảnh hưởng của CO2 đến môi trường của các bạn học sinh nhómIII

C AXITCACBONIC:

*H2CO3 là axít 2 nấc rất yếu, kém bền dễ bị phân huỷ thành CO2 và H2O H2CO3  H+ + HCO3-

HCO3-  H+ + CO3

2-*Tác dụng với dd kiềm  muối Trung hoà: Na2CO3, CaCO3…

Axít: NaHCO3, Ca(HCO3)2…

- Đánh giá kết quả hoạt động:

+ Thông qua quan sát: Trong quá trình học sinh hoạt động cá nhân/nhóm, giáo viên chú ýquan sát để kịp thời phát hiện những khó khăn, vướng mắc của học sinh và có giải pháp hỗ trợhợp lí

 

