Thông qua các hoạt động tạo hình còn giúp trẻ có khả năng thể hiện cảmxúc, sáng tạo trong các hoạt động như vẽ nặn, xé dán, trang trí, in dập, chắpghép, thổi màu, làm đồ chơi...bằng việc
Trang 1I PHẦN THỨ NHẤT: ĐẶT VẤN ĐỀ
1 Lý do chọn đề tài.
Bác Hồ kính yêu nói:
“Một nền giáo dục đẹp, sẽ tạo ra một thế giới đẹp”.
Một thế giới đẹp, là sản phẩm của giáo dục thẩm mỹ”
Trong chương trình giáo dục mầm non thì phát triển thẩm mỹ là một tronglĩnh vực quan trọng nhất để giáo dục toàn diện cho trẻ mầm non Chính vì điều
đó hoạt động tạo hình đóng vai trò vô cùng quan trọng để giúp trẻ phát triển vềmọi mặt như: Thẩm mỹ, đạo đức, trí tuệ, thể lực và lao động Để hoạt động tạohình của trẻ mầm non (đặc biệt là trẻ mẫu giáo nhỡ ) có hiệu quả thì việc lựachọn và sử dụng hợp lí nguyên vật liệu tự nhiên có vai trò rất quan trọng Bởi nógiúp cho trẻ được hoạt động, được khám phá và tạo ra những sản phẩm mà mìnhmong muốn, từ đó giúp cho trẻ thích thú, say mê hơn
Thông qua các hoạt động tạo hình còn giúp trẻ có khả năng thể hiện cảmxúc, sáng tạo trong các hoạt động như vẽ nặn, xé dán, trang trí, in dập, chắpghép, thổi màu, làm đồ chơi bằng việc thể hiện sử dụng những nguyên vật liệuđơn giản, sẵn có và gần gũi để tạo ra sản phẩm Muốn làm được điều đó thìtrong hoạt động tạo hình cần có một nguồn nguyên vật liệu phong phú, đa dạng
về chủng loại, chất liệu và màu sắc Hiện nay giáo viên đã đưa các nguyên vậtliệu thiên nhiên vào cho trẻ sử dụng, nhưng chưa chú trọng đến việc dạy trẻ sửdụng đa dạng các kỹ năng tạo hình mà thường chỉ cho trẻ làm các bài tập cótrong vở tạo hình, hơn nữa vẫn dập khuôn với những nguyên vật liệu được nhàtrường mua sẵn như: Sáp màu, bút màu nước, …vào các hoạt động tạo hình
Trăn trở tình hình thực tế tôi đã mạnh dạn chọn đề tài: “Một số biện pháp
sử dụng kĩ năng và đa dạng nguyên vật liệu giúp trẻ 4-5 tuổi hứng thú tích cực trong hoạt động tạo hình” làm đề tài nghiên cứu trên trẻ tại nhóm lớp.
2 Mục đích nghiên cứu:
Nhằm tìm ra một số biện pháp, hình thức để rèn luyện kỹ năng tạo hình
cho đề tài “Một số biện pháp sử dụng kĩ năng và đa dạng nguyên vật liệu giúp trẻ 4-5 tuổi hứng thú tích cực trong hoạt động tạo hình”
3 Đối tượng nghiên cứu:
“Một số biện pháp sử dụng kĩ năng và đa dạng nguyên vật liệu để giúp trẻ4-5 tuổi hứng thú tích cực trong hoạt động tạo hình” trường mầm non Chu Minh
4 Đối tượng khảo sát, thực nghiệm
- Thực hiện và áp dụng vào trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi trường mầm non Chu Minh
- Số trẻ nghiên cứu là 25 trẻ lớp mẫu giáo nhỡ B1
5 Phương pháp nghiên cứu.
Trang 25.1.Nhóm thu thập xử lý thông tin lý thuyết
- Tìm tài liệu
- Phân tích tổng quát hoá cơ sở lý luận
- Phương pháp thực nghiệm ( khảo sát)
5.2 Nhóm thu thập xử lý thông tin thực tiễn
- Phương pháp quan sát
- Phương pháp điều tra
- Phương pháp đàm thoại
- Phương pháp tuyên truyền
6 Kế hoạch nghiên cứu:
Với đề tài này tôi đó tiến hành nghiên cứu thực nghiệm trong thời gian là
8 tháng bắt đầu từ tháng 9 năm 2020 đến tháng 4 năm 2021
II PHẦN THỨ HAI NHỮNG BIỆN PHÁP ĐỔI MỚI ĐỂ GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
1 Cơ sở lý luận:
Xuất phát từ đặc điểm sinh lý trẻ 4-5 tuổi, từ thực tế giáo dục thẩm mỹ trêntrẻ lớp tôi phụ trách Ở độ tuổi này trẻ bắt đầu sử dụng đôi bàn tay để tạo ra sảnphẩm, bước đầu có thể làm chủ tri giác của mình, biết tập trung tri giác theo sựhướng dẫn của người lớn, khả năng quan sát ghi nhớ có chủ định, các đặc điểmđặc trưng hình thành ở trẻ tương đối đầy đủ (hình dáng, màu sắc…)
Hoạt động tạo hình là một hoạt động học tập mang tính nghệ thuật, ở đó trẻ
sử dụng ngôn ngữ đặc trưng riêng của trẻ: Màu sắc, hình khối, đường nét, bố cục
để phản ánh, miêu tả, giúp trẻ nhận thức thế giới xung quanh và phản ánh thếgiới thông qua các hình tượng nghệ thuật Qua hoạt động tạo hình trẻ được quansát, tưởng tượng, sáng tạo và thể hiện cảm xúc của mình về thế giới xungquanh
Hoạt động tạo hình của trẻ mẫu giáo nhỡ mang tính thụ động, kỹ năng thựchành tạo ra sản phẩm tạo hình còn vụng về, sản phẩm thể hiện theo ý thích, chủquan Vì vậy để trẻ có kỹ năng tạo hình có sự hướng dẫn của cô giáo đặc biệt làkhông thể thiếu các nguyên vật liệu cho trẻ tạo hình Việc lựa chọn nguyên vật liệuvừa đa dạng vừa gần gũi nhưng mới mẻ trong tạo hình sẽ đem đến cho trẻ nhữngtrải nghiệm tích cực hứng thú khi tham gia hoạt động tạo hình
2 Cơ sở thực tiễn
Trẻ mầm non rất nhạy cảm với cái đẹp xung quanh đây là thời kỳ pháttriển những cảm xúc thẩm mỹ đó là những xúc cảm tích cực được nảy sinh khitrẻ được trải nghiệm trực tiếp với cái đẹp thông qua các tác phẩm nghệ thuật
Trang 3trong đó nghệ thuật tạo hình mà trẻ được thể hiện và trải nghiệm là quan trọngnhất, đánh thức được tiềm năng phát triển thẩm mỹ đầu đời cho trẻ Hoạt độngtạo hình là một hoạt động quan trọng đối với trẻ 4 tuổi trong trường mầm non,trẻ ở độ tuổi này rất yêu thích, ham muốn được trải nghiệm, sáng tạo vì trẻ đãđược làm quen ngay từ lứa tuổi nhà trẻ.
Để giúp trẻ có không gian ý tưởng thỏa sức sáng tạo, phát triển khả năngtạo hình thì nguyên vật liệu có vai trò vô cùng quan trọng Trong mỗi hoạt độngtôi luôn chuẩn bị nguyên vật liệu cho trẻ được tạo ra các sản phẩm theo khảnăng của mình Thông qua các hoạt động đó, tôi quan sát, ghi chép tên trẻ, pháthiện ra đa số trẻ rất hứng thú khi được hoạt động tạo hình, nhưng sự hứng thúcủa trẻ giảm dần ở buổi hoạt động thứ hai, thứ ba vì những nguyên vật liệu trẻ
sử dụng lại nhiều lần không thay đổi Là một giáo viên tôi luôn tận tụy và sángtạo với công việc, trang trí, tạo môi trường cho trẻ hoạt động, tuy nhiên vẫn gặpphải một số khó khăn về kinh phí, hạn chế trong cách sáng tạo, tiếp cận mớinguồn nguyên vật liệu, xây dựng môi trường chưa tiếp cận nhiều phương phápgiáo dục tiên tiến, các nguyên vật liệu cho trẻ hoạt động tạo hình còn chưa đadạng phong phú về chủng loại dẫn đến trẻ hoạt động không hứng thú
3 Khảo sát thực trạng
3.1 Thuận lợi:
Ban Giám Hiệu: Luôn quan tâm giúp đỡ bồi dưỡng về chuyên môn cho độingũ giáo viên, đặc biệt chú trọng nâng cao các điều kiện cơ sở vật chất, tạo điềukiện cho giáo viên nâng cao trình độ chuyên môn
Bản thân là giáo viên có trình độ chuẩn về chuyên môn, nhiệt tình yêu nghềmến trẻ Có khả năng bám sát sự thay đổi tâm lý trẻ, tạo được môi trường hoạtđộng ở lớp phong phú
Có dự kiến - phiên chế chương trình phù hợp với lứa tuổi, các kĩ năng thực
hành cuộc sống được chia về các tháng kế hoạch rõ ràng cho từng chủ đề.
Trong năm 2020- 2021, tôi được phân công vào lớp mẫu giáo nhỡ với tổng
số 25 trẻ/ 2 giáo viên Đa số trẻ trong lớp tôi có hứng thú tạo hình khá
Được sự quan tâm, ủng hộ của phụ huynh đưa con đến lớp và đón đúnggiờ, phối hợp với giáo viên sưu tầm các nguyên vật liệu để cho trẻ học và chơi
3.2 Khó khăn.
* Đối với trẻ
Đa số trẻ là con của những gia đình làm nghề nông nhưng trẻ ít hoặc không
có cơ hội được trải nghiệm và chơi với những nguyên vật liệu tạo hình đa dạng
* Với phụ huynh
Trang 4Do ảnh hưởng của cuộc sống công nghiệp hóa cha mẹ ít có thời gian
“Chơi” với con Quan điểm của đa số phụ huynh muốn con mình phải được họcvới những phương tiện, đồ dùng hiện đại, đắt tiền,
* Đối với giáo viên.
Bản thân tôi là một giáo viên nhiệt tình tâm huyết với nghề nghiệp nhưngtôi rất ngại khi tổ chức cho trẻ hoạt động tạo hình bởi sợ trẻ sẽ làm bẩn quần áo,mất vệ sinh, không an toàn với trẻ
Số lượng %
4.4 Biện pháp 4: Làm tốt công tác phối kết hợp với phụ huynh
5 Biện pháp thực hiện ( Biện pháp từng phần)
5.1 Biện pháp 1: Lập kế hoạch hoạt động tạo hình phù hợp với chủ đề
và mục tiêu giáo dục trẻ theo độ tuổi trong năm học
Trang 5Năm học 2020 - 2021, với quan điểm chỉ đạo của nhà trường là tiếp cậnứng dụng một số phương pháp giáo dục tiên tiến vào tất cả các hoạt động nhằmnâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ để đáp ứng với xu thế đổi mới giáodục hiện nay Nhận thức được điều đó, ngay từ đầu năm học, tôi đã thảo luận,bàn bạc với đồng chí giáo viên cùng lớp, khảo sát thực trạng về kỹ năng, khảnăng thực hiện và sử dụng các nguyên vật liệu tạo hình để chúng tôi cùng nhaulập kế hoạch theo chủ đề, sự kiện phù hợp với mục tiêu đề ra Khi xây dựng kếhoạch hoạt động, tôi đưa ra các tiêu chí sau:
- Tiếp cận ứng dụng các phương pháp giáo dục tiên tiến vẫn đảm bảo mụctiêu của môn học theo độ tuổi, từ dễ đến khó, từ đơn giản đến phức tạp, đảm bảotính logic, có lộ trình, dự án cụ thể với từng chủ đề, kế hoạch, chuẩn bị phù hợpvới năng lực và nhu cầu mong muốn của trẻ
- Lựa chọn bài phù hợp với khả năng của trẻ, đề tài đảm bảo tính vừa sứccủa độ tuổi, luôn luôn làm mới các đề tài tạo hình, đồ dùng nguyên liệu phảiđảm bảo tính gần gũi với trẻ, được tận dụng từ thiên nhiên, dễ tìm kiếm và đảmbảo tính an toàn vệ sinh trong quá trình trải nghiệm sáng tạo cho trẻ
- Thông qua đề tài trẻ phát huy được khả năng cá nhân, hợp tác, chia sẻvới bạn và với cô Trẻ thích khám phá tìm tòi trải nghiệm và yêu cái đẹp
- Kế hoạch giáo dục giúp trẻ tích cực, hứng thú trải nghiệm sáng tạo vớicác tác phẩm tạo hình, nguyên liệu luôn luôn mới, thu hút được trí tò mò củatrẻ Việc lập kế hoạch không quá khó nhưng để có một kế hoạch tốt tôi luônlắng nghe và chia sẻ, trao đổi kinh nghiệm với các bạn đồng nghiệp cùng lớp,cùng tổ chuyên môn, các bạn đồng nghiệp trường bạn, các trang mạng Pinteres,các phương pháp giáo dục tiên tiến như Reggio emilia để cải thiện và làm mới
kế hoạch giáo dục tạo hình tại nhóm lớp phụ trách Được sự chỉ đạo hướng dẫn,giúp đỡ bằng nhiều hình thức như tập huấn chia sẻ các tài liệu, các trang mạng,các tài liệu của phương pháp giáo dục tiên tiến của ban giám hiệu nhà trường.Tôi đã mạnh dạn bước đầu ứng dụng một số đề tài tiếp cận các phương phápgiáo dục tiên tiến như Montessori, Steam, Reggio Emilia vào hoạt động tạo hìnhcho trẻ tại lớp tôi Khi xây dựng được các đề tài theo từng chủ đề, tôi dự kiếnsưu tầm nguồn nguyên vật liệu phù hợp để thực hiện trong cả năm học Cụ thể:
Trang 6- Cát màu, khung tranh
- Màu nước, 1 số loại lá
- Hạt gạo nhuộm màu, khuôn hình mặt bé,
- Bìa cattong, hạt đậu các loại, hạt kim sa, keo sữa
11
- Tạo hình khung ảnh bố
- Trang trí thiệp tặng cô
- Thiết kế trang phục áo
dài.
- Que kem, bìa cattong, kẹp màu, cành khô Lá cây các loại, hoa hồng, hoa giấy, giấy nhún len màu, bìa màu, dây gai
- Giấy cói, lá cây, cành cây khô, dây trang kim, len màu, lá cọ, bông lau.
- Chắp ghép ngôi nhà
bằng que diêm
- Tạo hình ngôi nhà cao
tầng tư que kem
- Que diêm, bìa cát tông, cành cây khô, keo, giấy màu, vải dạ
- Bìa cát tông, que kem, len màu, vải dạ, keo sữa.
- Một số loại lá cây, màu nước, cọ lông,
Trang 7- Đan long mốt tạo hình
các con vật từ lan giấy
- Tạo hình từ giấy: Quạt
giấy, máy bay, con hạc,
con thuyền
- Lan giấy, hình các con vật, khủng long, cua, cá nhím, thỏ , keo sữa.
- Giấy màu cắt thành các khổ phù hợp.
5
- Làm sách, truyện sáng
tạo từ giấy và các hình
ảnh từ họa báo
- Lá cây, cỏ nhựa, giấy màu, bút
dạ, keo, dập ghim, dập lỗ, keo sữa
5.2 Biện pháp 2: Sưu tầm đa dạng nguyên vật liệu tạo hình làm phong phú
“kho”nguyên vật liệu của lớp
Trong cuộc sống hiện nay, các phế liệu trong sinh hoạt gia đình vô cùngphong phú: lõi giấy vệ sinh, các hộp bánh kẹo, các túi nilon, các lon đồ hộp, …
Sự đa dạng của nguyên vật liệu tạo hình nhằm khuyến khích tính chủ động sángtạo của trẻ Thực tế cho thấy, trước đây tôi thường lựa chọn, sử dụng các nguyênvật liệu mua sẵn như: giấy (giấy màu, giấy để vẽ), sáp màu, hồ dán, đất nặn,
để thực hiện các bài tạo hình trong chương trình mà chưa chú trọng đến việc sửdụng nguyên vật liệu tự nhiên Vì thế trẻ thường thụ động, tạo hình theo mẫucủa cô, chưa có nhiều sáng tạo, chưa có ý tưởng riêng của mình, nên chưa pháttriển được năng khiếu tạo hình của trẻ Để nâng cao tính chủ động sáng tạo của
cá nhân trẻ trong hoạt động tạo hình và rèn luyện kĩ năng tôi đã sưu tầm rấtnhiều nguồn nguyên vật liệu để làm “kho” Tôi đã tận dụng nguyên vật liệu có
Trang 8sẵn trong thiên nhiên, ở xung quanh trẻ, gần gũi đối với đời sống Tôi lựa chọncác nguyên vật liệu phù hợp với nội dung hoạt động, đảm bảo các yếu tố sau:
+ Phải đẹp mắt, hấp dẫn trẻ
+ An toàn với trẻ: Không nhọn, không có cạnh sắc, không độc hại,…+ Dễ bảo quản hay cất giữ, dễ cầm: (phù hợp với tầm tay của trẻ)
+ Dễ cung cấp kinh nghiệm bao gồm cả giác quan
+ Tạo cơ hội để lựa chọn và sắp xếp nguyên vật liệu khi hoạt động
+ Đảm bảo vệ sinh sạch sẽ: Tôi và trẻ thực hiện việc lau, rửa lá cây, đásỏi sạch sẽ, phơi khô cho ráo nước, để nơi thoáng mát, tránh ẩm mốc, vi khuẩnxâm nhập…
Sau khi đã sưu tầm được tôi phân loại, sắp xếp vào “kho” vật liệu tại góc tạohình Các nguyên liệu được để vào trong hộp, rổ Tôi tận dụng những hộp bìacattong tạo ra những chiếc hộp để đựng các nguyên vật liệu riêng biệt, bọc giấyđồng bộ có gắn ký hiệu và tên nguyên liệu giúp trẻ khi hoạt động có thể lấy, cất
và sử dụng dễ dàng khi chơi với các nguyên vật liệu cũng như khi sưu tầm được.Tôi tiến hành phân loại (mỗi hộp đựng một loại nguyên vật liệu khác nhau)
Ví dụ: Hộp đựng lá cây; hộp đựng đá sỏi; hộp đựng cát…
Môi trường đẹp cũng là một yếu tố trực tiếp tác động cho trẻ khả năngsáng tạo Khi có đa dạng nguồn nguyên vật liệu thì việc bố trí sắp xếp vào góctạo hình sao cho phù hợp Tôi thiết kế, sắp xếp hài hòa, thường xuyên thay đổitheo chủ đề nhỏ hợp lý, kích thích trẻ quan sát, tạo được sự chú ý hấp dẫn lôicuốn trẻ, với các góc mở sản phẩm chủ yếu là của cô và trẻ tự làm từ các nguyênvật liệu có sẵn và sưu tầm được Tạo cho trẻ cơ hội khám phá tìm tòi, sáng tạocái mới Hàng ngày cho trẻ lựa chọn các nguyên vật liệu để trẻ thể hiện tùy theo
ý muốn, qua đó trẻ được học và phát triển những kĩ năng cơ bản Trẻ được vẽ,cắt, xé dán, nặn, in đồ dập… theo sự tưởng tượng của chính mình
Tôi nhận thấy rằng, từ khi có “Kho” nguyên vật liệu tôi đã hoàn toàn chủđộng khi hướng dẫn trẻ tạo hình ra các sản phẩm Với trẻ được tiếp xúc vớinhiều nguyên vật liệu sẽ thỏa sức sáng tạo ra những gì mình thích Vì vậy mà trẻchủ động, tích cực, tự tin tham gia vào các hoạt động
5.3 Biện pháp 3: Sử dụng đa dạng kỹ năng các hoạt động trong tạo hình bằng nguồn nguyên vật liệu mở
Hoạt động tạo hình bao gồm nhiều hoạt động như: Vẽ, in đồ dập, nặn vàđiêu khắc, xé dán, cắt Tôi đã tổ chức hướng dẫn trẻ các hoạt động tạo hình sửdụng đa dạng kỹ năng và nguyên vật liệu cụ thể như sau:
* Đa dạng kỹ năng trong hoạt động vẽ:
Trang 9Tôi luôn chú ý tăng cường trải nghiệm các kĩ thuật và phương tiện tạo
hình đa dạng khi tổ chức cho trẻ vẽ như: vẽ trên các loại chất liệu khác nhau, sửdụng đa dạng các loại màu sáp, màu dạ, màu nước…
Ngoài ra, tôi còn hướng dẫn trẻ nhận biết và hiểu hơn về đường nét (dài,ngắn, chiều ngang, chiều dọc, đừng chéo, lượn sóng, răng cưa, liền, ngắt quãng…)Đường nét thể hiện niềm vui hoặc tâm trạng, cảm xúc của trẻ: Đường hạnh phúc,mầu hạnh phúc hoặc đường nét nhảy nhót, hào hứng, buồn… Nhận biết về hình
vẽ: Là hình các đối tượng như con người, động vật, thực vật, đồ vật, các hiện
tượng tự nhiên Giúp trẻ biết cách diễn tả trạng thái các hình vẽ có sự sống độngnhư người hoặc động vật đang đi, chạy, nhảy…Trạng thái vui, buồn Trong quátrình tổ chức, tôi sử dụng thay đổi hình thức để lắng nghe một đoạn nhạc, trẻ cóthể hình thành các ý tưởng và bức tranh theo con mắt trẻ thơ của mình Trẻ cóthể vẽ những bức tranh theo cách mà âm nhạc tạo cảm xúc trong trẻ Bố trí trẻhoạt động cá nhân, hoạt động theo nhóm để cùng tạo ra một sản phẩm
Ví dụ 1: Đề tài vẽ về biển (Đề tài)
+ Chuẩn bị: Giấy, khung hình mica, khung tranh bằng nilong, bút dạ, bútlông, màu nước, khăn, khay, bản nhạc âm thanh về biển
+ Hình thức tổ chức: Tổ chức trên tiết học, trẻ hoạt động cá nhân, hoạtđộng theo nhóm để cùng nhau tạo ra một sản phẩm
Ví dụ 2: Vẽ hoa, bàn tay trên cát
Chuẩn bị: Bàn ánh sáng, cát, đèn pin
Hình thức tổ chức: Tổ chức trong hoạt động góc: Tôi hướng dẫn trẻ trải cátlên phía trên mặt bàn ánh sáng, sau đó vẽ hình bông hoa theo ý tưởng của mình.Đặt bàn tay lên khay cát màu rồi vẽ theo đường viền của bàn tay
Ví dụ 3: Vẽ bóng con vật
- Chuẩn bị: Đèn led, đèn pin, giấy vẽ, các con vật bằng nhựa, màu sáp
- Hình thức tổ chức: Thực hiện trong hoạt động góc Cô bật đèn chiếu,chiếu vào các con vật để bóng các con vật con trên giấy sau đó cô hướng dẫn trẻdùng màu đậm đi nét theo đường bao của bóng các con vật sau đó trẻ vẽ thêmcác chi tiết phụ cho hoàn thiện bức tranh Cuối cùng dùng bút để tô màu bứctranh cho đẹp
* Đa dạng kỹ năng trong hoạt động in đồ họa đơn giản (in dập)
- In tạo hình bằng các phương tiện sẵn có:
Ví dụ 1: Sáng tạo các con vật từ vân tay (mẫu)
+ Chuẩn bị: Nguyên vật liệu để trẻ tạo hình các con vật từ vân tay: Màunước, bút dạ, màu đen, tăm bông, khăn lau tay, giấy đủ cho số trẻ
Trang 10+ Hình thức tổ chức: Hoạt động học, cách tiến hành cô hướng dẫn trẻdùng vân tay có kích thước khác nhau, những vân tay to của ngón tay cái, ngóntay trỏ cô sẽ sử dụng làm thân con vật, vân tay nhỏ của ngón tay út cô làm đầucon vật Muốn tạo thành thân hình con vật cô chấm mặt trong các ngón tay vàomàu và in xuống tờ giấy Cô đã tạo ra những bộ phận nào cho con vật rồi? Sau đócác con có thể dùng bút, hoặc tăm tre, tăm bông, vẽ thêm chi tiết mắt mũi miệngtai… Để tạo thành con vật thật đáng yêu Các con vật được cô sắp xếp cân đối,hài hòa tạo nên bức tranh về con vật đẹp mắt.
Ví dụ 2: In hình từ lá cây (Mẫu)
+ Chuẩn bị: Lá cây các loại, màu nước, bút lông
+ Hình thức tổ chức: Tổ chức hoạt động học Cô hướng dẫn trẻ lấy chiếc
lá cây mình thích, sau đó dùng bút lông chấm và màu và tô vào mặt trong lá cây,sau đó in mặt trong lá cây xuống giấy
- Tạo mẫu in từ các phương tiện đơn giản:
* Đa dạng kỹ năng trong hoạt động xé dán, làm đồ thủ công – handmade
Đồ handmade (hay còn gọi là đồ thủ công) là những đồ được tự làm bằngtay từ những nguyên vật liệu sẵn có, qua sự tỉ mỉ, khéo léo của trẻ thực hiện đểtạo ra được những món đồ xinh xinh, độc đáo
- Tạo sản phẩm Handmade với các vật liệu tái sử dụng, vật liệu thiênnhiên:
Để tạo ra một sản phẩm tạo hình đẹp, thì nguyên liệu để tạo ra sản phẩm
đó phải có sự chuẩn bị chu đáo, linh hoạt của giáo viên là một phần rất quantrọng, nguyên liệu cần đảm bảo tính hấp dẫn, lôi quấn, thu hút, dễ làm, tiện dụng
và thân thiện trong mọi lĩnh vực để giúp trẻ tạo thành tranh ảnh, con vật đẹp vàđộc đáo
Ví dụ 1: Làm tranh từ đá, sỏi
+ Chuẩn bị: Viên đá cuội, tranh nền, bút vẽ, nguyên vật liệu tạo hình…+ Hình thức tổ chức: Tổ chức trong hoạt động góc, trẻ thực hiện theo cánhân, theo nhóm
Ví dụ 2: Sáng tạo con vật từ lá cây (đề tài)
+ Chuẩn bị: Giấy bìa có gắn những cọng cây khô, lá xà cừ, lá cây phượng,
lá bưởi, băng dính 2 mặt, keo sữa, hột hạt
+ Cách thực hiện: Tổ chức trong hoạt động học Trẻ xếp các lá phượng, lábưởi tạo thành hình cánh con công, cắt lá xà cừ làm thân và mắt Sau đó trẻ lấykeo sữa gắn các hình đã sắp xếp rồi gắn lên giấy bìa Ngoài ra để bức tranh có
sự sáng tạo, hoàn chỉnh hơn trẻ có thể dùng bút màu vẽ thêm mây, chim và cây
Trang 11cỏ, sau đó tô nền tranh cho bức tranh sinh động hơn Bằng cách xếp như vậy trẻ
có thể sáng tạo được rất nhiều loạihoa khác nhau
Ví dụ 3: Trang trí khuôn mặt bằng các nguyên vật liệu mở (Đề tài)
+ Chuẩn bị: Đĩa nhựa, dây duy băng, sợi len, mùa nước, hột hạt
+ Hình thức tổ chức: Tổ chức hoạt động hoc:
Ví dụ 4: Tạo hình người hình que từ cành cây khô (Mẫu)
+ Chuẩn bị: Cành cây khô, keo sữa, màu nước, giấy
+ Hình thức tổ chức: Tổ chức hoạt động học Cho trẻ quan sát mẫu, cho trẻnhận xét về tranh mẫu, bức tranh tạo hình gì? cách xếp các cành khô như thế nào?Thân cố xếp cành dài, ở giữa tờ giấy dùng keo sữa dán vào mặt phía sau cành câykhô, sau đó dùng các cành cây khô ngắn hơn làm tay chân, dùng mùa nước vẽthêm đầu mắt mũi Như vậy sẽ tạo thành người hình que mà chúng ta thích…
Ví dụ 5: Tạo hình con vật trên nền túi nước
+ Chuẩn bị: Các khuôn nền pha màu tạo thành nhiều mảng màu nền khácnhau, bút vẽ, khuy, xốp màu, khuy áo, hột hạt…
+ Hình thức tổ chức: Tỏ chức hoạt động góc Cho trẻ khuôn nền pha màu,
và các nguyên vật liệu Hướng dẫn trẻ làm: Lấy bút vẽ hình các con vật mà mìnhyêu thích bên ngoài túi nilong, sau đó trẻ pha màu với dầu rửa bát cho khuy áo,hột hạt, để di chuyển vào các vị trí mắt mũi của các con vật
Ví dụ 6: Gấp quạt giấy (Mẫu)
+ Chuẩn bị: Khay, giấy màu, kim tuyến, băng dính, que gạt lưỡi
+ Cách tiến hành: Đầu tiên cô đặt tờ giấy xuống bàn, gấp mí giấy ở dướilên, dùng các ngón tay miết nhẹ giấy cho thẳng Sau đó lật mặt dưới tờ giấy lêntrên, gấp mí giấy thứ hai bằng mí giấy thứ nhất Lần lượt gấp như vậy cho đếnhết tờ giấy Khi gấp xong cô gấp 2 đầu giấy bằng nhau sao cho trùng khít vàvuốt nhẹ Sau đó cô dùng băng dính lại và gắn que gạt lưỡi vào hai mét của quạt,
cô mở quạt hình tròn
* Sử dụng đa dạng kỹ năng trong hoạt động nặn - điêu khắc:
Nặn là một dạng thao tác trong nghệ thuật điêu khắc, đây là hoạt động màtrẻ rất yêu thích bởi tính chất tương tác trực tiếp với vật liệu Hoạt động nặn giúpcho trẻ hiểu được hình dạng, kích thước, cấu tạo và màu sắc của vật thể ở dạng3D (hình khối trong không gian hiện thực) Qua quá trình nặn, đôi bàn tay trẻcứng cáp cho nên các thao tác tay của trẻ đã trở nên thuần thục, dẻo dai và trẻ cókhả năng sử dụng khéo léo và tinh tế linh hoạt trong mọi công việc thông qua đógóp phần phát triển thể chất Nặn tạo hình kết hợp các vật liệu phong phú từthiên nhiên và các vật liệu sẵn có:
Ví dụ 1: Tạo hình hoa bằng đất nặn
Trang 12+ Chuẩn bị: Đất nặn, bảng nặn
+ Cách tiến hành: Làm mềm đất, chia nhỏ đất, cô xoay tròn làm nhụy hoa,các cánh hoa cô xoay tròn và ấn dẹt xếp xung quanh nhụy hoa, thân hoa cô lấyđất màu xanh lăn dài rồi xếp phía dưới bông hoa Lá hoa cô lăn dài rồi ấn bẹt,gắn lá hoa vào thân cây hoa
Ví dụ 2: Hoạt động nặn khuôn mặt cười:
Tôi đã sử dụng bột mì phối hợp với màu để tạo ra bột mì có màu đỏ cho trẻ nặnkhuôn mặt Không chỉ vậy tôi còn sử dụng mì lui, hột hạt để tạo hình thành tóc,mắt mũi Tôi luôn muốn đảm bảo an toàn cho trẻ nên đã lựa chọn bột mì đảmbảo vệ sinh cho các con trong quá trình trẻ thực hiện tạo ra tính đàn hồi của bộtgiúp trẻ rất hào hứng.Với ý tưởng sáng tạo, đồ dùng dễ kiếm tôi đã sử dụngnhững con lăn vừa với tay của trẻ, hướng dẫn trẻ dùng con lăn bột, dàn đều bộttạo hình khuôn mặt tròn Thông qua hoạt động trẻ hứng thú tạo ra khuôn mặtngộ nghĩnh đáng yêu, trẻ có kỹ năng tạo ra tác phẩm nghệ thuật với các hìnhthức khác nhau, giúp trẻ phát triển trí tưởng tượng, tính sáng tạo trong nghệthuật
Sau khi tôi sử dụng đa dạng các nguyên vật liệu vào các hoạt động tạohình cụ thể, tôi thấy trẻ hào hứng, tích cực tham gia sử dụng đa dạng các nguyênvật liệu, phát triển các kĩ năng như in, thổi màu, kĩ năng sử dụng màu nước, kĩnăng vẽ, phát triển trí tưởng tượng cho trẻ đồng thời rèn luyện các cơ nhỏ ngóntay cho trẻ, tính kiên trì của trẻ Để trẻ của tôi luôn là trung tâm trong mọi hoạtđộng tạo hình động, tôi không áp đặt sản phẩm mẫu và làm mẫu, mà tôi gợi mở
đề tài và khuyến khích trẻ tư duy tìm cách thể hiện sản phẩm theo cách riêng củatừng trẻ
5.4 Biện pháp 4: Làm tốt công tác phối kết hợp với phụ huynh
Để nâng cao hiệu quả giáo dục thì việc phối hợp đồng bộ giữa gia đình vànhà trường là một việc làm hết sức cần thiết Vì vậy ngay từ đầu năm học để phụhuynh hiểu thêm về hoạt động tạo hình, tôi thường xuyên gặp gỡ trao đổi vớicác bậc phụ huynh trong giờ đón, trả trẻ, những buổi tổng kết, ngoại khóathường xuyên mời phụ huynh để tuyên truyền giáo dục, chia sẻ kinh nghiệmgiáo dục của hoạt động tạo hình: Sản phẩm, các kỹ năng, nguyên vật liệu, củatrẻ cho phụ hunh Tuy nhiên có nhiều gia đình thường nhờ ông bà đưa đón cáccon nên ngay từ đầu năm học tôi lập nhóm Zalo của lớp thuận tiện cho việc traođổi thông tin giúp phụ huynh cập nhật kịp thời về các hoạt động ở lớp qua đóphụ huynh có thể cho con ôn luyện các bài học mà cô đã hướng dẫn để củng cốkhắc sâu những kỹ năng tạo hình cho trẻ Tôi chụp ảnh, quay video các hoạt
Trang 13động, sản phẩm của trẻ gửi lên nhóm Zalo để phụ huynh được xem qua đó phụhuynh cũng có những hiểu biết sơ đẳng để hướng dẫn con ôn luyện ở nhà.
Cũng từ đó phụ huynh trẻ trong lớp tôi phụ trách thấy gần gũi, quý trọng
cô giáo hơn thể hiện rõ qua sự ủng hộ nhiệt tình của 100% các phụ huynh có conđang gửi tại lớp tôi, bằng các đồ dùng cũng như các nguyên liệu khác, như lácây, hộp, và đã thu xếp thời gian đến tham gia các buổi ngoại khóa cùng con.Trước tình hình dịch bệnh covid phức tạp, trẻ tạm dừng đến trường đểphòng chống dịch Để thuận lợi cho việc các con ở nhà mà vẫn có thể tiếp thuđược những kiến thức thì tôi kết hợp với phụ huynh ở lớp xây dựng kế hoạchdạy online cho trẻ: Qua các kênh You tobe, PM Zoom, và nhóm zalo của lớp.Giáo viên là người hướng dẫn, phụ huynh giúp các con hoàn thiện và trả bài cho
cô bằng phương pháp chụp ảnh, quay video gửi lên nhóm hoặc trang cá nhâncủa cô, cô nhận xét và khen ngợi, động viên khích lệ trẻ
VD: Qua PM Zoom tôi hướng dẫn trẻ cách làm con nghé ọ từ lá cây( Lá
mít, lá bàng, lá đa), có video hướng dẫn Phụ huynh chuẩn bị 1 trong các loại lá
đó và cho con làm theo hướng dẫn của cô sau đó chụp ảnh, quay video gửi lênnhóm cho cô và các bạn cùng xem
Tôi đã kết hợp với phụ huynh cách làm cũng như lựa chọn các nguyên vậtliệu phù hợp với bài, chủ đề Để phụ huynh sưu tầm các nguyên vật liệu và gợi
mở giúp đỡ trẻ trong quá trình thực hiện
Từ việc phối kết hợp với phụ huynh trong việc chăm sóc và giáo dục trẻ,tạo cho trẻ sự tự tin, giúp trẻ và động viên trẻ vượt qua những khó khăn mà trẻgặp phải, động viên trẻ kịp thời khi trẻ hoàn thành sản phẩm tạo hình Những kỹnăng của trẻ sẽ tốt khi trẻ có sự giúp đỡ của cô giáo và cha mẹ trẻ
rõ qua bảng đối chứng sau ( đánh giá khảo sát 25 trẻ):