Trong hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ năm học 2022- 2023 của Sở GDPhòng GD&ĐT Huyện Ba Vì đã khuyến khích các trường mầm non đẩy mạnhviệc ứng dụng các phương pháp giáo dục tiên tiến, hiện đ
Trang 1ỦY BAN NHÂN DÂN HUYỆN BA VÌ TRƯỜNG MẦM NON THÁI HÒA
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
VẬN DỤNG PHƯƠNG PHÁP STEAM VÀO THIẾT KẾ CÁC
DỰ ÁN TRẢI NGHIỆM SÁNG TẠO CHO TRẺ MẦM NON 5-6 TUỔI
Lĩnh vực : Giáo dục mẫu giáo Cấp học : Mầm non
Tên tác giả : Phùng Thị Lý Đơn vị công tác : Trường mầm non Thái Hòa Chức vụ : Giáo viên
Trang 2II.Mục đích nghiên cứu sáng kiến kinh nghiệm 3/22
* Biện pháp 1: Nghiên cứu và Bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ tìm
hiểu về phương pháp STEAM
7/22
*Biện pháp 2:Lập kế hoạch ứng dụng phương pháp STEAM vào thiết
kế các dự án trải nghiệm sáng tạo cho trẻ 5tuổi tại trường mầm non
8/22
.* Biện pháp 3: Xây dựng môi trường phù hợp để có thể ứng dụng
phương pháp STEAM cho trẻ trải nghiệm.
12/22
* Biện pháp 4: Áp dụng phương pháp STEAM vào cáchoạt động 17/22
5: Tuyên truyền kết hợp với phụ huynh ứng dụng phương pháp
STEAM cho trẻ 5 tuổi trải nghiệm.
19/22
Trang 3đầu có sự lan tỏa với nhiều hình thức, cách thức thực hiện, tổ chức hỗ trợ khácnhau Hai yếu tố cốt lõi của STEAM là sự kết hợp và tính thực tế Thay vì chỉhọc thông qua những giáo trình khô khan và chủ yếu là học thuộc lòng thì trẻđược tiếp xúc với các vấn đề thực tế, đồng thời tự tìm ra hướng giải quyết.Những kiến thức mà học sinh tiếp thu cũng rất sát với thực tế và hoàn toàn cóthể áp dụng trong cuộc sống Việc liên kết kiến thức một cách liền mạch sẽ giúpngười học có sự chuẩn bị vững vàng cho nghề nghiệp trong tương lai Bên cạnh
đó, nhiều nghiên cứu cũng chỉ ra trẻ được tiếp xúc với phương pháp STEAMthường có tư duy logic và sáng tạo hơn
Trong hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ năm học 2022- 2023 của Sở GDPhòng GD&ĐT Huyện Ba Vì đã khuyến khích các trường mầm non đẩy mạnhviệc ứng dụng các phương pháp giáo dục tiên tiến, hiện đại phù hợp vào cáchoạt động giáo dục trẻ như mầm non , STEAM Đây chính là cơ sở để trườngmầm non nơi tôi công tác tổ chức tập huấn, khuyến khích đội ngũ giáo viênnghiên cứu tìm hiểu về phương pháp STEAM Là một giáo viên với hơn 10 nămkinh nghiệm và không ngừng học hỏi, tôi thấy đây là một phương pháp giáo dụcthú vị, phát huy được nhiều tiềm năng, khơi dậy sự sáng tạo trong mỗi bản thântrẻ mầm non.Đồng thời STEAM trang bị cho người học nói chung, những trẻmầm non khi được ứng dụng phương pháp STEAM nói riêng có những kỹ năng
về tư duy phản biện và giải quyết vấn đề; kỹ năng làm việc theo nhóm; khả năng
tư duy chiến lược và định hướng mục tiêu; kỹ năng quản lý thời giannhằm đápứng nhu cầu của một nền kinh tế thế kỷ 21 STEAM đem đến cho trẻ những cơhội trải nghiệm, những kiến thức kĩ năng trong thực tế trong cuộc sống và tạo ranhững sản phẩm có ý nghĩa Khuyến khích trẻ khám phá tìm tòi : Con biết gì vềnó? Muốn biến thêm gì? Làm thế nào để biết? ,Đặc biệt hơn giúp trẻ phát huynăng lực, tư duy sáng tạo,tư duy logic và khả năng giải quyết vấn đề và khơi dậyniềm yêu thích của trẻ đến với các bộ môm như: Khoa học, công nghệ, toánhọc ,làm tiền đề cho thuận lợi cho các bậc học sau
Đặc điểm tư duy của trẻ mầm non nói chung và trẻ mẫu giáo 5 tuổi nóiriêng là tư duy trực quan Vì thế trẻ không học lý thuyết, qua những lời nóisuông, giảng giải mà chúng học qua chính những trải nghiệm - thực làm, thựchọc.Con đường tới STEAM là vô cùng thú vị Khi quan sát một đứa trẻđược trảinghiệm cùng STEAM sẽ thấy chúng tập trung, say sưa, trí tưởng tượng đượcsáng tỏ, trí tò mò được thỏa mãn và hơn hết tình yêu, niềm đam mê với khoa học
và công nghệ được nảy sinh
Lợi ích, hiệu quả của phương pháp giáo dục STEAM là vô cùng lớn nhưngtrên thực tế việc ứng dụng vào trong các hoạt động giáo dục trẻ đối với giáo viên
Trang 4mầm non lại có những khó khăn, bất cập riêng như: Cách dạy tích hợp nhiều bộmôn là hoạt động còn khá mới mẻ với nhiều giáo viên.Đa số giáo viên mầm non
đã quen với cách dạy truyền thống,nhiều giáo viên lớn tuổi thì ngại không muốnđổi mới, một số giáo viên trẻ lại không có nhiều kinh nghiệm Do vậy, giáo viên
sẽ gặp nhiều khó khăn trong việc thay đổi tư duy, suy nghĩ của mình khi dạy họctheo phương pháp STEAM Bởi chương trình giáo dục thông thường ít có sự kếtnối giữa các lĩnh vực Khoa học, Công nghệ, Kỹ thuật, Nghệ thuật và Toánhọc.Điều này tạo ra khoảng cách lớn giữa lý thuyết và thực hành, ứng dụng thựctế
Làm thế nào để có thể ứng dụng phương pháp giáo dục STEAM vào trongcác hoạt động giáo dục trẻ mầm non? Làm thế nào để giáo viên mầm non nhưchúng tôi có thể mạnh dạn, tự tin, chủ động lồng ghép những hoạt động thú vịcủa STEAM cho trẻ mầm non một cách phù hợp nhất? Đặc biệt làm sao pháthuy tính tích cực, chủ động phát huy tính sáng tạo, loogic của trẻ được trảinghiệm nhiều hơn nữa Đó là những câu hỏi để tôi suy nghĩ đi tìm đáp án.Khiđược ban giám hiệu nhà trường phân công dạy trẻ ở độ tuổi mẫu giáo 5-6 tuổitôi nhận thấy trẻ rất tò mò, có nhu cầu khám phá cao, rất thích cô tổ chức nhữnghoạt động trải nghiệm Do đó, tôi mạnh dạn nghiên cứu, khai thác sâu vào đề tài:
“Vận dụng phương pháp STEAM vào thiết kế các dự án trải nghiệm sáng tạo cho trẻ mẫu giáo tuổi tại trường mầm non”
II Mục đích nghiên cứu
Tôi nghiên cứu đề tài này, nhằm mục đích cho trẻ làm quen với phươngpháp giáo dục STEAM, trẻ tham gia các hoạt động và sự tích hợp sáu nội dung.Sáng tạo,tự tin,giải quyết vấn đề, kiên trì, tập trung, hợp tác
III Đối tượng nghiên cứu và áp dụng
1 Đối tượng nghiên cứu
31 trẻ 5 Tuổi lớp A1 trường Mầm non Thái Hòa
- Trẻ mẫu giáo trường mầm non Thái Hòa
VI Phương pháp nghiên cứu
Trong quá trình đi sâu vào nghiên cứu và thực hiện đề tài này tôi đã sửdụng các phương pháp sau:
Trang 5-Phương pháp nghiên cứu:Nghiên cứu các loại sách, tài liêu hướng dẫn tổchức hoạt động giáo dục Steam cho giáo viên mầm non
-Phương pháp: Điều tra lấy số liệu của trẻ
-Phương pháp thực hành lên kế hoạch đưa nội dung nghiên cứu vào chươngtrình giảng dạy thực tế của lớp mình để bổ sung các biện pháp phù hợp
- Phương pháp nghiên cứu thực tiễn: quan sát, đàm thoại
- Phương pháp so sánh đối chiếu kết quả đạt được
- Phương pháp cho trẻ thực hành, trải nghiệm
STEAM viết tắt của các từ Science (khoa học), Technology (công nghệ),Engineering (kỹ thuật), Art (nghệ thuật) và Math (toán học) là phương pháp họcđược áp dụng đầu tiên tại Mỹ với đặc điểm cung cấp kiến thức toàn diện củanăm lĩnh vực: Khoa học, Công nghệ, Kỹ thuật, Nghệ thuật và Toán học Điểmnổi bật của STEAM là kết nối, liên hệ thông tin giữa các lĩnh vực vào trong thựctế.Các thí nghiệm, hoạt động thực tiễn thường xuyên diễn ra để các em có thểthảo luận, tự rút ra kết luận và ghi nhớ sâu sắc
Đặc điểm tư duy của trẻ mầm non là tư duy trực quan Vì thế khi cho trẻquan sát và thực hiện một thí nghiệm khoa học nên đặt câu hỏi để trẻ tự nói ranhững thay đổi, những hiện tượng mà trẻ nhìn thấy, nghe thấy Tránh giải thíchdài dòng về nguyên lý khoa học, mà hãy tập trung vào giúp trẻ phát hiện nhữngthay đổi, những diễn biến của hiện tượng
Lưu ý khi đặt các câu hỏi cho trẻ nên là những câu hỏi ở dạng “mở” để trẻ
có thể trả lời được, tránh những câu hỏi mà trẻ chỉ là lời “có” hoặc “không Nênhỏi những câu hỏi giúp trẻ huy động vốn kinh nghiệm, hiểu biết như: Con gìđây? Con biết gì về quả cam? …hay các câu hỏi kích thích trẻ tìm hiểu, thửnghiệm như: Tại sao con không thử làm xem?…hoặc khuyến khích trẻ suy luận,phán đoán như: Chuyện gì sẽ xảy ra nếu chúng ta cho 1 ít giấm vào cốc bột nở(baking soda) này nhỉ?…hay khơi gợi trí tưởng tượng cho trẻ kiểu: con có thấyđĩa kẹo bây giờ giống với thứ gì đó mà con đã biết không?
Trang 6Cách tiếp cận dạy học theo phương pháp STEAM chắc chắn không phải lànhiệm vụ dễ dàng nhưng những lợi ích mà STEAM mang lại cho trẻ nhỏ vàtrường học thì rất lớn Trường học sẽ không chỉ là nơi để giảng dạy lý thuyết mà
ở nơi đó những đứa trẻ được trải nghiệm những kiến thức thực tiễn vừa lớnkhôn, trưởng thành, “chơi thông minh và học vui vẻ”
Hoạt động trải nghiệm là một cách học thông qua thực hành,với quan niệmviệc học là quá trình tạo ra tri thức mới trên cơ sở trải nghiệm thực tế, dựa trênnhững đánh giá, phân tích những kinh nghiệm, kiến thức sẵn có Như vậy, thôngqua các hoạt động trải nghiệm, trẻ được cung cấp kiến thức, kỹ năng từ đó hìnhthành những năng lực, phẩm chất và kinh nghiệm,đồng thời được sử dụng như làmột hình thức, một phương pháp, quan điểm giáo dục ở nhiều nước trên thếgiới Các nhà giáo dục dựa vào trải nghiệm như là cách phát triển kinh nghiệmcủa mỗi cá nhân Hoạt động trải nghiệm khiến trẻ sử dụng tổng hợp các giácquan (nghe, nhìn, chạm, ngửi…) để có thể tăng khả năng lưu giữ những điều đãtiếp cận được lâu hơngiúp trẻ có thể tối đa hóa khả năng sáng tạo, tính năngđộng và thích ứng
- Khi thực hiện đề tài này tôi nhận thấy có những thuận lợi và khó khănnhư sau:
2.2 Thuận lợi:
Ban giám hiệu nhà trường luôn tạo mọi điều kiện thuận lợi về cơ sở vậtchất, trang thiết bị, đồ dùng đầy đủ để giáo viên có thể tổ chức các hoạt độnghọc tập, vui chơi nhằm áp dụng phương pháp giáo dục steam cho trẻ
-Bản thân tôi là một giáo viên trẻ luôn yêu nghề mến trẻ, ham học hỏi, traudồi kiến thức, có trình độ nghiệp vụ, chuyên môn vững vàng, ứng dụng CNTTthành thạo thích tìm tòi, sáng tạo
Bản thân được tham gia : được đi dự chuyền đề tiếp cận phương pháp giáo dụcStem” do phòng Giáo dục Huyện tổ chức nên tôi nắm được kiến thức về phương
100% trẻ học đúng độ tuổi, thích tò mò, khám phá nên việc áp dụng phương
Trang 7pháp giáo dục steam cho trẻ được thuận lợi hơn.Trẻ hàng ngày đến trường đượcthực hành trải nghiệm phương pháp giáo dục STEAM mọi lúc, mọi nơi.Trẻ củalớp có nề nếp thói quen tốt trong học tập, khả năng nghe – hiểu và tiếp thunhanh.
- Trẻ ngoan có nề nếp, hứng thú tích cực tham gia các hoạt động học tập
* Đối với phụ huynh đều quan tâm đến sự phát triển của con em mình giáo viênchúng tôi nhân được sự quan tâm hỗ trợ của các bậc phụ huynh đã hưởng ứng
tham gia các phong trào của nhà trường của lớp một cách nhiệt tình, phụ huynhthường xuyên ủng hộ nguyên vật liệu làm đồ dùng dạy học và vui chơi của cáccon
2.3 Khó khăn:
- Khả năng nhận thức của trẻ không đồng đều Hiểu biết của giáo viên về
STEAM còn hạn chế
- Cơ sở vật chất nhà trường đã từng bước hoàn hiện hơn, tuy nhiên phòng
học để đáp ứng cho việc ứng dụng phương pháp STEAM hiện nay cũng chưathể đáp ứng đầy đủ
- Tài liệu tham khảo phương pháp STEAM chưa nhiều, chủ yếu giáo viên
vẫn tự nghiên cứu, tìm tòi trên mạng
- Một số phụ huynh không thực sự hiểu rõ về STEAM để có cách hỗ trợ trẻtốt nhất
2.4 Số liệu điều tra trước khi thực hiện
Nội dung
Trước khi áp dụng giải pháp
Trang 8Khi tôi được học tập tham gia các buổi tập huấn học tập STEAM dophòng tổ chức tôi nhận thấy để áp ứng dụng được phương pháp này vào hoạtđộng khám phá cho trẻ thì bản thân giáo viên phải có vốn kiến thức xã hội rấtlớn và có khả năng ứng dụng công nghệ, sử dụng các vật dụng công nghệ mộtcách thuần thục
Tôi cảm thấy đây là một phương pháp có nhiều hình thức kết hợp rất hay
và sáng tạo Ngoài ra tôi còn tích cực nghiên cứu sách báo, sưu tầm các loạitranh ảnh, xem các kênh truyền hình, truy cập mạng để có vốn kiến thức vềSTEM được đầy đủ và phong phú để ứng dụng vào hoạt động khám phá cho trẻmẫu giáo được tốt hơn Luôn có ý thức học hỏi những người đi trước, dự giờ,tham quan các lớp, trường bạn nhằm trau dồi kiến thức, học những điều hay,điều mới lạ để áp dụng và thực hiện dạy trẻ có hiệu quả nhất với trẻ
Tôi tự nhủ mình phải trân trọng và phát huy được những phương pháp tiên tiến trong hoạt động giáo dục đồng thời không ngừng học tập hơn nữa để đáp ứng được nhu cầu giáo dục của trường chất lượng cao khi tiếp cận với bất
cứ nội dung giáo dục Việc này giúp cho người giáo viên có những kiến thức vàđặc biệt là những hiểu biết về các nội dung cần nghiên cứu, đó chính là cơ sởgiúp cho giáo viên có các căn cứ, có những định hướng trong việc nghiên cứucủa mình.Năm học 2020- 2021, tôi được nhà trường cử tham gia khóa học“Vận dụng phương pháp STEAM trong giáo dục mầm non” do Sở giáo dục vàđào tạo tổ chức Trong khóa tập huấn, tôi đã được tiếp cận với một số các tàiliệu hướng dẫn giáo viên ứng dụng phương pháp giáo dục STEAM giúp tôi có kĩnăng hơn trong việc dạy học
* Biện pháp 2: Lập kế hoạch ứng dụng phương pháp STEAM vào thiết
kế các dự án trải nghiệm sáng tạo cho trẻ 5 tuổi tại trường mầm non.
Căn cứ vào độ tuổi và khả năng của trẻ, căn cứ vào những khó khăn thực tế
ở trường nơi tôi công tác tôi thấy việc giáo viên tại trường còn lúng túng chưasắp xếp, lựa chọn các hoạt động STEAM cho phù hợp chủ đề, phù hợp với độ
Trang 9tuổi và số lượng các bài còn rất ít với nội dung còn sơ sài, chưa đáp ứng đượcyêu cầu đổi mới khi thực hiện theo kế hoạch giáo dục của chương trình giáo dụcmầm non Chính vì vậy, tôi lựa chọn biện pháp xây dựng kế hoạch ứng dụngphương pháp STEAM vào thiết kế các dự án trải nghiệm sáng tạo cho trẻ 5 tuổitại trường mầm non làm cơ sở để bản thân tôi cũng như giáo viên trong lớp cóthể lựa chọn các nội dung phù hợp khi dạy trẻ Để xây dựng được kế hoạch khoahọc và hiệu quả, tôi đã thực hiện theo các bước sau.
- Bước 1: Khảo sát thực trạng, cơ sở vật chất, điều kiện để xây dựng nộidung các dự án
- Bước 2: Nghiên cứu trên mạng và thường xuyên đến các hiệu sách dànhcho thiếu nhi để tìm kiếm các cuốn sách nóiphương pháp STEAM dành cho trẻmầm non Qua quá trình tìm kiếm tôi có lựa chọn một số tuyển tập “STEAMquanh bé”
- Bước 3: Nghiên cứu đặc điểm của trẻ 5 tuổi, căn cứ vào kết quả mong đợicủa trẻ 5 tuổi để lựa chọn nội dung phù hợp
- Bước 4: Căn cứ vào mục tiêu của khối lớp mình đề ra để lựa chọn nộidung hoạt động STEAM phù hợp đối với trẻ mẫu giáo lớn
- Bước 5: Căn cứ vào những chủ đề đã xây dựng từ đầu năm để lồng ghépcác hoạt động STEAM vào bản kế hoạch dự kiến các dự án của lớp mình trongnăm học 2022- 2023
Ví dụ Tháng 10: Tôi đã lựa chọn dự án: “Làm đồ dùng trong gia đình”
lồng vào giờ hoạt động tạo hình Dự án kéo dài từ tuần 1 đến tuần 3 củatháng 10
+ Tôi đã tổ chức học dưới hình thức cho trẻ được trải nghiệm, trẻ có thểdùng các nguyên vật liệu sẵn có tại lớp để làm ra các đồ dùng: ba lô, cờ, làm cầutrượt,… trẻ vừa được chơi, vừa được học trẻ sẽ nhớ nhanh và lâu hơn
- Bước 6: Phác thảo kế hoạch, chia sẻ với đồng nghiệp để lấy sự nhận xét,góp ý của đồng nghiệp, giúp bản kế hoạch phù hợp, sát với tình hình thực tế củalớp.Từ những cách làm trên, tôi đã xây dựng được một bảng kế hoạch các dự án
cụ thể
KẾ HOẠCH DỰ KIẾN CÁC DỰ ÁN STEAM THỰC HIỆN TRONG
NĂM HỌC 2022- 2023 TẠI LỚP MẪU GIÁO 5 TUỔI A1
Làm cầu trượt
1 tuần
1 tuần
Trang 10Sau khi bảng kế hoạch các dự án được xây dựng xong, tôi tiếp tục thammưu với tổ trưởng chuyên môn, hiệu phó phụ trách chuyên môn,từ đồng nghiệp
để xin ý kiến, góp ý chỉnh sửa và hoàn thiện bản kế hoạch một cách hoàn chỉnhnhất và cũng như là sự phê duyệt của ban giám hiệu để bản kế hoạch này của tôi
có thể thực hiện tại lớp trong năm học 2022- 20223 sao cho hiệu quả
* So với cách làm cũ:
Nội dung Khi lập kế hoạch chỉ cần căn
cứ mục tiêu, kết quả mongđợi độ tuổi và đặc điểm của
Khi lập kế hoạch có khảo sát về cơ
sở vật chất, điều kiện để lựa chọnnội dung dạy Bên cạnh những căn
Trang 11trẻ để xây dựng những nộidung dạy trẻ phù hợp chủ đề
cứ đặc điểm trẻ, kết quả mong đợi,mục tiêu và chủ đề thì còn dựa trênnhững nội dung, tài liệu về phươngpháp STEAM để lồng ghép, ứngdụng
Ưu điểm Kế hoạch rõ ràng là cơ sở để
giáoviên thực hiện hoạt độnggiáo dục một cách khoa học,hiệu quả
Kế hoạch rõ ràng, giúp giáo viên tựtin khi ứng dụng phương pháp giáodục hiện đại vào giảng dạy giúp cô
và trẻ phát huy tính sáng tạo, kỹnăng hoạt động nhóm, tự chủ
Hạn chế Chưa phát huy hết tính sáng
tạo, tích cực của cô và trẻ
Không có
=>Kết quả: Tôi có một bản kế hoạch hoàn chỉnh về ứng dụng phương
pháp STEAM vào thiết kế các dự án trải nghiệm sáng tạo cho trẻ 5tuổi tạitrường mầm non trong năm học 2022- 2023 Với việc lập các dự án STEAM và
có sự trải nghiệm sáng tạo sẽ thúc đẩy được sự phát triển của trẻ Bản thân tôi vàgiáo viên trong lớp sẽ chủ động trong việc sưu tầm các nguyên vật liệu, chủđộng trong việc xây dựng các bài giảng, bài soạn từ đó đem lại sự tương tác giữa
cô và trò cao hơn, khăng khít hơn Bản kế hoạch này của tôi đã được áp dụng từtháng 9 đến nay đã có hiệu quả rất tốt và được ban giám hiệu, tổ chuyên môncũng như chị em đồng nghiệp đánh giá rất cao
*Biện pháp 3: Xây dựng môi trường phù hợp để có thể ứng dụng phương pháp STEAM cho trẻ trải nghiệm.
Môi trường cho trẻ hoạt động là nơi có không gian riêng biệt, có nguồnnguyên liệu phong phú, khuyến khích tính độc lập và hoạt động tích cực của trẻ.Đối với STEAM khi tổ chức một dự án không chỉ đòi hỏi kế hoạch rõ ràng, thờigian cụ thể mà còn đòi hỏi một môi trường đáp ứng được các yếu tố để triểnkhai dự án Muốn làm tốt điều đó bản thân tôi đã nghiên cứu cẩn thận các nộidung trong từng dự án để sưu tầm nguyên liệu, đồ dùng, bố trí gócđể tiến hànhxây dựng môi trường theo từng dự án
* Tạo môi trường, bố trí góc chơi phù hợp cho trẻ hoạt động.
Môi trường hoạt động STEAM được xây dựng gắn liền với chủ đề - sự kiện
để trẻ khám phá nên cần có không gian Tùy vào từng dự án tôi đã tạo môitrường rộng hay hẹp để trẻ có thể trải nghiệm Bên cạnh đó, việc liên kết trảinghiệm STEAM giữa các góc chơi cũng giúp kích thích sự sáng tạo và tư duychế tạo, đổi mới cho trẻ
- Ví dụ 1với dự án: Làm chiếc đồng hồ
Trang 12+ Thời gian: Tôi thực hiện trong 4 ngày, tạo môi trường trong 3 gócchơi như:
* Đầu tiền tôi cho trẻ đặc điểm hình dạng, cấu tạo, công dụng của chiếcđồng hồ và cách xem giờ
Ở góc nghệ thuật: ngày đầu tiên tôi sẽ cho trẻ thiết kế, phác thảo ra mô hìnhchiếc đồng hồ với các hěnh dạng khác nhau
Góc khám phá: Ngày thứ 2 cho trẻ tìm các nguyên vật liệu để tạo ra chiếcđồng hồ ( nắp chai, thùng bìa cattong, giấy, bút, thước kẻ, băng dính…….)
Góc toán: Sang ngày thứ 3 tôi sẽ cho trẻ sử dụng các nguyên vật liệu đó vàđối chiếu với bản thiết kế mà trẻ đã tự thiết kế để cùng thống nhất, cùng nhautìm ra ý tưởng để thực hiện Việc lồng ghép giữa các góc chơi được triển khaitrong các ngày giúp cho cuối cùng đến ngày thứ tư trẻ đã tạo ra được sản phẩm
- Ví dụ 2với dự án: Làm ô tô
+ Tôi sẽ tạo 2 góc mở chính như: góc tạo hình và góc STEAM với thời
gian thực hiện là 1 tuần
Với góc tạo hình: Ngày đầu tiên tôi sẽ cho trẻđược xem video, hình ảnh
về những chiếc ô tô từ đó hướng dẫn trẻ thiết kế, phác thảo ra mô hình chiếc
ô tô
Góc STEAM: ngày thứ 2 trẻ tìm hiểu những nguyên liệu tái chế đơngiản như: các loại ống hút nhựa, vỏ hộp sữa, xốp bọt biển, băng dính, cờ,tăm sang ngày thứ 3 tôi sẽ cho trẻ sưu tầm những nguyên vật liệu đơn giản:
vỏ hộp sữa, ống hút, băng dính, tăm,…đến ngày thứ 4 và thứ 5 tôi sẽ hướngdẫn trẻ sử dụng các nguyên vật liệu đã sưu tầm và đối chiếu với bản thiếtkếđể trẻ cùng nhau thảo luận và hoàn thành dự án Qua giờ học trẻ được trảinghiệm, sáng tạo để tự thiết kế và lắp ghép các chi tiết để tạo thành chiếc bèhoàn chỉnh (Phụ lục 2)
=>Từ việc liên kết giữa các góc chơi như vậy tôi thấy trẻ hứng thú hơn từ
đó khơi gợi được trí tò mò và quan tâm của trẻ về thế giới xung quanh Ngoài ratrẻ còn có thể sử dụng chính các sản phẩm mà mình làm ra để chơi tại các góc
* Sưu tầm nguyên liệu, bố trí sắp xếp đồ dùng, đồ chơi các góc:
Mỗi đồ dùng đồ chơi phải phù hợp với độ tuổi của trẻ 5 tuổi và mục đíchgiáo dục trẻ, kích thích trẻ phát triển các lĩnh vực vận động, nhận thức ngôn ngữ,tình cảm và mối quan hệ xã hội STEAM là sự kết hợp liên môn trong đó cókhoa học và công nghệ, đối với trẻ mầm non thì khoa học và công nghệ chỉ lànhững cái đơn giản như: vặn lắp, mở chai, xoáy, sử dụng đơn giản như kéo,xoay,còn yếu tố khoa học trẻ tìm xem với chất liệu này thì có thể làm ra đượccái gì? Ví dụ: với những nguyên vật liệu ở góc xây dựng như: ống hút, nắp chai,
Trang 13hộp sữa, băng dính, bút, dây, xốp trẻ phải tìm hiểu xem những nguyên liệu đó
có thể dính được vào tạo thành ô tô hay không? Với chất liệu nặng hay nhẹ nólàm cho thuyền nổi được hay không? Đôi khi có những đồ dùng có thể tự sưutầm được như: sỏi, lá cây, cành cây, xốp, ông hút nhưng bên cạnh đó có dự ánđòi hỏi những đồ dùng, dụng cụ mang yếu tố về kỹ thuật cao như: ốc vít, cờ lê,
mỏ nết, kìm, búa không những phù hợp với lứa tuổi mà còn không được toquá phải vừa tay cầm của trẻ Với những bộ đồ dùng chuyên biệt đó tôi đã ràsoát, khảo sát ở lớp xem có bao nhiêu, đủ, thừa, thiếu như thế nào để căn cứ đềxuất xin ban giám hiệu mua bổ sung trang bị các bộ học cụ sáng tạo của nhà sảnxuất nhằm lồng phương pháp STEAM vào giảng dạy Bên cạnh đó để sưu tầmđược các nguyên liệu phong phú, trong mỗi dự án tôi đều huy động sự đóng góp,ủng hộ từ phía phụ huynh học sinh, một là tạo sự kết nối giữa cô - trò và giađình trẻ, hai là tạo sự quan tâm của phụ huynh đối với từng hoạt động, từng dự
án Ngoài ra đồ dùng, đồ chơi, nguyên vật liệu trong từng góc được tôi sắp xếp
đểngang tầm mắt trẻ sao cho trẻ dễ lấy, dễ lựa chọn.(Phụ lục 2)
- Ví dụ: Những thiết bị đồ chơi nặng đặt ở dưới, những đồ chơi có nhiều bộ
phận phải đặt theo bộ
- Màu sắc, hình dáng đồ dùng đồ chơi đẹp, hấp dẫn trẻ, đảm bảo an toàn
- Thường xuyên vệ sinh các giá và đồ dùng, đồ chơi sạch sẽ
Các loại đồ dùng của trẻ có nhãn hoặc ký hiệu nhằm phát triển ngôn ngữcho trẻ, giúp trẻ tự lấy đồ dùng mà không cần sự trợ giúp của cô, trẻ có thể tựbảo quản đồ dùng cá nhân của mình Ví dụ: Tôi đã chuẩn bị túi đựng hồ sơđể trẻcất tất cả đồ dùng như: Sách các loại, bút, sáp màu, các sản phẩm vẽ của trẻ
và ghi ký hiệu ngoài bìa Đến giờ học trẻ tự lấy tự mở túi hồ sơ lấy sách cần học
và tự cất gọn gàng, sạch sẽ
* Xây dựng góc STEAM
Căn cứ không gian môi trường lớp học và đặc điểm tâm sinh lý của trẻ tôi
đã nghiên cứu và xây dựng góc STEAM như sau:
- Chọn không gian phù hợp cho trẻ trải nghiệm sáng tạo Tôi đã bố trí gócSTEAM tương đối rộng để trẻ có thể thỏa sức tìm tòi, khám phá sáng tạo Ở trêntiêu đề góc là tên của dự án và có giá kẹp cho trẻ kẹp các bảng thiết kế, đối vớimỗi dự án tôi đã sắp xếp các ngăn tủ để trẻ có thể cất và lấy các dự án một cách
dễ dàng
- Sưu tầm và sắp xếp các đồ dùng, đồ chơi một cách khoa học hợp lý vừavới tầm tay của trẻ.Ở góc này tôi đã thiết kế một mảng tườnggiúp trẻ treo cácdụng cụ thực lên để trẻ có thể nhận biết và lấy cất khi thực hiện nhiệm vụ theotừng dự án: Tua vít,cờ lê, mỏ lết, búa, đinh, kéo răng cưa, kéo to, …Ngoài ra tôi
Trang 14đã sưu tập các thùng bìa cattong, các vật liệu rời, đồ xây dựng, các khối xếp hìnhbằng xốp, gỗ, đắt nặn, giấy, bút, đồ tái chế, dụng cụ đo lường, kính núp và rất
nhiều đồ tận dụng từ thiên nhiên.(Phụ lục 2)
- Được sự quan tâm đặc biệt của ban giám hiệu trong năm học này lớp tôi đã
được bổ sung thêm 4 bàngóc mới phù hợp với kích thước của trẻ 5 tuổi.Từ đâytrẻ được học tập, trải nghiệm và khám phá, qua đó kích thích được sự sáng tạo,rèn luyện được sự khéo léo, bền bỉ, khuyến khích trẻ thực hiện những thửnghiệm mới, luyện tập các kỹ năng cần thiết cho trẻ, dạy trẻ cách giải quyết vấn
đề, cách làm việc theo nhóm và sử dụng công nghệ
* So với cách làm cũ:
Nội dung Xây dựng tạomôi trường
thay đổi theo chủ đề, sựkiện
Xây dựng góc STEAM và các gócchơi thay đổi theo nội dung của từng
dự án Kết hợp với chủ đề (nếu có)
Ưu điểm - Tạo được không khí, kết
hợp với sự kiện trẻ nhậnbiết được chủ đề, sự kiệndiễn ra trong năm qua hoạtđộng thực tiễn
- Tạo được sự liên kết giữa các gócchơi, có sự kết nối giữa các lĩnh vựcKhoa học, Công nghệ, Kỹ thuật,Nghệ thuật và Toán học
- Huy động được tính tích cực củaphụ huynh
- Trẻ rất say mê, thích thú để làm rasản phẩm (Trẻ có thể ngồi cả tiếngđồng hồ mà không thấy nhàm chán)
- Trẻ mạnh dạn, tự tin thuyết trìnhtrước đám đông và phát huy đượckhả năng hoạt động nhóm
Hạn chế - Chưa phát huy được yếu
tố làm việc nhóm
- Chưa phát huy được tínhsáng tạo, tích hợp của cácmôn
Không có
=> Kết quả: Việc xây dựng môi trường học tập, các góc được thiết kế phù
hợp, đồ dùng phong phú đã giúp trẻ phát huy tối đa tính sáng tạo, khả năng tưduytrí tưởng tượng phong phú Sự sắp xếp đa dạng, hấp dẫn ở mỗi góc chơiđềumang đến cho trẻ những hoạt động lý thú và còn giúp cho sự phát triển kỹnăng của trẻ.Trong năm học vừa qua lớp tôi đã may mắn được Ban giám hiệu
chọn làm lớp điểm: “Ứng dựng phương pháp STEAM vào các hoạt động trải nghiệm” Bản thân tôi và các giáo viên trong lớp đã rất cố gắng trang trí lớp,
Trang 15sưu tầm các nguyên vật liệu, tạo cảnh quan môi trường thân thiện gần gũi với trẻ
để trẻ có thể thoải mái hoạt động, tự do sáng tạo và lớp chúng tôi đã đạt giảinhất trong hội thi: “ Xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm” vớichủ đề “Xây dựng trường, lớp mầm non hạnh phúc” tổ chức vào ngày29/11/2022 vừa qua và được Ban giám hiệu nhà trường đánh giá cao
* Biện pháp 4: Ứng dụng phương pháp STEAM vào các hoạt động học
Sau khi đã lựa chọn được những dự án phù hợp tôi sẽ đưa vào lồng ghéptrong các tháng để tổ chức các hoạt động trong dự án đó Trong từng hoạt động
cụ thể cần linh hoạt ứng dựng phương pháp STEAM để đạt được hiệu quả caonhất Tùy theo những dự án khác nhau thì cách thức tiếp cận và tổ chức cho trẻ
là hoàn toàn khác nhau nhưng cần phải có các bước xác định tổ chức chung như:tên gọi, thời gian thực hiện, nội dung phối hợp, chuẩn bị, địa điểm và mục tiêuđạt được sau khi tham gia dự án
* Ứng dụng Steam trong tiết học thường chia làm 2 phần:
- Phần 1 của dự án (phần khám phá) dạy trên hoạt động khám phá
- Phần 2 là dự án( phần chế tạo) sẽ thực hiện trong hoạt động tạo hình
V
í dụ 1: Tháng 11 với dự án: “ Bàn tay Rô bốt” Tôi sẽ chia dự án thành
hai phần thực hiện trên hai tiết học: Hoạt động khám phá và hoạt động tạo hình
* Tên gọi: Bàn tay Rô bốt
*Thời gian: thực hiện trong 2 ngày
* Nội dung phối hợp:
* Chuẩn bị:giấy bìa,ống hút, dây chỉ, băng dính 2 mặt
* Người kết hợp: 3 nhóm ( khoảng 15 trẻ)
* Địa điểm: Trong lớp
+ Phần 1 của dự án (phần khám phá) dạy trên hoạt động khám phá
S: Khám phá: trẻ nắm được cấu tạo bàn tay, các đốt ngón tay, làm thế nào để
các ngón tay cử động được và cách bảo vệ đôi bàn tay
T: Công nghệ:
Sử dụng máy tính xem video cấu tạo và cử động của bàn tay Cho trẻ xem video
về hoạt động của khớp bàn tay ( trong quá trình xem Gv dừng lại ở hình xương bàn tay, giới thiệu cho trẻ cấu tạo xương bàn tay, đếm số đốt xương ở bàn tay).
* Hoạt động tạo hình: “Bàn tay Rô bốt” có thể cử động được
+Phần 2 của dự án ( Phần hoạt dộng tạo hình ) bàn tay Rô bốt có thể cử động được theo yêu tố Steam)
A: Nghệ thuật:
Vẽ thiết kế bàn tay robot Vẽ trang trí bàn tay từ các nguyên vật liệu
M: Toán:
Trang 16Đếm, nhận biết số lượng ngón tay, đốt ngón tay trong phạm vi 10 trẻ sẽ được học về số lượng, đo lường, dài ngắn.
E: Chế tạo:
Quá trình trẻ sử dụng các nguyên vật liệu để chế tạo ra bàn tay robot cử
mặt Đầu tiên bạn đặt bàn tay lên giấy bìa rồi vẽ đường viền theo các ngón tay,sau đó dùng kéo cắt theo các đường viền đó Bạn hãy cắt ống hút ra thành cácđoạn nhỏ và dùng băng dính để dính lên các đốt ngón tay Cuối cùng là phầnluồn dây chỉ vào các ống hút Với đôi bàn tay khéo léo và trí tưởng tượng phongphú, các bạn nhỏ đã tạo ra cho mình chiếc bàn tay rô bốt vô cùng xinh xắn vàcòn rất nhiều hoạt động lý thú khác nữa Được hoạt động, khám phá, lại đượcthỏa sức sáng tạo làm cho trẻ mạnh dạn và tự tin hơn
( Hình ảnh 1)
Ví dụ 2 : Tháng 12 với dự án “Cây xanh ”
* Tên gọi: Cây xanh
* Thời gian thực hiện: Dự án diễn ra trong 1 tuần
* Nội dung phối hợp:kết hợp với phụ huynh sưu tầm các nguyên vật liệu:
hộp sữa, chậu cây, chai nhựa…
* Chuẩn bị:Bút chì, chậu trồng cây, đất, hạt giống, dụng cụ trồng cây
- Trẻ mạnh dạn tự tin, trả lời câu hỏi
- Chia sẻ về việc trồng cây: "Các con có biết tết trồng cây là ngày nàokhông” “Các con đã bao giờ trồng cây vào ngày Tết trồng cây chưa?”.‘’Trồngcây như thế nào nhỉ?’’ “Các con cảm thấy như thế nào khi trồng cây?”.Chia sẻvới trẻ về lợi ích của cây xanh đối với chúng ta “Tại sao lại có ngày tết trồngcây? Tại sao chúng ta lại phải trồng cây? Cây xanh đem lại cho chúng ta lợi íchgì?” Trồng cây xanh nhiều sẽ giúp ngăn chặnlở đất và làm cho không khí tronglành -> làm một việc mà có hai lợi ích như vậy được gọi là một mũi tên trúnghai đích, cô cho trẻ viết câu thành ngữ vào sách bài tập và chia sẻ với các bạn
đã từng làm gì mà một mũi tên trúng hai đích chưa?
Cho trẻ chia sẻ về phương pháp làm không khí trong lành.Ngoài trồngcây ra chúng ta làm gì để không khí trong lành không? Hoạt động mở rộng: suynghĩ về phương pháp làm không khí trong lành, múa hát các bài hát về cây xanh,
Trang 17trẻ đóng kịch về tiếng gọi rừng xanh Trẻ được tham gia vào hoạt động tạo hìnhnhư làm tranh lá cây, in, bồi giấy phế thải làm đồ tái chế Kết thúc dự án, tất cảtrẻ đều được tham gia dự án và giới thiệu kết quả của mình khi tham gia dự án.
(Hình ảnh 2)
Ví dụ 3:Dự án tháng 1: làm bánh trưng ngày tết
* Tên gọi: bánh trưng ngày tết
*Thời gian: thực hiện trong 3 ngày
* Nội dung phối hợp:
* Chuẩn bị: gạo nếp, nhân đỗ, thịt, lá dong, dây rang
* Người kết hợp: cả trường
* Địa điểm: Ngoài sân
* Mục đích hoạt động:
- Trẻ mạnh dạn tự tin, trả lời câu hỏi, trẻ hứng thú tham gia hoạt động
Với dự án: Làm bánh trưng ngày tết với phương pháp Steam với các dự ángần gũi với trẻ ở đó trẻ học được:
- Khoa học: Mục đích giúp trẻ giúp trẻ biết được đặc điểm hình dạng ý nghĩa
hương vị của các nghuyên vật liệu để gói bánh trưng, cách gói bánh trưng trongngày tết
+ Công nghệ: Cô cho trẻ xem video làm cách bánh trưng Trẻ sẽ được cô hướngdẫn các dụng cụ chuẩn bị gói bánh trưng như khuân bánh, dây buộc…
+ Kỹ thuật: Dưới sự hướng dẫn của cô giáo bé sẽ tự tay lấy gạo, đậu xanh, thịtlợn để làm những chiếc bánh chưng
+ Nghệ thuật:trẻ được cô hướng dẫn cách xếp lá dong thành khuân, cách chođâu xanh, gạo, cách buộc lạc đẹp mắt và làm được chiếc bánh chưng hoàn chỉnh+ Toán học: Trẻ biết đong đếm, các dạng hình học như hình vuông của bánhchưng
- Tiết học được sự hưởng tích cực của trẻ, các con hào hứng chuẩn bị công đoạngói bánh chưng, tự tay làm bánh chưng và kết quả sau khi hoàn thành đó là đônglực cô và nhà trường áp dụng phương pháp Steam mỗi ngày
(Hình ảnh 3)
Ví dụ 4: tháng 2 với dự án: “ Khám phá về trứng”
* Tên gọi: Khám phá trứng
* Thời gian thực hiện 2 ngày
* Nội dung phối hợp : cô chuẩn bị trứng cho trẻ khám phá
* Chuẩn bị
-Powerpont hình ảnh về các loài động vật đẻ trứng