kỹ thuật trồng hoa lily trong nhà lưới

kỹ thuật trồng hoa lily trong nhà lưới tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập lớn về tất cả cá...

LỜI MỞ ĐẦU

Với hơn 70% dân số làm nông nghiệp, đối với Việt Nam ngành nôngnghiệp là một trong những ngành kinh tế mũi nhọn Đi cùng với sự phát triển củathế giới, nhà kính (hay đúng hơn là Nông nghiệp công nghệ cao) đã bắt đầu xuấthiện ở nước ta từ những năm cuối thế kỷ XX đầu thế kỷ XXI Và cho đến ngàynay, việc sản xuất rau sạch và các loại hoa cao cấp bằng công nghệ cao đã trở nênphổ biến ở nước ta, đặc biệt ở Đà Lạt – vùng sản xuất rau và hoa trọng điểm của

cả nước Rau sạch và hoa được sản xuất trong các nhà lưới, nhà kính mà ở đó cácyếu tố môi trường được điều chỉnh phù hợp, đồng thời ngăn côn trùng xâm nhập,tạo điều kiện tối ưu cho cây trồng và vì thế mà tất yếu đạt được năng suất cao vàphẩm chất tuyệt hảo

So với canh tác truyền thống, hệ thống chăm sóc cây trồng theo mô hìnhnhà kính hiện đại thực sự đã mang lại nhiều lợi ích như: tiết kiệm đến 1/3 cônglao động, năng suất tăng gấp 10 - 15 lần; cây trồng đảm bảo tuyệt đối sạch vàquan trọng là người chủ đầu tư có thể tính được chính xác sản lượng thu hoạch

mà không bị các yếu tố rủi ro như điều kiện khí hậu, ảnh hưởng của dịch bệnh…

Ở Việt Nam, cây hoa có ý nghĩa lớn trong nền kinh tế của các vùng trồnghoa, với việc trồng cây hoa trong nhà kính đem lại năng suất cao và hiệu quảkinh tế cao gấp 5-20 lần so với trồng các cây trồng khác giúp tăng thêm thu nhậpcho các hộ gia đình trồng hoa và đẩy nhanh việc xóa đói giảm nghèo, chuyểndịch cơ cấu kinh tế trong nông nghiệp ở nhiều địa phương

DANH SÁCH CÁC HÌNH

Trang

Hình 1: Cấu trúc của một nhà kính đơn giản 7

Hình 2: Nhà che phủ kiểu áp tường 8

Hình 3: Nhà có mái đối xứng chữ A 9

Hình 4: Nhà che phủ nối tiếp 9

Hình 5 : Luống trồng cây 10

Hình 6: Hệ thống đèn chiếu sang nhà kính 10

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN

I. Khái quát về cây hoa Lily

Lily là cây thân thảo lâu năm Phần dưới mặt đất gồm thân vảy, rễ Phần trên

1.2.Rễ

Rễ lily gồm 2 phần rễ thân và rễ gốc Rễ thân còn gọi là rẻ trên, do phần thân mọc dưới đất sinh ra, có nhiệm vụ nâng đỡ thân, hút nước và dinh dưỡng, tuổi thọ của rễ này là một năm Rễ gốc gọi là dễ dưới, sinh ra từ gốc thân vảy, cónhiều nhánh, sinh trưởng khỏe, là cơ quan chủ yếu hút nước và dinh dưỡng củaLily, tuổi thọ của rể này tới 2 năm…

1.3.Lá

Lá lily mọc rải rác thành vòng thưa, hình kim, xòe hoặc hình thuôn, hình giải, đầu lá hơi nhọn, không có cuống hoặc cuống ngắn Lá to hay nhỏ tùy thuộc vào giống, điều kiện trồng trọt và thời gian xử lý Trên lá có từ 1-7 gân, gân giữa rõ ràng hơn, lá mềm có màu xanh bóng

1.4.Củ con và mầm hạt

Đại bộ phận của tay có nhiều củ con ở gần thân rễ, chu vi mỗi củ từ

0,5-3 cm, số lượng củ con tủy thuộc vào giống và điều kiện trồng trọt

Một số giống địa phương và các giống lai tạo ở nách lá có mầm hạt hìnhcầu hoặc hình trứng, khi chín có màu tím, tối, chu vi mầm hạt từ 0,5-1,5 cm

hình dịp, gốc có tuyến mật.

Màu sắc hoa tay rất phong phú: trắng, phấn hồng, đỏ, vàng, vàng cam,

đỏ tím, tạp sắc… Màu sắc lốm đốm có đen, đỏ thắm, đỏ tím, đen nâu Phấn hoa

có màu vàng hoặc đỏ cam, đỏ nâu, nâu tím…

1.6.Quả:

Quả hình trứng dài, mỗi quả có vài trăm hạt, bên trong có 3 ngăn Hạthình dẹt, xung quanh có cánh mỏng, hình bán cầu, hoặc 3 góc, vuông dài Độlớn của hạt, trọng lượng hạt, số lượng hạt tùy theo giống Ví dụ: giống

L.coniolor hạt nhỏ, đường kính ≈5mm, mỗi gam có 700-800 hạt, giống L.henrgi, giống L.auratum hạt to, đường kính12mm, mỗi gam có 170-180 hạt.

Trong điều kiện khô, lạnh, hạt lily có thể bảo quản được 3 năm

2.Yêu cầu ngoại cảnh

Nhiệt độ là yếu tố ảnh hưởng đến sinh trưởng và phát dục của Lily, quan trọng nhất ảnh hưởng đến nảy mầm của hạt, sự phát dục của thân và sự sinh trưởng của lá

Xử lý củ giống nhóm lily thơm ở nhiệt độ 45 C trong 5 tuần, có thể kích thích lá vươn dài, đốt dài ra và nâng cao khả năng sinh trưởng của cây nhưng làm cho thân nhỏ hơn, giảm số lá và nụ

Nhiệt độ và ánh sáng còn ảnh hưởng đến sự phát triển của củ, nhiệt độthấp, thời gian chiếu sáng trong ngày dài củ sẽ to hơn Vì vậy vào mùa đôngmỗi ngày cần tăng thêm 4 giờ chiếu sáng, nâng chế độ chiếu sáng lên từ 16-24giờ/ngày, có tác dụng làm cho cây thấp đi rõ rệt, đồng thời tăng tỷ lệ ra hoa,giảm số hoa bị bại dục Củ giống dòng tạp giao phương Đông nhưCasaBalanca, StarGager, từ cuối tháng giêng mỗi ngày chiếu sáng thêm một sốgiờ và chiếu liên tục trong 6 tuần, thì tốc độ ra hoa tăng rõ rệt

Chiếu sáng bổ sung ở nhiệt độ thích hợp (16- 18 C) có thể rút ngắn được

Hè Thu cần phải che bớt ánh sáng, tạo ra cường độ ánh sáng thích hợp (từ 12-15nghìn lux), nhất là ở thời kỳ cây cao 20-30cm.

Vào mùa hè với nhóm lily châu Á và lily thơm cần che bớt 50% ánhsáng, nhóm phương Đông nên che bớt 70% ánh sáng

Lily là cây dài ngày, chiếu sáng ngày dài hay ngắn không những ảnh hưởng đến phân hoá hoa, mà còn ảnh hưởng đến sinh trưởng và phát dục của hoa Boonteps (1973) phát hiện trong quá trình hoạt hoá, mỗi ngày tăng thêm 8 giờ chiếu sáng có thể hoa ra sớm 5 tuần

2.3.Nước

Đất quá khô hoặc quá nhiều nước đều ảnh hưởng đến sinh trưởng, phátdục của lily Thời kỳ đầu cây cần nhiều nước, thời kỳ ra hoa nhu cầu nước giảmbớt vì nước nhiều củ dễ bị thối, rụng nụ Lily thích không khí ẩm ướt, độ ẩmthích hợp nhất là 80-85% Nếu ẩm độ biến động lớn dễ dẫn đến thối củ Cầnchú ý là củ lấy rất mọng nước nên ngay sau khi trồng phải tiến hành tưới thậtđẫm để không xẩy ra hiện tượng đất rút nước từ trong củ là củ héo và sau nàysinh trưởng kém

2.4 Không khí

Lily là cây khá mẫn cảm với khí Etylen, tuy nhiên độ mặn cảm của cácgiống rất khác nhau: giống châu Á mẫn cảm hơn đối với khí etylen so với cácdòng giống khác

2.5.Đất

Lily có thể trồng ở mọi loại đất, nhưng đất nhiều mùn, đất thịt nhẹ là tốtnhất Lily là loại cây có rễ ăn nông vì vậy đất thoát nước rất quan trọng Lilyrất mẫn cảm với muối, đất nhiều muối cây không hút được nước, ảnh hưởngđến sinh trưởng, phân hoá hoa và ra hoa Nói chung hàm lượng muối khôngđược vượt quá 15mg/cm , chất ôxy hoá không cao quá 1,5mmol/l

Đất quá chua cây hút ion sắt, nhôm, ma giê nhiều gây hại cho cây; đấtkiềm quá, lượng hút sắt, magiê, lân không đủ sẽ dẫn đến thiếu các sắc tố Cácgiống thuộc giống lai châu Á và lily thơm yêu cầu độ pH thích hợp từ 6-7,giống thuộc nhóm Phương Đông lại yêu cầu thấp hơn (pH từ 5,5-6,5)

Lily cũng mẫn cảm với Flo, nếu hàm lượng Flo trong không khí cao dễgây cháy lá Vì vậy không được bón phân có chứa do như muối Flophotphat, màphải bón loại phân có hàm lượng do thấp Đất thiếu canxi, lily dễ bị vàng lá, láphát triển không gọn

2.6 Dinh dưỡng

Lily yêu cầu mức độ phân bón cao nhất trong 3 tuần đầu kể từ sau khitrồng Tuy nhiên, lúc này rễ non dễ bị ngộ độc muối Muối trong đất do 3nguồn phân bón, nước tưới và hàm lượng dinh dưỡng của cây trồng vụ trước Vìvậy để tránh tác hại của muối trong đất, trước khi trồng 6 tuần cần phân tích đất

để biết hàm lượng muối Lily cũng mẫn cảm với hợp chất chứa clo, yêu cầulượng Clo trong đất không vượt quá 15mmol/lít, nếu không sẽ hại rễ

II. Khái quát về nhà kính

- Phần mái che: làm bằng các vật liệu trong (kính, màng nhựa trong,kính nhựa, ) cho phép ánh sáng xuyên qua

- Phần sườn nhà: là bộ khung chính của nhà che phủ, có thể làm bằngcác vật liệu khác nhau như: sắt, các loại hợp kim, khung nhôm, và cũng có thểlàm bằng gỗ, tre, Phần khung sườn nhà có thể được tạo thành bởi các vật liệuhình ống được nối với nhau Độ dài cũng như diện tích nhà che phủ đã được lắpđặt theo thiết kế với các hình dạng khác nhau như: vuông, hình chữ nhật, hình đagiác,

Hình 1: Cấu trúc của một nhà kính đơn giản

áp sát với công trình, có thể bị công trình che chắn trong hướng chiếu sáng, nên thường thiếu ánh sáng Đồng thời cũng rất khó điều khiển sự thông thoáng

và nhiệt độ nhà trồng Có ba kiểu nhà cơ bản thuộc loại này:

• Nhà kính áp tường: Kiểu này được xây dựng dựa vào một công

trình hiện tại Đỉnh của mái nhà kính được gắn một bên của công trình và máinghiêng ra xa khỏi công trình Để hạn chế mức độ che bóng của khu công trìnhthì loại nhà kính này nên được xây dựng theo hướng Nam của công trình

• Nhà kính hai mái áp tường - Kiểu nhà này gồm 2 mái với những

thanh rui có chiều dài bằng nhau và bức tường cuối cùng được áp sát với một

công trình Loại nhà kính kiểu này được ứng dụng phổ biến hơn loại áp vách.

Bởi vì chúng có thể thấy được ở nhiều nơi và nói chung, chi phí xây dựng và

chi phí để sưởi ấm cho nhà trồng cao hơn loại áp vách.

• Nhà kính nhỏ di động được thiết sẳn – Đây là loại nhà kính được

làm sẵn, có thể tìm được những nhà kính kiểu này với những mẫu kích thướcphù hợp với những khung cửa sổ có kích thước chuẩn Kiểu nhà loại này thường

có kích thước nhỏ, chỉ sử dụng để trưng bày hoa ở các gia đình, không phù hợpvới kinh doanh mang tính chất qui mô Đồng thời loại này rất khó điều khiển các

điều kiện nuôi trồng.

Hình 2: Nhà che phủ kiểu áp tường

Có loại nhà kính có mái hình vòm chóp (quoset) hoặc hình chóp Loại nhà kính độc lập có nhiều ưu điểm như:

- Môi trường dễ điều khiển

- Việc thông thoáng gió dễ dàng hơn

- Việc tu bổ, bảo trì dễ dàng hơn so với loại nhà kính có vách tựa

Tóm lại có 8 loại nhà kính độc lập:

1 Even-span: nhà có mái đối xứng chữ A

2 Uneven-span: loại nhà có mái không đối xứng

3 Lean-to: loại nhà kính tựa vách

Hình 3: Nhà có mái đối xứng chữ A

 Nhà kính liên tục (connected greenhouse).

Là loại nhà kính phổ biến hơn cả, một số các phần nhà kính đơn thườngđược gắn sát bên nhau, giảm được chi phí lắp kính bên trong các bức tường kếbên Sự sắp xếp các luống trong nhà kính thường khác nhau Một số sự lắp đặtcho nhân giống vận hành tốt không gắn các băng một cách cố định, sự sắp đặtchúng khác nhau tùy theo loại trang thiết bị như các xe nâng, xe bò điện .được dùng để mang những ngăn đất và cây trong và ngoài nhà nhân giống

Loại nhà kính này phục vụ cho hình thức sản xuất trên qui mô rộnglớn và chuyên nghiệp Giữa các nhà kính được gắn với nhau bằng các máng xối(gutter) Mỗi nhà kính có cấu trúc chữ A, cấu trúc một mái nghiêng, hoặc cấutrúc vòm và được xây dựng nối liền nhau

Hình 4: Nhà che phủ nối tiếp

2. Cấu trúc nhà có mái che:

Thực chất cấu trúc nhà có mái che cũng như cấu trúc nhà kính Tuy nhiên,đơn giản hơn cấu trúc nhà kính Về cơ bản thì cấu trúc nhà có mái che cũnggồm 4 phần: nền móng, sàn nhà, khung sườn và phần mái che Nhưng vật liệulàm mái không phải là kính, mà sử dụng các loại vật liệu trong khác nhưpolyethylene, và một số loại chất liệu nylon tổng hợp khác, Đây là những vật

liệu tương đối rẻ tiền, chi phí xây dựng thấp hơn so với các loại nhà che phủbằng kính, do đó loại nhà che phủ và các các nhà che phủ cải tiến đã được sửdụng rộng rãi ở qui mô nhỏ hộ gia đình.

3.Các dạng luống, máng, chậu trồng cây sử dụng trong nhà kính:

Trong nhà kính người ta thường trồng cây trên luống, chậu hoặc cácloại giá trồng khác:

3.1 Máng trồng:

Đối với các nhà kính trồng rau, hoa người ta thường trang bị thêm cácmáng giá thể Loại máng trồng này được sản xuất một cách chuyên dụng, vàđược trang bị cho phù hợp với các loài cây trồng khác nhau Giá thể chứa trongcác máng này có thể là đất, các hỗn hợp trộn hoặc cũng có thể là các hỗn hợp giáthể nhân tạo không chứa đất

Ưu điểm của phương pháp này là đơn giản, dễ vận hành, mang lại:

o Năng suất cây trồng cao

o Đảm bảo sử dụng tối đa diện tích nhà kính

o Tạo điều kiện giữ sạch môi trường tối đa

Có các dạng luống trồng khác nhau, và việc lựa chọn kiểu luống trồngcũng phụ thuộc vào đối tượng cũng như điều kiện môi trường và khả năng điềutiết các điều kiện của nhà kính

Hình 5 : Luống trồng cây

4 Hệ thống tưới:

Hệ thống tưới đầy đủ của một nhà kính sẽ gồm có những phần sau: Hệthống lọc, hệ thống bơm, hệ thống tưới nhỏ giọt cho nhà kính, hệ thống làmmát cho nhà kính, hệ thống ống chính, ống nhánh và phụ kiện Ngoài ra còn cóbồn chứa nước, hệ thống tưới phân, hệ thống ống hỗ trợ để chạy quanh bố trítrong nhà kính Và hệ thống tưới này có một phòng điều khiển chế độ tưới

Trong đó, hệ thống bơm sẽ được đặt trong nhà điều khiển tưới và bao gồm:Một khung giá đỡ bảo vệ bằng thép, một bơm cho hệ thống trộn phân bón, mộtbơm cho hệ thống làm mát nhà kính và một máy bơm cho hệ thống tưới nhỏ giọt

5 Hệ thống chiếu sáng trong nhà kính:

Để đảm bảo cung cấp đầy đủ ánh sáng cho cây trồng trong nhà kính vàomùa mưa, người ta thường lắp đặt hệ thống đèn điện trong nhà kính Thườngthì hệ thống này có thể điều khiển bằng rơle tự ngắt (loại tự ngắt có hẹn giờ)

Hình 6: Hệ thống đèn chiếu sang nhà kính

6 Bảng đánh giá hiệu quả sử dụng nhà kính:

– Hạn chế được sự xâm nhập

của các loài sâu hại

– Tránh được tác hại của nước

mưa đối với cây trồng

– Đối với khung tre: vốn đầu tư

thời gian sử dụng lâu

– Đơn giản, dễ thiết kế và dễ

– Thích hợp cho việc sản xuất

giống trên khay hay xuất rau sạch

trong vụ mưa

– Có thể tận dụng một số vật

liệu có sẵn nhằm giảm bớt giá thành

– Năng suất và chất lượng cây

trồng đều tăng cao nhiều lần so với

trồng ngoài trời

– Trong điều kiện trời mưa vẫn

có thể làm việc được

– Cần phải có một số vốn đầu

tư nhất định ban đầu

– Người lao động thường ngại làm việc trong nhà che phủ vì nóng

– Trong thời gian sử dụng phải

có chi phí tu sửa thường xuyên

– Hầu hết nông dân chưa hiểu hết được hiệu quả của nhà che phủ

7.Bảo dưỡng nhà che phủ

7.1 Sự cần thiết của việc bảo dưỡng nhà che phủ:

Các loại nhà che phủ, sau một thời gian sử dụng thường gặp phải nhữngtrục trặc nào đó Các nhà che phủ, nhà kính thường được xây dựng ngoài trời Do

đó chúng phải trãi chịu sự biến đổi đột ngột của các điều kiện khí hậu nắng mưagió bão, Mặt khác, tất cả các hệ thống điều hoà môi trường trong nhà kínhsau một thời gian hoạt động có thể gặp phải những hỏng hóc Do vậy, để kéodài tuổi thọ nhà kính nhà che phủ, thì nhất thiết phải có những phương pháp bảodưỡng thích hợp

7.2 Các nguyên nhân gây hư hỏng nhà kính:

7.2.1 Hư hỏng do các yếu tố thời tiết:

Đây là yếu tố chủ yếu gây hư hỏng cho nhà kính nhà che phủ Nhà kínhđược xây dựng ở ngoài trời, nên khí hậu thời tiết là yếu tố đầu tiên tác độngmạnh nhất gây hư hỏng các bộ phận của nhà kính

7.2.2 Hư hỏng do sự phá hoại của các vi sinh vật.

Trong quá trình sử dụng do các điều kiện khí hậu kết hợp với bụi bẩn bám

Các bộ phận khác của nhà kính cũng có thể bị gây hại bởi các loài nấm,tảo Ẩm độ cao trong môi trường nhà che phủ chính là điều kiện thuận lợi cho sựphát sinh và gây hại của các loại vi sinh vật này Chúng phát triển hầu hết trên tất

cả các bộ phận bên trong cũng như bên ngoài nhà che phủ Chúng có thể gây hạilàm mục nát các bộ phận bằng gỗ hoặc làm tăng quá trình oxy hóa các vật liệubằng kim loại Chính vì vậy đây là một trong những tác nhân gây hại quan trọngđối với nhà che phủ – nhà kính

7.2.3 Hư hỏng do côn trùng và các sinh vật khác cắn phá: loại này chủ

yếu đối với nhà che plastic

7.2.4 Hư hỏng các hệ thống điều tiết môi trường:

Do sử dụng không hợp lý hoặc do bất cẩn trong quá trình điều khiển đãgây nên những tổn thất hư hại ở các linh kiện của hệ thống Mặt khác, các hệthống điều khiển trong nhà che phủ sau một thời gian sử dụng có thể gặp phảinhững trở ngại

7.3 Các biện pháp khắc phục và bảo dưỡng nhà kính – nhà che phủ:

Một trong những biện pháp nhằm tăng tuổi thọ của nhà kính là sử dụngsơn Quy trình sơn nhà kính cũng như các loại sơn/vôi và mức độ sơn thườngxuyên cũng đã được đề cập đến Yêu cầu hiện nay là xây dựng một nhà kínhkhông cần hoặc cần rất ít sự bào trì bởi vì không có gì rắc rối hơn việc liên tụcphải lo lắng đến việc bảo trì nhà kính

Bụi bẩn bám vào tạo thành một lớp bùn dính và theo thời gian một lớpbụi sẽ hình thành trên kính, hạn chế sự truyền ánh sáng một cách đáng kể Rêu

và tảo phát triển ở trên bề mặt kính và trên những thanh lắp kính.Sự phát triểncủa rêu và tảo, đặc biệt là rêu rất có hại, chúng có thể sẽ làm cho các mối gắngiữa các thanh bộ khung và phần kính Trong trường hợp này chúng ta có thểtiến hành việc lau rửa kính bằng các nước rửa kính phù hợp hoặc các tinh thểaxit oxalic hoà tan trong nước, 100g trong 1lít xịt lên và rửa sạch, phương phápthứ 2 này đặc biệt cần thiết đối với nhà kính bằng kim loại Axit oxalic cũng sẽthiêu hủy một tỷ lệ khá lớn rêu, phần còn lại sẽ bị rửa trôi bởi vòi phun nướcmạnh Rêu và tảo cũng phát triển bên trong nhà kính, tốt hơn hết là nên tiếnhành việc dọn sạch chúng khi nhà kính không có cây trồng

Nên mặc đồ bảo hộ và đội mũ chống thấm trong suốt quá trình dọn dẹpnhà kính Axit crezola hay các loại dung dịch rửa kính thông dụng khác rất cóhiệu quả cho việc làm sạch bên trong nhà kính bởi vì chúng có khả năng làm sạchrêu và tảo rất hiệu quả Rêu và tảo ở chỗ kính phủ nhau nên được dọn sạch bằngmột mẩu kim loại và vòi nước