Tiểu Luận - Vận Tải Hàng Hóa Hàng Không - Đề Tài - Thách Thức Của Ngành Vận Tải Hàng Hóa Hàng Không

HỌC VIỆN HÀNG KHÔNG VIỆT NAM KHOA VẬN TẢI HÀNG KHÔNG TIỂU LUẬN VẬN TẢI HÀNG HÓA HÀNG KHÔNG ĐỀ TÀI THÁCH THỨC CỦA NGÀNH VẬN TẢI HÀNG HÓA HÀNG KHÔNG 1 Mục lục Lời mở đầu 3 Chương 1 Thách thức của ngành[.]

HỌC VIỆN HÀNG KHÔNG VIỆT NAM

KHOA VẬN TẢI HÀNG KHÔNG

Mục lục

Lời mở đầu 3

Chương 1 Thách thức của ngành vận tải hàng hóa hàng không. 5

1.1An ninh an toàn 5

1.2Cơ sở hạ tầng 8

1.3Chi phí nhiên liệu 11

1.4Cạnh tranh với các phương thức khác 11

1.5Chính sách 13

1.5.1 Chính sách bảo hộ thương mại 13

1.5.2 Hạn chế bay đêm 13

1.5.3 Thời gian thông quan 15

1.6Xu hướng chuyển nhà máy sản xuất về thị trường nội địa 17

1.7Nguồn nhân lực 18

Chương 2 Kiến nghị 19

Kết luận 21

Nguồn tham khảo 22

Lời mở đầu

Trong xã hội từ trước đến nay, con người luôn có nhu cầu đi lại, du lịch; hànghóa thì cần vận chuyển để phục vụ mục đích thương mại nên sự ra đời của cácphương tiện vận tải là một điều tất yếu Khi đời sống người dân ngày càng pháttriển thì phương tiện vận tải không còn chỉ gói gọn trong những chiếc xe ôtô, xetải, xe máy nữa mà người ta còn biết đến máy bay Giao thông vận tải nói chungcũng như ngành Hàng không dân dụng nói riêng luôn chiếm vị trí quan trọngtrong cuộc sống và đặc biệt trong nền kinh tế của mỗi quốc gia Nó giúp vậnchuyển hàng hóa một cách nhanh chóng, tiện lợi, an toàn và điều này cũng rấtcần thiết cho nền kinh tế thị trường ngày nay

Vận tải hàng không là một ngành vận tải non trẻ nhất Cuối thế kỷ XIX đầuthế kỷ XX, vận tải hàng không mới bắt đầu phát triển và nhờ các tiến bộ củakhoa học và kỹ thuật mà ngành vận tải hàng không ngày càng được phát triểnnhanh chóng Trước đây, nó chủ yếu phục vụ chuyên chở hàng khách, ngày nayvận tải hàng không đã được sử dụng rộng rãi vào chuyên chở hàng hoá trongphạm vi nội địa cũng như quốc tế

Ngành hàng không đã phát triển trên thế giới gần một thế kỷ nhưng chỉ xuấthiện ở Việt Nam hơn 50 năm Tuy nhiên, chúng ta đều có thể nhận thấy sự lớnmạnh cũng như những đóng góp to lớn mà ngành này đem lại Nằm trong khuvực Châu Á – Thái Bình Dương, nơi có lĩnh vực vận tải hàng không được coi là

có tốc độ phát triển cao nhất toàn cầu, Việt Nam đang được đánh giá là một thịtrường đầy tiềm năng và được dự báo sẽ tiếp tục tăng trưởng mạnh trong thờigian tới Theo nhận định của nhiều chuyên gia, ngành vận tải hàng hóa hàngkhông Việt Nam đang có nhiều cơ hội phát triển Bên cạnh cơ hội lớn từ cácHiệp định thương mại tự do (FTA) và Cộng đồng kinh tế ASEAN (AEC), ngành

vận tải hàng không Việt Nam còn được hưởng lợi từ các chính sách của Chínhphủ nhằm thúc đẩy tăng trưởng của ngành này Bên cạnh đó, cơ sở hạ tầng, khobãi, cảng hàng không cũng đã và đang được đổi mới, xây dựng thêm tại cả trungtâm lớn của cả nước như Hà Nội, Đà Nẵng, TP.HCM Cùng với đó, các cơ sởcung cấp các dịch vụ mặt đất cũng được đầu tư mạnh.

Tuy nhiên, song song với cơ hội , ngành vận tải hàng hóa hàng không Việt Namcũng đang phải đối mặt với không ít thách thức chi phối mạnh mẽ đến hoạt độngcủa ngành như các vấn đề về an ninh an toàn, cơ sở hạ tầng, chi phí nhiên liệu,cạnh tranh với các phương thức khác, các chính sách, nguồn nhân lực

Chương 1 Thách thức của ngành vận tải hàng hóa hàng không

1.1 An ninh an toàn

1.1.1 Khái niệm

An ninh hàng không là việc sử dụng kết hợp các biện pháp, nguồn nhânlực, trang bị, thiết bị để phòng ngừa, ngăn chặn và đối phó với hành vi can thiệpbất hợp pháp vào hoạt động hàng không dân dụng, bảo vệ an toàn cho tàu bay,hành khách, tổ bay và những người dưới mặt đất

 Hệ thống pháp luật về an ninh hàng không dân dụng bị chồng chéo và khó

áp dụng Hiện nay các văn bản pháp luật về ngành hàng không dân dụng cònđược quy định nằm rải rác tại các văn bản cá biệt Do vậy, khi muốn tra cứuhoặc tìm hiểu về các vấn đề an ninh an toàn thì chúng ta phải tham khảo nhiềuvăn bản mới có thể đáp ứng được nhu cầu công việc Đây là một trong nhữngvấn đề bất cập của pháp luật Việt Nam Ngay các văn bản cá biệt tại cảng hàngkhông Nội Bài thì vấn đề xử lý tình huống khẩn nguy cứu nạn của lực lượng anninh và lực lượng an toàn đã có phần không khớp nhau nên khi xảy ra tìnhhuống rất khó tháo gỡ và thực hiện Các văn bản vừa nhiều, vừa chồng chéotrách nhiệm, nghĩa vụ của các bộ phận, lực lượng tham gia vào hoạt động hàngkhông Các quy định mang tính chất xử lý hình sự đối với các hành vi vi phạmtrong lĩnh vực hàng không chưa nhiều : chỉ có 1 vài quy định lỏng lẻo trong Bộ

luật hình sự Việt Nam 1999 chưa mang tính chất hình sự hóa vấn đề Đây là kẽ

hở của luật nên rất khó xử lý hành vi vi phạm

 Hệ thống cơ sở hạ tầng, trang thiết bị bảo đảm an ninh hàng không như hệthống công nghệ thông tin, hàng rào, chiếu sáng, camera giám sát an ninh…chưa hoàn thiện, thiếu đồng bộ, tính chuyên nghiệp của nhân viên an ninh hàngkhông chưa cao, vấn đề không bố trí đủ quân số theo yêu cầu công việc, mộtnhân viên phải giám sát cả trăm đầu thu hình ảnh cộng thêm địa hình quanhkhu vực sân bay quản lý có nhiều phức tạp, nhận thức của nhân dân về hoạtđộng hàng không dân dụng còn hạn chế Ví dụ, khoảng 14h chiều ngày29/7/2016 tại sân bay quốc tế Nội Bài và Tân Sơn Nhất , hacker đã đột nhập làmthay đổi giao diện màn hình hiển thị các thông tin về chuyến bay và kiểm soát

hệ thống âm thanh để phát nội dung xuyên tạc Việt Nam, Philippines và vấn đềBiển Đông Sự việc này đã ảnh hưởng đến các công tác chuẩn bị cho chuyếnbay, khiến các chuyến bay bị trễ gần 1 tiếng, các cơ quan, cán bộ đã phải mấtkhá nhiều thời gian để khôi phục lại hệ thông như ban đầu Tuy nhiên, rất maymắn là các hoạt động khai thác bay, hệ thống điều hành và an ninh vẫn đượcđảm bảo

 Tình trạng mất cắp tài sản trong hành lý, hàng hoá vận chuyển bằngđường hàng không, lợi dụng vị trí việc làm để buôn lậu tuy đã giảm nhưng vẫnchưa chấm dứt hẳn Trên chuyến bay từ Hà Nội đi Incheon (Hàn Quốc) chuẩn bịkhởi hành đêm 26/7/2016, Chi cục Hải quan cửa khẩu sân bay quốc tế Nội Bài(Cục Hải quan TP Hà Nội) phối hợp với Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm vềtrật tự quản lý kinh tế và chức vụ (PC46 - CATP Hà Nội) đã phát hiện hai đốitượng trong đó có một nữ tiếp viên hàng không giấu 80 cây vàng dưới ghế, mụcđích xuất cảnh sang Hàn Quốc bán kiếm lời Cục Hàng không Việt Nam khẳngđịnh, vụ nhân viên hàng không mang vàng trái phép lên máy bay tại Cảng hàngkhông quốc tế Nội Bài đã vi phạm nghiêm trọng và uy hiếp trực tiếp đến côngtác bảo đảm an ninh, an toàn hàng không.

 Việc phối hợp giữa các cơ quan quản lý Nhà nước tại các cảng hàngkhông còn thiếu chặt chẽ

 Chất lượng bảo đảm an ninh hàng không chưa thực sự bền vững, khảnăng xử lý tình huống còn hạn chế, chưa đáp ứng được với tình huống khẩnnguy như khủng bố hoá sinh học, không tặc, đặt bom mìn trên tàu bay và cáccông trình sân bay,

 Tình trạng xâm nhập trái phép, mất cắp vẫn diễn ra thường xuyên, ảnhhưởng lớn đến hoạt động khai thác hàng không tại các cảng hàng không ở nướcta

 Làm giảm uy tín, ảnh hưởng đến hình ảnh trung thực, tốt đẹp mà ngànhhàng không đã luôn nỗ lực xây dựng trong quá trình phát triển

 Tiềm ẩn nguy cơ đe doạ an ninh hàng không và gian lận thương mại

 Tóm lại, trên đây là những khó khăn cho công tác đảm bảo an ninh antoàn bay tại các cảng hàng không sân bay cũng là thách thức không nhỏ đối vớilực lượng an ninh cảng hàng không và lực lượng phối hợp Dẫn tới nhiều hậu

quả khôn lường, không tính toán được bằng tiền và sẽ làm ảnh hưởng toàn bộhình ảnh quốc gia.

Tuy nhiên cở sở hạ tầng hàng không tại các sân bay ở Việt Nam nhìn chungcòn nhiều hạn chế dẫn đến nhiều thách thức mà ngành đang phải đối mặt

 Hệ thống kết cấu hạ tầng tại các cảng hàng không Việt Nam hiện nay cònnghèo nàn, quy mô nhỏ, có những chỗ chưa đảm bảo đạt chuẩn kỹ thuật, chưatạo được sự kết nối liên hoàn So với các nước tiên tiến trong khu vực, cơ sở hạtầng hàng không của nước ta chỉ ở mức dưới trung bình Hiện nay, hầu hết cáccảng hàng không quốc tế và quốc nội của Việt Nam vẫn chưa có nhà ga hànghóa, khu vực hoạt động cho đại lý logistics gom hàng và khai quan như các cảnghàng không của các nước trong khu vực; trang thiết bị còn yếu kém, lạc hậuthiếu đồng bộ; hệ thống kho bãi quy mô nhỏ, rời rạc; các phương tiện trang thiết

bị như: xe nâng hạ hàng hóa,dây chuyền, băng tải, phương tiện đóng gói hànghóa, đèn chiếu sáng nhìn chung còn thô sơ

Trong khi đó, chỉ có cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất và Nội Bàiđược trang bị đầy đủ cơ sở hạ tầng để đón được các máy bay chở hàng quốc tế,

có khả năng phục vụ tốt cho ngành vận tải hàng hóa hàng không Ví dụ, nhà gahàng hóa cảng hàng không quốc tế Nội Bài có tổng diện tích 44.000m2, côngsuất phục vụ theo thiết kế là 203.000 tấn hàng hóa/năm hay nhà ga hàng hóaHàng không SCSC được xây dựng trên diện tích rộng 143.000m2 tại Sân bayquốc tế Tân Sơn Nhất

 Hệ thống đường cất hạ cánh còn ít Ví dụ như tại sân bay quốc tế Nội Bàihiện tại có 2 đường cất hạ cánh là 11L/29R và 11R/29L để phục vụ hơn 100chuyến bay lên, xuống hàng ngày tại Nội Bài Tuy nhiên, đường băng với cácthông số kỹ thuật chưa đạt tiêu chuẩn, về chiều dài, độ dày nên chỉ phục vụ đượccác chuyến bay từ Boeing 747 trở xuống, còn các chuyến bay lớn hơn nhưAirbus 380 không thể hạ cánh tại Nội Bài được vì chất lượng đường cất hạ cánhkhông đảm bảo, có thể làm cho đường băng bị lún sụt vì sải cánh của A380 lớnhơn chiều rộng của đường băng

 Vệt lăn : Tùy từng cảng hàng không khác nhau mà có hệ thống tu sửakhác nhau Tuy nhiên, một thực tế cho thấy các vệt lăn không được sơn sửathường xuyên dẫn đến tình trạng bị mờ vết sơn làm cho tàu bay khó tiếp cận hạcất cánh được.

 Hệ thống máy soi chiếu người, hành lý, hàng hóa, thư, bưu phẩm, bưukiện cần phải được bảo dưỡng, kiểm tra và thay thế những trang thiết bị khôngđạt yêu cầu để kịp thời phát hiện những vật phẩm nguy hiểm mang lên tàu bay.Hiện nay việc kiểm tra người, vật phẩm nguy hiểm còn lơ là, chưa chặt chẽ, máymóc còn có hiện tượng bị lỗi kỹ thuật

 Nguồn vốn đầu tư cho kết cấu hạ tầng còn thiếu và chưa hợp lý Chưa có

cơ chế chính sách thuận lợi, minh bạch để khuyến khích các nhà đầu tư nướcngoài, tư nhân trong nước tham gia xây dựng các dự án Việc huy động vốn từcác tổ chức tài chính quốc tế, các nhà tài trợ để cung cấp vốn cho các dự án mấtnhiều thời gian trong khi các quy định về hình thức hợp tác đầu tư giữa Nhànước và tư nhân (PPP) vừa mới hình thành

 Chuỗi cung ứng còn yếu kém làm cho chi phí của dịch vụ cao lên

 Chưa đáp ứng được nhu cầu về công suất hoạt động của ngành vận tảihàng hóa hàng không

 Giới hạn tần suất các chuyến bay đi và đến các cảng hàng không ở ViệtNam và khiến cho các hãng hàng không quốc tế trên thế giới sử dụng các tàubay lớn khó có thể tiếp cận được với thị trường vận tải hàng hóa Việt Nam hay

 Xuất hiện tình trạng khách mang các vật phẩm nguy hiểm lên tàu bay đedọa đến sự an toàn của toàn bộ chuyến bay

 Khiến cho ngành vận tải hàng hóa hàng không Việt Nam bị mất đi mộtnguồn đầu tư tài chính lớn để cải thiện và nâng cấp các trang thiết bị phục vụcho ngành

 Tăng giá thành, khiến các doanh nghiệp khó cạnh tranh và làm ảnh hưởngđến sự phát triển cũng như hiệu quả hoạt động giao thương hàng hóa của cácdoanh nghiệp trong ngành vận tải hàng hóa hàng không Việt Nam.

1.3 Chi phí nhiên liệu

 Chi phí nhiên liệu tăng do nhu cầu từ Ấn Độ, Trung Quốc và thế giới thứba; năng suất lọc dầu không đủ ở Tây bán cầu (có nghĩa là nhiên liệu phải đượcvận chuyển từ khoảng cách rất xa); bất ổn chính trị ở Trung Đông và thiếu sựcạnh tranh giữa các nhà cung cấp nhiên liệu Giá nhiên liệu tăng lên

$61.8/thùng

 Một hãng hàng không không thể dễ dàng lựa chọn một hãng cung cấpnhiên liệu khác khi hãng cũ có giá quá cao vì họ không có nhiều sự lựa chọn vềcác nhà cung cấp nhiên liệu tại các sân bay

 Nếu giá dầu tăng lên cao thì tất cả các hãng hàng không đều có nguy cơ

lỗ Bởi chi phí nhiên liệu thường chiếm khoảng 50% tổng chi phí, khi đó nguy

cơ doanh nghiệp lỗ là rất cao

 Nếu như tình trạng thiếu hụt nhiên liệu từ các nhà cung cấp hoặc nhiênliệu tăng giá thì chí phí vận tải hàng không sẽ tăng cao và các công ty sẽ cânnhắc đến việc sử dụng vận tải hàng không

1.4 Cạnh tranh với các phương thức khác

 Cước hàng không cao nhất do chi phí trang thiết bị, chi phí sân bay, chiphí khấu hao máy bay, chi phí dịch vụ cao Nếu so sánh cước vận chuyển một

kg hàng hoá trên cùng một tuyến đường đi từ Nhật Bản đến London thì cướcmáy bay là 5,5 USD, trong khi đó tàu biển chỉ có 0,7 USD, so với đường sắt và

ô tô thì cước vận tải hàng không cũng cao hơn từ 2 đến 4lần Vậy nên vận tảihàng không bị hạn chế đối với việc vận chuyển những mặt hàng giá trị thấp,nguyên liệu, sản phẩm nông nghiệp, do cước chiếm một tỷ lệ quá lớn trong giáhàng ở nơi đến làm cho giá hàng quá cao, không có sức cạnh tranh

 Vận tải hàng không chỉ thích hợp với việc vận chuyển những mặt hàng cógiá trị cao, hàng cứu trợ khẩn cấp, hàng đòi hỏi giao ngay,

 Vận tải hàng không bị hạn chế đối với việc chuyên chở hàng hoá khốiluợng lớn, hàng cồng kềnh do máy bay có trọng tải và dung tích nhỏ Máy bayvận tải thông dụng lớn nhất thế giới ngày nay cũng chỉ có khả năng chuyên chở

110 tấn hàng một chuyến, thông thuờng một máy bay chỉ có thể chuyên chởkhoảng 60 tấn một chuyến, máy bay chở khách thì chỉ kết hợp vận chuyển đượckhoảng 10 tấn một chuyến So với tàu biển có khả năng chuyên chở hàng trămngàn tấn thì sức chở hàng của máy bay rất nhỏ

 Cước phí vận tải hàng hóa hàng không còn khá cao so với các phươngthức vận tải khác nên người gửi hàng còn phải cân nhắc kỹ khi quyết định chọnphương thức vận tải bằng đường hàng không

 Danh mục các mặt hàng vận tải bằng đường hàng không bị hạn chế nênchưa đáp ứng được nhu cầu vận chuyển tất cả các loại hàng hóa của các kháchhàng

1.5 Chính sách

1.5.1 Chính sách bảo hộ thương mại

 Trong nền kinh tế ngày càng càng phát triển hiện nay, đa số các quốc giađều đã và đang ngày càng mở cửa nền kinh tế để đón nhận những doanh nghiệpquốc tế tham gia vào khai thác trong các ngành kinh tế trong nước, cụ thể làngành vận tải hàng hóa hàng không Tuy nhiên vẫn còn một số quốc gia đang ápdụng những chính sách bảo hộ thương mại nhằm mục đích bảo vệ cho nhữngdoanh nghiệp vận tải hàng hóa trong nước khỏi sự cạnh tranh của những doanhnghiệp vận tải lớn quốc tế Chính sách này về mặt chủ quan sẽ đem lại lợi íchcho một số ngành công nghiệp vận tải riêng lẻ tại các nước sở tại, nhưng nhìnchung lại là một thách thức dành cho ngành vận tải hàng hóa hàng không thếgiới nói chung Các doanh nghiệp vận tải hàng hóa quốc tế sẽ mất đi cơ hội tiếnvào những thị trường tiềm năng và tìm kiếm lợi nhuận từ những thị trường đó.Điều này cũng gây ảnh hưởng đến sự kết nối trong chuỗi vận tải giữa các quốcgia trên thế giới

 Đồng thời với những quốc gia áp dụng chế độ bảo hộ thương mại thì sẽ

vô hình chung tạo nên thế độc quyền, từ đó làm mất đi tính cạnh tranh trongngành Người tiêu dùng cũng mất đi khả năng tiếp cận với những dịch vụ tốthơn và giá cả cạnh tranh hơn từ các doanh nghiệp quốc tế

1.5.2 Hạn chế bay đêm

 Lệnh hạn chế bay đêm hay giờ giới nghiêm của sân bay là những điềuluật được đưa ra cho nhà vận chuyển nhằm hạn chế việc cất hạ cánh trong mộtquãng thời gian nhất định Những lệnh này có thể được áp dụng đối với tất cảhay một số loại tàu bay nhất định dựa trên mức độ tiếng ồn nó gây ra Đa sốnhững lệnh hạn chế này được đưa ra nhằm ngăn chặn sự ảnh hưởng của tiếng ồnđộng cơ đến dân cư xung quanh sân bay Mặc dù việc đưa ra lệnh hạn chế bayđêm có thể giúp giảm thiểu vấn đề ô nhiễm tiếng ồn tại sân bay, nó cũng gây