Tl tvth khảo sát đánh giá những ưu, nhược điểm về phương diện ngôn ngữ văn bản trên báo mạng điện tử vietnamnet

Điều này làm cho thông tin vừa đảm bảo tính thời sự, vừa phong phú hơn… Chính vì có nội dung thông tin phong phú, số lượng tin bài nhiều nên vấn đề sử dụng tốt các thành tố ngôn ngữ để c

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

NỘI DUNG 5

1 Một số khái niệm cơ bản liên quan đến đề tài 5

1.1 Ngôn ngữ báo chí, báo mạng điện tử 5

1.2 Khái quát về các phương diện ngôn ngữ 6

II Khảo sát và đánh giá thực trạng sử dụng ngôn ngữ trên báo mạng điện tử VietNamNet 7

2.1 Giới thiệu về trang báo mạng điện tử VietNamNet 7

2.2 Khảo sát, đánh giá ngôn ngữ trên trang báo mạng điện tử Vietnamnet 8

3.2 Về hành động: 12

KẾT LUẬN 13

Tài liệu tham khảo: 14

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài.

Báo mạng điện tử là phương tiện truyền thông đại chúng

ra đời muộn hơn truyền hình, báo in, phát thanh Trước đây, khi một sự kiện xảy ra thì “phát thanh đưa tin, truyền hình minh hoạ, báo in minh hoạ và giải thích” Nhưng giờ đây báo mạng điện tử có thể đảm đương nhiệm vụ của cả phát thanh, truyền hình lẫn báo in một cách dễ dàng

Báo mạng với dung lượng gần như vô tận cũng phá vỡ sự

gò bó về mặt diện tích của báo in hay thời lượng phát sóng của truyền hình, phát thanh Số lượng tin bài đăng tải không hạn chế Điều này làm cho thông tin vừa đảm bảo tính thời

sự, vừa phong phú hơn… Chính vì có nội dung thông tin phong phú, số lượng tin bài nhiều nên vấn đề sử dụng tốt các thành tố ngôn ngữ để chuyển tải thông tin một cách có hiệu quả rất quan trọng đối với báo mạng điện tử Ngôn ngữ báo mạng điện tử hiểu theo nghĩa rộng gồm chữ viết, âm thanh, hình ảnh động, hình ảnh tĩnh… còn theo nghĩa hẹp, đó là ngôn ngữ tồn tại dưới dạng chữ viết

Như chúng ta đều biết, dùng từ, câu mơ hồ, không rõ nghĩa, sẽ làm cho độc giả mất thời gian đọc mà không tiếp nhận được thông tin, còn dùng sai từ sẽ dẫn đến việc người đọc hiểu sai thông tin Bài báo lúc đó không chỉ không có hiệu quả mà nhiều khi còn phản tác dụng Cả hai điều trên đều làm xói mòn niềm tin của công chúng với tờ báo Mặt khác, báo chí là hoạt động truyền thông đại chúng, nghĩa là tác động tới số đông, là một trong những kênh thông tin chủ yếu

để hình thành dư luận xã hội, là kênh thông tin có vai trò định hướng tư tưởng, vì thế, thông tin sai sẽ khiến tới việc định hướng sai, tạo dư luận xã hội lệch lạc, gây hiệu quả xã hội không tốt Trong khi đó, báo mạng điện tử với đặc thù lưu hành trên mạng internet toàn cầu nên tốc độ chuyển tải thông tin gần như đồng thời, ngay khi tòa soạn phát tin thì ở tận bên kia Trái Đất, người ta đã có thể tiếp nhận thông tin Sau khi người phụ trách đưa tin bài lên trang quyết định phát tin và ấn phím enter thì lập tức, hàng triệu người trên toàn cầu có thể tiếp nhận thông tin cùng một lúc Vì thế, đăng tải thông tin sai sẽ làm cho hàng triệu triệu người ở khắp nơi thu nhận sai, dẫn tới nhận thức sai và có thể có hành động sai Xét ở một góc độ khác, việc dùng ngôn ngữ chữ viết không chuẩn cũng làm giảm sút sự trong sáng của ngôn ngữ tiếng Việt

Bằng cách đi vào khảo sát cách dùng từ, ngữ lệch chuẩn của tờ báo mạng VietNamNet để làm rõ vấn đề vừa nêu trên

để thấy được sự ảnh hưởng của việc sử dụng từ, ngữ chính là

lý do em thực hiện đề tài này Vì thế, tiểu luận này cũng đưa

ra một vài nhận xét về ưu điểm và hạn chế sử dụng ngôn ngữ trong các bài viết của báo mạng điện tử VietNamNet trong thời gian gần đây Từ đó đưa ra một số giải pháp khắc phục

và phát huy ưu điểm

2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

- Mục đích nghiên cứu:

+ Làm rõ ưu và nhược điểm về phương diện ngôn ngữ văn bản trên báo mạng điện tử VietNamNet

+ Đề xuất các giải pháp nhằm khắc phục các hạn chế để nâng cao chất lượng bài viết báo mạng điện tử Việt Nam hiện nay

- Nhiệm vụ nghiên cứu:

Trên cơ sở khảo sát thực trạng việc sử dụng ngôn ngữ trên báo mạng điện tử VietNamNet chỉ ra các lỗi trong việc sử dụng ngôn ngữ báo mạng điện tử, tiểu luận nêu ra những ưu điểm, nhược điểm, đề xuất những giải pháp nhằm khắc phục các hạn chế, từ đó phát huy hơn nữa các ưu thế nhằm nâng cao hiệu quả truyền thông của báo mạng điện tử

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

- Đối tượng nghiên cứu: các vấn đề liên quan đến việc sử

dụng từ ngữ Cụ thể là những ưu điểm và hạn chế của ngôn ngữ trên các bài báo của báo mạng điện tử VietNamNet

- Phạm vi nghiên cứu: Trang báo mạng điện tử

VietNamNet từ tháng 1/2005- nay

4 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu

- Cơ sở lý luận:

+ Dựa trên nền tảng lý thuyết về ngôn ngữ tiếng Việt + Dựa trên cơ sở lý luận báo chí và truyền thông

- Phương pháp nghiên cứu:

+ Phương pháp tiếp cận thu thập thông tin

+ Phương pháp thống kê, khảo sát

+ Phương pháp so sánh

+ Phương pháp phân tích và tổng hợp

5 Ý nghĩa của đề tài

Về lý luận: Trên cơ sở khảo sát thực tiễn đề tài góp phần

làm rõ hơn những vấn đề lý luận được nhiều nhà nghiên cứu quan tâm là “ giữ gìn sự trong sáng của tiếng việt” và “ ngôn ngữ trên báo mạng điện tử”

Về thực tiễn: Việc thực hiện đề tài sẽ góp phần đưa ra

những chủ trương, chính sách phù hợp nhằm nâng cao việc sử dụng tiếng Việt Trên cơ sở đó, giúp họ có ý thức sâu sắc hơn

về việc sử dụng ngôn ngữ đối với thể loại tin, có những điều chỉnh phù hợp theo hướng tích cực trong việc sử dụng ngôn ngữ thể loại tin trên báo mạng điện tử, nhằm nâng cao hơn nữa hiệu quả truyền thông

Ngoài ra, đề tài cũng có giá trị tham khảo đáng kể đối với các nhà nghiên cứu về ngôn ngữ báo chí nói chung và ngôn ngữ báo mạng điện tử nói riêng, đối với các giảng viên, học viên và sinh viên chuyên ngành báo chí của các trường đại học, cao đẳng, trung cấp, các trung tâm đào tạo về báo chí - truyền thông

6 Kết cấu của tiểu luận

MỞ ĐẦU

NỘI DUNG

1 Một số khái niệm cơ bản liên quan đến đề tà

1.1 Ngôn ngữ báo chí,báo mạng điện tử

1.2 Khái quát về phương diện ngôn ngữ tiếng Việt

2 Khảo sát và đánh giá thực trạng sử dụng ngôn ngữ trên báo mạng điện tử VietNamNet

2.1 Giới thiệu về trang báo mạng điện tử

VietNamNet

2.2 Khảo sát, đánh giá ngôn ngữ trên trang báo mạng điện tử Vietnamnet

3 Giải pháp hạn chế các lỗi sai trên báo mạng điện tử

3.1 Về nhận thức

3.2 Về hành động

KẾT LUẬN

NỘI DUNG

1 Một số khái niệm cơ bản liên quan đến đề tài

1.1 Ngôn ngữ báo chí, báo mạng điện tử

Ngôn ngữ báo chí là cách viết của người làm báo, với

cách viết ngắn gọn, súc tích thể hiện những thông tin mà người làm báo muốn truyền tải đến người đọc, trong đó ngôn ngữ báo chí chính là công cụ truyền thông điệp chính và cơ bản nhất, như vậy có thể thấy ngôn ngữ báo chí là một phần của sự phát triển ngôn ngữ

Trong lĩnh vực báo chí ngôn ngữ báo chí có vai trò và chức năng vô cùng quan trọng trong việc truyền tải thông tin,

là phương tiện để chạm đến trái tim người đọc, nó quyết định đến việc tác phẩm của bạn, dòng thông tin của bạn đưa cho người đọc hay - dở của một bài | bảo Hiện nay có rất nhiều hình thức để truyền tải thông tin chúng ta có báo in sử dụng chữ viết, ngôn ngữ để truyền tải thông tin, để đưa thông tin cho động giá và tác động trực tiếp đến tác giả Báo chí phản ánh hiện thực thông tin Báo chí phản ánh hiện thực thông qua việc đề cấp các sự kiện, không có sự kiện thì không có tin tức báo chí được đưa ra cho người đọc hàng ngày, do đó nét đặc trưng nhất của báo chí chính là tính sự kiện

Báo mạng điện tử là loại hình báo viết được xây dựng

theo hình thức một trang web và phát hành dựa trên nền tảng Internet Báo điện tử được tòa soạn điện tử xuất bản, còn người đọc báo dựa trên máy tính, thiết bị cá nhân như máy tính bảng, điện thoại di động trung cao cấp, có kết nối internet

Khác với một trang web nói chung hay trang thông tin điện tử, báo trực tuyến cập nhật thường xuyên tin tức, đặc

biệt là đăng "tin tức thời" hay "tin giật gân" (Breaking news).

Báo điện tử cho phép mọi người trên khắp thế giới tiếp cận tin tức nhanh chóng không phụ thuộc vào không gian và thời gian Sự phát triển của Báo điện tử đã làm thay đổi thói quen đọc tin và ít nhiều có ảnh hưởng đến việc phát triển báo giấy truyền thống

1.2 Khái quát về các phương diện ngôn ngữ

Ngữ âm: chữ viết là phương tiện vật chất dùng để ghi lại

âm thanh của ngôn ngữ, cũng làm lên một hình thức của từ ngữ.Như vậy, ngữ âm và chính tả ( chữ viết) không phải là đồng nhất mà là 2 mặt của từ ngữ nói riêng và ngôn ngữ nói chung

Từ vựng: Mỗi ngôn ngữ đều có một kho từ ngữ khổng lồ

đươc gọi là hệ thống từ vựng chung tồn tại trong kí ức cộng đồng sử dụng ngôn ngữ đó Từ là đơn vị có sẵn mà mỗi thành viên trong cộng đồng đều có thể tự do huy động để tạo ra lời nói hoặc văn bản nhằm phục vụ cho mục đích giao tiếp theo những quy tắc nhất định Tuy nhiên, việc dùng từ khi nói hay viết phải đảm bảo được những yêu cầu nhất định:

Dùng từ phải đúng về nghĩa: từ của ngôn ngữ luôn chứa những nội dung ngữ nghĩa nào đó, cho dù là nghĩa phản ánh nội dung ý niệm về hiện thực( ý nghĩa của thực từ) hay chỉ là

ý nghĩa chức năng của từ ( các hư từ) muốn đạt được hiệu quả giao tiếp, tất cả các từ trong văn bản đều phải được đùng đung ý nghĩa của nó, nghĩa là phải phù hợp với nội dung cần biểu hiện sự vật, hành động, trạng thái, tính chất của hiện thực khách quan hoặc khái niệm trừu tượng

Biện pháp tu từ: để truyền tải nội dung văn bản không

bị nhàm chán và tăng tính liên kết, người viết có thể sử dụng thêm các biện pháp tu từ- cách sử dụng ngôn ngữ theo một cách đặc biệt ở một đơn vị ngôn ngữ ( về từ, câu, văn bản) trong một ngữ cảnh nhất định nhằm tăng thức gợi hình, gợi cảm trongg diễn đạt và tạo ấn tượng với người đọc về một hình ảnh, một cảm xúc, một câu chuyện trong tác phẩm

II Khảo sát và đánh giá thực trạng sử dụng ngôn ngữ trên báo mạng điện tử VietNamNet

2.1 Giới thiệu về trang báo mạng điện tử

VietNamNet

Báo VietNamNet được thành lập vào ngày 19 tháng 12 năm 1997 Ngày 23 tháng 1 năm 2003, VietNamNet được cấp giấy phép là tờ báo mạng điện tử và trở thành một trong những tờ báo mạng có mặt trong thời kỳ đầu xuất hiện loại hình báo mạng đầu tiên ở Việt Nam

Ngày 21 tháng 3 năm 2008, Thủ tướng Chính phủ đã có văn bản đồng ý tách các báo điện tử VietNamNet thành Công

ty Phần mềm và Truyền thông (VASC) theo đề nghị của VNPT

Ngày 17 tháng 6 năm 2008, Thủ tướng Chính phủ đã ký Quyết định chuyển báo điện tử VietNamNet về trực thuộc Bộ Thông tin và Truyền thông Báo VietNamNet thực hiện chức năng thông tin, tuyên truyền đường lối, chính sách của Đảng

và pháp luật của Nhà nước, góp phần giáo dục, nâng cao dân trí, phục vụ đời sống tinh thần của người Việt Nam đồng thời

là một kênh thông tin quan trọng cung cấp thông tin trung thực về các hoạt động quản lý nhà nước của Bộ Thông tin và Truyền thông Với sự phát triển của mình, báo điện tử VietNamNet thoả mãn nhu cầu thông tin của công chúng và trở thành tờ báo mạng có uy tín tại Việt Nam

Tổng Biên tập đầu tiên của VietNamNet là ông Nguyễn Anh Tuấn Các Tổng biên tập kế nhiệm là ông Bùi Sĩ Hoa và hiện tại là ông Phạm Anh Tuấn

Trụ sở Báo VietnamNet: Tòa nhà C’Land - 156 Xã Đàn 2, Phường Nam Đồng - Quận Đống Đa, Hà Nội

Báo VietnamNet có những chuyên mục chính là Thời sự, Kinh doanh, Giải trí, Thế giới, Giáo dục, Đời sống, Pháp luật, Thể thao, Công nghệ, Sức khỏe, Bất động sản, Tuần Việt Nam,

Du lịch, Ô tô xe máy, Bạn đọc, Video

Năm 2019, hợp nhất báo điện tử VietNamNet và báo Bưu điện Việt Nam

Tổ chức bộ máy cụ thể gồm: Báo điện tử VietNamNet, ấn phẩm Bưu điện Việt Nam; duy trì Infonet hiện nay là phiên bản điện tử của ấn phẩm của Bưu điện Việt Nam thuộc Báo VietNamNet (mới)

Báo VietNamNet (mới) kế thừa toàn bộ quyền, nghĩa vụ hợp pháp của báo Bưu điện Việt Nam và báo điện tử

VietNamNet; có trách nhiệm tiếp nhận bàn giao từ 2 báo và duy trì ổn định hoạt động tin, bài

2.2 Khảo sát, đánh giá ngôn ngữ trên trang báo mạng điện tử Vietnamnet

- Ưu điểm: Trong hoạt động làm báo của mình, để tránh

việc sai sót thông tin, các biên tập viên luôn kiểm định tính chính xác của phóng viên đưa về cũng như những vấn đề đòi hỏi kiến thức chuyên ngành Đội ngũ biên dịch viên nằm trong ban Quốc tế hầu hết đều có khả năng chuyển ngữ và tiếp nhận thông tin dễ dàng Do vậy, báo VietNamNet ít khi xảy ra việc đưa thông tin sai do việc biên dịch thiếu chính xác

- Một số lỗi sai thường gặp:

- Lỗi viết tắt và viết không đúng chuẩn tiếng Việt

- Lỗi dùng từ sai: Do báo mạng điện tử cần các thông tin nhanh bởi đây là lợi thế so với các loại hình báo chí khác do

đó dễ dẫn đến sự cẩu thả trong tác nghiệp của các phóng viên, biên tập viên

Ví dụ 1: Ngày 14/6/2015, trong bài Thót tim kể chuyện

dông lốc khiến Hà Nội tan hoang, có câu “ Khiếp sợ nhất vẫn là

những người dân lưu hành trên đường lúc cơn dông xảy ra”.

Để mô tả ai đó, vật nào đó đang đi trên đường thì người ta

dùng từ “lưu thông” chứ không dùng từ “lưu hành” (đưa ra

sử dụng rộng rãi)

Chưa kể, câu này còn mắc lỗi diễn đạt, dễ gây hiểu lầm

Chắc tác giả định diễn đạt ý “ Ai khiếp sợ ?”, nhưng viết như vậy, vô hình trung lại thành ra ý “ Khiếp sợ ai ?”.

Chúng ta thử so sánh câu trên với câu cùng cấu trúc

sau “Khiếp sợ nhất vẫn là những kẻ đói thuốc trên đường đi

kiếm cơm đen” Do đó, câu trên có thể được hiểu là những

người đi trên đường trong cơn dông là khiếp sợ nhất! Vậy, câu đó phải diễn đạt lại là “ Cảm giác khiếp sợ vẫn còn chưa tan trong lòng những người đi trên đường lúc cơn dông xảy ra”

Ví dụ 2:Vẫn trên VietNamNet (dẫn theo Trí Thức Trẻ),

ngày 9/6/2015, trong bài Lệ Rơi phản pháo Đàm Vĩnh Hưng,

có câu “ Mỗi người có một yếu điểm khác nhau và cái tài, cái duyên khác nhau” Ở đây, đáng lẽ dùng từ “điểm

yếu” (hạn chế, nhược điểm, mặt yếu) thì tác giả lại dùng từ

“yếu điểm”   (điểm chính, điểm trọng yếu).

Bài Hậu trường “bay show xác thịt” gái chân

dài (báo Việt Nam Nét, ngày 14/6/2015) dùng từ “khuyến

mại” để diễn đạt ý “khuyến khích mua hàng” trong câu ““Gói

hẹn hò” giá 700 ngàn được nắm tay bạn gái đi dạo phố và

phải khuyến mại thêm một món quà” “Khuyến mại” là khuyến khích bán hàng, còn “khuyến mãi” mới là khuyến

khích mua hàng

- Lỗi dùng thừa từ, thiếu từ, sai kết hợp từ:

Ví dụ 1: Bài Nữ tiểu thư nổi tiếng nhà đại gia bậc nhất

Việt Nam (báo Việt Nam Nét, ngày 20/2/2015) có câu “ Ái

nữ Trần Thị Quỳnh Ngọc là con gái của doanh nhân quá cố

Trần Văn Cường và Chủ tịch đương nhiệm tập đoàn Nam

Cường Lê Thị Thúy Ngà ”. 

Ái nữ đã có nghĩa người con gái yêu quý rồi, sao lại

cùng dùng thêm một từ con gái nữa cho rườm rà, tối nghĩa ? Câu trên chỉ cần viết “ Ái nữ  Trần Thị Quỳnh Ngọc của

doanh nhân quá cố ” là được.

Rồi cái tiêu đề bài báo, “ Nữ tiểu thư ”, có cần thiết phải

thêm “nữ” vào trước từ “tiểu thư” không, khi mà từ “tiểu

thư” đã bao hàm nghĩa con gái rồi ? 

Ví dụ 2: Câu chú thích một ảnh trong bài Hà Nội: Nhà kỳ

dị 'làm đẹp' đường đắt nhất hành tinh (báo VietNamNet, ngày

14/6/2015) lại dùng sai kết hợp từ và diễn đạt câu không rõ

nghĩa “ Ngôi nhà này đang bỏ không chỉ che chắn bằng tấm bạt đã rách rưới ”.

Thứ nhất là phải thêm dấu phẩy sau từ “không” và thêm từ “được” sau từ “chỉ” Thứ hai là phải sửa cách dùng

từ, hoặc bỏ từ “đã” hoặc bỏ tiếng “rưới”, vì không có kiểu kết hợp “ đã rách rưới”.

- Lỗi chính tả: Lỗi sai chính tả có rất nhiều tình huống và xuất phát từ nhiều nguyên nhân nhưng những trường hợp phổ biến là do lỗi phát âm vùng miền hoặc do thói quen Các từ

ngữ hay sai chính tả trên báo chí là: vô hình chung (đúng ra là

vô hình trung), sáng lạn (xán lạn), cọ sát (cọ xát), thăm

quan ( tham quan), sơ xuất (sơ suất),

Ví dụ 1: “Giữa cầu, bốn chiếc ô tô 1 eurospace, 1 chiếc

16 chỗ, 1 sedan, 1 bán tải nằm dúm dó (đúng ra phải là rúm

ró), trước đó là một cột đèn nằm ngang giữa đường ” (Thót

tim kể chuyện dông lốc khiến Hà Nội tan hoang, báo

VietNamNet, ngày 14/6/2015)

“14h30’ ngày 27/3, cơn lốc có kèm theo mưa

đá đã tràn qua huyện miền núi Nam Đông trên diện rộng

(Thừa Thiên Huế: Mưa lốc quấn bay 354 ngôi nhà, VietNamNet, 29/3/2005)” Chữ này phải thay bằng "cuốn

bay" Theo như giải thích trong từ điển Tiếng Việt có nghĩa là

"kéo đi theo trên đà chuyển động mạnh" Có thể tác giả đã

đồng nhất “cuốn” và “quấn” vì cách đọc của hai từ này là

gần giống nhau

Ví dụ 2 : Bài viết “ Thịt già nhập khẩu giá 20ngàn/kg”

đăng trên báo điện tử VietNamNet ngày 27/11/2015 tiếp tục mắc phải lỗi sai chính tả ở ngay chữ đầu tiên và cũng là phần

chính của tít “Thịt gà” thành “Thịt già”