Giáo trình bóng ném (giáo trình cao đẳng sư phạm) phần 1

Tran thi dau Quoc te dau tien dUdc to chiic cf Thanh pho' Halle thuoc niidc Diic vdi hai doi tuyen Quoc gia cua Diic va Ao vao ngay 13/9/1925 vdi hdn 3000 khan gia ham mo tdi co vu va do

NGUYEN HUNG QUAN

GIAO TRINH BONG NEM

9

(Giao trinh Cao dang Sit pham)

NHA XUAT BAN DAI HOC SU PHAM

Muc luc

Trang

Ch u dan ve ki h ie u 6

Ldi noi d a u 7

PHAN I: GlOl THIEU MON BONG NEM

Chuttog I: LjCH SCf HiNH THANH VA PHAT TRI^N MON THE THAO

B6NG NEM 9

1 Nguon goic ra ddi cua mon Bong n6m 9

2 Su hinh thanh va phat trien cua mon the thao Bong n6m san to,

ngoai trdi 12

3 Su phat trien cua mon Bong nem san nho hien dai 16

4 Bong nem 6 Viet N am 20

C huvng II: VI TRI* TAC DUNG COA TAP LUYEN BONG NEM VA OAC DIEM

TAM SINH LI LLfA TUOI THCS 27

1 Vi tri tac dung cua tap luyen, thi dau Bong nem 27

2 Dac diem tam sinh li liia tuoi hoc sinh THCS 28

PHAN II: KI CHIEN THUAT CA NHAN VA CAC CHI DAN VE PHtfdNG PHAP GIANG DAY

Chirong I: HE THONG PHAN LOAI CAC Ki THUAT CO BAN

TRONG THI DAU BONG NEM 8

Chuvng II: PHAN TICH CAC KI THUAT CO BAN V6l BONG

VA CHi DAN VE PHUONG PHAP GIANG DAY 34

1 Ki thuat nhan bong va cac hanh dong phong thu chong nhan bong 34

2 KI thuat chuyen bong va cac hanh dong phong th u 39

3 Ki thuat nem bong vao cau mon va cac hanh dong phong thu chong no 49

4 Dltn bong va phong thu chong din bong 64

5 Dong tac gin va phong thu chong •-J'f't'.ir tac '

Chi/ong III: KI CHIEN THUAT CA NHAN CUA CAC VDV TAN CONG KHONG BONG VA CAC BI$N PHAP PHONG THU 69

1 *') 1 Y nghia phan loai ki thuat tan rung khonc hong

2 P h a n tich mot s o ki thuat c<l han ' u a V { ) \ i an c o n g k h r>r.c 5<<*nu *2

• i Chi d a n ve r h i en t huat .

- 74

■1 ( ’hi dan vt- phudng phap

ChUOng IV: KI, CHIEN THUAT CA NHAN CUA THU MON 75

1 Ph a n loai ki t h u a t c u a thu mo n 75

2 Phan tirh mot so ki thuat cn ban cua thu m on ^6

3 Cac cln dan ve chicn thuat

4 Cac chi dan ve phUrtng phap ^2

PHAN III: CHIEN THUAT TAP THE VA PHLfdNG PHAP GIANG DAY CHIEN THUAT TAP THE ChUOng I: MOT SO NGUYEN TAC CHIEN THUAT TRONG TAN CONG VA PHONG THU TAP TH e 84

ChUOng II: CHIEN THUAT NHOM 86

1 Kh a i m e m c h u n g 86

2 C h i c n t huat n h o m t r o n g tan c o n g R7 3 Chicn thuat nhom trong phong thu 99

ChUOng III: CHIEN THUAT DONG DOI 105

l Kh a i m e n ’, va p h a n loai 105

2 Chien thuat tan cong dong d o i 105

3 Chien thuat phong thu dong d oi 111

C huvng IV: GIANG DAY VA HUAN LUYEN CHIEN THUAT NHOM VA DONG DOI 123

1 Mot so yeu cau chung trong viec to chiic giang day huan luyen chien thuat nhom va dong d o i 123

2 Cac btfdc giang day huan luyen chinh 123

4

Chu dan ve ki hi§u

A A*

I

T O

Ldi noi dau

Bong nem la mon the thao da co lich sit phat trien hang tram nam, no ditdc cong nhan la mon thi dau chinh thrtc cua Olympic tit nam 1972 Hien nay tren the gidi co khoang 5 trieu ngitdi tap luyen Bong nem thitdng xuyen, tren 200 doi tuyen Bong nem da ditdc thanh lap 6 120 nitdc Lien doan Bong nem the gidi da co tren 144 nitdc thanh vien Bong nem khong chi ditdc yeu thich bdi tac dung tap luyen, nang cao site khoe ma no con hap dan ngitdi xem d trinh do kl thuat cao, ki xao thanh thao va nhitng mieng phoi hdp chien thuat bien hod linh hoat trong cac tran dau hap dan, quyet liet Dac biet d chau Au, Bong nem cung co siic hap dan nhit Bong da, thu hut hang tram trieu ngiicfi xem Bat dau tit thap ki 80 Bong nem ditdc phat trien manh 6 Viet Nam - dac biet la khu vitc thanh pho Ho Chi Minh Tit nam 1984 da co cac gidi

• cd nen no ditdc chu trong phat trien d cac liia tuoi tre, dac biet la cho hoc sinh THCS va sinh vien cac tritdng Cao dang - Dai hoc.

Chitdng trinh giang day Bong nem da ditdc duy tri tit nhieu nam nay d cac tritdng chuyen TDTT nhit Dai hoc TDTT I, II va Cao ddng TDTT

Da Nang Tuy nhien no van chita ditdc dita vao giang day d cac tritdng Dai hoc va Cao ddng Sit pham va Sit pham TDTT.

Chinh vi vay viec hinh thanh va bien soan cuon sach Bong nem Ian nay danh cho doi titdng la cac sinh vien cua cac tritdng Cao ddng Sit pham

la rat bite thiet.

7

Vdi tong qui thdi gian la 45 tie't cuon sack Bong nem danh cho doi titdng giao vien Cao ddng Sit pham co cac muc tieu cu the sau day:

b Ve ki nang thitc hanh

Thitc hien ditdc d mile chinh xdc cac ki thuat cd ban (qui dinh trong chitdng trinh)

Thitc hien ditdc d mite titdng doi dung mot so chien thuat cd ban va tit tham gia thi dau d mite titdng ditdng vdi trinh do cua cap III VDV.

Co the thitc hien ditdc cac cdng viec cua trong tdi trong dieu harih tran dau d cap thieu nien cung nhit to chitc giang day, huan luyen Bong nem cho hoc sinh THCS.

Vi qui thcfi gian co han nen trong cuon sach Bong nem nay khong de cap den phan luat thi dau Bong nem cung nhit cac phan md rong them ve mat kien thitc chuyen mon md no se ditdc hitdng dan cu the trong phan gidi thieu d cac tdi lieu tham khao d cuoi cuon sach hodc d trong cac phan tong ket d cuoi cac phan trong cuon sach *

Trong qua trinh bien soan, chung tdi da nhan ditdc sit hdp tac giup did nhiet tinh cua lanh dao Ditan Dao tao giao vien THCS va cac ban dong nghiep Chung toi xin bay to long cam dn sau sdc.

Do trinh do va thdi gian co han, quyen sach nay khong trdnh khoi nhitng han chevd thieu sot Rat mong nhan ditdc nhitng y kien dong gop quy bdu tit cac ban dong nghiep va doc gia Xin chan thanh cam dn !

Tuy nhien phai chd tdi the ki XVIII khi cuoc cach mang cong nghiep

no ra manh me d chau Au Bac My v.v va keo theo no la he tu duy mdi cua nhiing ngUdi tham gia lao dong, mot san phaim cua nen cong nghiep hoa vdi nhiing cong doan san xuat theo day chuyen va la khdi nguon ra ddi cua nhieu mon the thao tap the vdi luat chdi phuc tap va chat che

9

nhu Bong da, Bong chuyen, Bong n6m, Bong ro v.v Nd ro nh&t cua thdi diem ra ddi cua cac mon bong hi$n dai phai dUdc tinh ttif niia cuoi the ki XIX - do la vao cag nam (txnh theo thdi diem xu£t ban lufit chdi d&u tien).

1852 ra ddi mon Hockey

1862 ra ddi mon Bong da

1892 ra ddi mon Bong nem

1894 ra ddi mon Bong ro

1896 ra ddi mon Bong chuyen

Tro ch(ri “cuoi ngua nem bong” cua ngu&i dan ong co dai Hy Lap (TK VI-TCN)

Thdi diem ra ddi luat chdi cua cac mon bong hien dai da ro, trong do

co mon Bong nem Tuy nhien nguon goc phat sinh mon the thao Bong

nem cf nUdc nao la dieu con bo ngo Dieu nay khong chi b mon Bong nem

ma d nhieu mon bong hien dai khac cung tUdng tU vi co rat it mon the thao hien dai lai co nguon goc ra ddi tijf mot nUdc cu the Nhutng nghien cCfu g&n day da chi ra ring, Bong nem la mon the thao hien dai, xuat hien d&u tien d chau Au va khu vuc ra ddi la tren ban dao Scang-di-na-

vd (vung Thuy Dien, Na Uy, Dan Mach)

Bong nem: Ten tieng Anh la Handball, xuat phat tut 2 tCr “Hand” la tay va ‘’Ball” la bong

Co mot so tai lieu cho rSng vao nam 1890 mot giao sU ngvfdi Diic ten

la Konzad Koch da sang tao ra mot tro chdi the thao mdi co ten la

Raffballspiele (mon bong nha ngheo) la tien than cua mon Bong nem chinh thong sau nay.

Con d Tiep Kh&c co xuat hien mon Bong nem san nho vao nam 1892

nhu la mot mon the thao dan toe vdi ten goi la ‘’Ceska hazena” cung vdi

Bo lulkt sd khai nhU:

* San hinh chut nhat - dai 45m, rong 30m

* C&u mon cao - 2m40, rong 2m

* TrUdc cau mon ve mot hinh chii nhat, sau nay dUdc thay b&ng hinh ban nguyet co ban ki'nh R = 6m

* SoV D V moi ben la 7 ngUdi

* Thdi gian chdi la 3 hiep - moi hiep 1& 20 phut

Con d Dan Mach vao nam 1898 co mot Giao sU la Holger Nielsen

truyen ba mon the thao nay va goi la "Handbold”

C) nUdc Dilc sau nay vao nam 1915 con hinh thanh mon Bong nem goi la ‘TorbaU” vdi kich thudc san hinh chut nhat la 40 x 20m C lu mon rong 2m va cao 2m50 vong ban nguyet trUdc san co: R = 4m do Bachmann truyen ba va bien soan

Sau nay, vao khoang nam 1917, nhd cong cua Carl Sehlent, Max Heiser va Erich Konig ma mon Bong nem dUdc truyen ba vao cac nUdc

My, Aixlen, Y, Thuy Si, Phap v.v

Mai cho den nam 1934 Thuy Dien m6i bien soan mot bo luat thi dau Bong nem san nho (diia vao luat chdi cua mot so' nUdc lan can) de trinh len Uy ban Quoc te ve Bong nem cong nhan la Luat Quoc te

Lien doan Bong nem Quoc te chinh thutc dUdc thanh lap vao nam

1928 luc do co ten la IAHF va dUdc bo sung lai vao nam 1946

Hien nay Lien doan Bong nem Quoc te da thanh lap vdi tren 144 nUdc thanh vien

IHF da to chijfc giai vo dich the gidi cho nam vao nam 1938 va cho nut tCr nam 1957 vdi chu ki hai nam mot lan

Bong nem san to ngoai trdi danh cho nam dUdc dUa vao thi dau lan dau tien d Dai hoi Olympic l&n thut l i d Beclin 1936

11

2 Sit hinh thanh va phat trien cua mon the thao Bong nem san

to, ngoai trcfi

Nguon goc phat sinh cua Bong nem san to ngoai trdi dUdc bat dau cl nUdc Dtic TrUdc do d Diic cung nhu cac niidc chau Au da hinh thanh va phat trien mon Bong nem san nho Mot giao sU cua trUdng Cao dang TDTT Beclin ten la Carlschelent da co cong truyen ba rong rai mon the thao nay khong nhulng d rieng niidc Dtic ma con lan rong ra ca chau Au Thdi diem dUdc ti'nh cho sU phat sinh cua mon the thao nay nhu la mot nhanh cua mon Bong nem chi'nh thong la vao nam 1917

Va chinh Giao sir Carl Sehlent da phu trach ldp boi dUdng Bong nem Chau Au trong khoang 30 nam lien Cac hoc sinh cua ong da quay trd lai nude minh va day len phong trao tap luyen Bong nem san to ngoai trdi rat manh me

Luat chdi va cach chdi cua mon Bong nem san to gan giong nhu vdi luat choi cua mon Bong nem san nho, diem khac chu yeu la:

San bai: san la cac bai co, co the sii dung san Bong Da vdi ki'ch thudc chieu doc la 90 den 110m, chieu ngang tCf 55 - 65m

* Vung cam cua thu mon cd ban ki'nh R = 13m (tam dUdc ti'nh ti* diem giiia cua cau mon)

* Con vach nem phat tu do co ban kinh R = 19m

* Vach phat den co do dai la 14m tfnh tCt vach ngang cuoi san trd ra

* Cau mon rong 7m32 va cao 2m44

* Cach vach ngang cuoi san 35m cd vach 1 vach ngang de chia san

lam 3 phan san b ln g nhau

* Mot doi bong bao gom 13 VDV co 2 dang ki la thu mon va 1 dau thu

du bi cho cac dau thu tren san

Cho tdi nam 1945 thi co them luat b it viet vi

Luat ban dau con cho phep VDV dUdc phep cam bong chay (khong

co luat chav budc va luat giO bong trong tav qua 3 giav)

Khi mot dau thu dang giu bong thi cac dau thu khac co quyen xong vao de gianh va cudp lai bong

So lufdng toi da diidc tham gia trong mot tran dau cua mot doi la 11 ngUdi Sau day la sd do san va cach s&p xep cac dau thu cd ban trong thi dau.

Trong nhiing nam dau cua thap ki XX Bong nem san to ngoai trdi diidc phat trien rat nhanh va manh Vao nam 1922, niidc Diic da to chutc diidc giai vo dich Quoc gia dau tien cho Bong nem san to ngoai trdi Tran thi dau Quoc te dau tien dUdc to chiic cf Thanh pho' Halle thuoc niidc Diic vdi hai doi tuyen Quoc gia cua Diic va Ao vao ngay 13/9/1925 vdi hdn 3000 khan gia ham mo tdi co vu va doi Ao da thang doi Diic vdi ti so 6 : 3.Sau do thi mon Bong nem san to "Gropfeld Handball" ngay cang diidc phat trien rong rai va chiem mot vi tri quan trong trong cac moi giao lUu ve the thao giuta cac nUdc

Mot moc quan trong cua sU phat trien cua mon Bong nem la vao thang 8/1926 trong mot cuoc hop thiidng ki lan thii tam cua hoi Dien kinh nghiep du Quoc te vie't tat la IAAF (Internatioal Amater Atletic Federation) diidc to chuc d Thanh pho' Haag cua Ao ngiidi ta cung diia ra viec can thong nhat luat chdi mang ti'nh Quoc te cho mot so' mon the thao sau day chi dUdc phep dung tay de dieu khien bong nhu: Bong nem Bong

ro, Bong chuyen Bong dam w va sil can thiet phai thanh lap hiep hoi

the thao cho cac mon bong Vao ngay 27/7/1926 Uy ban thiidng true cua IAAF da giii tdi Hoi nghi thiidng dinh cua minh hop vao ngav 12/9/1927 tai Thanh pho Amsterdam (Ha Lan) dil an luat chinh thiic cho mon Bong nem san to ngoai trdi

Cung d Hoi nghi nay da chinh thiic thong qua Du an luat va vao thang 12/1928 no da diidc in va xuat ban bang 3 th’jf tieng Anh Phap Diic

13

Ngay 4/7/1928 cung tai Thu do Amsterdam (Ha Lan) da tien hanh Hoi nghi thanh lap Hoi Bong nem nghiep du trong to chiic Olympic vdi

ten goi t i t la IAHF (International Amater Handball Federation) va ngay

do cung dUcfc ti'nh la hoi nghi lan thuf nhat cua hoi Bong nem nghiep dii the gidi (luc nay IAHF to chiic va dieu hanh sU phat trien chung cho ca Bong nem san to va Bong nem san nho) So hoi vien thanh lap luc dau mdi chi cd 11 hoi vien Tdi nam 1938 da tang len tdi 23 hoi vien

Thii tu cac hoi nghi cua IAHF dUdc dien ra nhu sau:

Hoi nghi lan thut nhat Amsterdam (Ha Lan) 1928

Hoi nghi lian thii II b Beclin (Diic) 1930.

Hoi nghi lan thii III d Stockholm (Thuy Dien) 1934

Hoi nghi l&n thii IV d Beclin (Diic) 1936

Hoi nghi lan thii V b Beclin (Diic) 1938.

Chu tich hoi IAHF dau tien la Ngai F.P Lang (Diic), cac thanh vien khac trong do cd ong Avery Brundage (Quoc tich My) ma chang bao lau sau da trd thanh Chu tich uy ban Olympic Quoc te (IOC) (t£f 1952 - 1972)

va cung chinh nhd sU hoat dong tich cUc, khong biet met moi cua ong Chu tich Olympic Quoc te ma mon the thao Bong nem nhanh chong trcJ thanh mon the thao chmh thong cua the gidi Cung chinh vi vay ma Hoi nghi Olympic Quoc te hop tai Brussel (Bi) vao ngay 08/5/1934 da quyet dinh dua mon Bong nem san to la mon thi dau chinh thiic cua The van

hoi Olympic Quoc te lan thii XI - tii 01/8 den 16/8/1936 b Beclin (Diic).

Cd hai ldp boi dudng trong tai co tinh chat Quoc te dau tien diidc to chiic tai Beclin (Diic) vao thang 5/1935 va thang 4/1936 Nhiem vu chinh cua ca hai ldp nay la lam sang to luat thi dau va xac dinh vi tri va vai tro cua mon the thao Bong nem tren pham vi toan the gidi va chuan bi cho viec dua Bong nem vao thi dau trong chtfdng trinh The van hoi Olympic

Cac ldp boi dudng tiep theo luat cung nhuf ki, chien thuat cua mon Bong nem cung dUdc md d Beclin vao nhiing nam 1937 va 1938 The van hoi Olympic l&n thii XI vao nam 1936 dUdc to chiic tai Beclin (Diic) cd sau doi Bong nem san to dufdc vao chung ket la: Diic - Ao - My - Thuy Si va

Hungari va day cung la budc dau tien quan trong danh dau sii phat trien cua mon the thao non tre nay tren dau trUdng the thao Quoc te.

Tnidc do, vao thang 2/1936 cung tai Beclin, IAHF da to chiic giai vo dich the gidi ve thi dau Bong nem san nho trong nha cho nam gom bon doi tham gia la Diic - Ao - Dan Mach - Thuy Si va giai nay danh dau la giai vo dich the gidi Bong nem san nho trong nha lan thii nhat

Sau giai nay vao thang 4/1936, IAHF cung to chiic vong dau giai vo dich Bong nem san to ngoai trdi cho nam de chon 6 doi vao dii chung ket tai Olympic Beclin 1936

Sau hai giai nay, thi ca hai mon Bong nem san to va san nho trong nha cung diidc song song phat trien Vao gifla nam 1936 IAHF cung quyet dinh cong nhan qui cach va dua mon Bong n6m trong nha trd thanh mon the thao chinh thong

Chien tranh the gidi lian thii II bung no da lam ngiing tat ca cac giai thi dau Quoc te, trong do cd mon the thao Bong nem san to ngoai trdi va

san nho trong nha Tuy nhien no v ln dUdc ton tai va phat trien d tvfng

quoc gia rieng biet

Chinh vi vay ma ngay sau ngay Chien tranh the gidi l&n thii II cham diit, mon the thao nay lai nhanh chong dUdc phuc hoi va tang them cac thanh vien mdi trong IAHF

TCf ngay 10 den 18/6/1946, tai Thu do Koppenhagen (Dan Mach) mot so' nUdc Bac Au da hop hoi nghi de tien hanh thanh lap hoi Bong nem the gidi, viet tSt la IHF (International Handball Federation) Cung tai Hoi nghi nay da xac dinh cac thanh vien cua IHF di dii dai hoi IOC (Uy ban Olympic Quoc te)

Va tii nay hai to chiic IAHF va IHF chi con la mot nhiem vu chu yeu cua to chiic mdi nay la day manh sii hoat dong cua mon the thao non tre nay siia doi lai luat thi dau, to chiic cac giai cho nam va nfl the' gidi Ban lanh dao cua IHF con ton tai mai tdi nam 1972 mdi thay doi

Cd cau cua Ban lanh dao hoi bao gom:

Mot chu tich hoi, hai pho chu tich hoi, mot thu kl, mot quan 11 tai vu

va tieu ban ki thuat bao gom bay thanh vien

15

Chu tich cua IHF dau tien la Ngai GostaBjork ngiidi Thuy Dien Tit nam 1950, tru sd chinh thiic cua IHF ddng tai Thanh pho Basel (Thuy Si) Hoi nghi thifdng ki cua IHF cut hai nam tien hanh mot lan va moi nam cd mot lan hoi thao de nam b&t va phat trien mon the thao nay nhanh chong tien len ngang dim vdi nhiing mon the thao tien tien khac.

Trong qua trinh phat trien cua no, loi chdi san to ngoai trdi d&n d&n

giam di va thay vao do la sii phat trien manh cua mon Bong nem san nho trong nha Mot trong nhiing nguyen nhan chinh la khi hau khac nghiet

va that thudng d chau Au va nhat la cac nUdc Bac Au, khong phu hdp vdi sii phat trien nhanh cua no Do vay ma giai Bong nem san to ngoai trdi

to chiic vao nam 1969 d i phai huy bo vi sau nUdc da tii choi khong tham dii Giai Bong nem san to ngoai trdi dUdc to chiic lan cuoi cung la v&o nam 1971 bao gom cac nUdc Tay Diic - Ha Lan - Thuy Si - Ao

Va sau giai nay thi mon Bong nem san to ngoai trdi khong con ai chdi niia ma chi con mon Bong nem san nho trong nha

3 Stf phat trien cua mon Bong nem san nho hien dai

Bong nem san nho trong nha dUdc phat trien rat nhanh va manh, nhat la tOf khi giai the cua mon Bong nem san to ngoai trdi Ngoai ra con

vi sii hap d in cua no va nhiing cong trinh kien true san bai hien dai r&'t tien ldi cho sii thUdng thiic nghe thuat the thao cua nhiing ngUdi ham mo

no Sau gan 100 nam phat trien, mon the thao nay da lan truyen nhanh sang khap cac chau luc

Bong nem san nho dUdc chinh thiic dua vao thi dau d Dai hoi Olympic cho nam tii nam 1972 va cho nQ tii nam 1976

Sau day la mot so dieu luat cd ban cua mon Bong nem san nho trong nha:San bai: mat san cd the b in g cac chat lieu nhu: dat nen, go, chat deotong hdp (thong thudng la bang g6)

San cd kich cd chuain nhat la: dai 40m, rong 20m

Bong cd chat lieu bang da, hoac chat deo tong hdp

Vdi nam: nang 425 - 475g

chu vi 58 - 60cm

Vdi nii: nang 325 - 400g

chu vi 54 - 56cm

Luat chdi: Moi doi gom 12 VDV trong do cd 2 dau thu dang ki la thu mon va 10 dau thu tren san

Thdi gian thi dau:

Cho nam va nii thanh nien la 2 x 30 phut; nghi giiia hai hiep la 10 phutCho thieu nien nam la 2 x 25 phut; nghi giiia 2 hiep 10 phut

Cho thieu men nijf la 2 x 20 phut; nghi giiia 2 hiep 10 phut

Luat chdi quan trong la: dUdc phep giut, dan, nem bong va sU dung cac bo phan cua cd the tu: dau goi trd len Khong dUdc phep giQ bong trong tay lau qua 3 giay, cam bong chay qua 3 biidc va khong diidc bfit bong qua 2 l&n w

Mot tran dau Bong nem diidc dieu khien bdi hai trong tai cd quyen han ngang nhau la trong tai san va trong tai ban thing Hai trong tai nay phai thiidng xuyen thay doi vi tri cho nhau va cung dong thdi keo theo sd thay doi ca chdc nang dieu khien trong qua trinh lam nhiem vu.Trong trUdng hdp giiia hai trong tai cd nhiing quan diem bat dong ve quyet dinh xii phat doi vdi mot doi bong nao do, thi y kien quyet dinh se thuoc ve trong tai san

Ngoai ban trong ra tai con: mot thii ki ghi bien ban

mot trong tai theo doi thdi gian

Cho tdi nam 1972, IHF da to chdc nhieu giai vo dich the gidi ve Bong nem cho ca nam va nii vdi chu ki hai nam mot lan Ngoai ra con cd nhieu giai khac niia mang tinh chat khu vUc nhif:

Giai nam va nut cua Lien bang Nam Tu

Giai cho nam cua khu vUc bien phi'a dong chau Au

Giai nam nii Cacpat

Giai Balaton cua nut (Hungari)

Gid day mon the thao Bong nem khong chi mang y nghla nhiing cuoc thi dau thong thudng ma con la nhu cau van hoa khong the thieu dUdc

cua nhiing ngUdi ham mo Dinh cao cua tfnh quan chung la giai Bong nem vo dich the gidi dUdc to chiic tai Phap vao nam 1970 gom 16 niidc tham gia va dUdc to chiic d 25 thanh pho khac nhau cua Phap va thu hut dUdc hang trieu khan gia trong niidc va nUdc ngoai qua man anh truyen hinh triic tiep.

Sau nhieu nam vang bong tai The van hoi, vao nam 1972 tai Mynich (Lien bang Diic) mon Bong nem trong nha lai dUdc xuat hien vdi 37 doi nam tham gia vong dau loai de chon 16 doi vao chung ket Ket qua la: nha't Nam Tu nhi: Tiep Khac va thii ba la Rumani

Sau do The van hoi nam 1976 d thanh pho Montrean thuoc Cannada

da dua them mon Bong nem san nho danh cho nil Vong dau loai de chon

12 doi nam va 6 doi nut tham gia the van hoi Montrean co 46 doi nam va

24 doi nii

Thanh vien cua Lien doan Bong nem Quoc te ngay cang dUdc tang nhanh Sau hoi nghi khoa hoc dUdc tc chiic d Thanh pho Nurember (Tay Diic) da co them 15 thanh vien dUdc xet gia nhap IHF, ma chu veu la thuoc cac chau My ch?u Phi va chau A

To chiic cua IHF cung khong ngufng dUdc cung co va ldn manh Hien

nay IHF da co nam tieu ban true thuoc ban lanh dao la:

Tieu ban huan luyen

Tieu ban ki thuat va phudng phap trong tai

Tieu ban to chiic thi dau

Tieu ban siic khoe

Tieu ban phat trien, an loat

1) Dia chi cua Lien doan Bong nem Quoc te: IHF Postfach 312, CH -

4020 BaSel / Schwitz (Switrland)

Fax: 41 61 272 1344

Tel: 41 61 272 1300

Internet: http:/AVWW.Worldsport.Com/Sports/Handball/home.html.E-mail: ilf@ magnet.ch-in&in.ch

Chu tich hien thdi: Ngai Erwin Lane

Pho chu tich: Ngai Dr Salem.

Tong thu ki: Ngai Ray mond Haln

Chu tich Hoi dong trong tai: Ngai Kjartan Stein bach

Chu tich Hoi dong huan luven va phUOng phap huan luyen: Dr Hassan Moustafa

Sau day la bang phat tnen cua cac thanh vien thuoc IHF qua cac nam:Nam 1946 so thanh vien cua IHF la 8

Nam 1961 so thanh vien cua IHF la 30

Nam 1968 so thanh vien cua IHF la 34

Nam 1972 so thanh vien cua IHF la 64

Nam 1968 so thanh vien cua IHF la 69

Nam 1982 so thanh vien cua IHF la 86.

Nam 1985 so thanh vien cua IHF la 95.

Nam 1987 so thanh vien cua IHF la 98.

Nam 1996 so thanh vien cua IHF la 138.

Den thang 4/1998 thi ElSalvkdor la thanh vien thii 144 IHF

Ngay nay mon the thao Bong nem dUdc phat trien rat nhanh nhd ap dung dUdc cac thanh ttfu khoa hoc cua cac mon khoa hoc khac vao trong cong tac huan luyen cua minh nhu cac thanh tUu khoa hoc d cac mon y sinh, sinh li, sinh hoa, sinh cd hoac tam 11 hoc w

Cac nUdc co trinh do phat trien cao cua mon nay d chau Au la: Lien

Xo (cu), Cong hoa Lien bang Diic, Cong hoa Phap, Thuy Dien, Tay Ban Nha, Rumani, Nam Tu w

0 chau Phi la Ai Cap, Tuynidi, Algieri, vv

9

0 chau My la Cu Ba, Braxin vv

Va d chau A phai ke den: Nam Trieu Tien, Nhat Ban va Trung Quoc

19

Nam 1985, Sd TDTT thanh pho Ha Noi da quyet dinh thanh lap bo mon Bong nem de diia nhanh Bong nem vao thanh pho Doi tuyen Bong nem cua Ha Noi cung diidc thanh lap vao nam do Phong trao tap luyen Bong nem cua thanh pho da phat trien rat nhanh d cac quan noi thanh Cac trung tam co so dong ngtfdi tham gia tap luyen Bong nem phai ke den TrUdng Trung hoc pho thong Amstecdam, Quan Ba Dinh, Qu&n Dong Da va Quan Hai Ba TrUng.

De phat trien nhanh phong trao Bong n6m cho thanh pho Ha Noi, Sd TDTT cung da to chiic mot ldp tap huan cho cac hudng dan vien cua qu&n, cua cac tnidng Trung hoc va Dai hoc dong trong khu vtfc thanh pho've luat thi dau cung nhu ki, chien thuat Bong nem

Doi tuyen Bong nem cua thanh pho” cung tham gia nhieu giai mcf rong vdi thanh pho' Ho Chi Minh va mot so tinh thanh khac

Dau nam 1989 Tong cuc TDTT cung da co ke hoach cii hai can bo di boi diidng them ve mon Bong n6m tai Cong hoa Lien bang Diic

Dau nam 1993, TrUdng Dai hoc TDTT I da dua chUdng trinh giang day Bong nem cho cac ldp khong chuyen cua dai hoc khoa 25 va cuoi nam

1993 cung tuyen sinh mon Bong nem cho ldp chuyen sau dai hoc 29 vdi

10 hoc sinh thi dau

Mua he nam 1993, thanh pho' Ho Chi Minh da to chiic mot giai thi dau md rong cho cac tinh thanh trong ca niidc tham dii (bao gom cac doi tuyen cua thanh pho' Ha Noi, Song Be, Tay Ninh, Quang Nam Da N lng

va cac doi thuoc thanh pho Ho Chi Minh) nham gidi thieu mon Bong nem

de Tong cuc TDTT xem xet va cong nhan mon Bong nem trd thanh mon the thao pho cap trong ca nUdc

Sau giai md rong nay, Tong cuc TDTT da kien toan lai to chiic va ra quyet dinh thanh lap bo mon Bong nem cua Tong cuc triic thuoc vao bo mon Bong Ro

Cung trong nam 1993, Tong cuc TDTT da chinh thiic ra quyet dinh dua mon Bong nem vao trong chUdng trinh cua Hoi khoe Phu dong se diidc to chiic vao nam 1995 va trong nam 1994 se to chiic giai tre va giai

vo dich Quoc gia ve Bong nem

Tuy phong trao tap luyen Bong nem d nUdc ta xuat hien cham

hdn nhiing gid day no da co the vUdn len ngang bang vdi cac mon the thao khac.

Nhieu viec can lam de nhanh chong kien toan to chiic, phat trien phong trao theo ca hai hudng chieu rong va nang sau doi hoi nhiing nha

chiic trach TDTT phai co' ging nang dong hdn niia Dac biet la nhanh

chong thanh lap dUdc Lien doan Bong nem Quoc gia de thong nhat hifdng phat trien chung cho ca nude ve mon Bong nem

4.2 C ac g id i B o n g nem th e th ao th an h tich ca o

4.2.1 To ch itc c a c g id i Q uoc g ia

a Giai vo dich Bong nem Ha Noi md rong nam 1992 gom: 70 VDV

HLV cua cac doan: Ha Noi, thanh pho' Ho Chi Minh, tinh Song Be, Bo Giao due va Dao tao

Ket qua: NhS't: thanh pho' Ho Chf Minh, nhi: Ha Noi, ba: Song Be, tU:

Bo Giao due va Dao tao

b Gidi vo dich Bong nem thanh pho Ho Chi Minh md rong nam 1993

gom: 80 VDV, HLV cua cac doan: thanh pho Ho Chi Minh, Ha Noi, Song

Be, Khanh Hoa, Dong Nai

c Gidi vo dich tre Bong nem toan quoc lan thii nhat nam 1994 to chiic

tai thanh pho' Ho Chi Minh tii ngay 20 den 25/7/1994, gom 80 VDV, HLV cua 5 ddn vi: thanh pho' Ho Chi' Minh, Song Be, Khanh Hoa, Dong Nai

Ket qua Nhat: thanh pho' Ho Chi' Minh, nhi: Ha Noi, ba: Song Be, tii:

Khanh Hoa, nam: Dong Nai

d Dai hoi TDTT toan quoc lan thii 3 Bong nem dUdc dua vao thanh

mot mon thi dau chinh thiic cua dai hoi Mon Bong nem dUdc to chiic tai

Da N^ng tii ngay 5 den 12/8/1995 gom co 90 HLV va VDV cua Ha Noi, thanh pho' Ho Chi Minh, Ninh Binh, Bo Giao due va Dao tao Quan doi

Ket qua: Nhat: Ha Noi, nhi: thanh pho' Ho Chi Minh, ba: Ninh Binh.

d Vo dich cau lac bo Bong nem toan quoc va vo dich tre toan quoc

lan thii 2 dUdc to chiic tai tinh Khanh Hoa tii ngay 10 den 20/8/1997 gom co: 64 VDV, HLV cua CLB quan Dong Da - Ha Noi, CLB Ho Xuan Hiidng thanh pho' Ho Chi Minh, CLB Binh Thanh thanh pho' Ho Chi Minh CLB quan 10 thanh pho Ho Chi Minh

23

Ket qua\ Nhat: CLB qu£m Dong Da Ha Noi, nhi: CLB Ho Xuan Htfdng

thanh pho Ho Chi Minh, ba: CLB Binh Thanh thanh pho Ho Chi Minh

- Gidi tre: gom co 80 VDV, HLV tham da giai cua quan 5 thanh pho

Ho Chi Minh, qu&n 10 thanh pho' Ho Chi Minh, tinh Binh Dinh qu^n Dong Da - Ha Noi, quan 3 thanh pho Ho Chi Minh

Ket qua: Nha't: quan 3 thanh pho Ho Chi Minh, nhi: quan 10 thanh

pho Ho Chi Minh, ba: quSn 5 thanh pho Ho Chi Minh, tU: quan Dong Da

- Ha Noi, nam: tinh Binh Dinh

e Gidi vo dich CLB va vo dich tre toan quoc nam 1998 to chitc tai Nha Trang tii ngay 20 den 2 4 18 11998

- Gidi tre: Co 96 VDV, HLV cua 6 ddn vi gom quan Dong Da Ha Noi,

quan 3 thanh pho Ho Chi Minh, qu&n 10 thanh pho Ho Chi Minh, quan Phu Nhuan, tinh Binh Dinh, Lien hiep Thanh nien Viet Nam

Ket qua: Nhat: quan 3 thanh pho Ho Chi Minh, nhi: quan 10 thanh

pho' Ho Chi Minh, ba: quan Dong Da Ha Noi, tu: quan Phu Nhuan thanh pho Ho Chi Minh, nam: Binh Dinh, sau: Lien hiep thanh men Viet Nam

- Gidi vo dich CLB gom co: 80 VDV, HLV cua 5 ddn vi: CLB Dong Da

Ha Noi CLB quan 3 thanh pho' Ho Chi Minh, quan 10 thanh pho Ho Chi Minh, CLB quan Phu Nhuan, CLB 3 Lien hiep thanh nien

Ket qua: Nhat: Dong Da Ha Noi, nhi: quan 3 thanh pho Ho Chi Minh,

ba: Lien hiep thanh nien Viet Nam, tU: quan 10 thanh pho'Ho Chi Minh, nam: quan Phu Nhuan

h Gidi vo dich va vo dich tre nam, nit toan quoc nam 1999 to chitc tai Khanh Hod tit 20 - 2 9 18 11999

- Gidi vo dich: gom 64 VDV, HLV cua 4 doan: Ha Noi, quan 3 thanh

pho Ho Chi Minh, quan Binh Thanh thanh pho Ho Chi Minh, quan Phu Nhuan

Ket qua: Nhat: doi Dong Da Ha Noi, nhi: quan Binh Thanh thanh pho

Ho Chi Minh, ba: quan 3 thanh pho Ho Chi Minh, tU: quan Phu Nhuan

- Gidi vo dich tre:

Nam: gom 80 VDV, HLV cua 5 ddn vi: tre thanh pho' Ho Chi Minh,

tre Ha Noi, tre Binh Dinh, tre quan Binh Thanh thanh pho Ho Chi Minh, tre quan Phu Nhuan thanh pho Ho Chi Minh

Ket qua\ Nhat: tre thanh pho' Ho Chi Minh, nhi: tre Ha Noi, ba: tre

Binh Dinh, tii: tre quan Phu Nhuan thanh pho Ho Chi Minh, nam: tre quan Binh Thanh thanh pho Ho Chi Minh

Nil: gom 643 VDV, HLV cua Ha Noi, quan 3 thanh pho' Ho Chi Minh,

quan 10 thanh pho' Ho Chi Minh, Nha Trang

Ket qua,- Nha't: quan 10 thanh pho' Ho Chi Minh, nhi: Ha Noi, ba:

quan 3 thanh pho' Ho Chi Minh, tu: Nha Trang

8 Gidi vo dich va vo dich tre toan quoc nam 2000 to chiic tai Ha Noi

tii ngay 4 den 12/8/2000

- Gidi vo dich: gom 46 VDV, cua 3 ddn vi Ha Noi, Binh Dinh va ha

Tay con thanh pho'Ho Chi Minh vi If do kinh phi nen khong tham du giai

Ket qua: Nhat: doi tuyen nam Ha Noi, nhi doi tuyen nam Ha Tay, ba:

doi tuyen nam Binh Dinh

Gidi vo dich tre nam, nii:

-Nam: gom 64 VDV, 8 HLV va triicfng doan cua Ha Noi, thanh pho Ho

Chi Minh, Binh Dinh va Ha Tay

Ket qua: Nhat doi tuyen tre nam Ha Noi cung diidc 7 diem vdi doi

tuyen tre Binh Dinh nhung hdn he so' ban thang thua, nhi: doi tuyen Binh Dinh (dUdc 7 diem), ba: doi tuyen quan 1 thanh pho Ho Chi Minh (diidc 3 diem), tU: doi tuyen Ha Tay (diidc 0 diem)

Nti: gom 48 VDV va 6 quan chiic cua doi tuyen Ha Noi, thanh pho'

Ho Chi Minh va Ha Tay

Ket qua: Nhat: doi thanh pho' Ho Chi Minh (6 diem), nhi: doi Ha Noi

(3 diem), ba: doi Ha Tay (0 diem)

4.2.2 Cac gidi Bong nem Quoc te to chiic tai Viet Nam:

a Gidi Bong nem Quoc te'Ha Noi md rong lin thii nhat thang 7/1999.

Gom 48 VDV cua 4 doi nam Ha Noi I, Ha Noi II, doi tuyen tre Bac Kinh Trung Quoc, doi tuyen Quang Dong Trung Quoc

Ket qua: Nhat: doi tuyen Ha Noi, nhi: doi tuyen Bac Kinh, ba: doi tuyen Quang Dong Trung Quoc, tii: doi tuyen Ha Noi II

25

b Gidi Bong nem Quoc te Ha Noi md rong lan thit 2 thang 8!'2000

• Gom 48 VDV cua 4 doi nam Ha Noi I, Ha Noi II doi tuyen tre B&c Kinh Trung Quoc, doi tuyen Bat Nh&'t Trung Quoc

Ket qua: Nhat: doi tuyen Bat Nh&'t Trung Quoc, nhi: doi tuyen Ha

Noi II, ba: doi tuyen Bac Kinh, thii tU: doi tuyen Ha Noi II

- To chiic mot tran d&'u giao hutu giiia 2 doi tuyen nut Ha Noi va doi tuyen nQ Bac Kinh

Ket qua- Doi tuyen nii Bac Kinh thin g doi tuyen nii Ha Noi.

4.2.3 Thanh lap doi tuyen Bong nem Quoc gia

Nham chuin bi liic liidng cho doi tuyen Quoc gia ve Bong nem tham gia tranh Huy chUdng tai Seagames Ian thii 22 to chiic tai Viet Nam vao nam 2003 - Uy ban TDTT da de ra cac Quyet dinh thanh lap doi tuyen tre va tuyen Quoc gia nhu sau:

1 Thang 3/1999 thanh lap doi tuven tre nam Quoc gia gom 17 VDV

va 2 HLV va 1 chuyen gia Trung Quoc tap huan tai Ha Noi do Trung tam HLQG I quan li

2 Nam 2000 tiep tuc tap huan doi tuyen Bong nem Quoc gia gom 19 VDV va 2 HLV va 1 chuyen gia Trung Quoc

3 Nam 2001 doi tuven tre nang len thanh tap huan doi tuyen Quoc gia

PHAN TICH CAC KI THUAT CCf BAN

V 6 l BONG VA CHI DAN VE

PHIT0NG PHAP GIANG DAY

1 Ki thuat nhan bong va cac hanh ddng phong thu chong nhan bong

1.1 Khai niem•

Ki thuat nh&n bong difdc van dung nhim khorig che bong VDV ta'n cong thiic hiep hanh dong t&n cong cua minh mot cach c h ic ch in , con VDV phong thu thi tim cach han che viec thiic hien ki thuat nhan b6ng cua doi phUdng de sau do lai tiep tuc thuc hien cac hanh dong t&n cong

co the Tuy thuoc vao tinh huong chdi ma cac ki thuat nhan bong va ki thuat phong thu dUdc tien hanh theo nhieu cach khac nhau

Sa do He thong cac ki thuat nhan bong va cac bien phap

phong thu chong lai

Ki thuat nhan bong Phong thu chong nhantoong

1 Bat Wing:

- Tai ch6, trong chay, trong nhay.

• B6ng d 2 bfin sucm, phfa tnnfc vd dang sau.

- Bat b6ng bang 2 tay va bang 1 tay.

- Bat b6ng d nhi£u d6 cao kh^c nhau nhir Tren dihh dau,

ngang dau, ngang nguc, ngang h6ng vd ngang dau g6i.

2 DCmg bong va nhan b6ng.

- Bang 1 tay va 2 tay.

- Tr6n dinh dau, ngang dau, ngang dau gfii.

3 Tilp nhan b6ng tCr dat

- B6ng dang nam 1 ch6.

- B6ng dang lan d&i va lan di.

4- GiCr bong trong tay.

- Bang 2 tay va 1 tay.

- 6 b6n canh sucn a phia tr6n va phia dirti.

I.Canph^c&c hanh ddng nhan b6ng.

- Ph£ b6ng trftn duOrtg bay tdt dau thii tjn oflng.

- Han chfi, gdy kh6 KhSn cho vi$c nhSn Ung.

- T\6p c3n sdt d£u thti tiin cfing d£ gdy Rh6 kttdn cho vifec ti€p nhan b6ng.

2 Cu<5p b6ng.

- Cudrp bong khi d(5i phuong chuy&i b6ng cho nhau.

- C M m vj tri thuSn loi nhlm tranh, cudp bbng dang nam, lan hoac bat tir khu ciu mfln ra

So do cac hanh dong tiep dien cua dong tac nhan bong

Viec sii dung cac ki thuat nhan bong phu thuoc vao nhieu yeu tokhac nhau cua cac tinh huong thi dau

\

- Tiep nhan bong

- Tai cho d vi tri tan cong

- Di chuyen tu do trong

vj tri tan cong

- Di chuyen sang cac vi

tri tan cong khac

- Chan va thoat ra khoi

stf chan cua doi phutdng

- Bat bong

- Dting va nhan bong

t Lay bong tut dat

- Dong tac gia, chuyen bong ho&c nem

- Dong tac gia, d&n bong, chuyen bong hoac nem vao ciu mon

1.2 Phan tich ki thuat nhan bong

K! thuat nhan bong trong Bong nem chu yeu la ki thuat b it bong

b ln g hai tay, con ki thuat b it bong b ln g mot tay thiidng suf dung trong mot so' tinh huong va ca nhan dac biet

a Yeu linh ki thuat tai cho bat bong bang hai tay trxidc ngi/c

Van dong vien d tut the chuln bi, hai chan rong b ln g vai, chan trtfdc, chan sau, hai tay diia ra phia trUdc (khong duoi th in g het tay) doi dien vdi dutdng bong dang bay tdi Ban tay tha long tii nhien, cac ngon tay md deu, hai ban tay tao thanh hinh tui, trong do ngon cai va ngon tro cua hai tay tao thanh hinh tam giac Vao thdi diem tay cham bong thi cac ngon tay nhe nhang tiep xuc bong Dong thdi vdi viec co khuyu tay nhlm hoan xung dutdng bong bay tdi, hai tay n lm chat bong mot cach chac chin, chuan bi cho cac dong tac tiep theo khac

b Mot so'sai lam thtfbng mac khi tap kl thuat bat bong va bien phap siia chvCa chung

Sai lam thu’dng mac

Tay ciing nhlc trong khi tiep

xuc bong

Vi tri cua tay va cac ngon tay

sailech

- Don bong sai vi tri vi phan doan

sai dia diem bong bay tdi

Cach siifa chiifaYeu clu tay tiep xuc bong mem mai khong co tieng keu to

Tai ch6 nlm chic bong blng 2 tay v£ sika chula hinh tay

Cac ngon tay cang xoe deu thi cang tao thiet dien 16n bit bong

Vj tri chu lac cua cac ngon cai phia sau

se ngan chan khong cho bong lot qua khi bat bong

Tranh tiep xuc b6ng blng long ban tay trade ma phai blng cac ngon tay trade.Trade khi b it bong phai ludn tim moi

cach de tao dieu kien tot nhat cho b it

bong Co nghla 16 phai di chuyen tdi vj

tri b it b6ng, tot nh&t 16 phln trade cua

cd the ddi dien vdi phadng bong tdi.

c Chi dan ve chien thuat

Viec tiep nhan bong diidc thiic hien bdi cac VDV tan cong, do vay doi hoi ngUdi nhan bong phai luon d trong tii the chu&n bi va tinh toan tdi nhiing diidng bong tan cong tiep theo Chinh vi vay ma trong cong tac huan luyen phai tao cho ngiidi tan cong biet ring: moi hanh dong nhan bong cua minh deu bi cac VDV phong thu ngan chan va gay kho khan

Do do doi hoi ngiidi tan cong phai luon quan sat toan canh tinh huong thi dau quan sat sii di chuyen va dien bien hanh dong cua VDV dang giu! bong, cung nhu cua VDV phong thu gin nhat VDV tan cong phai luon

di chuyen trong khi tan cong de co vi tri thuan ldi nhan bong va tan cong tiep co hieu qua nhat

Phong thu chong tiep nhan bong:

Viec phong thu chong tiep nhan diidc thiic hien bdi VDV phong thu qua viec phan tich, phan doan chinh xac tinh huong tan cong cua doi phUdng Luc nay doi hoi VDV phong thu phai chiem diidc vi tri hdp 11 ve chien thuat de tiep can doi phUdng, chd don diidng chuyen bong cua doi phUdng va xu&'t phat nhanh de can pha hoac c lt diidng bong do

Viec chong sii tiep nhan bong cua doi phUdng se diidc liia chon cac bien phap chinh sau day:

Ciidp bong cua doi thu chuyen bong qua sii dot ngot tiep can bong vachay lao tdi c lt dUdng bong chuyen cua doi phUdng

Pha bong ngay tii khi bong mdi rdi tay cua VDV chuyen bong (lamcho dUdng bong bay di khong dung vdi y do cua VDV tan cong nQa).Ngan chan khong cho doi phiidng nhan bong diidc d i dang nhu: canpha khong cho doi phUdng diia tay tii do ra de nhan bong

Van dong vien phong thu phai can nhac de quyet dinh xem lieu viec lao len ciidp bong cua minh co dat diidc ket qua hay khong? Bdi vi neu lao len pha bong ma khong co ket qua thi se tao dieu kien cho doi phUdng dat dUdc liu the ve ngiidi trong tan cong va hau qua thiidng d in tdi qua nem bong vao cau mon

Dac biet chu y la to chiic phong thu don, ciidp lai nhiing dUdng bong bat len tii thu mon hoac cau mon, qua do doi hoi phai chiem linh diidc cac vi tri thuan ldi trUdc cac dau thu tan cong

d Cac chi ddn v i phtfctng phap

Viec hoc tap va hoan thien cac ki thuat nhan bong bao gid cung lien quan chat che vdi ki thuat chuyen bong

Sau cac bai tap lam quen vdi bong phai la cac bai tap bat bong d tam ngang ngvfc, tai cho Cac tieu chu^n kl thuat quan trong nhat d giai doan nay la hinh tay bat bong (vi tri hinh tam giac cua ngon trd va ngon cai)

va dong tac bat bong em, gon (luon doi hoi stf gap hdp H cua cang tay, co tay khi tiep xuc bong)

Doi hinh luyen tap tot nha't d giai doan nay la hang ngang va hang doc lien tiep lin ltfdt tifng ngiidi mpt

Tang dlin do kho 6 cac giai doan tiep theo bang cach:

+ Thay doi do cao, tha'p cua dUdng bong bay tdi

+ Thay doi khoang cach chuyen bong

+ Thay doi so liidng bong khi chuyen

+ Thay doi vi tri ban d&u nhan bong

+ Tap cac bai tap the luc trUdc cac bai tap bat bong hoac bang cac dong tac bat bong khac nhau (bat bong tai cho, trong nhay, trong di chuyen v.v )

Tang cUdng hoan thien ki thuat bat bong trong di chuyen

Viec bat bong va thUc hien cac dong tac phai nhanh dan mot cach hdp li de phu hdp vdi yeu cau cua thi dau sau nay

Viec liia chon va bien soan cac bai tap thi da'u cho phu hdp vdi cac yeu cau hoc tap d giai doan nay cung rat quan trong, doi hoi hua'n luyen vien phai tinh toan tdi viec giam nhe tac dong cua ngtfdi phong thu, hoac hiidng ngUdi tap vao cac y do chien thuat cu the nao do 6 day tot nha't la sii dung cac tro chdi van dong nhii: “Bong chuyen 6”,

“San tho” chdi “ma” vdi cac doi hinh 3 chong 1 hoac 5 chong 2 v.v

2 KI thuat chuyen bong va cac hanh ddng phong thu

2.1 K h a i niem

Trong cac ki thuat chuyen bong va nhan bong, ki thuat bat bong va nem bong

la nhufng ki thuat trong tam quyet dinh kha nang thi dau cua mot doi bong.Tru(6c het no dUdc phoi hdp vdi cac hoat dong d gan khu vUc c^u mon cua doi phUdng va dUdc ket thuc bang dong tac nem bong vao cau mon.Cac loai hinh va cac bien phap cua ki thuat chuyen bong cung nhu cac hanh dong phong thu chuyen bong phu thuoc vao nhieu yeu to' khac nhau nhu: khoang cach, vi tri va tinh huong thi dau, moi quan he cua VDV tan cong cung chdi va dau thu doi phUdng

Bang phan loai ki thuat chuyen bong va cac hanh dong

phong thu chong lai

C h u yen b o n g

- Nem bong mot tay tren vai

+ Tai ch6

(v6i chuyen trUc tiep va chuyen

bat san bang mot va hai tay)

+ Co da va trong di chuyen

+ CJ do cao ngang dau va tren dau

- KI thuat diiy bong mot tay

ngang dau va ngang ngUc sang

hai ben.

- Chuyen bong sau lung

+ Mot tay hoac hai tay chu}'en

bong ra sau lung hoac sau dau

- Nhay chuyen bong bang mot

tay tren vai

- Nhay cao va nhay xa khi

+ Tranh cudp bong khi phong thu sat

ngUdi chuyen bong.

- Han che viec chuyen bong

- Cudp bong

- Pha va cUdp bong vCfa rdi tay ngUdi chuyen bong.

39

Cac hanh dong tiep dien cua chuyen bong

- Nh6n bong (tai cho, di

chuyen, nhay)

- Nhan bong, - dan bong - Nem bong hai

tay trUdc ngUc

- Nhan, din , dong tac

gia

- N6m b6ng mot tay tren vai

- Chan doi phiidng

Nh&n, dong tac gia

- N6m bong ra sau lting

- Nhay n6m b6ng - Chay v£ vi tri phong bang mot tay thu

2.2 Phan tich ki thuat chuyen bong

Trong cac ki thuat chuyen bong thi ki thuat nem bong mot tay tren vai co do diing va khong co do dvfng dUdc sii dung rong rai nhat vi kha nang nem xa cua no va dac biet hieu qua d cac cii ly trung binh (tfif 5 -10m)

6 dSy chung toi chi phan tich ki thuat nem bong mot tay tren vai khong co do diing, con ki thuat nem bong mot tay tren vai co do diing chung toi se phan tich ki d phan ki thuat n6m bong vao cau mon

a Ki thuat nem bong mot tay tren vai khong co do diing

Ki thuat nay thudng dUdc van dung nhieu d khu vole giuta san vdi sii

di chuyen lien tuc cua ngiidi chuyen bong Ki thuat nay co sii khac biet 16n so vdi ki thuat nem bong mot tay tren vai co do diing

Ki thuat nem bong mot tay co do diing thi d giai doan ra siic cuoi

cung co sii van nhieu cua hong va ba vai (hong va ba vai xoay thang ra hiidng nem, xem hinh 2) Con nem bong mot tay tren vai khong co do diing, khong nhiing do van cua hong va vai nho ma dong tac ra siic cuoi cung cua no diidc ket thuc khi tay nem diia ra phia sau va chan cung ben tay nem thi diia ra phia tru6c Dong thdi vdi tay nem bong chuyen dong

ve trUdc, chan phia ben kia cua tay nem cung dUdc chuyen dong dat len

d phia trUdc, d day ca hai chan khong tao nen chan de diing de nem bong

ma no dUdc chuyen dong lien tuc Chinh vi vay ma ngUdi ta con goi no la

ki thu&t nem bong mot tay tren vai trong chay Ki thuat nay diidc sii

dung tot, da dang trong chuyen bong va ca trong nem bong vao ci\x mon

vi yeu to' bat ngd cua no (xem hinh 3)

b Ki thuat nem bong mot tay tren vai trong nhay

Day la mot ki thuat diidc sii dung tUdng doi da dang va dac biet co hieu qua khi co doi thu phong thu d sat ngiidi chuyen bong Ki thuat nem

bong mot tay tren vai trong nhay diidc sii dung nhieu d hai dang chinh

Dang thii nhat la nhay cao len chuyen bong khi phia trUdc la VDV phong thu nh&m chiem linh dinh cao khong gian de chuyen bong di cac phia Dang thtit hai la dang nhay xa chuyen bong khi can vUdt qua doi thu phong thu ve phia trUdc hoac nhay sang hai ben de rdi xa sii khong che sat cua doi phiidng

Ve yeu linh ki thu&t thi tUdng doi giong vdi ki thu&t n6m b6ng b&ng mot tay tren vai, chi khac la btfdc cuoi cung diidc thiifc hien khi cd th i ngiidi nem dang d tren khong d do cao cao nh&t.

Hinh 4

c Ki thuat nem bong bang cang tay

Trong ki thuat nay co nhieu loai hinh nhU:

- Nem bong b&ng cln g tay d do cao ngang dau rdi ve phia tnl6c va ra sau

- Nem bong d do cao ngang hong ve phia trUdc va ra sau

- Nem bong d do cao ngang vai ra trU6c

- Nem bong b do cao tren vai ra sau.

- Nem bong phia sau dau sang ben

- Nem bong cl phia sau lung sang ben

Ngoai ra con nem bong b4ng c in g tay cua hai tay tii do cao ngang hong ra trUdc, sang ben va ra sau

Hinh 5

Trong cac ki thuat nem bong bang cang tay thi ki thuat nem bong bang c6ng tay d phia sau hay dUdc sii dung nhieu va dem lai hieu qua cao bdi tinh bat ngd cua no Ki thuat nay thudng dUdc sii dung d khu viic nem bong gan c lu mon doi phUdng Luc sii dung chu yeu d day cung thong qua cang tay canh tay vong ra phia sau liing ngUdi chuyen nen khong tao cd hoi cho ben phong thu co dieu kien de cU6p va pha bong.

Yeu linh cua ki thuat nay la khi d bUcic cuoi cung phai tao thanh tu the chan trUcic, sau (chan phai dat sau, v6i ngUdi thuan tay phai) hai tay

giut bong b triidc bung Khi thiic hien ki thuat thi vai trai danh sang phai,

trong tam cd the dUdc don len chan trUdc, luc do bong dUdc dua tii bung sang ben hong phia ben phai Tay trai rdi bong va tay phai giuf bong d do g&p kha 16n cua cd tay, giut chat bong va theo da chuyen cua vai, than thi tiep tuc vang cang tay vong ra phia sau ltfng Bong rdi tay khi vi tri cua

no da d phia sau liing

d Day bong (chu yeu bang duoi cang tay)

Trong ki thuat nay co cac loai hinh chinh sau:

Thiic hien bang hai tay cf do cao ngang ngiic ra trUdc va sang ben.Thiic hien bang mot tay cf do cao ngang ngUc ra tru6c, d do cao ngang dau sang ben va cl do cao ngang hong sang ben

Trong ki thuat nay thi ki thuat day bong bang mot tay d do cao

ngang ngtfc vk ngang dau di cac phia la quan trong nhat No diidc sii

dung co hieu qua vdi cac dUdng chuyen bong gan 0 day ki thuat nem bong dUdc tao nen chu yeu nhd chuyen dong “vay” cua cd tay va cang tay

d do cao ngang ngiic hoac ngang dau di cac phia Ki thuat nay tao nen sU bat ngd do toe do chuyen dong nhanh cua bong va do kin cua no khi thiic hien ki thuat Yeu linh ki thuat la d bade cuoi cung, trtf6c khi thiic hien, bong dUdc giiJ bang hai tay d trUdc ngUc, chan trUdc, chan sau, trong tam don deu len hai chan Khi thiic hien dong tac chuyen thi tay trai rdi bong, bong diidc chuyen het sang tay phai, dong thdi ban tay hdi xoay vao hong

de chuyen bong ra phia triidc (ban tay giii bong d phia sau) Khuyu tay hdi nho ra tru6c Liic sii dung chu yeu la do “va[y” nhanh cua cang tay, cd tay sang cac phia ma minh dinh chuyen

43

e Ki thuat nem vung bong (vdi tay thang khong co gap cang tay)

Trong ki thuAt nay cung co nhiing loai hinh chu yeu: bang mot tay hoac hai tay d do cao ngang hong hoac ngang dau goi ra phia trUdc, sang ben hoac ra sau

Ki thuat nay dUdc sii dung trong cac tinh huong bi doi phUdng kem sat vi no dUdc thuc hien d cac do cao tii hong trd xuong, do vay cung r£t gav kho khan cho sU phong thu cua doi phUdng

Yeu linh ki thuat nem vung bong bang mot tay d dudi thap la khi thuc hien ngUdi chuyen diing chan trUdc, chan sau vdi do rong hdn vai, trong tam ha thap, bong dUdc chuyen sang tay phai va d\ia thang ra sau vdi do gap nhieu cua cd tay vao cang tay de giut chat bong Khi tay nem vung bong ra phia trUdc thi canh tay luon thang ket hdp vdi luc dap cua chan, sau do dua trong tam ra trUdc, tay phai tiep tuc theo bong Khi da di qua hong thi tay phai rdi bong vdi do “vay” them cua co tay ra trUdc

2.3 Phong thu cac ki thuat chuyen bong

Phong thu ki thuat chuyen bong bi phu thuoc r&'t nhieu vao kha nang cua VDV phong thu cung nhu sU chu y va suy nghi den tinh huong thi dau cua ho No co moi quan he rat chat tdi vi tri va y do chien thuat cua ben phong thu

Van dong vien phong thu cd the chd ddi thdi diem bong tdi tay ngtfdi chuyen thi tien tdi cUdp, hoac pha dUdng bong do

Van dong vien phong thu chuyen bong can phai sii dung triet de cac loi lam cua VDV chuyen bong, khi ho khong che khong ch&c ch in qua bong do hoac gay kho khan cho sU chuyen bong de qua bong do khong bay tdi dia chi chinh xac hoac thdi diem can thiet cua viec nhan bong

2.4 M ot so sa i lam th u d n g m ac va ca ch siia ch ita tr o n g h oc tap k i

th u a t ch u y en b o n g

Sai lam thifofng m ic Cach su'a chua

K3 thuat nem bong mot tay tren

vai khong co do diing: Sai lim

thudng mic la dat nham chan

tru cf dong tac ra siic cuoi cung

KI thuat day bong bang mot tay:

dong tac chuan bi va ra siic cuoi

cung qua 16n

Ki thuat nem bong blng c&ng

tay c) phia sau lung: dUdng

chuyen bong khong chuan xac

Ki thuat nem vung bong: tay

khong thing va thdi gian bong

rcii tay khong dung luc

- ThUc hien cham cac chuyen dong cua dong tac

+ Yeu cau cua thuc hien dong tac vdi sU chuyen dong lien tuc khong co do diing.+ Khong dUa bong ra sau qua xa than cf dong tac ra siic cuoi cung

- Khep canh tay tren sat than, khuyu tay khong qua cao de tao dieu kien cho nam dUdc de va chac bong

- Yeu cau than tren phai van nhieu ve phia phai de hudng nem thu&n ldi sang ben trai

- Yeu cau khong gap c&ng tay khi nem bong, ba vai long khi nem bong va khong gap cd tay hudng len tren khi bong rdi tay

2.5 Chi ddn ve c h ie n th u a t

Chuyen bong la nh&m nhanh chong diia bong sang khu vile cau mon cua do'i phiidng, ddng thdi viec chuyen bong qua lai tao nen dieu kien va thdi cd thuan ldi cho viec nem bong dutt diem vao cau mon Chuyen bong qua lai nhanh lam thay doi tinh huong thi dau se gay kho khan cho cac bien phap phong thu Chinh vi vay doi hoi chuyen bong phai nhanh va chinh xac (thtfdng la cac qua chuyen d do cao ngang ngUc hoac ngang dau)

Tuy nhien do yeu c lu cua chien thuat va do cac tinh huong thi dau

cu the diia lai ma doi hoi phai sii dung nhieu cac qua chuyen kin chuyen

bat dat v.v Cac VDV dang diing tii do d cac vi tri tan cong thi doi hoi

chuyen bong phai th&ng vao ngUdi, con cac VDV bi ben phong thu che

45

chan hoac dang di chuyen tu do thi dUdng chuyen luon phai tinh toan v6i toe do cua ngUdi di chuyen Nhiing VDV dang giii bong phai chuyen bong cua minh dung thdi diem, dung hudng toe do phu hdp vdi khoang cach cua ngUdi nhan bong va doi thu phong thu

NgUdi chuyen bong cung luon phai chu y tdi toe do cua ban than khi thiic hien dUdng chuyen, toe do cua ngiidi nhan bong cung nhu khoang cach xa hay g&n cua ngUdi nhan bong

Trong huA'n luyen phai lam cho ngUdi chuyen bong hieu dUdc rang: qua trinh chuyen, b it bong luon bi doi phUdng kiem soat chat che Chinh

vi vAy, doi hoi giula VDV co bong va nhiing VDV nh&n bong khac phai co nhiing moi lien he b ln g cac tin hieu (hoac b ln g anh mat) Trong qua trinh huan luyen chien thuat chuyen bong vai, tro nhan biet b ln g mlt rat quan trong Tuy nhien sii phat trien cua no d thi dau dinh cao phai dat diidc d mile ngoai suy ma khong can tdi nhiing quan sat trUc tiep bang mat Con cac bien phap chong cac hanh dong chuyen bong nham muc dich khong tao cd hoi cho doi phUdng cd dieu kien thuan ldi de nem bong vao cau mon diit diem

B ln g cac bien phap phong thu hdp li ngUdi phong thu phai tim dUdc cach tiep can, chiem vi tri phong thu phu hdp vdi tvfng tinh huong thi dau

cu the_de cd the tao anh hUdng triic tiep vdi cac diidng chuyen bong do nhii: tu the phong thu dung, day doi phiidng ra khoi pham vi nguy hiem hoac danh lira ngUdi tan cong v.v O day cung phai tuan thu cac nguyen tac cd ban trong phong thu ca nhan, chd de lo lieu qua sdm cac y do hanh dong trong phong thu ma ngiidi tan cong co the tii do ldi dung diidc

2.6 Chi ddn ve phitdng phap

Viec hoc tap va hoan thien cac ki thuat chuyen bong bao gid cung gan chat vdi ki thuat nhan bong, vi chung la cac dieu kien quan trong de thutc hien cac y do chien thuat trong thi dau Chinh vi vay, de hoan thien ca hai mang ki thuat nay phai dau tii thdi gian tiidng doi ldn trong cac gid huan luyen Neu co dieu kien phai dUdc luyen tap trong cac dieu kien thi dau co doi khang triic tiep

Nham tiep thu cac ki thuat chuyen bong mot cach thuan ldi ngudi ta thiidng bat dau bang cac ki thuat chuyen bong tai cho, ki thuat di chuyen