chương 2 phát triển con người trong công cuộc đổi mới ở việt nam

Phíìn 2.1 vađ 2.2 minh chûâng rùìng phíìn lúân nhûông thađnh cöng cuêa ăöíi múâi lađ taơo möi trûúđng thuíơn lúơi hún ăïí múê röơng cú höơi lûơa choơn cho moơi ngûúđi, ăùơc biïơt lađ tro

Chûúng nađy khaâi quaât nhûông thađnh tûơu

cuêa cöng cuöơc ăöíi múâi ặúơc thûơc hiïơn tûđ

nùm 1986 Phíìn 2.1 vađ 2.2 minh chûâng

rùìng phíìn lúân nhûông thađnh cöng cuêa ăöíi

múâi lađ taơo möi trûúđng thuíơn lúơi hún ăïí

múê röơng cú höơi lûơa choơn cho moơi ngûúđi,

ăùơc biïơt lađ trong khu vûơc kinh tïị ngoađi

nhađ nûúâc Ăiïìu nađy ặúơc biïíu hiïơn bùìng

sûơ caêi thiïơn ăaâng kïí trong chó söị "phaât

triïín con ngûúđi", chó söị ăaânh giaâ nhûông

thađnh tûơu trong nhûông lônh vûơc chuê chöịt

cuêa phaât triïín con ngûúđi nhû mûâc söịng

dín cû, y tïị vađ giaâo duơc Hai phíìn nađy

cuông ăïì cíơp ăïịn thađnh tûơu nöíi bíơt nhíịt

ăoâ lađ sûơ giaêm tyê lïơ ăoâi ngheđo xuöịng cođn

möơt nûêa tûđ khoaêng 70% vađo giûôa nhûông

nùm 1980 xuöịng thíịp hún 37% trong

nhûông nùm gíìn ăíy, vađ nhûông thađnh tûơu

trong lônh vûơc y tïị vađ giaâo duơc Nhûng

nhûông trúê ngaơi chuê ýịu víîn cođn töìn taơi

Nhûông trúê ngaơi nađy, ăùơc biïơt lađ sûơ khaâc

biïơt vïì kinh tïị xaô höơi trong ăíịt nûúâc, seô

ặúơc ăïì cíơp trong caâc chûúng tiïịp theo

1 Ă ÖÍI MÚÂI LAĐ ĂOĐI HOÊI BÛÂC XUÂC CUÊA CUÖƠC

SÖỊNG VAĐ VÒ SÛƠ PHAÂT TRIÏÍN CON NGÛÚĐI

Trûúâc ăöíi múâi, quaâ trònh phaât triïín cuêa

Viïơt Nam diïîn ra trong khuön khöí cú chïị

kïị hoaơch hoaâ tíơp trung Xuíịt phaât tûđ tònh

traơng cuêa möơt nïìn kinh tïị nöng nghiïơp

laơc híơu, laơi bõ chiïịn tranh tađn phaâ nùơng

nïì, cú chïị nađy cho pheâp Nhađ nûúâc chuê

ăöơng huy ăöơng vađ phín phöịi caâc nguöìn

lûơc quöịc gia nhùìm vađo möơt söị muơc tiïu xaô

höơi ặúơc ûu tiïn Trong thúđi kò nađy, mùơc

duđ trònh ăöơ phaât triïín kinh tïị cođn thíịp

nhûng Viïơt Nam ăaô ăaơt ặúơc nhûông kïịt

quaê PTCN tûúng ăöịi töịt, ăùơc biïơt lađ vïì

giaâo duơc vađ y tïị Tuy nhiïn, cú chïị kïị

hoaơch hoaâ tíơp trung ăaô böơc löơ nhûông mùơt

ýịu thûúđng trûơc: thöng tin vađ xûê lyâ thöng

tin sai lïơch, phín böí caâc nguöìn lûơc ríịtkeâm hiïơu quaê vađ thiïịu ăöơng lûơc ăöịi vúâingûúđi lao ăöơng Kïịt quaê thûơc tïị lađ nïìnkinh tïị thiïịu nùng ăöơng; cú höơi lûơa choơnviïơc lađm, taơo thu nhíơp xûâng ăaâng cuêangûúđi dín bõ boâ heơp; tñnh saâng taơo vađ tûơchuê cuêa caâ nhín khöng ặúơc phaât huy,nïịu khöng noâi lađ cođn bõ haơn chïị Tònhtraơng thiïịu huơt kinh niïn trong tiïu duđnglađm gia tùng caâc cùng thùỉng trong ăúđisöịng con ngûúđi

Trûúâc nhûông ăođi hoêi bûâc xuâc cuêacuöơc söịng, trong giai ăoaơn tûđ 1979 ăïịngiûôa thíơp niïn 1980, Viïơt Nam ăaô thûơchiïơn nhûông caêi caâch kinh tïị nhùìm thaâogúô caâc rađng buöơc cuêa cú chïị "kïị hoaơchhoaâ tíơp trung quan liïu bao cíịp"

Phûúng hûúâng chñnh cuêa sûơ thay ăöíi lađnúâi loêng nguýn tùưc kïị hoaơch hoaâ tíơptrung thöng qua möơt söị caêi caâch, chuê ýịu

úê cíịp vi mö, coâ tñnh ăïịn quan hïơ thõtrûúđng Viïơc aâp duơng chïị ăöơ kïị hoaơch

"ba phíìn" trong caâc doanh nghiïơp nhađnûúâc (DNNN) tûđ nùm 1979 vađ chïị ăöơkhoaân saên phíím trong nöng nghiïơp theoChó thõ 100, thaâng 1/1981 cuêa Böơ Chñnhtrõ ăaô taơo cho caâc doanh nghiïơp nhađ nûúâcvađ höơ gia ằnh nöng dín quýìn tûơ chuêhún trong saên xuíịt vađ tiïu thuơ saên phíímthöng qua thõ trûúđng Hai thay ăöíi nađyăaô ăaânh díịu sûơ "cúêi troâi" bûúâc ăíìu chongûúđi lao ăöơng vađ caâc doanh nghiïơp khoêinhûông rađng buöơc cú chïị cuô Tuy nhiïn,nhûông caêi caâch kinh tïị vi mö nhû víơy lađchûa ăuê Tùng trûúêng kinh tïị coâ sûơ khúêisùưc, song bíịt öín ắnh vô mö víîn dai dùỉng,ăúđi söịng nhín dín víîn khoâ khùn vađ ặúơccaêi thiïơn ríịt chíơm chaơp Sûơ thíịt baơi cuêacuöơc caêi caâch "giaâ, lûúng, tiïìn" nùm

1985 ăaô chûâng toê möơt ăiïím míịu chöịt lađkhöng thïí coâ caêi caâch vô mö thađnh cöng

trong khung khöí cuêa tû duy vađ cú chïị kïịhoaơch hoaâ tíơp trung

Ăaơi höơi Ăaêng VI diïîn ra vađo thaâng12/1986 ăaô quýịt ắnh ặúđng löịi thûơchiïơn ăöíi múâi toađn diïơn ăíịt nûúâc vò muơctiïu dín giíìu, nûúâc maơnh, xaô höơi cöngbùìng, vùn minh Nöơi dung cú baên cuêa ĂöíiMúâi lađ chuýín tûđ nïìn kinh tïị kïị hoaơchhoaâ tíơp trung sang nïìn kinh tïị thõ trûúđngắnh hûúâng XHCN vađ thûơc hiïơn chñnhsaâch múê cûêa, chuê ăöơng tûđng bûúâc höơinhíơp kinh tïị quöịc tïị Ăöíi múâi úê Viïơt Nam

coâ möơt sûâ mïơnh lõch sûê roô rađng, ăùơc biïơtlađ nhòn nhíơn tûđ goâc ăöơ PTCN Ăoâ lađ taơo

ra möơt bûúâc ngoùơt vïì chíịt trong viïơc thûơchiïơn nhiïơm vuơ PTCN bùìng caâch múê röơng

cú höơi phaât triïín cho caâc caâ nhín vađ cöơngăöìng xaô höơi cuông nhû taơo ra möơt möitrûúđng khuýịn khñch tñnh chuê ăöơng saângtaơo cuêa hoơ trong caâc hoaơt ăöơng kinh tïị, xaôhöơi Cöng cuöơc Ăöíi Múâi vađ caêi caâch kinhtïị vúâi nöơi dung nhû víơy ặúơc triïín khaitrïn thûơc tïị tûđ cuöịi nùm 1987 vađ ặúơc ăííymaơnh vađo nùm 1989 (Baêng 2.1)

BAÊNG 2.1

Nhûông möịc cú baên cuêa quaâ trònh ăöíi múâi kinh tïị

1979 Aâp duơng chïị ăöơ "kïị hoaơch ba phíìn" cho DNNN Caâc DNNN ặúơc trao quýìn tûơ chuê hún; caâc quan hïơ thõ

trûúđng bùưt ăíìu ặúơc thiïịt líơp.

1981 Thûơc hiïơn chïị ăöơ"khoaân 100" (khoaân saên phíím) Caâc nöng höơ ặúơc trao quýìn tûơ chuê hún trong saên xuíịt

1985 Tiïịn hađnh caêi caâch “giaâ, lûúng, tiïìn” vađ ăöíi tiïìn Baôi boê hïơ thöịng giaâ kïị hoaơch Thay thïị hïơ

thöịng tiïìn tïơ cuô

1986 Ăaơi höơi Ăaêng líìn thûâ VI tuýn böị ặúđng löịi ăöíi múâi Bùưt ăíìu thûơc hiïơn chûúng trònh ăöíi múâi

1987 - Luíơt Ăíìu tû nûúâc ngoađi khúêi ăíìu chñnh saâch - Nhûông ăöơt phaâ trong tû duy phaât triïín kinh tïị nhiïìu thađnh

múê cûêa phíìn trong ăoâ, kinh tïị nhađ nûúâc lađ chuê ăaơo, aâp duơng cú

- Luíơt Ăíịt ăai thiïịt líơp quýìn sûê duơng ăíịt nöng chïị thõ trûúđng coâ sûơ quaên lyâ cuêa nhađ nûúâc.

nghiïơp cho höơ gia ằnh

1988 - Thiïịt líơp hïơ thöịng ngín hađng 2 cíịp - Phï chuíín liïn doanh ăíìu tiïn

- Nghõ quýịt 10 vïì quýìn sûê duơng ăíịt nöng nghiïơp - Xuíịt khííu líìn ăíìu tiïn ăaơt möịc 1 tyê USD

cuêa höơ nöng dín

1989 - Xoaâ boê hïơ thöịng 2 giaâ - Tûđ möơt nûúâc nhíơp khííu gaơo, Viïơt Nam ăaô trúê thađnh nûúâc

- Baôi boê haơn ngaơch cho híìu hïịt caâc hađng hoaâ trûđ 10 xuíịt khííu gaơo lúân thûâ ba trïn thïị giúâi

loaơi hađng hoaâ xuíịt khííu vađ 14 loaơi hađng hoaâ nhíơp - Laơm phaât cao ặúơc kiïìm chïị

khííu

- Thöịng nhíịt hïơ thöịng tyê giaâ höịi ăoaâi

- Níng laôi suíịt lïn mûâc thûơc dûúng

- Thùưt chùơt tađi chñnh ăöịi vúâi khu vûơc DNNN

1990 - Sûêa ăöíi luíơt Ăíìu tû nûúâc ngoađi - Saên lûúơng lûúng thûơc ăaơt möịc 20 triïơu tíịn

- Cöng böị Phaâp lïơnh vïì Ngín hađng Trung ûúng vađ - Saên lûúơng díìu thö khai thaâc ăaơt 2 triïơu tíịn

caâc ngín hađng thûúng maơi nhađ nûúâc, caâc töí chûâc - Töíng vöịn ăíìu tû nûúâc ngoađi ăaô ăùng kñ ăaơt 1 tyê USD tñn duơng

- Thöng qua Luíơt Cöng ty vađ Luíơt doanh nghiïơp tû

nhín taơo nïìn taêng phaâp lyâ cho sûơ phaât triïín cuêa

khu vûơc doanh nghiïơp tû nhín

1991 - Ăaơi höơi Ăaêng líìn thûâ VII khùỉng ắnh tiïịp tuơc ăöíi múâi - Thađnh cöng trong chöịng laơm phaât Kinh tïị - xaô höơi öín

kinh tïị, thûơc hiïơn nhíịt quaân chñnh saâch phaât triïín nïìn ắnh vađ taơo ặúơc cú súê ăïí tùng trûúêng cao úê nhûông nùm kinh tïị nhiïìu thađnh phíìn, thöng qua Cûúng lônh xíy sau

dûơng ăíịt nûúâc trong thúđi kyđ múâi vađ Chiïịn lûúơc phaât - Töịc ăöơ tùng trûúêng cuêa ngađnh cöng nghiïơp ăaơt 9% triïín kinh tïị - xaô höơi 10 nùm (1991-2000)

- Caâc cöng ty tû nhín ặúơc pheâp trûơc tiïịp xuíịt -

nhíơp khííu

1992 - Hiïịn phaâp múâi Nïìn kinh tïị nhiïìu thađnh phíìn ặúơc - Töíng vöịn ăíìu tû nûúâc ngoađi ăaô ăùng kñ vûúơt möịc 5 tyê

Hiïịn phaâp chñnh thûâc thûđa nhíơn USD.

- Kyâ hiïơp ắnh Thûúng maơi vúâi EU - Söị DNNN giaêm trong khi söị DN tû nhín tùng lïn

- Thñ ăiïím cöí phíìn hoaâ caâc DNNN - Tyê lïơ biïịt chûô úê ngûúđi lúân 87%

- Chûúng trònh xoaâ ăoâi giaêm ngheđo

BAÊNG 2.1

(Tiïịp)

1993 - Luíơt Ăíịt ăai sûêa ăöíi - Ăiïơn thoaơi di ăöơng ăíìu tiïn ặúơc ặa vađo sûê duơng.

- Ban hađnh Luíơt Phaâ saên vađ Luíơt Möi trûúđng - Möịi quan hïơ vúâi caâc nhađ tađi trúơ quöịc tïị ặúơc thiïịt líơp.

- Lïơnh cíịm víơn cuêa Myô ặúơc baôi boê - Höơi nghõ CG ăíìu tiïn ặúơc töí chûâc taơi Paris

1994 - Ban hađnh Luíơt Lao ăöơng - Viïơt Nam trúê thađnh thađnh viïn cuêa ASEAN

- Baôi boê giíịy pheâp xuíịt khííu cho tíịt caê caâc loaơi hađng - Töíng vöịn ăíìu tû nûúâc ngoađi ăaô ăùng kñ vûúơt mûâc 10 hoaâ trûđ mùơt hađng gaơo, göî vađ díìu thö tyê USD

- Thađnh líơp caâc Töíng cöng ty 90 vađ 91 cuêa Nhađ nûúâc

- Chûúng trònh quöịc gia vïì nûúâc saơch vađ vïơ sinh möi

trûúđng

1995 - Ban hađnh Luíơt Doanh nghiïơp Nhađ nûúâc - Trúê thađnh thađnh viïn AFTA

- Söị loaơi hađng hoaâ nhíơp khííu quaên lyâ bùng haơn ngaơch - Xuíịt khííu ăaơt möịc 5 tyê USD

- Tham gia ASEAN vađ AFTA - Töịc ăöơ tùng trûúêng GDP ăaơt 9.5%

1996 Ăaơi höơi Ăaêng líìn thûâ VIII ăaânh giaâ thađnh tûơu to lúân - Ăíịt nûúâc ăaô ra khoêi khuêng hoaêng kinh tïị - xaô höơi

vađ coâ yâ nghôa ríịt quan troơng vađ ruât ra bađi hoơc kinh - Töíng vöịn ăíìu tû nûúâc ngoađi ăùng kñ ăaơt 27 tyê USD nghiïơm cuêa 10 nùm ăöíi múâi; khùỉng ắnh ăííy maơnh - Töịc ăöơ tùng trûúêng GDP ăaơt 9.3 %.

cöng cuöơc ăöíi múâi möơt caâch toađn diïơn vađ ăöìng böơ,

chuýín sang giai ăoaơn phaât triïín múâi cuêa ăíịt nûúâc

-giai ăoaơn ăííy maơnh cöng nghiïơp hoaâ, hiïơn ăaơi hoaâ

ăíịt nûúâc.

- Höơi nghõ Ban Chíịp hađnh Trung ûúng Ăaêng líìn thûâ

tû quýịt ắnh tiïịp tuơc ăííy maơnh ăöíi múâi, phaât huy nöơi

lûơc, níng cao hiïơu quaê cuêa húơp taâc quöịc tïị, cíìn kiïơm

ăïí cöng nghiïơp hoaâ, hiïơn ăaơi hoaâ.

1997 - Boê tíịt caê caâc rađo caên buön baân gaơo trong nûúâc - Xuíịt khííu gaơo ăaơt mûâc 3 triïơu tíịn

- Khu vûơc tû nhín ặúơc quýìn xuíịt khííu gaơo vúâi möơt - Saên lûúơng khai thaâc díìu thö ăaơt möịc 10 triïơu tíịn

söị ăiïìu kiïơn - Internet líìn ăíìu tiïn ặúơc ặa vađo sûê duơng.

- Chûúng trònh quöịc gia vò sûơ tiïịn böơ cuêa phuơ nûô

1998 - Sûê duơng hađnh loaơt biïơn phaâp phi thúị quan, kïịt höịi, - Trïn 90% treê em ặúơc tiïm chuêng vùưc xin

ăïí kiïím soaât nhíơp khííu vađ baêo höơ saên xuít trong nûúâc- Tyê lïơ tùng dín söị hađng nùm dûúâi 2%

- Trúê thađnh thađnh viïn APEC vađo thaâng 11 - Dûơa trïn Ăiïìu tra Mûâc söịng cû dín Viïơt Nam, tyê lïơ -Thûơc hiïơn chûúng trònh höî trúơ nhûông xaô ăùơc biïơt khoâ ăoâi ngheđo giaêm tûđ 58% nùm 1993 xuöịng 37% nùm1998

- Chûúng trònh muơc tiïu quöịc gia vïì viïơc lađm - Tyê lïơ biïịt chûô úê ngûúđi lúân tùng lïn 89.4%

- Thöng qua sùưc lïơnh dín chuê cíịp cú súê - Töíng vöịn ăíìu tû nûúâc ngoađi ăùng kñ vûúơt 30 tyê USD

1999 - Nghõ ắnh 57 tûơ do quýìn xuíịt, nhíơp khííu - Xuíịt khííu 4.5 triïơu tíịn gaơo

- Thöng qua Luíơt Doanh nghiïơp - Viïơt Nam ặúơc Liïn húơp quöịc trao giaêi thûúêng vïì dín söị

- Cöí phíìn hoaâ DNNN ặúơc ñt nhiïìu ăííy nhanh - Tuöíi thoơ lađ 67.8- Xïịp haơng HDI: 101 trong söị 162 nûúâc

2000 - Thûơc hiïơn Luíơt Doanh nghiïơp, xoaâ boê caâc - Tùng trûúêng kinh tïị lađ 6.7%

"giíịy pheâp" khöng phuđ húơp vúâi Luíơt Doanh nghiïơp - Gíìn 15000 DN tû nhín ặúơc thađnh líơp

- Baôi boê möơt söị kiïím soíịt ắnh lûúơng vïì nhíơp khííu; - Tyê lïơ biïịt chûô úê ngûúđi lúân lađ 94%.

kyâ Hiïơp ắnh thûúng maơi Viïơt-Myô

- Ăïì ra chûúng trònh toađn diïơn caêi caâch cú cíịu

(Khu vûơc DNNN vađ Ngín hađng thûúng maơi)

2001 - Ăaơi höơi Ăaêng líìn thûâ IX thöng qua vùn kiïơn “Phaât huy - Tùng trûúêng kinh tïị 7,1% ặâng thûâ 2 trong khu vûơc; giûô

sûâc maơnh töíng húơp cuêa toađn dín töơc, tiïịp tuơc ăöíi múâi vûông öín ắnh vïì chñnh trõ - xaô höơi.

ăííy maơnh cöng nghiïơp hoaâ, hiïơn ăaơi hoaâ xíy dûơng vađ - Khoaêng 23.000 doanh nghiïơp tû nhín ặúơc thađnh líơp vúâi baêo vïơ Töí quöịc Viïơt Nam xaô höơi chuê nghôa vađ Chiïịn söị vöịn 25.000 tyê VNĂ taơo 500.000 chöî lađm múâi (tñnh lûúơc Phaât triïín Kinh tïị - Xaô höơi 10 nùm 2001-2010 ăïịn thaâng 9 nùm 2001)

- Chûúng trònh sùưp xïịp, ăöíi múâi, phaât triïín vađ níng cao hiïơu quaê doanh nghiïơp nhađ nûúâc trong 5 nùm (2001- 2005)

Quyô tiïìn tïơ quöịc tïị vađ Ngín hađng Thïị giúâi tiïịp tuơc ăiïìu chónh cú cíịu cho vay ăöịi vúâi Viïơt Nam

Nhûông thay ăöíi vïì chíịt trong caâcchñnh saâch vô mö vađ möi trûúđng kinhdoanh lađ nguýn nhín chuê ýịu nhíịt giuâpViïơt Nam vûúơt qua tònh traơng khuênghoaêng tríìm troơng vađo giûôa thíơp niïn

1980 vađ taơo ra bûúâc ngoơùt trong sûơ phaâttriïín kinh tïị Viïơt Nam trong nhûông nùm

1990 Ăïịn lûúơt mònh, ăiïìu nađy laơi coâ sûâckhñch lïơ to lúân ăöịi vúâi chñnh quaâ trònh tiïịptuơc chuýín ăöíi vađ múê cûêa nïìn kinh tïị

Dûúâi goâc ăöơ PTCN, Ăöíi múâi kinh tïị ăaô ặa laơi nhiïìu thađnh tûơu Ăöịi vúâi möơt nûúâc coâ thu nhíơp bònh quín thíịp nhû Viïơt Nam, thađnh tñch nöíi bíơt nhíịt lađ viïơc giaêm tyê lïơ ăoâi ngheđo Thađnh tñch nađy ăùơc biïơt coâ liïn quan ăïịn kïịt quaê ăaâng khñch lïơ trong viïơc taơo cú höơi viïơc lađm, vađ thu nhíơp cho ngûúđi lao ăöơng, nhíịt lađ cuêa khu vûơc kinh tïị dín doanh vađ viïơc giaêm ăaâng kïí töịc ăöơ tùng dín söị Caâc lônh vûơc giaâo duơc - ăađo taơo vađ y tïị cuông ăaô coâ möơt söị chuýín biïịn nhíịt ắnh nhùìm thñch ûâng töịt hún vúâi sûơ chuýín ăöíi kinh tïị vađ höơi nhíơp quöịc tïị

Nhûông kïịt quaê tñch cûơc ăaâng ghi nhíơntrïn ăíy chñnh lađ nhúđ ăöíi múâi ăaô thûơc sûơmúê röơng cú höơi lûơa choơn cho moơi ngûúđi,phaât huy tñnh nùng ăöơng cuêa con ngûúđiăïí thñch ûâng töịt hún vúâi nhûông cú höơi múê

ra Nhûông kïịt quaê ăoâ gùưn liïìn vúâi böịn nöơidung cuêa quaâ trònh ăöíi múâi, ăoâ lađ:

n phaât triïín nïìn kinh tïị nhiïìu thađnhphíìn vađ khùỉng ắnh vai trođ chuê ăaơocuêa kinh tïị nhađ nûúâc, thûđa nhíơn vađkhuýịn khñch sûơ phaât triïín cuêa khuvûơc tû nhín coâ lúơi cho quöịc kïị dínsinh;

n caêi caâch kinh tïị theo ắnh hûúâng thõtrûúđng coâ sûơ ăiïìu tiïịt cuêa nhađ nûúâc

n múê cûêa vađ chuê ăöơng tûđng bûúâc höơinhíơp kinh tïị quöịc tïị;

n giûô vûông öín ắnh chñnh trõ - xaô höơitùng trûúêng kinh tïị ăi ăöi vúâi cöngbùìng xaô höơi

Ăöìng thúđi ăöíi múâi lađ möơt quaâ trònhphûâc taơp vađ khoâ khùn Xuíịt phaât ăiïímphaât triïín cuêa Viïơt Nam thíịp Hún nûôa,vúâi ăùơc trûng cuêa möơt nïìn kinh tïị chuýínăöíi, di saên cuêa nïịp tû duy theo cú chïị kïị

hoaơch hoaâ tíơp trung vađ cuêa khu vûơcDNNN keâm hiïơu quaê cođn nùơng nïì, trongkhi Viïơt Nam laơi cíìn ăöíi múâi ăöìng böơ hïơthöịng thïí chïị kinh tïị cho phuđ húơp vúâi sûơphaât triïín nïìn kinh tïị thõ trûúđng ắnhhûúâng xaô höơi chuê nghôa vađ ăođi hoêi cuêaquaâ trònh höơi nhíơp quöịc tïị vađ thaâch thûâccuêa nïìn kinh tïị tri thûâc Sûơ chûông laơitrong tùng trûúêng kinh tïị trong nhûôngnùm 1997-1999 do nhûông ýịu keâm cú cíịunöơi taơi vađ taâc ăöơng cuêa khuêng hoaêng chíu

AÂ cho thíịy tñnh chíịt phûâc taơp cuêa quaâtrònh ăöíi múâi Thaâch thûâc khöng nhoê,song chñnh nhûông rađng buöơc ăang haơnchïị quaâ trònh ăöíi múâi cuông chó rùìng cođncoâ ríịt nhiïìu tiïìm nùng to lúân chûa ặúơckhai thaâc ăïí tiïịp tuơc níng cao mûâc söịngnhín dín vađ phaât triïín bïìn vûông Nhûôngthađnh tûơu ăaơt ặúơc trong thíơp niïn 1990ăaô chûâng toê ăöíi múâi ăaô khúi díơy maơnhmeô tiïìm nùng vađ tñnh nùng ăöơng cuêa möîingûúđi dín vađ cuêa caê nïìn kinh tïị

Nhûông thaâch thûâc ăöịi vúâi PTCN cuêaViïơt Nam seô ặúơc phín tñch síu trongChûúng 3 tiïịp theo Chûúng 2 chuê ýịu seôtrònh bađy bûâc tranh khaâi quaât nhûôngthađnh tûơu vïì PTCN mađ ăöíi múâi ăaô ăemlaơi

2.2 Ă ÖÍI MÚÂI LAĐ QUAÂ TRÒNH MÚÊ RÖƠNG CÚ HÖƠI PHAÂT TRIÏÍN TOAĐN DIÏƠN CON NGÛÚĐI

2.2.1 S ÛƠ CHUÝÍN DÕCH CÚ HÖƠI VIÏƠC LAĐM VAĐ VIÏƠC LAĐM CHO NGÛÚĐI LAO ĂÖƠNG : M ÖƠT SÖỊ KÏỊT QUAÊ ĂAÂNG KHÑCH LÏƠ

Thiïịu viïơc lađm vađ thíịt nghiïơp úê Viïơt Namluön lađ möơt víịn ăïì chuê ýịu phaêi xûê lyâtrong quaâ trònh phaât triïín Ba ýịu töịchñnh, coâ quan hïơ nhín quaê vúâi nhau, díînăïịn tònh traơng nađy: Thûâ nhíịt lađ sûơ míịtcín ăöịi nghiïm troơng giûôa caâc nguöìn lûơc:dín söị treê, lao ăöơng dû thûđa trong ăiïìukiïơn khan hiïịm caâc nguöìn lûơc saên xuíịtkhaâc nhû vöịn, ăíịt ăai; thûâ hai lađ hiïơu quaêsûê duơng lao ăöơng thíịp chuê ýịu do nhûôngkhiïịm khuýịt vïì thïí chïị, chñnh saâch kinhtïị lađm sai lïơch sûơ phín böị caâc nguöìn lûơc(ăiïìu nađy böơc löơ roô nhíịt trong cú chïị kinhtïị kïị hoaơch hoaâ tíơp trung) vađ thûâ ba lađtònh traơng thiïịu lao ăöơng coâ kyô nùng

Ăöíi múâi lađ quaâ trònh múê

röơng cú höơi phaât triïín

toađn diïơn con ngûúđi

chuýn mön, mùơc duđ lao ăöơng noâi chung

dû thûđa

Nhòn nhíơn möơt caâch töíng thïí, ăöíi múâi

kinh tïị cuêa Viïơt Nam lađ quaâ trònh múê

röơng cú höơi viïơc lađm vađ níng cao hiïơu quaê

lao ăöơng Chïị ăöơ khoaân saên phíím nùm

1981 vađ sau ăoâ lađ khoaân höơ trong nöng

nghiïơp nùm 1988 cuđng vúâi viïơc tûơ do hoaâ

giaâ caê, thöịng nhíịt hïơ thöịng tyê giaâ höịi ăoaâi

nùm 1989 vađ Luíơt Ăíịt ăai nùm 1993 ăaô

giaêi thïí hađng loaơt caâc HTX keâm hiïơu quaê

vađ múê röơng khaê nùng lûơa choơn cho höơ

nöng dín trong saên xuíịt nöng nghiïơp vađ

phaât triïín kinh tïị nöng thön Ngûúđi nöng

dín ặúơc hûúêng nhiïìu quýìn thûơc sûơ ăöịi

vúâi ăíịt ăai Hoơ ặúơc tûơ do hún trong viïơc

lûơa choơn lađm gò, lađm nhû thïị nađo vađ baân

saên phíím cho ai Nhúđ ăoâ, cú höơi viïơc lađm

cho nöng dín ặúơc caêi thiïơn ăaâng kïí cuđng

vúâi quaâ trònh thay ăöíi khaâ nhanh choâng

cú cíịu kinh tïị nöng thön theo hûúâng ăa

daơng hoaâ saên xuíịt Trûúâc ăíy, xu hûúâng

chi phöịi sûơ phaât triïín cuêa nöng thön lađ

ăöơc canh lûúng thûơc Vúâi ăöíi múâi, xu

hûúâng nađy díìn bõ phaâ vúô do sûơ múê röơng

nhu cíìu vađ quýìn tiïịp cíơn ăïịn caâc ăiïìu

kiïơn saên xuíịt vađ thõ trûúđng cuêa ngûúđi

nöng dín Trong nhûông nùm 1990, nhiïìu

ngađnh nghïì dûơa trïn lúơi thïị tûơ nhiïn cuêa

möîi vuđng ăíịt nûúâc ăaô phaât triïín ríịt

maơnh Coâ thïí kïí ăïịn sûơ phaât triïín maơnh

meô cuêa nghïì nuöi tröìng thuyê saên úê caâc

vuđng duýn haêi, tröìng cađ phï, cao su, haơt

ăiïìu úê Tíy Nguýn vađ miïìn Ăöng Nam

Böơ Möơt söị nghïì múâi ặúơc phaât triïín

maơnh úê tûđng vuđng nöng thön do sûâc thuâc

ăííy cuêa caâc cú höơi thõ trûúđng nhû nghïì

tröìng hoa, cíy caênh úê ngoaơi thađnh Hađ

Nöơi, Nam Ăõnh, Haêi Phođng, Thađnh phöị

Höì Chñ Minh, caâc loaơi cíy ùn quaê tuyđ

theo ăiïìu kiïơn cuêa möîi vuđng, chùn nuöi

hûúu úê caâc tónh nhû Nghïơ An, Hađ

Tônh,.v.v

Ăöíi múâi khu vûơc kinh tïị nhađ nûúâc

theo hûúâng trao nhiïìu quýìn tûơ chuê hún

cho caâc doanh nghiïơp, khuýịn khñch phaât

triïín kinh tïị tû nhín, thu huât ăíìu tû trûơc

tiïịp nûúâc ngoađi (FDI) lađ nhûông khíu cú

baên trong viïơc hònh thađnh cíịu truâc chuê

thïí múâi trong nïìn kinh tïị Cho duđ taâc

ăöơng cuêa möîi khíu nađy ăïịn viïơc giaêiquýịt víịn ăïì viïơc lađm vúâi hai ýu cíìu giaêitoaê aâp lûơc thíịt nghiïơp vađ níng cao hiïơuquaê lao ăöơng lađ khaâc nhau, song muơc tiïucuêa tíịt caê caâc khíu lađ thöịng nhíịt: hònhthađnh möơt cú chïị phín böí nguöìn nhínlûơc múâi Thûâ nhíịt, thay vò chó coâ nhađ nûúâcvađ DNNN, tûđ khi ăöíi múâi, söị doanhnghiïơp thuöơc tíịt caê caâc thađnh phíìn kinhtïị tham gia taơo viïơc lađm trong nïìn kinh tïịnhiïìu hún; phaơm vi cung cíịp viïơc lađmcho ngûúđi lao ăöơng khöng chó cođn giúâihaơn trong khung khöí nhađ nûúâc vađDNNN Thûâ hai, ngûúđi lao ăöơng coâ khaênùng tûơ do lûơa choơn viïơc lađm trong nïìnkinh tïị

Chñnh saâch múê cûêa vađ khuýịn khñchxuíịt khííu cuông lađ möơt ăöơng lûơc tùngtrûúêng chñnh cuêa nïìn kinh tïị trongnhûông nùm 1990 vađ coâ ăoâng goâp ríịt tñchcûơc ăïịn viïơc giaêi quýịt víịn ăïì viïơc lađm vađtùng thu nhíơp cho ngûúđi lao ăöơng Trongnöng thön, bïn caơnh lônh vûơc saên xuíịt vađxuíịt khííu lûúng thûơc, sûơ phaât triïín maơnhmeô cuêa hađng loaơt saên phíím xuíịt khííunhû cađ phï, cao su, haơt ăiïìu, haêi saên ăaômang laơi ríịt nhiïìu cú höơi viïơc lađm múâi vúâimûâc tùng trûúêng thu nhíơp cao cho nöngdín Töịc ăöơ tùng trûúêng cao cuêa caâcngađnh xuíịt khííu thu huât nhiïìu lao ăöơngnhû may mùơc vađ da giíìy cuông lađ bùìngchûâng coâ sûâc thuýịt phuơc tûúng tûơ

Cú cíịu kinh tïị múâi ăaô bûúâc ăíìu hònh

thađnh caâc quan hïơ thõ trûúđng lao ăöơng,taơo ra viïơc phín böí nguöìn nhín lûơc coâhiïơu quaê vađ phaât huy tñnh nùng ăöơng cuêangûúđi lao ăöơng Xuíịt hiïơn sûơ caơnh tranhlao ăöơng, nhíịt lađ lao ăöơng coâ chuýn mönvađ lao ăöơng tri thûâc giûôa khu vûơc DNNNvúâi khu vûơc tû nhín vađ khu vûơc coâ vöịnăíìu tû nûúâc ngoađi Vúâi viïơc chuýín sang

cú chïị thõ trûúđng, ngûúđi lao ăöơng, nhíịt lađngûúđi nöng dín, ăöịi diïơn vúâi sûơ gia tùngmaơnh meô caê vïì söị lûúơng líîn chíịt lûúơngcuêa nhu cíìu xaô höơi, trong khi caâc rađo caênhađnh chñnh - ắa lyâ díìn giaêm thiïíu vađ dichuýín lao ăöơng trúê nïn tûơ do hún Ngûúđinöng dín Lao Cai tûđ chöî chó tröìng ngö ăïítûơ tiïu duđng, nay chuýín sang tröìng míơnvađ baân saên phíím úê Hađ nöơi vađ TP Höì Chñ

Minh Ngûúđi dín ngoaơi thađnh Nam Ăõnh,Haêi Phođng hay úê bíịt cûâ ăíu, coâ thïíchuýín möơt phíìn ruöơng tröìng luâa ăïítröìng hoa hay cíy caênh Cuöơc söịng khúêisùưc nhúđ saên phíím ăa daơng hún vađ thunhíơp cuêa ngûúđi lao ăöơng tùng lïn Thûơctïị ghi nhíơn rùìng lônh vûơc nađo coâ quaâtrònh chuýín sang thõ trûúđng diïîn ranhanh hún, möi trûúđng thõ trûúđng toê rathöng thoaâng hún thò cú höơi viïơc lađm ặúơccaêi thiïơn töịt hún

Coâ hai luöìng di chuýín lao ăöơngchñnh: i) tûđ nöng thön ra thađnh thõ vađ khucöng nghiïơp; vađ ii) tûđ miïìn Bùưc vađo miïìnNam Ăöịi vúâi luöìng thûâ nhíịt, nhûôngthađnh phöị lúân nhû Hađ Nöơi, Thađnh phöịHöì Chñ Minh, Haêi Phođng, hay caâc tónhcoâ töịc ăöơ phaât triïín cöng nghiïơp vađ xíydûơng caâc khu cöng nghiïơp cao nhû BònhDûúng, Ăöìng Nai, Bađ Rõa - Vuông Tađu, coâsûâc thu huât lao ăöơng tûđ caâc vuđng nöngthön lín cíơn ăùơc biïơt maơnh meô Ăöịi vúâiluöìng thûâ hai, lao ăöơng tûđ híìu khùưp caâctónh phña Bùưc bao göìm caê vuđng miïìn nuâiphña Bùưc, ăöìng bùìng Bùưc böơ líîn vađ vuđngBùưc Trung böơ di chuýín vađo Tíy nguýn,miïìn Ăöng Nam böơ vúâi söị lûúơng ngađycađng tùng Ăùơc ăiïím cuêa sûơ di chuýín laoăöơng lađ tûđ núi ñt cú höơi viïơc lađm vađ thunhíơp ăöí döìn ăïịn nhûông núi i) coâ caâc quanhïơ thõ trûúđng phaât triïín hún (caâc thađnhphöị) hoùơc ăang phaât triïín maơnh (Tíynguýn, miïìn Ăöng Nam böơ) vađ do ăoâ ii)coâ nhiïìu cú höơi viïơc lađm vađ thu nhíơp hún

Nhòn chung, ăöíi múâi ăaô haơn chïị nhiïìu

sûâc eâp cuêa tònh traơng thiïịu viïơc lađm vađthíịt nghiïơp Trong giai ăoaơn 1991-1999,söị lao ăöơng coâ viïơc lađm trong nïìn kinh tïịtùng 30,8%, tûđ 30,9 triïơu lïn 39,4 triïơu.Mûâc tùng trûúêng GDP khaâ cao liïn tuơccho ăïịn nùm 1996 lađm giaêm tyê lïơ thíịtnghiïơp úê thađnh thõ: Tyê lïơ thíịt nghiïơp 9-10% trong caâc nùm 1991-1992, khi cöngcuöơc ăöíi múâi ắnh hûúâng thõ trûúđng múâiặúơc triïín khai, ăaô giaêm xuöịng cođn5,88% nùm 1996 Tuy nhiïn, trong banùm 1997-1999, khi töịc ăöơ tùng trûúêngsuơt giaêm thò tyê lïơ thíịt nghiïơp úê thađnh thõlaơi gia tùng trúê laơi vađ lïn túâi 7,04% nùm

1999 (Baêng 2.2) Cú cíịu lao ăöơng ăaô coâchuýín dõch theo hûúâng tùng lao ăöơngcho saên xuíịt cöng nghiïơp, xíy dûơng tûđ13,6% (nùm 1991) lïn 16,7% (nùm 2000),lao ăöơng trong caâc ngađnh dõch vuơ tûđ13,8% (nùm 1991) lïn 22% (nùm 2000)(Ăađo Quang Vinh, 2000) Giaêm lao ăöơngnöng, lím, ngû nghiïơp tûđ 72,6% (nùm1991) xuöịng cođn 61,3% (nùm 2000) Mûâcthu nhíơp cuêa ngûúđi lao ăöơng ặúơc caêithiïơn ăaâng kïí, so vúâi giûôa nhûông nùm

1980, hiïơn nay thu nhíơp bònh quín ăíìungûúđi ăaô tùng hún hai líìn Kïịt quaê ăiïìutra mûâc söịng dín cû hađng nùm cho thíịymûâc thu nhíơp bònh quín ăíìungûúđi/thaâng thúđi kyđ 1995-1997 tùng16,2%/ nùm (TCTK, 1999) Cuđng vúâi viïơcthu nhíơp gia tùng, ngûúđi dín cođn ặúơcquýìn lûơa choơn tiïu duđng hađng hoaâ dõchvuơ vúâi chuêng loaơi ăa daơng hún vađ vúâi chíịtlûúơng töịt hún

BAÊNG 2.2

Ăoâng goâp cuêa caâc khu vûơc vađo sûơ tùng trûúêng viïơc lađm

Töíng söị ( nghòn ngûúđi) 30.973 31.819 32.711 33.664 34.6 35.792 36.994 38.194 39.394 Nhađ nûúâc 3.136 2.975 2.96 2.928 3.053 3.138 3.267 3.339 3.561 Trong ăoâ, DNNN 2.007 1.876 1.854 1.791 1.772 1.825 1.940 1.986 1.900 Ngoađi Nhađ nûúâc 27.838 28.84 29.758 30.71 31.445 32.439 33.477 34.585 35.537

Tuy nhiïn, cú höơi viïơc lađm vađ viïơc lađm

cođn bõ haơn chïị nhiïìu vađ ăiïìu nađy ăùơc biïơt

coâ liïn quan ăïịn chíịt lûúơng tùng trûúêng,

chñnh saâch ăíìu tû vađ hiïơu quaê cuêa khu

vûơc DNNN vađ kyô nùng cuêa ngûúđi lao

ăöơng1 Coâ thïí noâi, trong nhûông nùm 1990

vađ xeât theo thađnh phíìn kinh tïị, khu vûơc

tû nhín trong nûúâc lađ ăaơt kïịt quaê ăaâng

khñch lïơ nhíịt trong viïơc taơo viïơc lađm vađ

thu huât lao ăöơng

Baêng 2.2 thïí hiïơn sûơ ăoâng goâp vađo

tùng trûúêng viïơc lađm cuêa caâc thađnh phíìn

kinh tïị Trong töíng söị 8.421.000 viïơc lađm

múâi taơo ra trong giai ăoaơn 1991-99, khu

vûơc nhađ nûúâc chó ăoâng goâp 425.000

chiïịm 5% töíng söị trong khi khu vûơc

ngoađi nhađ nûúâc ăoâng goâp gíìn 7,7 triïơu

viïơc lađm múâi chiïịm 91,4%; cođn khu vûơc

FDI, xuíịt phaât tûđ mûâc "söị khöng", ăaô

taơo ra gíìn 300.000 viïơc lađm trûơc tiïịp

(3,6%) Nhû víơy, khu vûơc tû nhín vađ khu

vûơc coâ vöịn ăíìu tû nûúâc ngoađi ăaô toê ra lađ

nhûông lûơc lûúơng coâ tiïìm nùng lúân trong

viïơc caêi thiïơn tònh traơng viïơc lađm Song

do ăiïím xuíịt phaât quaâ thíịp vađ möi

trûúđng phaât triïín chûa coâ tñnh khuýịn

khñch ăíìy ăuê, nïn phíìn ăoâng goâp hiïơn

nay cuêa caâc doanh nghiïơp tû nhín2 - möơt

khu vûơc coâ khaê nùng taơo viïơc lađm lúân

nhíịt trong nïìn kinh tïị - vađo thađnh tñch

taơo viïơc lađm cođn ríịt nhoê chiïịm chó

khoaêng 1,3% (xem Baêng 2.3) Lûơc lûúơng

ăoâng goâp maơnh meô nhíịt hiïơn víîn lađ khu

vûơc höơ gia ằnh vađ nöng dín núi taơo ra

khoaêng 89% viïơc lađm múâi

Möơt khña caơnh khaâc thïí hiïơn nöíi bíơt

triïín voơng taơo viïơc lađm cho ngûúđi lao

ăöơng cuêa khu vûơc ngoađi nhađ nûúâc lađ chó

söị vöịn ăíìu tû ăïí taơo möơt viïơc lađm múâi

Tñnh trung bònh, ăïí taơo möơt viïơc lađm múâi,khu vûơc tû nhín cíìn 10-30 triïơu VNĂ tuyđtheo ngađnh nghïì, khu vûơc höơ gia ằnh úênöng thön cíìn 15 triïơu VNĂ Chó söị nađycuêa khu vûơc coâ vöịn ăíìu tû nûúâc ngoađi lađ

400 triïơu VNĂ, cao hún khu vûơc tû nhíntrong nûúâc 20-30 líìn; cuêa khu vûơc nhađnûúâc vađo khoaêng 40 triïơu ăöìng, víîn caohún nhiïìu so vúâi khu vûơc tû nhín (ĂađoQuang Vinh, 2000)

Ngoađi viïơc tiïịn hađnh cöng cuöơc ăöíimúâi vađ caêi caâch kinh tïị, Nhađ nûúâc ăaôtriïín khai caâc chûúng trònh quöịc gia,trong ăoâ, taơo viïơc lađm, tùng thu nhíơp chonhûông nhoâm ngûúđi ýịu thïị lađ muơc tiïuặúơc ûu tiïn hađng ăíìu Kïịt quaê thu ặúơc

úê ăíy cuông khaâ tñch cûơc (xem Baêng 2.4)

Tûđ nùm 1992, Quyô quöịc gia giaêi quýịtviïơc lađm ăaô ặúơc hònh thađnh tûđ huy ăöơngnguöìn vöịn cuêa Nhađ nûúâc, caâc töí chûâcquöịc tïị, caâc doanh nghiïơp vađ höơ giaằnh Quyô cung cíịp tñn duơng taơo viïơc lađmvúâi caâc moân vay nhoê, laôi suíịt thíịp, ûutiïn cho caâc dûơ aân taơo ra nhiïìu chöî lađmviïơc vađ caâc dûơ aân thu huât nhiïìu lao ăöơngnûô, ngûúđi ngheđo, ngûúđi thíịt nghiïơp

Thaâng 7 nùm 1998 Thuê tûúâng Chñnh phuêăaô quýịt ắnh thûơc hiïơn chûúng trònhmuơc tiïu quöịc gia vïì giaêi quýịt viïơc lađmăïịn nùm 2000 Chûúng trònh nađy coâ 2nhaânh hoaơt ăöơng chuê ýịu Möơt lađ, Phaâttriïín kinh tïị - xaô höơi taơo múê viïơc lađm Hailađ, Caâc hoaơt ăöơng höî trúơ trûơc tiïịp ăïí giaêiquýịt viïơc lađm cho caâc ăöịi tûúơng ýịu thïịtrong thõ trûúđng lao ăöơng Möơt söị chûúngtrònh quöịc gia khaâc cuông bao göìm nöơidung taơo viïơc lađm vađ thu nhíơp nhûChûúng trònh tröìng 5 triïơu heâc ta rûđng;

Chûúng trònh 135 höî trúơ caâc xaô ăùơc biïơt

Nguöìn: TCTK, caâc nùm khaâc nhau

Phaât triïín maơnh kinh tïị dín doanh cuông nhû caâc quan hïơ thõ trûúđng lao ăöơng lađ giaêi phaâp mang tñnh chiïịn lûúơc cho víịn ăïì viïơc lađm vađ thu nhíơp cuêa ngûúđi lao ăöơng

khoâ khùn, vuđng síu, vuđng xa thöng quaviïơc ăíìu tû xíy dûơng cú súê haơ tíìng: ăiïơn,ặúđng giao thöng, trûúđng hoơc, traơm y tïị,chúơ, thuyê lúơi, nûúâc saơch Quan troơngnhíịt thuöơc nhoâm nađy phaêi kïí ăïịnChûúng trònh quöịc gia vïì xoaâ ăoâi giaêmngheđo Thûơc chíịt cuêa chûúng trònh nađykhöng phaêi lađ cung cíịp phuâc lúơi xaô höơimađ lađ trúơ giuâp vađ taơo cú höơi cho nhûông höơngheđo, vuđng ngheđo, nhûông ngûúđi ýịu thïịthöng qua caâc hoaơt ăöơng höî trúơ cuơ thïí ăïíhoơ tûơ vûún lïn, coâ viïơc lađm vađ coâ nguöìnthu nhíơp öín ắnh.

Toâm laơi, coâ hai ăiïím nöíi bíơt vïì ăöơngthaâi tùng trûúêng viïơc lađm trong thúđi kyđăöíi múâi, nhíịt lađ trong nhûông nùm 1990:

Möơt lađ, viïơc chuýín sang nïìn kinh tïị

ắnh hûúâng thõ trûúđng vađ múê cûêa ăaô bíơtdíơy tiïìm nùng to lúân cuêa xaô höơi vađ cuêa caênhín töị saên xuíịt kinh doanh tûđ bïn ngoađitrong viïơc giaêi quýịt víịn ăïì viïơc lađm,ăöìng thúđi taơo ăiïìu kiïơn giuâp ngûúđi laoăöơng lûơa choơn viïơc lađm tûơ do vađ chuê ăöơnghún Mùơc duđ caâc ăiïìu kiïơn phaât triïín keâmthuíơn lúơi hún so vúâi khu vûơc nhađ nûúâc vađkhu vûơc FDI, song khu vûơc tû nhín, khitiïịp cíơn ăïịn cú chïị thõ trûúđng, toê ra hiïơuquaê hún hùỉn trong hoaơt ăöơng ăíìu tû taơoviïơc lađm Ăöịi vúâi Viïơt Nam, roô rađng phaâttriïín maơnh kinh tïị dín doanh cuông nhûcaâc quan hïơ thõ trûúđng lao ăöơng lađ giaêiphaâp mang tñnh chiïịn lûúơc cho víịn ăïìviïơc lađm vađ thu nhíơp cuêa ngûúđi lao ăöơng

Vò thïị, ăoâ cuông lađ möơt giaêi phaâp coâ tíìmquan troơng ăùơc biïơt ăïí thûơc hiïơn chiïịnlûúơc PTCN

Hai lađ, khi Nhađ nûúâc khöng cođn ăoâng

vai trođ lađ kïnh taơo viïơc lađm duy nhíịt thòsûơ thñch ûâng húơp lyâ cuêa nhađ nûúâc vúâi caâclûơc lûúơng thõ trûúđng coâ yâ nghôa ríịt quantroơng trong viïơc múê röơng cú höơi viïơc lađmvađ taơo viïơc lađm Tuy chûâc nùng thay ăöíi,song Nhađ nûúâc víîn coâ vai trođ to lúân trongtaơo viïơc lađm thöng qua thïí chïị vađ chñnhsaâch kinh tïị nhùìm goâp phíìn thuâc ăííy sûơhònh thađnh cú chïị phín böí lao ăöơng theocaâc nguýn tùưc cuêa thõ trûúđng lao ăöơng.Caâc chûúng trònh höî trúơ trûơc tiïịp cuêaNhađ nûúâc giuâp taơo viïơc lađm vađ thu nhíơpöín ắnh cho nhûông nhoâm ngûúđi ngheđo vađýịu thïị cuông coâ yâ nghôa ríịt tñch cûơc

2.2.2 G IAÊM ĂOÂI NGHEĐO : THAĐNH TÑCH NÖÍI BÍƠT VÏÌ PHAÂT TRIÏÍN CON NGÛÚĐI

Viïơt Nam lađ möơt trong nhûông nûúâc ngheđonhíịt thïị giúâi Ăiïím xuíịt phaât thíịp nađy lađmöơt trong nhûông trúê ngaơi phaât triïín lúânnhíịt mađ Viïơt Nam phaêi vûúơt qua Caâc nguýn nhín ăoâi ngheđo úê Viïơtnam ặúơc quy vïì hai nhoâm chñnh Nhoâmthûâ nhíịt liïn quan ăïịn sûơ haơn chïị caâc cúhöơi viïơc lađm vađ taơo ra tùng thu nhíơp Möơtnïìn kinh tïị laơc híơu, thûđa lao ăöơng - thiïịuviïơc lađm, nùng suíịt lao ăöơng thíịp lađnhûông biïíu hiïơn cuơ thïí vađ trûơc tiïịp cuêasûơ haơn chïị nađy Nhûông rađng buöơc thïí chïị

BAÊNG 2.4

Kïịt quaê taơo viïơc lađm tûđ Quyô quöịc gia giaêi quýịt viïơc lađm vađ Chûúng trònh quöịc gia vïì giaêi quýịt viïơc lađm (1992-1999)

Söị dûơ aân Söị vöịn vay (tr VNĂ) Lao ăöơng múâi coâ viïơc lađm (ngûúđi)

cuông haơn chïị caâc cú höơi tiïịp cíơn ăïịn caâc

nguöìn lûơc taơo viïơc lađm vađ viïơc khùưc phuơc

tònh traơng ăoâi ngheđo Trûúâc ăöíi múâi, do

nhiïìu nguýn nhín khaâc nhau, möi

trûúđng kinh doanh khöng coâ ăöơng lûơc

thuâc ăííy tñnh tñch cûơc cuêa ngûúđi lao

ăöơng; caâc quan hïơ thõ trûúđng khöng ặúơc

thûđa nhíơn chñnh thûâc nïn khu vûơc tû

nhín keâm phaât triïín; chïị ăöơ phín phöịi

theo kiïíu bònh quín chuê nghôa cuêa möơt

nïìn kinh tïị kïị hoaơch hoaâ tíơp trung bao

cíịp ặúơc duy trò nhiïìu nùm cađng lađm xoâi

mođn vađ tûđng bûúâc triïơt tiïu ăöơng lûơc nađy

Nhoâm nguýn nhín thûâ hai lađ caâc ruêi

ro vađ nùng lûơc phođng chöịng ruêi ro cođn

haơn chïị Trong ăiïìu kiïơn cuêa möơt xaô höơi

nöng nghiïơp, mûâc söịng cuêa ăa söị dín cû

phuơ thuöơc ríịt nhiïìu vađo ăiïìu kiïơn thiïn

nhiïn, vöịn dô lađ ríịt khùưc nghiïơt úê Viïơt

Nam Sûơ ýịu keâm vïì trònh ăöơ khoa hoơc

-cöng nghïơ vađ tiïìm lûơc tađi chñnh, kyô thuíơt

cađng lađm tùng mûâc ăöơ ruêi ro vađ tñnh bíịp

bïnh vïì cuöơc söịng ăöịi vúâi ngûúđi dín, ăùơc

biïơt lađ ngûúđi nöng dín Thûơc tïị cho thíịy

úê Viïơt Nam, ăúđi söịng cuêa ngûúđi dín úê

nhûông vuđng coâ mûâc bònh quín ruöơng ăíịt

thíịp, hay bõ thiïn tai nhû miïìn Trung,

miïìn nuâi phña Bùưc, noâi chung thíịp hún

hùỉn so vúâi caâc vuđng coâ ăiïìu kiïơn tûơ nhiïn

thuíơn lúơi hún nhû úê ăöìng bùìng Bùưc böơ vađ

Nam böơ Nhiïìu ngûúđi thûúđng xuýn phaêi

trúê laơi caênh ngheđo khöí chó búêi möơt biïịn cöị

ruêi ro bíịt thûúđng xííy ra cho hoơ

Hai nguýn nhín trïn phíìn nađo ăaô

giaêi thñch ặúơc vò sao tyê lïơ ngheđo ăoâi úê

nûúâc ta thúđi kyđ trûúâc ăöíi múâi lađ cao vađ

ăoâi ngheđo laơi tíơp trung chuê ýịu úê nöng

thön, vuđng síu, vuđng xa, coâ nhiïìu thiïn

tai xaêy ra Trûúâc ăöíi múâi, bònh quín GDP

ăíìu ngûúđi chó ăaơt khoaêng 170 USD vađ coâ

khoaêng 70% höơ gia ằnh ngheđo Nùm

1994, coâ 78% söị höơ gia ằnh söịng úê nöng

thön, song laơi chiïịm túâi 92% töíng söị höơ

ngheđo (UNDP, 1996)

Möơt ăiïím ăaâng lûu yâ lađ mùơc duđ tyê lïơ

ăoâi ngheđo úê mûâc cao, nhûng trûúâc ăöíi

múâi, mûâc ăöơ bíịt bònh ăùỉng kinh tïị - xaô

höơi giûôa caâc nhoâm dín cû lađ tûúng ăöịi

thíịp Ngheđo nhûng cöị gùưng ăïí moơi ngûúđi

bònh ăùỉng vúâi nhau vïì thu nhíơp, ngheđo

nhûng cöị gùưng ăïí khöng ai bõ ăoâi, bõ reât,

thíịt hoơc lađ kïịt quaê cuêa nöî lûơc phaât triïíntheo truýìn thöịng dín töơc "nhûúđng cúmseê aâo", "ăuđm boơc líîn nhau" trïn tinhthíìn "khöng súơ thiïịu, chó súơ phín phöịikhöng cöng bùìng" Truýìn thöịng nađy thïíhiïơn ăíơm neât trong nhûông cöị gùưng ăaêmbaêo nhûông víịn ăïì xaô höơi nhû giaâo duơc,chùm soâc sûâc khoeê cho moơi ngûúđi dín

Hún nûôa ngay trong ăiïìu kiïơn cođn thiïịuthöịn vïì víơt chíịt Chñnh phuê ăaô chuâ troơngăïịn viïơc phaât triïín caâc lônh vûơc xaô höơi

Nhúđ víơy, chó söị phaât triïín con ngûúđi noâichung, chó söị giaâo duơc, tuöíi thoơ, v.v noâiriïng úê Viïơt Nam cao hún ăaâng kïí so vúâichó söị thu nhíơp hay GDP ăíìu ngûúđi vađtrong so saânh quöịc tïị

Mûâc ăöơ thíịp cuêa tyê lïơ bíịt bònh ăùỉngvïì mûâc söịng ăaô giuâp lađm giaêm caâc cùngthùỉng tím lyâ - xaô höơi do tònh traơng ngheđoăoâi gíy ra Tuy nhiïn, sûơ keâo dađi tònhtraơnh ăoâi ngheđo lađ möơt nguýn nhín trûơctiïịp lađm gia tùng nhûông khoâ khùn kinh tïị

- xaô höơi trong thíơp niïn 1980 mađ ẳnh caolađ tònh traơng khuêng hoaêng cuêa thúđi kyđ1986-88 Mûâc ăöơ gay gùưt cuêa ăoâi ngheđolađm cho viïơc vûúơt thoaât khoêi noâ trúê thađnhmuơc tiïu cao nhíịt cuêa caâc nöî lûơc phaâttriïín cuêa Viïơt Nam, nhíịt lađ trong böịicaênh so saânh vúâi sûơ phaât triïín cuêa khuvûơc vađ thïị giúâi Ăöíi múâi khöng ăún thuíìnchó lađ nhûông caêi caâch kinh tïị nhùìm khùưcphuơc tònh traơng khuêng hoaêng vađo giûôathíơp niïn 1980 Síu xa hún vađ cùn baênhún, ăöíi múâi lađ sûơ tòm kiïịm, lûơa choơnphûúng thûâc vûúơt qua ăoâi ngheđo, phaâttriïín ăíịt nûúâc sau khi cú chïị kïị hoaơch tíơptrung tûơ chûâng toê lađ khöng thñch húơp ăïíthûơc hiïơn caâc muơc tiïu ăoâ

Trong bûâc tranh chung cuêa sûơ ăöíithay kinh tïị-xaô höơi Viïơt Nam, viïơc haơthíịp tyê lïơ ăoâi ngheđo ặúơc ăaânh giaâ lađmöơt thađnh tûơu nöíi bíơt nhíịt cuêa ăöíi múâi

Sûơ chuýín ăöíi thïí chïị kinh tïị kïịt húơpnhûông chûúng trònh höî trúơ phaât triïín coâtroơng ăiïím cuêa Nhađ nûúâc ăaô múê röơng cúhöơi viïơc lađm vađ taơo thu nhíơp cho nhoâmngûúđi ngheđo vađ giaêm búât nguy cú vađ tùngcûúđng khaê nùng ûâng phoâ vúâi nhûông ruêi

ro cho ngûúđi ngheđo Töịc ăöơ tùng trûúêngkinh tïị khaâ cao xeât chung cuông coâ taâcăöơng lan toaê tñch cûơc nhíịt ắnh ăïịn

Ăöíi múâi khöng ăún thuíìn chó lađ nhûông caêi caâch kinh tïị nhùìm khùưc phuơc tònh traơng khuêng hoaêng vađo giûôa thíơp niïn 1980 Síu xa hún vađ cùn baên hún, ăöíi múâi lađ sûơ tòm kiïịm, lûơa choơn phûúng thûâc vûúơt qua ăoâi ngheđo, phaât triïín ăíịt nûúâc

nhoâm ngûúđi ngheđo Thađnh tñch giaêm ăoâingheđo chñnh lađ kïịt quaê töíng húơp cuêanhûông nhín töị ăoâ

Duđ tñnh theo ngûúông ngheđo chung hayngûúông ngheđo lûúng thûơc, caâc söị liïơu ăïìuphaên aânh thađnh tñch giaêm ăoâi ngheđo nöíibíơt mađ Viïơt Nam ăaô ăaơt ặúơc trong trongnhûông nùm 1990 Chùỉng haơn, xeât theongûúông ngheđo chung, tyê lïơ höơ ngheđo ăaôgiaêm tûđ 70% vađo cuöịi thíơp niïn 1980 cođnkhoaêng 35% nùm 1988 Tyê lïơ nađy úê thađnh

thõ vađ nöng thön ăaô giaêm tûúng ûâng tûđ25% vađ 66% nùm 1993 cođn 9% vađ 45%nùm 1998 (xem Hònh 2.1) Hún nûôa, viïơcgiaêm tyê lïơ höơ ngheđo diïîn ra úê tíịt caê 7 vuđngcuêa ăíịt nûúâc, tuy khöng ăïìu (Baêng 2.5).Kïịt quaê ăoâ thïí hiïơn nhûông taâc ăöơng tñchcûơc, nhûông thađnh tûơu ăaâng khñch lïơ cuêacöng cuöơc ăöíi múâi, phaât triïín nïìn kinh tïịắnh hûúâng thõ trûúđng vađ múê cûêa ăöịi vúâinhiïơm vuơ phaât triïín kinh tïị - xaô höơi noâichung vađ nhiïơm vuơ phaât triïín con ngûúđinoâi riïng úê Viïơt Nam

Viïơc nhanh choâng giaêm ăoâi ngheđo ăaôtaơo ra nhûông hiïơu ûâng dađi haơn tñch cûơc caêvïì mùơt kinh tïị líîn xaô höơi Ăoâ lađ:

nGiuâp hònh thađnh caâc ăiïìu kiïơn tùngtrûúêng töịt hún Mûâc söịng ặúơc caêithiïơn goâp phíìn vađo viïơc níng caoăaâng kïí tyê lïơ tiïịt kiïơm vađ ăíìu tû nöơiắa, mùơc duđ cho ăïịn nay caâc chó söịnađy víîn cođn tûúng ăöịi thíịp úê ViïơtNam

nCuêng cöị sûơ öín ắnh xaô höơi Lođng tincuêa nhín dín vađo tñnh ăuâng ăùưn cuêaăöíi múâi vađ caêi caâch ắnh hûúâng thõtrûúđng ặúơc ăùơt trïn möơt nïìn taênghiïơn thûơc lađ nhûông thay ăöíi tñch cûơcgùưn vúâi lúơi ñch thiïịt thín cuêa ăöngăaêo dín cû

nNíng cao mûâc thu nhíơp cho ăöngăaêo dín ngheđo cuông coâ nghôa lađ giuâphoơ tûđng bûúâc thoaât khoêi sûơ cùngthùỉng trong ăúđi söịng, coâ ặúơc caâc

BAÊNG 2.5

Mûâc ăöơ giaêm höơ ăoâi ngheđo cuêa caâc vuđng, 1992-1998

Söị höơ Tyê lïơ höơ Söị höơ Tyê lïơ höơ söị höơ tyê lïơ höơ

Ghi chuâ: Tñnh theo chuíín ngheđo quöịc gia

Nguöìn: Söị liïơu cuêa hïơ thöịng an sinh xaô höơi Viïơt Nam, Böơ LĂTBXH

ăiïìu kiïơn thiïịt ýịu ăïí caêi thiïơn ăúđi

söịng víơt chíịt, giaâo duơc, y tïị, vùn

hoaâ,

Phaât triïín nöng nghiïơp vađ nöng thön

-nhûông nöî lûơc ăíìy íịn tûúơng ăííy luđi

ngheđo ăoâi.

Ăoâi ngheđo úê Viïơt nam phín böị khöng

ăïìu vađ ngûúđi ngheđo tíơp trung chuê ýịu úê

nöng thön Thïm vađo ăoâ, cuöơc söịng cuêa

ngûúđi ngheđo úê nöng thön laơi coâ mûâc ăöơ

bíịp bïnh cao hún ngûúđi ngheđo úê thađnh

phöị do mûâc ngheđo khöí tuýơt ăöịi cao hún

vađ phaêi chõu ruêi ro thiïn tai nhiïìu hún

Chñnh vò víơy, chiïịn lûúơc giaêm ăoâi ngheđo

cuêa Viïơt nam tíơp trung vađo khu vûơc nöng

thön, nhíịt lađ caâc vuđng miïìn nuâi, vuđng

síu, vuđng xa Tònh hònh phaât triïín nöng

nghiïơp vađ nöng thön cuông chñnh lađ bûâc

tranh phaên aânh khaâ ăíìy ăuê chiïịn lûúơc

giaêm ăoâi ngheđo trong quaâ trònh ăöíi múâi

Trûúâc ăöíi múâi, tuy lađ möơt nûúâc nöng

nghiïơp, song Viïơt Nam thiïịu lûúng thûơc

kinh niïn vađ thûúđng phaêi nhíơp khííu

khoaêng 1 triïơu tíịn gaơo möîi nùm Ăöíi múâi

ăaô taơo bûúâc ngoùơt trong phaât triïín nöng

nghiïơp Töịc ăöơ tùng lûúng thûơc cao hún

töịc ăöơ tùng dín söị 2,5-3 líìn, ặa mûâc

bònh quín lûúng thûơc ăíìu ngûúđi tûđ 281

kg nùm 1987 lïn 458,2 kg nùm 2000

(TCTK, caâc nùm khaâc nhau) Viïơt Nam

trúê thađnh nûúâc xuíịt khííu gaơo ặâng thûâ

hai trïn thïị giúâi Ngay caê trong nhûông

nùm thiïn tai, nhû nùm 1999, giaâ caê

lûúng thûơc víîn bònh öín, an ninh lûúng

thûơc ặúơc ăaêm baêo cho híìu hïịt nhín

dín Thu nhíơp danh nghôa cuêa ngûúđi

dín nöng thön tùng trung bònh 12%/

nùm trong thúđi kò 1992 - 1998, trong ăoâ

nöng nghiïơp ăoâng goâp 81% Tyê lïơ höơ

ngheđo giaêm, mûâc söịng cuêa möơt böơ phíơn

ăöng ăaêo nöng dín ặúơc caêi thiïơn ăaâng

kïí Ăíìu tû ngađy cađng tùng vađo nöng thön

taơo cú höơi cho nöng dín tiïịp cíơn caâc dõch

vuơ vađ kïịt cíịu haơ tíìng xaô höơi 93% söị xaô

coâ ặúđng ö tö ăïịn trung tím, gíìn 86% söị

xaô coâ ăiïơn, 98% söị xaô coâ trûúđng cíịp I;

98% coâ traơm y tïị, 58% söị höơ coâ nhađ töịt,

52% höơ coâ ăiïơn duđng, 68,6% söị xaô coâ hún

50% dín söị ặúơc sûê duơng nûúâc saơch

(Töíng cuơc Thöịng kï, 2001) Tuy mûâcsöịng cuêa nöng dín cođn thíịp hún nhiïìu sovúâi cû dín thađnh thõ, nhûng sûơ caêi thiïơnroô rïơt vïì giao thöng, thöng tin liïn laơc,

ăaô lađm thay ăöíi böơ mùơt nöng thön úênhiïìu vuđng

Nhû ăaô ăïì cíơp, nhûông kïịt quaê tñch cûơcthu ặúơc cuêa ăöíi múâi, trong ăoâ coâ viïơcgiaêm ăoâi ngheđo, thûơc chíịt lađ nhúđ quaâtrònh múê röơng cú höơi tiïịp cíơn vađ lûơa choơncaâc ăiïìu kiïơn saên xuíịt kinh doanh thöngqua sûơ hònh thađnh, phaât triïín caâc quan hïơthõ trûúđng vađ múê cûêa nïìn kinh tïị Ăiïìunađy cađng thïí hiïơn roô rađng hún ăöịi vúâi khuvûơc nöng thön

Möơt trong nhûông thađnh quaê to lúânnhíịt mađ ăöíi múâi lađ ngûúđi nöng dín ặúơc

trao quýìn lûơa choơn vađ quýịt ắnh phûúng hûúâng, hònh thûâc töí chûâc saên xuíịt, kinh doanh Sûơ múê röơng quýìn lûơa

choơn ăoâ cuêa ngûúđi dín ặúơc thïí chïị hoâabùìng caâc vùn baên cuêa Ăaêng vađ Nhađ nûúâc

Chó thõ 100 cuêa Böơ Chñnh trõ thaâng 1nùm 1981 vađ Nghõ quýịt Trung ûúng 10thaâng 4 nùm 1988 ăaô thûơc sûơ lađm cho höơgia ằnh trúê thađnh ăún võ cú baên trongsaên xuíịt nöng nghiïơp Luíơt Ăíịt ăai nùm

1993 trao cho ngûúđi sûê duơng ăíịt 5 quýìn

cú baên ăöịi vúâi ăíịt ăai lađ quýìn sûê duơng,thûđa kïị, thïị chíịp, chuýín nhûúơng vađ goâpvöịn liïn doanh Tuy quýìn súê hûôu ăíịt ăaivíîn thuöơc vïì quöịc gia nhûng trongtrûúđng húơp Nhađ nûúâc phaêi líịy laơi ăíịt chocaâc muơc ăñch cöng cöơng, ngûúđi dín ặúơcböìi hoađn thoaê ăaâng vúâi giaâ thõ trûúđng

Ăïịn nay, gíìn 70% höơ nöng dín ăaô ặúơccíịp giíịy chûâng nhíơn quýìn sûê duơng ăíịtnöng nghiïơp Vúâi tađi nguýn rûđng, ngûúđidín ặúơc giao ăíịt tröịng ăöìi nuâi troơc vađtrúơ giuâp ăïí tröìng rûđng Vúâi ăíịt ăang coârûđng, dín ặúơc giao rûđng ăïí quaên lyâ, baêovïơ, chùm soâc vađ ặúơc hûúêng lúơi tûđ ăoâ Hún

1 triïơu ha ăíịt lím nghiïơp ăaô ặúơc giaocho caâc höơ gia ằnh caâ nhín, hún 5 triïơu

ha cho caâc töí chûâc kinh tïị xaô höơi ăïí quaênlyâ Vúâi nhûông quýìn lúơi röơng raôi ặúơcchñnh thûâc baêo vïơ bùìng caâc vùn baên phaâpluíơt, ngûúđi nöng dín ăaô thûơc sûơ coi ăíịtăai lađ cuêa mònh Hoơ ýn tím ăíìu tû saênxuíịt líu dađi trïn ruöơng ăíịt

Sau Chó thõ 100 vađ Khoaân 10, phíìn lúâncaâc húơp taâc xaô vađ töí saên xuíịt kiïíu cuô ăaôgiaêi thïí Luíơt Húơp taâc xaô ban hađnh nùm

1997 múê ặúđng cho sûơ ra ăúđi cuêa caâc húơptaâc xaô kiïíu múâi, hoaơt ăöơng dûơa trïnnguýn tùưc gia nhíơp tûơ nguýơn, quaên lyâdín chuê vađ tađi chñnh minh baơch, coâ muơcăñch chñnh lađ höî trúơ sûơ phaât triïín kinh tïịcuêa höơ nöng dín Luíơt Doanh nghiïơpặúơc thöng qua nùm 1999 lađ cú súê phaâp lyâcíìn thiïịt ăïí caâc doanh nghiïơp tû nhínnöng thön hoaơt ăöơng vađ phaât triïín VúâiLuíơt khuýịn khñch ăíìu tû trong nûúâc,ngûúđi ăíìu tû vađo saên xuíịt kinh doanhtrong nöng nghiïơp ặúơc hûúêng nhiïìu ûuăaôi vïì thúị, ăiïìu kiïơn thú ăíịt vađ thúmùơt nûúâc, vïì vay vöịn ăíìu tû Gíìn ăíy,loaơi hònh kinh tïị trang traơi ặúơc khuýịnkhñch múê röơng nhùìm taơo ăiïìu kiïơn chongûúđi dín úê nöng thön tíơn duơng töịi ăa vađsûê duơng töịi ûu moơi nguöìn lûơc cuêa mònh

Ăaô coâ trïn 11 vaơn höơ phaât triïín kinh tïịtrang traơi Nhûông höơ gia ằnh nađy coâ sûơlûơa choơn röơng raôi hún vïì thú mûúân laoăöơng, khai thaâc ăíịt hoang hoùơc thú ăíịtăïí múê röơng saên xuíịt Nhûông kïịt quaê banăíìu cuêa kinh tïị trang traơi lađ ríịt ăaângkhñch lïơ

Trong lônh vûơc xaô höơi, ăöíi múâi ăaô taơoăiïìu kiïơn ăïí nhín dín coâ nhiïìu cú höơihún trûúâc ăïí thûơc hiïơn quýìn dín chuêtrong caâc hoaơt ăöơng kinh tïị, xaô höơi

Thaâng 2-1998, Böơ Chñnh trõ ra chó thõ vïì

"Xíy dûơng vađ thûơc hiïơn qui chïị dín chuê

úê cú súê", Chñnh phuê ban hađnh qui chïịthûơc hiïơn dín chuê úê xaô, phûúđng, cú quan

Caâc chuê trûúng trïn cuđng vúâi caêi caâchhađnh chñnh ăaô taơo cú höơi cho ngûúđi díntham gia kiïím soaât hoaơt ăöơng Nhađ nûúâc,quaên lyâ xaô höơi vađ phaât triïín cöơng ăöìng,khúi díơy tinh thíìn chuê ăöơng, saâng taơocuêa ngûúđi dín nöng thön, ăaânh thûâc yâthûâc traâch nhiïơm vađ lođng tûơ hađo cuêa caânhín vađ cöơng ăöìng trong viïơc xíy dûơngqú hûúng

Sûơ phaât triïín cuêa caâc hònh thûâc töíchûâc saên xuíịt úê nöng thön diïîn ra song

song vađ coâ möịi quan hïơ tûúng höî vúâi sûơ ra

ăúđi vađ phaât triïín cuêa caâc loaơi thõ trûúđng nhû thõ trûúđng hađng hoaâ saên phíím vađ thõ

trûúđng caâc ýịu töị saên xuíịt trong ăoâ bao göìm thõ trûúđng ăíịt ăai, thõ trûúđng vöịn vađ thõ trûúđng lao ăöơng

Vúâi viïơc chuýín tûđ chñnh saâch thûúngmaơi ăöơc quýìn nhađ nûúâc sang tûơ do hoaâlûu thöng hađng hoaâ vađ tûơ do hoaâ giaâ caê,thõ trûúđng hađng hoaâ trong nûúâc ăaô ặúơcthiïịt líơp vađ phaât triïín Cú höơi tiïu thuơ saênphíím cuêa ngûúđi nöng dín ặúơc múê röơng,hađng nöng saên tûđ möîi vuđng ặúơc baânröơng raôi úê tíịt caê caâc vuđng khaâc trong caênûúâc Cú chïị thõ trûúđng cuông giuâp chophín boân, xùng díìu vađ caâc víơt tû nöngnghiïơp khaâc ặúơc baân tûơ do vađ röơng raôi úêcaâc vuđng nöng thön Ngûúđi nöng dínkhöng cíìn ăi xa cuông coâ thïí mua ặúơchíìu hïịt caâc hađng cöng nghiïơp tiïu duđng,tûđ caâc ăöì duđng thiïịt ýịu cho ăïịn quaơtăiïơn, TV, xe maây,

Thõ trûúđng chuýín nhûúơng quýìn sûêduơng ăíịt ăai cuông ặúơc hònh thađnh vađphaât triïín, ăùơc biïơt úê nhûông vuđng coâ kinhtïị hađng hoaâ phaât triïín nhû vuđng ăöìngbùìng söng Cûêu long, vuđng miïìn ĂöngNam böơ vađ Tíy nguýn, vuđng tröìng mña úêmöơt söị tónh phña Bùưc, v.v ÚÊ nhûông vuđngnađy, sûơ tiïịp cíơn cuêa ngûúđi dín ăïịn nguöìntñn duơng ngín hađng cuông ặúơc caêi thiïơnăaâng kïí

Viïơc vay vöịn tûđ caâc nguöìn tñn duơngchñnh thûâc úê nhûông vuđng coâ thõ trûúđngăíịt ăai keâm phaât triïín gùơp nhiïìu khoâkhùn hún Tuy nhiïn, nhûông caêi caâch gíìnăíy cuêa Ngín hađng Nhađ nûúâc (nhû núâiloêng ăiïìu kiïơn thïị chíịp, múê röơng quýìnquýịt ắnh cuêa caâc ngín hađng thûúngmaơi) ăaô múê röơng khaê nùng tiïịp cíơn ăïịncaâc nguöìn vöịn chñnh thûâc cuêa ngûúđi dínnöng thön Mûâc tùng trûúêng tñn duơngnöng nghiïơp hađng nùm lađ 24-27% Nùm

1997, gíìn 6 triïơu höơ nöng dín chiïịm 50%töíng söị höơ ăaô ặúơc vay vöịn tûđ ngín hađng(Böơ LĂ TBXH, 2000)

Thõ trûúđng lao ăöơng nöng thön cuôngăaô ặúơc hònh thađnh Sûơ phaât triïín nađygoâp phíìn lađm tùng ăaâng kïí hiïơu quaê cuêasaên xuíịt nöng nghiïơp vöịn mang tñnh muđavuơ cao, ăöìng thúđi giuâp tíơn duơng töịi ăa lûơclûúơng lao ăöơng döìi dađo úê nöng thön Ăiïìu