Đồ án báo cáo,thiết kế mô phỏng, và thi công mô hình về hệ thống chiếu sáng và tín hiệu trên ô tô toyota camry. Nội dung gồm nhiều phần tổng hợp về hệ thống chiếu sáng trên ô tô cũng như hệ thống tín hiệu. thi công mô hình chiếu sáng và tín hiệu tren ô tô.
Trang 1ĐỒ ÁN MÔN HỌC: ĐỒ ÁN ĐIỆN, ĐIỆN TỬ Ô TÔ
ĐỀ TÀI THIẾT KẾ MÔ HÌNH HỆ THỐNG CHIẾU SÁNG VÀ
HỆ THỐNG TÍN HIỆU Ô TÔ
Ngành:
CÔNG NGHỆ KỸ THUẬT Ô TÔGiảng viên hướng dẫn: Th.S Lê Văn Thoại
Sinh Viên Thực Hiện: Bùi Anh Phụng MSSV: 2011250593 Lớp: 20DOTA3Sinh Viên Thực Hiện: Nguyễn Chánh Đạt MSSV: 2011250129 Lớp: 20DOTA3Sinh Viên Thực Hiện: Trần Hoàng Bảo Long MSSV: 2011252731 Lớp: 20DOTC4
TP Hồ Chí Minh, ngày 21 tháng 5 năm 2023
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ TP HỒ CHÍ MINH
Trang 2VIỆN KỸ THUẬT HUTECH
PHIẾU GIAO ĐỀ TÀI TÊN MÔN HỌC : ĐỒ ÁN ĐIỆN, ĐIỆN TỬ Ô TÔ NGÀNH: CÔNG NGHỆ KỸ THUẬT Ô TÔ
1 Họ và tên sinh viên/ nhóm sinh viên được giao đề tài (sĩ số trong nhóm: 3 ):
Trần Hoàng Bảo Long MSSV: 2011252731 Lớp: 20DOTC4
2 Tên đề tài : Thiết kế mô hình hệ thống chiếu sáng và hệ thống tín hiệu ô tô
3 Các dữ liệu ban đầu : Lý thuyết hệ thống, hệ thống thực tế trên xe ô tô
4 Nội dung nhiệm vụ :
- Giới thiệu hệ thống
- Trình bày nguyên lý hoạt động hệ thống
- Tính toán kỹ thuật hệ thống
- Thiết kế mô phỏng hệ thống
- Thi công mô hình thực tế (Nếu có)
5 Kết quả tối thiểu phải có:
1) File mô phỏng nguyên lý hoạt động hệ thống, đảm bảo các yêu cầu kỹ thuật2) Mô phỏng hệ thống (Nếu có)
3) Báo cáo tổng kết đề tài
Ngày giao đề tài: 27/2/2023 Ngày nộp báo cáo: 21/5/2023
Sinh viên thực hiện
(Ký và ghi rõ họ tên các thành viên)
TP HCM, ngày 27 tháng 02 năm 2023
Giảng viên hướng dẫn
(Ký và ghi rõ họ tên)
Trang 3VIỆN KỸ THUẬT HUTECH
PHIẾU THEO DÕI TIẾN ĐỘ THỰC HIỆN ĐỒ ÁN MÔN HỌC & ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ THỰC HIỆN
TÊN MÔN HỌC: ĐỒ ÁN ĐIỆN, ĐIỆN TỬ Ô TÔ NGÀNH: CÔNG NGHỆ KỸ THUẬT Ô TÔ
(Do giảng viên hướng dẫn ghi và giao lại cho sinh viên đóng vào cuốn báo cáo)
6 Tên đề tài: Thiết kế mô hình hệ thống chiếu sáng và hệ thống tín hiệu ô tô
7 Giảng viên hướng dẫn: Lê Văn Thoại
8 Sinh viên/ nhóm sinh viên thực hiện đề tài (sĩ số trong nhóm…3…):
Trần Hoàng Bảo Long MSSV: 2011252731 Lớp: 20DOTC4
Kết quả thực hiện của sinh viên (Giảng viên hướng dẫn
4 13/3 – 19/3 Tuần 3 (Tìm kiếm tài liệu)
5 20/3 – 26/3 Tuần 4 (Tìm kiếm tài liệu)
Trang 4Tuần Ngày Nội dung thực hiện
Kết quả thực hiện của sinh viên (Giảng viên hướng dẫn
Đánh giá kết quả báo cáo:
(Hình thức, Nội dung báocáo ; Sản phẩm thực hiện;
Thái độ ; Kỹ năng; ….)
Cách tính điểm:
Điểm đánh giá quá trình thực hiện đồ án = 50% x Tính chủ động, tích cực, sáng tạo
+ %50 x Đáp ứng nội dung nhiệm vụ
Tổng điểm kết thúc học phần = Điểm đánh giá quá trình thực hiện đồ án x 40% +
Trang 5Lưu ý: Tổng điểm tiêu chí đánh giá về quá trình thực hiện đồ án; Điểm báo cáo bảo
vệ đồ án môn học; Điểm quá trình ( Ghi theo thang điểm 10 ), giảng viên chuyển điểm vào bảng điểm Viện đã giao.
Ghi chú: Điểm số nếu có sai sót, GV gạch bỏ rồi ghi lại điểm mới kế bên và ký nháy vào phần điểm chỉnh sửa.
Tiêu chí đánh giá về quá trình thực
hiện đồ án giá về quá trình thực hiện Tổng điểm tiêu chí đánh
đồ án (tổng 2 cột điểm 1*50%+2*50%)
Tính chủ động, tích cực, sáng tạo
Đáp ứng nội dung nhiệm vụ
Sinh viên thực hiện
(Ký và ghi rõ họ tên các thành viên) TP HCM, ngày … tháng … năm ……….Giảng viên hướng dẫn
(Ký và ghi rõ họ tên)
Trang 6LỜI CẢM ƠN
Lời đầu tiên, em xin gửi lời cảm ơn chân thành nhất đến Th.S Lê Văn Thoại, người đãhướng dẫn và chỉ bảo về bài báo cáo môn đồ án điện, điện tử ô tô mà Thầy đã hướng dẫncho lớp em
Trong quá trình làm bài và tìm hiểu về Đồ án hệ thống điện, điện tử ô tô, em đã đượcthầy giúp đỡ và hướng dẫn rất tận tình trong suốt quá trình vừa qua Thầy đã giúp chúng
em có cái nhìn tổng quan về hệ thống điện của ô tô cũng như các kỹ thuật sửa chữa vàbảo dưỡng hệ thống điện ô tô Đồng thời có cái nhìn sâu sắc và hiểu biết thêm về chuyênngành kỹ thuật Điện ô tô Từ những kiến thức đã được thầy truyền tải, em đã biết đượcthêm nhiều kiến thức về kỹ thuật điện ô tô Thông qua bài tiểu luận này, em sẽ trình bàylại những gì mà mình được học và tìm hiểu thêm từ những tài liệu bên ngoài để hiểu sâuhơn về quy trình vận hành hệ thống chiếu sáng và tín hiệu trên ô tô
Một lần nữa, em xin gửi lời cảm ơn đến Thầy về sự tận tâm và nhiệt tình của Thầytrong việc hướng dẫn và hỗ trợ em trong quá trình làm đồ án Nhờ sự giúp đỡ của Thầy, em
đã hoàn thành đồ án của mình một cách tốt nhất
Tuy nhiên, trong quá trình nghiên cứu đề tài, do kiến thức chuyên ngành còn hạn chếnên chúng em vẫn con nhiều thiếu xót khi tìm hiểu, đánh giá và trình bày về đề tài Rấtmong nhận được sự quan tâm, góp ý của các thầy cô giảng viên bộ môn để đề tài của emđược đầy đủ và hoàn chỉnh hơn
Em xin chân thành cảm ơn!
Trang 7MỤC LỤC
CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU ĐỀ TÀI 1
1.1 Đặt vấn đề 1
1.2 Mục tiêu đề tài 1
1.3 Nội dung đề tài 1
1.4 Phương pháp nghiên cứu 1
1.5 Kết cấu đồ án 2
CHƯƠNG 2: KHÁI QUÁT VỀ HỆ THỐNG CHIẾU SÁNG TRÊN Ô TÔ 3
Hệ thống chiếu sáng, tín hiệu trên ô tô: 3
2.1 Nhiệm vụ và yêu cầu phân loại 3
2.1.1 Nhiệm vụ 3
2.1.2 Yêu cầu 4
2.1.3 Phân Loại 4
2.2 Các chức năng và thông số cơ bản 4
2.2.1 Thông số cơ bản 4
2.2.2 Chức năng 5
2.3 Cấu tạo bóng đèn 6
2.4 Cường độ ánh sáng 6
2.5 Đèn Xenon 7
2.6 Đèn LED 8
2.7 Gương phản chiếu (chóa đèn) 8
2.9 Một số sơ đồ mạch điều khiển hệ thống chiếu sáng 12
2.9.1 Sơ đồ công tắc điều khiển đèn loại dương chờ 12
2.9.2 Sơ đồ công tắc điều khiển đèn loại âm chờ 13
2.10 Tìm hiểu thực tế hệ thống chiếu sáng trên Toyota 14
2.10.1 Hệ thống đèn chiếu xa, đèn chiếu gần 14
2.10.2 Đèn xi nhan 18
CHƯƠNG 3: TÍNH TOÁN VÀ THIẾT KẾ MÔ HÌNH HỆ THỐNG 25
3.1 Sơ đồ bố trí hệ thống đèn chiếu xa, chiếu gần và đèn xi nhan 25
3.2 Thiết kế bản vẽ hệ thống chiếu sáng, tín hiệu xe 26
3.3 Các thông tin linh kiện 26
3.4 Hoàn thiện mô hình: 33
3.5 Tính toán các bộ phận chính của mô hình 33
Trang 83.5.1 Tính toán lựa chọn tiết diện và đường kính dây dẫn cho đèn pha 34
3.5.2 Tính toán lựa chọn tiết diện và đường kính dây dẫn cho đèn cốt 35
3.5.3 Tính toán lựa chọn tiết diện và đường kính dây dẫn cho đèn xi nhan trước 35
3.6 Xây dựng mô hình thực tế 36
CHƯƠNG 4: TỔNG KẾT 38
TÀI LIỆU THAM KHẢO 39
Trang 9DANH MỤC HÌNH ẢNH
Hình 2.1: Tổng quan các vị trí đèn chiếu sáng trên ô tô 2
Hình 2.2: Chức năng của hệ thống chiếu sáng……….3
Hình 2.3: Sơ đồ mạch chiếu sáng trên xe ô tô 4
Hình 2.4: Đèn Xenon 6
Hình 2.5: Đèn LED 7
Hình 2.6: Cách bố trí tim đèn 8
Hình 2.7: Cấu trúc đèn đầu loại cũ và mới 9
Hình 2.8: Đồ thị cường độ ánh sáng trên mặt đường 9
Hình 2.9: Hình dạng đèn đầu trên các loại xe đời mới 10
Hình 2.10: Sơ đồ công tắc điều khiển đèn loại dương chờ 10
Hình 2.11: Sơ đồ mạch âm chờ 11
Hình 2.12: Sơ đồ nguyên lý làm việc mạch điều khiển đèn chiếu xa-chiếu gần TOYOTA CAMRY 12
Hình 2.13: Sơ đồ mạch điều khiển đèn chiếu xa-chiếu gần TOYOTA CAMRY…12 Hình 2.14: Sơ dồ bố trí trên xe TOYOTA CAMRY 13
Hình 2.15: Hộp Rơ le khoang động cơ 14
Hình 2.16: Giắt nối dây điện đèn pha 14
Hình 2.17: Giắt nối dây điện bóng đèn pha 15
Hình 2.18: Giắt nối dây điện công tắc đèn pha 15
Hình 2.19: Sơ đồ mạch điện signal trên TOYOTA CAMRY 16
Hình 2.20: Cầu chì bị cháy, mạch đứt 17
Hình 2.21: Bóng đèn bị đứt hoặc bị cháy 17
Hình 2.22: Cầu chì gặp sự cố 18
Hình 2.23: Dây điện bị lỗi hoặc bị cháy 19
Hình 2.24: Sử dụng bóng đèn không đúng cho dòng xe của mình 19
Hình 2.25: Kiểm tra ắc quy khi đèn pha không hoạt động 20
Hình 2.26: Công tắc đèn bị hỏng 20
Hình 3.1: Bố trí các thiết bị trên mô hình 35
Hình 3.2: Bố trí các thiết bị trên mô hình hướng chụp ngang 36
Trang 10CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU ĐỀ TÀI 1.1 Đặt vấn đề
Trong quá trình học tập, chúng em đã được nghiên cứu về hệ thống chiếu sáng,tín hiệu ô tô, trong đó có các sơ đồ cấu tạo cùng với nguyên lý hoạt động của hệthống chiếu sáng, tín hiệu rất đa dạng
Hệ thống chiếu sáng và tín hiệu là một sơ đồ khá phức tạp, người học rất khó hìnhdung được hệ thống này ngoài thực tế nên rất khó quan sát được
Vì vậy chúng em đã xây dựng mô hình hệ thống chiếu sáng, tín hiệu trên ô tô, đểbiến nó thành một phương tiện trực quan, có thể quan sát được
Xuất phát từ ý tưởng trên, chúng em chọn đề tài ”Nghiên cứu thiết kế và thi công
mô hình hệ thống chiếu sáng, tín hiệu xe”
1.2 Mục tiêu đề tài
Nghiên cứu, thiết kế và thi công mô hình hệ thống chiếu sáng, tín hiệu xe trên
xe Toyota Camry cụ thể là:
- Xây dựng mô hình nguyên lý của hệ thống chiếu sáng, tín hiệu xe
- Đọc và hiểu được sơ đồ mạch điện của hệ thống
- Hoàn thành được mô hình và chạy thử nghiệm thành công
1.3 Nội dung đề tài
Trong đồ án môn học này, nhóm chúng em tập trung tìm hiểu về cấu tạo vànguyên lý hoạt động của từng hệ thống chiếu sáng và vận dụng tối ưu kiến thức đãđược học thiết kế cũng như hoàn thành các mô hình, thu thập các số liệu từ môhình thực tế của các bộ phận của hệ thống để tạo tiền đề cho việc tính toán thiết kếsửa chửa dễ dàng hơn và đi xa hơn là sáng tạo ra hệ thống chiếu sáng hiện đại nhấtcho ngành công nghệ ô tô
1.4 Phương pháp nghiên cứu
Quá trình nghiên cứu thực hiện đề tài chúng em có sử dụng một số phươngpháp nghiên cứu sau:
- Tra cứu tài liệu, giáo trình kỹ thuật, sách vở, đặc biệt là các cuốn cẩm nangkhai thác, bảo dưỡng sửa chữa chính hãng Toyota Camry
Trang 11- Nghiên cứu, tìm kiếm thông tin trên mạng Internet, các Website về chuyênngành ô tô.
- Tổng hợp và phân tích các nguồn dữ liệu thu thập được, từ đó đưa ra nhữngđánh giá và nhận xét của riêng mình
1.5 Kết cấu đồ án
Nội dung chính gồm 4 chương:
Chương 1: Giới thiệu tổng quan về đề tài
Chương 2: Khái quát về hệ thống chiếu sáng trên ô tô
Chương 3: Tính toán thiết kế và chế tạo mô hình
Chương 4: Kết luận
Trang 12CHƯƠNG 2: KHÁI QUÁT VỀ HỆ THỐNG CHIẾU SÁNG TRÊN Ô TÔ
Hệ thống chiếu sáng, tín hiệu trên ô tô:
Hệ thống chiếu sáng trên ôtô là một phương tiện cần thiết giúp tài xế có thểnhìn thấy trong điều kiện tầm nhìn hạn chế, dùng để báo các tình huống dịch chuyển
để mọi người xung quanh nhận biết Ngoài chức năng trên, hệ thống chiếu sáng cònhiển thị các thông số hoạt động của các hệ thống trên ôtô đến tài xế thông qua bảngtableau và soi sáng không gian trong xe
Hình 2.1: Tổng quan các vị trí đèn chiếu sáng trên ô tô
2.1 Nhiệm vụ và yêu cầu phân loại
2.1.1 Nhiệm vụ
Hệ thống chiếu sáng và tín hiệu trên ô tô có nhiệm vụ giúp cung cấp tầm nhìncho người lái khi về đêm hoặc trời tối Bên cạnh đó hệ thống còn giúp đưa các tínhiệu di chuyển của ô tô tới người lái trên đường giúp họ chủ động xử lý trong quátrình di chuyển
Hệ thống chiếu sáng và tính hiệu giúp giảm thiểu những vụ tai nạn vào banđêm Giúp người quan sát được những thứ xung quanh như: xe chạy phía trước, xechạy ngược chiều, ổ gà, người bang qua đường, gờ giảm tốc, các biển báo xungquanh…
Trang 13Hình 2.2: Chức năng của hệ thống chiếu sáng 2.1.2 Yêu cầu
Đèn chiếu sáng phải đáp ứng 2 yêu cầu:
- Có cường độ sáng lớn
- Không làm lóa mắt tài xế xe chạy ngược chiều
- Thể hiện được kích thước: Chiều dài, chiều rộng thậm chí chiều cao
2.1.3 Phân Loại
Theo đặc điểm của phân bố chùm ánh sáng người ta phân thành 2 loại hệ thốngchiếu sáng:
Hệ thống chiếu sáng theo Châu Âu
Hệ thống chiếu sáng theo Châu Mỹ
2.2 Các chức năng và thông số cơ bản
Trang 142.2.2 Chức năng
Hệ thống chiếu sáng là một tổ hợp gồm nhiều loại đèn có chức năng, bao gồm:
- Đèn kích thước trước và sau xe (Side & Rear lamps)
- Đèn đầu (Head lamps - Main driving lamps): Dùng để chiếu sáng khônggian phía trước xe giúp tài xế có thể nhìn thấy trong đêm tối hay trong điềukiện tầm nhìn hạn chế
- Đèn sương mù (Fog lamps): Trong điều kiện sương mù, nếu sử dụng đènpha chính có thể tạo ra vùng ánh sáng chói phía trước gây trở ngại cho các
xe đối diện và người đi đường Nếu sử dụng đèn sương mù sẽ giảm đượctình trạng này Dòng cung cấp cho đèn sương mù thường được lấy saurelay đèn kích thước
- Đèn sương mù phía sau (Rear fog guard): Đèn này dùng để báo hiệu chocác xe phía sau nhận biết trong điều kiện tầm nhìn hạn chế Dòng cung cấpcho đèn này được lấy sau đèn cốt (Dipped beam) Một đèn báo được gắnvào tableau để báo hiệu cho tài xế khi đèn sương mù phía sau hoạt động
- Đèn lái phụ trợ (Auxiliary driving lamps): Đèn này được nối với nhánh đènpha chính, dùng để tăng cường độ chiếu sáng khi bật đèn pha Nhưng khi
có xe đối diện đến gần, đèn này phải được tắt thông qua một công tắc riêng
để tránh gây lóa mắt tài xế xe chãy ngược chiều
- Đèn chớp pha (Headlamp flash switch): Công tắc đèn chớp pha được sửdụng vào ban ngày để ra hiệu cho các xe khác mà không phải sử dụng đếncông tắc đèn chính
- Đèn lùi (Reversing lamps): Đèn này được chiếu sáng khi xe gài số lùi nhằmbáo hiệu cho các xe khác và người đi đường
- Đèn phanh (Brake lights): Dùng để báo cho tài xế xe sau biết để giữkhoảng cách an toàn khi đạp phanh
- Đèn báo trên táp lô: Dùng để hiển thị các thông số, tình trạng hoạt độngcủa các hệ thống, bộ phận trên xe và báo lỗi (hay báo nguy) khi các hệthống trên xe hoạt động không bình thường
Trang 15- Đèn báo đứt bóng (Lamp failure indicator): Trên một số xe người ta lắpmạch báo cho tài xế biết khi có một bóng đèn phía đuôi bị đứt hay sụt áptrên mạch điện làm đèn mờ Đèn báo này được đặt trên táp lô và sáng lên
Trang 16Tổng các hạt ánh sáng rơi trên 1 bề mặt được gọi độ chiếu sáng, cường độ củaánh sáng được đo bằng đơn vị lux (hoặc metre-candles) Một bề mặt chiếu sáng cócường độ 1lux (hay 1 metre-candles) khi 1 bóng đèn có cường độ 1 c.d đặt cách 1m từmàn chắn thẳng đứng Khi gia tăng khoảng cách chiếu sáng thì cường độ chiếu sángcũng giảm theo Cường độ chiếu sáng tỷ lệ nghịch với bình phương khoảng cách từnguồn sáng Điều này có nghĩa là khi khoảng cách chiếu sáng tăng gấp đôi thì cường
độ ánh sáng trên bề mặt mà ánh sáng phát ra sẽ giảm xuống bằng ¼ cường độ ánhsáng ban đầu Vì vậy, nếu cần một ánh sáng có cường độ lớn nhất như lúc ban đầu thìnăng lượng cung cấp cho đèn phải tăng lên gấp 4 lần
2.5 Đèn Xenon
Với nguyên lý hoạt động gần giống với đèn tuýp, bóng xenon không có dây tóc
mà thay vào đó là hai điện cực đặt trong một ống thủy tinh thạch anh, cách nhau mộtkhoảng ngắn trong một bầu chứa khí xenon và muối kim loại Chân đế tiêu chẩn củaloại đèn này có dạng tròn D2S hoặc D2R Trong đó, D2S là loại bóng dùng cho cácchóa đèn có màng chắn lóa (ký tự S lấy từ chữ shield - tấm chắn) và có thấu kính, cònD2R là loại bóng có sẵn màng chắn dùng cho các chóa đèn chỉ có mặt phản xạ Khicung cấp điện áp cao đến 25.000 V giữa hai điện cực, trong bầu khí sẽ xuất hiện mộttia hồ quang (tương tự như khi hàn điện)
Ưu điểm chính của bóng đèn pha ô tô chiếu sáng xenon đó là có tuổi thọ rất dài,điện năng tiêu thụ điện vừa phải, tiết kiệm nhiên liệu, ánh sáng phát ra màu xanhtrắng, ở cường độ mạnh rất xa, gấp 3 lần so với đèn halogen Đặc điểm nổi bật củadòng đèn xenon có hiệu suất phát sáng cao, chỉ cần 1 bóng đèn 35w cho độ sángtương đương với bóng 100w halogen Độ bền bóng lên tới 35000 giờ, tiết kiệm điệnnăng Ngoài ra, đèn xenon được thiết kế theo công nghệ HID an toàn cho bạn khi lái
xe ban đêm, với ánh sáng xanh trắng như bạn ngày
Trang 172.6 Đèn LED
Đèn LED là công nghệ chiếu sáng hiện đại nhất trong ngành ô tô.Điều quan trọngnhất thường được nói tới khi nhắc đến đèn LED là chúng tiêu thụ rất ít điện năng Vớithế mạnh này, đèn LED được dùng cho hầu hết các dòng xe hiện đại ngày nay ĐènLED không toả nhiệt khi chiếu sáng như đèn halogen, nhưng chúng lại sản sinh nhiệtlượng ở chân đèn, nên tạo mối nguy nhất định cho các bộ phận liền kề và các cáp nối.Nhìn chung, các nhà sản xuất ô tô tránh sử dụng đèn LED làm đèn chiếu sáng, đặcbiệt vì lý do trên Thay vào đó ứng dụng công nghệ đèn LED cho xi-nhan, đèn chiếusáng ban ngày hoặc đèn phanh Tuổi thọ đèn led cũng tương đối cao lên tới 5000 giờmới phải thay thế Nhiệt độ màu 6500k, điện áp 12-24v với công suất 25w/ bóng.LED không toả nhiệt khi chiếu sáng như đèn halogen, nhưng chúng lại sản sinh nhiệtlượng ở chân đèn, nên tạo mối nguy nhất định cho các bộ phận liền kề và các cáp nối.Nhìn chung, các nhà sản xuất ô tô tránh sử dụng đèn LED làm đèn chiếu sáng, đặcbiệt vì lý do trên Thay vào đó ứng dụng công nghệ đèn LED cho xi-nhan, đèn chiếusáng ban ngày 16 hoặc đèn phanh Tuổi thọ đèn led cũng tương đối cao lên tới 5000giờ mới phải thay thế Nhiệt độ màu 6500k, điện áp 12-24v với công suất 25w/ bóng
Hình 2.5: Đèn led 2.7 Gương phản chiếu (chóa đèn)
Chức năng của gương phản chiếu là định hướng lại các tia sáng Một gương phảnchiếu tốt sẽ tạo ra sự phản xạ, đưa tia sáng đi rất xa từ phía đầu xe Bình thường,gương phản chiếu có hình dạng parabol, bề mặt được được đánh bóng và sơn lên một
Trang 18được đặt ở vị trí chính xác ngay tiêu điểm của gương nhằm tạo ra các tia sáng songsong Nếu tim đèn đặt ở các vị trí ngoài tiêu điểm sẽ làm tia sáng đi trệch hướng, cóthể làm lóa mắt người điều khiển xe đối diện Đa số các loại xe đời mới thường sửdụng chóa đèn có hình chữ nhật, loại chóa đèn này bố trí gương phản chiếu theophương ngang có tác dụng tăng vùng sáng theo chiều rộng và giảm vùng sáng phíatrên gây lóa mắt người đi xe ngược chiều.
Cách bố trí tim đèn được chia làm 3 loại: loại tim đèn đặt trước tiêu cự, loại tim đènđặt ngay tiêu cự và tim đèn đặt sau tiêu cự
Hình 2.6: Cách bố trí tim đèn 2.8 Các loại đèn chiếu sáng
2.8.1 Đèn sương mù phía sau (Rear fog guard):
Đèn này dùng để báo hiệu cho các xe phía sau nhận biết trong điều kiện tầm nhìnhạn chế Dòng cung cấp cho đèn này được lấy sau đèn cốt (Dipped beam) Một đènbáo được gắn vào tableau để báo hiệu cho tài xế khi đèn sương mù phía sau hoạtđộng
2.8.2 Đèn lái phụ trợ (Auxiliary driving lamps):
Đèn này được nối với nhánh đèn pha chính, dùng để tăng cường độ chiếu sáng khibật đèn pha Nhưng khi có xe đối diện đến gần, đèn này phải được tắt thông qua mộtcông tắc riêng để tránh gây lóa mắt tài xế xe chãy ngược chiều
2.8.3 Đèn chớp pha (Headlamp flash switch):
Công tắc đèn chớp pha được sử dụng vào ban ngày để ra hiệu cho các xe khác màkhông phải sử dụng đến công tắc đèn chính
Trang 192.8.4 Đèn lùi (Reversing lamps):
Đèn này được chiếu sáng khi xe gài số lùi nhằm báo hiệu cho các xe khác và người
đi đường
2.8.5 Đèn phanh (Brake lights):
Dùng để báo cho tài xế xe sau biết để giữ khoảng cách an toàn khi đạp phanh
2.8.6 Thấu kính đèn
Thấu kính của đèn là một khối gồm nhiều hình lăng trụ có tác dụng uốn cong và phânchia tia sáng chiếu ra từ đèn theo đúng hướng mong muốn Việc thiết kế thấu kínhnhằm mục đích thỏa mãn cả hai vị trí chiếu sáng gần và xa Yêu cầu của đèn phachính là ánh sáng phát ra phải đi xuyên qua một khoảng cách xa trong khi đèn phagần chỉ phát ra tia sáng ở mức độ thấp hơn và phát tán tia sáng ở gần phía trước đầuxe
Hình 2.7: Cấu trúc đèn đầu loại cũ và mới
Trang 20Vùng sáng phía trước đền đầu được phân bố theo quy luật như hình vẽ:
Hình 2.8: Đồ thị cường độ ánh sáng trên mặt đường
Hiện nay, hình dạng chụp đèn trên các xe đời mới rất đa dạng, phong phú, mang tínhthẩm mỹ và được cải tiến nhiều nhằm tăng cường độ sáng, khoảng cách chiếu sáng
Hình 2.9: Hình dạng đèn đầu trên các loại xe đời mới
Trang 212.9 Một số sơ đồ mạch điều khiển hệ thống chiếu sáng
2.9.1 Sơ đồ công tắc điều khiển đèn loại dương chờ
Hình 2.10: Sơ đồ công tắc điều khiển đèn loại dương chờ
Nguyên lý hoạt động
Khi bậc công tắc LCS (Light Control Switch) ở vị trí Tail: Dòng điện đi từ: (+)accu -> W1 -> A2 -> A11 -> mass, cho dòng từ: (+) accu -> cọc 4’, 3’ -> cầu chì ->đèn - mass, đèn đờ mi sáng lên Khi bật công tắc sang vị trí HEAD thì mạch đèn đờ
mi vẫn sáng bình thường, đồng thời có dòng từ: -> accu -> W2 -> A13 -> A11 ->mass, rơle đóng 2 tiếp điểm 3 và 4 lúc đó có dòng từ: (+) accu - 4’, 3’ - cầu chì - đènpha hoặc cốt, nếu công tắc đảo pha ở vị trí HU, đèn pha sáng lên Nếu công tắc đảopha ở vị trí HL đèn cốt sáng lên Khi bật FLASH: (+) accu -> W2 -> A14 -> A12 ->A9 -> mass, đèn pha sáng lên Do đó đèn flash không phụ thuộc vào vị trí bậc củacông tắc LCS
Đối với loại âm chờ ở công tắc thì đèn báo pha được nối với tim đèn cốt Lúcnày do công suất của bóng đèn rất nhỏ (< 5W) nên tim đèn cốt đóng vai trò dây dẫn
để đèn báo pha sáng lên trong lúc mở đèn pha Ta có thể dùng rơle 5 chân để thay chocông tắc chuyển đổi pha cốt, nếu vậy thì công tắc sẽ bền hơn vì lúc này dòng quacông tắc là rất bé phải qua cuộn dây của rơle
Trang 222.9.2 Sơ đồ công tắc điều khiển đèn loại âm chờ
Hình 2.11: Sơ đồ mạch âm chờ
Nguyên lý hoạt động
Trong trường hợp này ta thấy công tắc vẫn làm việc như một công tắc bình thườngnhưng cách đấu dây hoàn toàn khác, chỉ có một dây nối từ chân số 5 của rơle đếnchân công tắc, nguyên lý làm việc như sau:
- Khi bật công tắc LCS ở vị trí HEAD đèn đờmi sáng, đồng thời có dòng: (+) accu-> W2 -> A13 -> A11 -> mass, rơle đóng 2 tiếp điểm 3 và 4 lúc đó có dòng từ: (+)accu ->4, 3 -> W3 -> A12 Nếu công tắc chuyển pha ở vị trí HL thì dòng quacuộn dây không về mass được nên dòng điện đi qua tiếp điểm thường đóng 4, 5(của Dimmer Relay) -> cầu chì -> tim đèn cốt -> mass, đèn cốt sáng lên
- Nếu công tắc đảo pha ở vị trí HU thì dòng qua cuộn W3 -> A12 -> mass, húttiếp điểm 4 tiếp xúc với tiếp điểm 3, dòng qua tiếp điểm 4, 3 -> cầu chì -> timđèn pha -> mass, đèn pha sáng lên Lúc này đèn báo pha sáng, do được mắcsong song với đèn pha
Trang 232.10 Tìm hiểu thực tế hệ thống chiếu sáng trên Toyota
2.10.1 Hệ thống đèn chiếu xa, đèn chiếu gần
Hình 2.12: Sơ đồ nguyên lý làm việc mạch điều khiển đèn chiếu xa-chiếu gần
TOYOTA CAMRY
Hình 2.13: Sơ đồ mạch điều khiển đèn chiếu xa-chiếu gần của TOYOTA CAMRY
Trang 24Hình 2.14: Sơ đồ bố trí trên xe TOYOTA CAMRY
HU -> chân CH công tắc ché độ đèn pha – cốt -> chân H -> chân ED công tắc điềukhiển đèn -> mát Đèn pha sáng - - Khi bật công tắc điều khiển đèn ở vị trí head, côngtắc chế độ đèn pha – cốt ở vị trí Flash Có dòng điện như sau: (+) accu -> chân 2 đènpha – cốt -> chân HU -> chân CH công tắc ché độ đèn pha – cốt -> chân EN -> mát.Đền ở chế độ Flash Các giắc nối trên mạch