bài 3 các khái niệm cơ bản trong lập trình

Mục tiêu bài họcHiểu về biến và biết cách sử dụng biến Hiểu về cách lưu trữ dữ liệu trong bộ nhớ Biết về các toán tử số học và thứ tự ưu tiên của chúngHiểu giải thuật và biết cách dùng m

BÀI 3:

CÁC KHÁI NIỆM CƠ BẢN TRONG LẬP TRÌNH

GUI và thiết kế GUI

Mục tiêu bài học

Hiểu về biến và biết cách sử dụng biến

Hiểu về cách lưu trữ dữ liệu trong bộ nhớ

Biết về các toán tử số học và thứ tự ưu tiên của chúngHiểu giải thuật và biết cách dùng mã giả để biều diễn

cho giải thuật

Đọc hiểu được sơ đồ UML

Biết cách sử dụng câu lệnh lựa chọn If…Then và

If…Then…Else để lựa chon giữa các hành động khác

nhau

Thiết lập các breakpoint và sử dụng cửa sổ Watch để gỡlỗi

Hiểu về biến và biết cách sử dụng biến

Hiểu về cách lưu trữ dữ liệu trong bộ nhớ

Biết về các toán tử số học và thứ tự ưu tiên của chúngHiểu giải thuật và biết cách dùng mã giả để biều diễn

cho giải thuật

Đọc hiểu được sơ đồ UML

Biết cách sử dụng câu lệnh lựa chọn If…Then và

If…Then…Else để lựa chon giữa các hành động khác

nhau

Thiết lập các breakpoint và sử dụng cửa sổ Watch để gỡlỗi

Biến dùng để lưu trữ dữ liệu trong ứng dụng tương tự

như thuộc tính Text của Label

Sử dụng biến cho phép lưu và xử lý dữ liệu mà không

cần sử dụng điều khiển

Các biến lưu trữ dữ liệu như các con số, ngày, giờ…

Mỗi biến chỉ tương ứng với duy nhất một kiểu dữ liệu Ví

dụ, biến kiểu số không thể dùng để lưu văn bản

Biến

Biến dùng để lưu trữ dữ liệu trong ứng dụng tương tự

như thuộc tính Text của Label

Sử dụng biến cho phép lưu và xử lý dữ liệu mà không

cần sử dụng điều khiển

Các biến lưu trữ dữ liệu như các con số, ngày, giờ…

Mỗi biến chỉ tương ứng với duy nhất một kiểu dữ liệu Ví

dụ, biến kiểu số không thể dùng để lưu văn bản

Cú pháp khai báo biến

Kiểu Integer lưu giá trị số nguyên (ví dụ: 919, 0, -11)

Khi một biến Integer được khai báo, biến đó sẽ được khởi tạo

giá trị là 0

Biến

Dim tên_biến As kiểu_biến

Cú pháp khai báo biến

Kiểu Integer lưu giá trị số nguyên (ví dụ: 919, 0, -11)

Khi một biến Integer được khai báo, biến đó sẽ được khởi tạo

giá trị là 0

Tên biến phải là một định danh hợp lệ Kiểu biến

Gán giá trị cho biến bằng toán tử gán

Giá trị phải cùng kiểu với biến Không thể lưu văn bản vào

Biến

tên_biến = giá_trị

Gán giá trị cho biến bằng toán tử gán

Giá trị phải cùng kiểu với biến Không thể lưu văn bản vào

biến giá trị nguyên

Các kiểu dữ liệu cơ sở

Type Kích thước Giá trị

Single 4 giá trị âm: -3.4038235E+38 đến -1.401298E-45

giá trị dương:1.401298E-45 đến 3.4028235E+38 Double 8 giá trị âm: -1.7976931348623157E+308 đến -

4.9406545841246544E-324 giá trị dương: 4.94065645841246544E-324 đến 1.79769313486231570E+38

Visual Basic cũng cho phép ta tự định nghĩa kiểu dữ liệucủa riêng mình – gọi là kiểu dữ liệu cấu trúc hay kiểu dữliệu tự định nghĩa bởi người dùng

VD:

Structure Employee

Dim name As String Dim DateOfBirth As Date Dim age As Date

End Structure

Sử dụng như sau:

Dim Worker1 As Employee

Worker1.name = “Nguyễn Văn A"

Worker1.age = Date.FromOADate(12 / 1 / 1983)

Kiểu dữ liệu tự định nghĩa

Visual Basic cũng cho phép ta tự định nghĩa kiểu dữ liệucủa riêng mình – gọi là kiểu dữ liệu cấu trúc hay kiểu dữliệu tự định nghĩa bởi người dùng

VD:

Structure Employee

Dim name As String Dim DateOfBirth As Date Dim age As Date

End Structure

Sử dụng như sau:

Dim Worker1 As Employee

Worker1.name = “Nguyễn Văn A"

Worker1.age = Date.FromOADate(12 / 1 / 1983)

Ép kiểu ngầm định

Là chuyển đổi được thực hiện bởi Visual Basic mà không phải viết mã

Hàm Val trả về giá trị Double Visual Basic sẽ ngầm định

chuyển giá trị Double này thành kiểu Integer

Ép kiểu Double thành Integer không được khuyến khích vì

có nguy cơ làm mất dữ liệu

Biến

cartons = Val(cartonsTextBox.Text) items = Val(itemsTextBox.Text)

Ép kiểu ngầm định

Là chuyển đổi được thực hiện bởi Visual Basic mà không phải viết mã

Hàm Val trả về giá trị Double Visual Basic sẽ ngầm định

chuyển giá trị Double này thành kiểu Integer

Ép kiểu Double thành Integer không được khuyến khích vì

có nguy cơ làm mất dữ liệu

Sử dụng biến để tính toán Thực hiện phép

nhân hai biến

Kết quả sau khi tính toán

Tên biến tương ứng với địa chỉ thực tế trong bộ nhớ máy tính

Lời khai báo biến sẽ cung cấp thông tin về kiểu dữ liệu của biến cho trình biên dịch và hướng dẫn trình biên dịch cấp không gian

bộ nhớ cho biến này

Khái niệm về bộ nhớ

cartons = 5

Tên biến tương ứng với địa chỉ thực tế trong bộ nhớ máy tính

Lời khai báo biến sẽ cung cấp thông tin về kiểu dữ liệu của biến cho trình biên dịch và hướng dẫn trình biên dịch cấp không gian

bộ nhớ cho biến này

Khái niệm về bộ nhớ

0 cartons

0 items

0 results

12 cartons

0 items

0 results

Các biến Integer sau khai báo

được khởi tạo giá trị là 0

Giá trị của các ô nhớ sau khi nhập 12 cho TextBox Cartons per shipment:

Giá trị 12 sẽ thay thế giá trị 0 trước đó

Các biến Integer sau khai báo

được khởi tạo giá trị là 0

12 cartons

10 items

0 results

12 cartons

10 items

120 results

Giá trị của các ô nhớ sau khi nhập 12 cho TextBox Cartons per shipment:

Giá trị của các ô nhớ sau khi nhập 10

cho TextBox Items per carton: Giá trị các ô nhớ sau khi thực hiện phép nhân

Các chương trình đều thực hiện các phép toán số học

Visual Basic cung cấp toán tử một ngôi và toán tử hai

ngôi

Toán tử hai ngôi là toán tử có hai toán hạng

Toán tử một ngôi là toán tử chỉ có một toán hạng

Phép toán số học

Phép chia số nguyên (\)

Xem toán hạng là số nguyên và trả về kết quả là một số

nguyên

Thứ tự thực hiện: Làm tròn các toán hạng  Thực hiện

phép chia  Bỏ phần thập phân của kết quả phép chia  Trả về giá trị là số nguyên

Phép chia số thập phân(/)

Xem các toán hạng là số thập phân và trả về kết quả là

một số thập phân

Phép toán module (Mod)

Cho kết quả là số dư của phép chia

Phép toán số học

Phép chia số nguyên (\)

Xem toán hạng là số nguyên và trả về kết quả là một số

nguyên

Thứ tự thực hiện: Làm tròn các toán hạng  Thực hiện

phép chia  Bỏ phần thập phân của kết quả phép chia  Trả về giá trị là số nguyên

Phép chia số thập phân(/)

Xem các toán hạng là số thập phân và trả về kết quả là

một số thập phân

Phép toán module (Mod)

Cho kết quả là số dư của phép chia

Thứ tự thực hiện như sau

Toán tử nằm trong dấu ngoặc đơn Toán tử lũy thừa

Toán tử một ngôi âm và dương Toán tử nhân và chia số thập phân Toán tử chia số nguyên

Toán tử module Toán tử cộng và toán tử trừ

Xét toán tử sau

Có thể thêm dấu ngoặc đơn phụ để biểu thức rõ ràng hơn

Thứ tự thực hiện các phép toán

Thứ tự thực hiện như sau

Toán tử nằm trong dấu ngoặc đơn Toán tử lũy thừa

Toán tử một ngôi âm và dương Toán tử nhân và chia số thập phân Toán tử chia số nguyên

Toán tử module Toán tử cộng và toán tử trừ

VB cung cấp nhiều toán tử gán để rút gọn lệnh gán

Các vấn đề có thể được giải quyết bằng cách thực hiện

một loạt các hành động theo một thứ tự cụ thể

Các hành động được thực hiện và thứ tự thực hiện các

hành động đó được gọi là một giải thuật

Các hành động được thực hiện và thứ tự thực hiện các

hành động đó được gọi là một giải thuật

Thứ tự thực hiện các hành động rất quan trọng

Điều khiển chương trình thực hiện nhiệm vụ sắp xếp

đúng thứ tự các lệnh của ứng dụng

Thuật toán rise-and-shine

Trình tự thực thi các hành động rất quan trọng

Trình tự thực thi các hành động rất quan trọng

Không phải là một ngôn ngữ lập trình thực sự

Mã giả giống như ngôn ngữ hàng ngày, dùng để trình

bày thuật toán một cách dễ dàng

Mã giả sau này sẽ được chuyển thành mã Visual Basic

Không phải là một ngôn ngữ lập trình thực sự

Mã giả giống như ngôn ngữ hàng ngày, dùng để trình

bày thuật toán một cách dễ dàng

Mã giả sau này sẽ được chuyển thành mã Visual Basic

Mã giả

Gán 0 cho biến đếm Không có mã giả cho lệnh này

Khai báo này không tạo ra bất cứ hành động nào khi thực thi ứng dụng như thao tác nhập, xuất

Tất cả các chương trình máy tính được tạo thành từ 3 loại cấu trúc Cấu trúc tuần tự

Là cấu trúc mặc định trong VB

Máy tính sẽ thực thi tuần tự các lệnh của VB

Cấu trúc lựa chọn

Thực hiện một hành động hay một chuỗi hành động dựa trên một

điều kiện nào đó

Điều kiện là biểu thức có giá trị đúng hay sai dùng để đưa ra quyết

định

VB cung cấp 3 loại cấu trúc lựa chọn

Cấu trúc lặp

Thực hiện lặp lại một lệnh hay một nhóm các lệnh

VB cung cấp 7 loại cấu trúc lặp

Cấu trúc điều khiển

Tất cả các chương trình máy tính được tạo thành từ 3 loại cấu trúc Cấu trúc tuần tự

Là cấu trúc mặc định trong VB

Máy tính sẽ thực thi tuần tự các lệnh của VB

Cấu trúc lựa chọn

Thực hiện một hành động hay một chuỗi hành động dựa trên một

điều kiện nào đó

Điều kiện là biểu thức có giá trị đúng hay sai dùng để đưa ra quyết

định

VB cung cấp 3 loại cấu trúc lựa chọn

Cấu trúc lặp

Thực hiện lặp lại một lệnh hay một nhóm các lệnh

VB cung cấp 7 loại cấu trúc lặp

Là một thành phần của UML (Unified Modeling

Tên ký hiệu Ký hiệu Giải thích

Trạng thái hành động Biểu diễn các hành động được thực

hiện Mỗi trạng thái hành động có một

biểu thức hành động chỉ rõ hành động

được thực hiện Mũi tên chuyển tiếp Thứ tự thực hiện các hành động

Các ký hiệu trên biểu đồ hoạt động

Mũi tên chuyển tiếp Thứ tự thực hiện các hành động

Trạng thái khởi đầu Điểm bắt đầu của luồng công việc

Trạng thái kết thúc Điểm kết thúc của luồng công việc

các ký hiệu trên biểu đồ

nó mô tả

Biểu đồ hoạt động của cấu trúc tuần tự

Cộng thêm điểm vào

tổng

Câu lệnh Visual Basic tương ứng là:

tong = tong + diem

Câu lệnh Visual Basic tương ứng là:

biendem = biendem + 1 Thêm 1 vào biến đếm

Câu lệnh Visual Basic tương ứng là:

biendem = biendem + 1

Biểu thức hành động

Có hai cách để kết nối các cấu trúc điều khiển

Xếp chồng cấu trúc điều khiển

Lồng cấu trúc điều khiển

Các giải thuật trong ứng dụng được tạo thành từ 11 loại

cấu trúc khiểu khiển khác nhau bằng hai cách trên

Kết nối các cấu trúc điều khiển

1 2

Đầu ra của cấu trúc điều khiển này nối với đầu vào của cấu trúc điều khiển còn lại

Có hai cách để kết nối các cấu trúc điều khiển

Xếp chồng cấu trúc điều khiển

Lồng cấu trúc điều khiển

Các giải thuật trong ứng dụng được tạo thành từ 11 loại

cấu trúc khiểu khiển khác nhau bằng hai cách trên

2 2 1

Lựa chọn thực hiện hành động hay bỏ qua hành động

Điều kiện nằm giữa If và Then xác định xem lệnh trong

If…Then có được thực thi hay không

Sử dụng toán tử bằng và toán tử quan hệ để tạo nên điều kiện

Lựa chọn thực hiện hành động hay bỏ qua hành động

Điều kiện nằm giữa If và Then xác định xem lệnh trong

If…Then có được thực thi hay không

Sử dụng toán tử bằng và toán tử quan hệ để tạo nên điều kiện

Ví dụ về điều kiện trong Visual Basic

Ý nghĩa điều kiện trong Visual Basic

Ký hiệu ra quyết định cho biết luồng công việc sẽ tiếp tục theo hướng nào dựa trên các điều kiện canh giữ liên kết

với ký hiệu đó có giá trị đúng hay sai

Biểu đồ hoạt động của lệnh If…Else

Ký hiệu ra quyết định cho biết luồng công việc sẽ tiếp tục theo hướng nào dựa trên các điều kiện canh giữ liên kết

với ký hiệu đó có giá trị đúng hay sai

[điểm <60]

Lệnh lựa chọn If…Then…Else

Lựa chọn thực hiện một trong hai hành động

Nếu điểm của sinh viên lớn hơn hoặc bằng 60 thì

Hiển thị “Đỗ ” Trái lại

Hiển thị “Trượt”

Nếu điều kiện đúng, hiển thị

Đỗ, nếu sai hiển thị Trượt

Lựa chọn thực hiện một trong hai hành động

Biểu đồ hoạt động lệnh If…Then…Else

hiển thị “Đỗ”

[điểm >=60]

[điểm < 60]

hiển thị “Trượt”

End If

End If

Bạn có thể lồng nhiều câu lệnh If Then…Else để lựa chọn một hành động trong nhiều hành động

End If

End If

Sử dụng String.Format để tùy chỉnh cách văn bản đượchiển thị

Truyền vào hai tham số

Chuỗi điều khiển định dạng

Định dạng văn bản

String.Format (“{0:C}”, earnings)

Chuỗi điều khiển định dạng Chuỗi cần được định dạng

Tham số đầu tiên Ký tự chỉ thị định dạng tiền tệ

Chuỗi điều khiển định dạng Chuỗi cần được định dạng

Kết quả

Xác định xem ứng dụng đang làm gì trong khi chạy

Được đánh dấu tại dòng mã thực thi

Khi chạy đến breakpoint, ứng dụng tạm dừng thực thi cho phép xem bên trong ứng dụng để xác định lỗi logic

Cửa sổ Watch

Xuất hiện ở chế độ ngắt

Dùng để theo dõi sự thay đổi của các biến khi thực thi

Thay đổi giá trị của biến bằng cách nhập giá trị vào cửa sổ

Watch

Sử dụng trình gỡ lỗi

Breakpoint

Xác định xem ứng dụng đang làm gì trong khi chạy

Được đánh dấu tại dòng mã thực thi

Khi chạy đến breakpoint, ứng dụng tạm dừng thực thi cho phép xem bên trong ứng dụng để xác định lỗi logic

Cửa sổ Watch

Xuất hiện ở chế độ ngắt

Dùng để theo dõi sự thay đổi của các biến khi thực thi

Thay đổi giá trị của biến bằng cách nhập giá trị vào cửa sổ

Watch

Demo sử dụng Breakpoint

Chạy ứng dụng

Khi đến điểm dừng, ứng dụng sẽ dừng lại

Ứng dụng chạy đến đây

Demo sử dụng Breakpoint

Xem giá trị của biến

Di chuột lên biến để xem giá trị của biến

Giá trị của biến result là 70

Demo sử dụng cửa sổ Watch

Xem cửa sổ Watch

Chọn Debug > Windows > Watch để xem cửa sở Watch

Cửa sổ Watch

Thêm biểu thức vào cửa sổ Watch

Demo sử dụng cửa sổ Watch

Xóa biểu thức khỏi cửa sổ Watch

Demo sử dụng cửa sổ Watch

Xóa biểu thức ra khỏi cửa sở

Watch

Demo sử dụng cửa sổ Watch

Theo dõi sự thay đổi trong cửa sổ Watch

biến có giá trị thay đổi sẽ

được hiển thị màu đỏ

Thay đổi giá trị trên cửa sổ Watch

Demo sử dụng cửa sổ Watch

Giá trị được thay đổi trực tiếp

trên cửa sổ Watch Kết quả thay đổi tương ứng với

giá trị mới

Giảng viên hướng dẫn sinh viên làm assignment

Hướng dẫn làm Assignment

Biến dùng để lưu trữ dữ liệu, tất cả các biến đều có tên,kiểu kích thước và giá trị Mỗi biến được lưu trữ trong

một ô nhớ trong bộ nhớ

Visual Basic cung cấp nhiều toán tử hai ngôi và toán tửmột ngôi để thực hiện tính toán Mỗi phép toán có mức

ưu tiên khác nhau

Giải thuật bao gồm các hành động và thứ tự thực hiện

các hành động để giải quyết một nhiệm vụ nào đó

Có thể biểu diễn giải thuật bằng mã giả hay biểu đồ hoạtđộng

ưu tiên khác nhau

Giải thuật bao gồm các hành động và thứ tự thực hiện

các hành động để giải quyết một nhiệm vụ nào đó

Có thể biểu diễn giải thuật bằng mã giả hay biểu đồ hoạtđộng

Tất cả các chương trình đều được tạo nên từ 3 loại cấutrúc: Cấu trúc tuần tự, cấu trúc lựa chọn và cấu trúc lặp.Trong đó có 3 loại cấu trúc lựa chọn và 7 loại cấu trúc

lặp

Các cấu trúc điều khiển được kết hợp với nhau bằng

cách xếp chồng lên nhau hay lồng nhau

Trình gỡ lỗi cung cấp tính năng hữu ích là thiết lập

breakpoint và cửa sổ Watch để tìm lỗi logic trong ứng

dụng

Tổng kết bài học

Tất cả các chương trình đều được tạo nên từ 3 loại cấutrúc: Cấu trúc tuần tự, cấu trúc lựa chọn và cấu trúc lặp.Trong đó có 3 loại cấu trúc lựa chọn và 7 loại cấu trúc

lặp

Các cấu trúc điều khiển được kết hợp với nhau bằng

cách xếp chồng lên nhau hay lồng nhau

Trình gỡ lỗi cung cấp tính năng hữu ích là thiết lập

breakpoint và cửa sổ Watch để tìm lỗi logic trong ứng

dụng