Xuất phát từ thực tế khách quan và những lý do chủ quan trên thì đề tài “Quản lý thiết bị dạy học ở các trường tiểu học thành phố Phủ lý, tỉnh Hà Nam đáp ứng yêu cầu thực hiện chương trì
Trang 2tổ chức các hoạt động học tập nhằm phát huy tính tích cực, say mê học tập của học sinh, góp phần nâng cao hiệu quả của việc dạy học.
Lí luận dạy học đã khẳng định quá trình dạy học là một quá trình trong
đó có hoạt động dạy và hoạt động học được người dạy và người học cộng tác tối ưu với nhau và cùng có những nội dung và phương pháp đã xác định nhằm tiến tới cùng một mục đích nhất định Như vậy mổi phương pháp thích hợp với một nội dung cụ thể và cần có; để thực hiện mỗi phương pháp truyền đạt
và lĩnh hội các nội dung nào đó phải có các TBDH tương ứng Mặt khác, nội dung dạy học được phản ánh thông qua các TBDH và ngược lại
Trong thực tế, việc quản lý và sử dụng TBDH ở các trường tiểu học thành phố Phủ Lý, tỉnh Hà Nam còn nhiều bất cập: chất lượng chưa cao, trang thiết bị phục vụ dạy học còn thiếu và chưa đồng bộ, việc sử dụng thiết bị dạy học chưa thường xuyên và chưa hiệu quả Trong khi đó ý thức học tập của
HS còn thụ động, chưa cao và ỷ lại làm cho việc sử dụng thiết bị dạy học còn hạn chế và thường làm mất rất nhiều thời gian Đa số các trường chỉ có GV làm công tác kiệm nhiệm chưa có GV thiết bị riêng, nên việc quản lý thiết bị còn lỏng lẻo, việc sắp xếp và bảo quản chưa khoa học nên TBDH còn hư hỏng nhiều và gây lãng phí Bên cạnh đó sự hiểu biết về thiết bị chưa đầy đủ, nhiều giáo viên còn lúng túng khi làm mẫu, hoặc có những thiết bị rất đắt tiền
mà chưa được dùng đến gây lãng phí lớn Công tác kiểm tra hoạt động sử dụng TBDH để minh họa cho các tiết dạy của GV còn ít và chiếu lệ Từ đó đã làm ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng dạy và học chung của nhà trường
Trang 3Xuất phát từ thực tế khách quan và những lý do chủ quan trên thì đề tài
“Quản lý thiết bị dạy học ở các trường tiểu học thành phố Phủ lý, tỉnh Hà Nam đáp ứng yêu cầu thực hiện chương trình giáo dục phổ thông 2018”
được lựa chọn để tiến hành nghiên cứu để góp phần vào việc củng cố, hoàn thiện và nâng cao hiệu quả quản lý TBDH, từ đó góp phần nâng cao chất lượng giáo dục của nhà trường đáp ứng yêu cầu của giáo dục hiện nay
2 Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực trạng quản lý TBDH đề xuất các biện pháp quản lý TBDH nhằm nâng cao hiệu quả quản lý đáp ứng yêu cầu chương trình giáo dục phổ thông năm 2018 góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy tại các trường tiểu học thành phố Phủ Lý, tỉnh Hà Nam
3 Khách thể nghiên cứu và đối tượng nghiên cứu
- Khách thể nghiên cứu là thiết bị phục vụ dạy học ở trường tiểu học
- Đối tượng nghiên cứu: Quản lý TBDH ở các trường tiểu học thành phố Phủ Lý, tỉnh Hà Nam
4 Giả thuyết khoa học
Việc quản lý TBDH ở các trường trường tiểu học thành phố Phủ Lý, tỉnh Hà Nam đã đạt được những kết quả nhất định: góp phần nâng cao chất lượng dạy và học của giáo viên và học sinh; góp phần vào việc đổi mới phương pháp dạy học theo yêu cầu thực hiện chương trình giáo dục phổ thông
2018 Tuy nhiên, trước yêu cầu đổi mới giáo dục theo yêu cầu thực hiện chương trình giáo dục phổ thông 2018 thì công tác quản lý TBDH vẫn còn nhiều bất cập, chưa đáp ứng được nhu cầu giáo dục do chưa được coi trọng một cách đúng mức và chưa có những biện pháp phù hợp Nếu đề xuất được các biện pháp quản lý TBDH một cách phù hợp và có tính khả thi thì sẽ góp phân nâng cao chất lượng dạy học ở các trường tiểu học thành phố Phủ Lý, tỉnh Hà Nam
5 Nhiệm vụ nghiên cứu
- Nghiên cứu và hệ thống hóa cơ sở lý luận về TBDH và quản lý TBDH
Trang 4- Khảo sát và đánh giá thực trạng quản lý TBDH ở các trường tiểu học thành phố Phủ Lý, tỉnh Hà Nam
- Đề xuất một số biện pháp quản lý TBDH ở các trường tiểu học thành phố Phủ Lý, tỉnh Hà Nam đáp ứng yêu cầu của chương trình giáo dục phổ thông 2018
6 Giới hạn và phạm vi nghiên cứu
+ Giới hạn về đối tượng nghiên cứu: biện pháp quản lý việc sử dụng TBDH của hiệu trưởng các trường tiểu học
+ Giới hạn về địa bàn nghiên cứu: Các trường tiểu học trên địa bàn thành phố Phủ Lý (5 trường)
+ Giới hạn về đối tượng khảo sát: Khảo sát người trong đó, CBQL: 15, GV: 150 và 250 học sinh các trường tiểu học thành phố Phủ Lý
+ Giới hạn về thời gian : thời gian lấy số liệu: từ năm 2020-2022
7 Phương pháp nghiên cứu
7.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận
7.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
7.3 Nhóm phương pháp xử lý thông tin
8 Cấu trúc của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị, tài liệu tham khảo, phụ lục, luận văn được trình bày trong 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận quản lý thiết bị dạy học ở trường tiểu học đáp ứng yêu cầu thực hiện chương trình giáo dục phổ thông 2018
Chương 2: Thực trạng quản lý thiết bị dạy học ở các trường tiểu học thành phố Phủ Lý, tỉnh Hà Nam đáp ứng yêu cầu thực hiện chương trình giáo dục phổ thông 2018
Chương 3: Các biện pháp quản lý thiết bị dạy học ở các trường tiểu học thành phố Phủ Lý, tỉnh Hà Nam theo yêu cầu thực hiện chương trình giáo dục phổ thông 2018
Trang 5
CHƯƠNG I
CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA QUẢN LÝ THIẾT BỊ DẠY HỌC Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC ĐÁP ỨNG YÊU CẦU THỰC HIỆN CHƯƠNG TRÌNH
GIÁO DỤC PHỔ THÔNG 2018
1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề
1.2. Một số khái niệm cơ bản
1.2.1.Quản lý
Quản lí là sự tác động có ý thức của chủ thể để quản lý đến đối tượng quản lí nhằm điều khiển và hướng dẫn các quá trình xã hội, hành vi hoạt động của con người để đạt tới mục tiêu phù hợp với quy luật khách quan và ý chí của người quản lí
1.2.2 Quản lý nhà trường
Quản lí nhà trường là những hệ thống những tác động tự giác của chủ thể quản lí đến tập thể GV, công nhân viên, tập thể học sinh, cha mẹ HS và các lực lượng xã hội trong và ngoài nhà trường nhằm thực hiện có chất lượng
và hiệu quả mục tiêu giáo dục của nhà trường
1.2.3 Thiết bị dạy học
Thiết bị dạy học là hệ thống đối tượng vật chất và tất cả những phương tiện kỹ thuật được GV, HS sử dụng trong quá trình dạy học, góp phần thực hiện các mục tiêu dạy học và giáo dục
1.2.4 Quản lý thiết bị dạy học
Quản lí thiết bị dạy học là hoạt động có mục đích, có kế hoạch Trong quá trình quản lý TBDH, người quản lý cách thực hiện theo chức năng quản lí: lập kế hoạch, tổ chức thực hiện, chỉ đạo thực hiện và kiểm tra điều chỉnh Các nội dung này có mối quan hệ chặt chẽ với nhau Tổ chức quản lí có hiệu quả các TBDH để nâng cao chất lượng dạy học là nội dung cơ bản và cũng là mục đích cuối cùng của công tác quản lí TBDH trong nhà trường
Trang 61.3. Ý nghĩa và vai trò của thiết bị giáo dục trong việc đổi mới phương pháp dạy học
Thiết bị giáo dục là yếu tố căn bản, tiền đề trong việc nâng cao chất lượng dạy học, là một trong những điều kiện cần thiết để GV thực hiện được các nội dung giáo dục, phát triển trí tuệ, khơi dậy tố chất thông minh của học sinh Thiết bị giáo dục đồng thời là công cụ nhận thức của HS, nó cụ thể hóa nội dung giáo dục, vật chất hóa phương pháp giáo dục , thúc đẩy sự hiện thực hóa mục tiêu giáo dục, làm cho quá trình giáo dục có chất lượng, hiệu quả Thiết bị giáo dục là điều kiện vật chất quan trọng cho việc đổi mới phương pháp dạy học vì nó vừa là nguồn tri thức, vừa là phương tiện chứa đựng, truyền tải thông tin nhằm tích cực hóa quá trình nhận thức, kích thích hứng thú học tập, phát triển trí tuệ
Thiết bị giáo dục là 1 trong 6 thành tố chủ yếu của quá trình dạy học: Mục tiêu, nội dung, phương pháp dạy học, thiết bị giáo dục, GV, HS
1.4 Phân loại thiết bị dạy học
+ Nhóm 1: Nhóm các thiết bị giảng dạy tham gia vào các bài thí nghiệm thực hành
+ Nhóm 2: Nhóm các thiết bị phục vụ cho giáo viên đổi mới phương pháp dạy học
+ Nhóm 3: Nhóm các thiết bị dùng chung cho toàn trường và phục vụ các hoạt động văn nghệ, thể dục thể thao
1.5 Yêu cầu đối với quản lý TBDH ở các trường tiểu học theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018
1) Thứ nhất, về lập kế hoạch và tổ chức mua sắm TBDH
2) Thứ hai, về sách giáo khoa và tài liệu tham khảo
3) Thứ ba, về công tác tập huấn nhân viên, bồi dưỡng giáo viên
4) Thứ tư, về công tác bảo quản và khai thác sử dụng thiết bị
Trang 71.6 Nội dung quản lý thiết bị dạy học trong trường tiểu học theo yêu cầu thực hiện chương trình giáo dục phổ thông 2018
1.6.1 Quản lí việc mua sắm TBDH
a) Lập kế hoạch mua sắm THDH
b) Tổ chức việc mua sắm THDH
c) Chỉ đạo việc mua sắmTHDH
d) Kiểm tra, đánh giá việc mua sắm THDH
1.6.2 Quản lí việc sử dụng TBDH
a) Lập kế hoạch việc sử dụng TBDH
b) Tổ chức việc sử dụng TBDH
c) Chỉ đạo việc sử dụng TBDH
d) Kiểm tra, đánh giá việc sử dụng TBDH
1.6.3 Quản lí việc bảo quản TBDH
a) Lập kế hoạch bảo quản TBDH
b) Tổ chức bảo quản TBDH
c) Chỉ đạo bảo quản TBDH
d) Kiểm tra, đánh giá bảo quản TBDH
1.7 Các yếu tố ảnh hưởng đến việc quản lý thiết bị dạy học ở trường tiểu học đáp ứng yêu cầu thực hiện Chương trình giáo dục phổ thông 2018
1) Nhận thức của CBQL về vai trò của TBDH.
2) Năng lực quản lý của đội ngũ CBQL.
3) Năng lực chuyên môn của đội ngũ chuyên trách
4) Chế độ chính sách dành cho cán bộ quản lí TBDH.
5) Nguồn kinh phí dành cho trang bị TBDH.
Tiểu kết chương 1
Trang 8CHƯƠNG II THỰC TRẠNG QUẢN LÝ THIẾT BỊ DẠY HỌC Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC THÀNH PHỐ PHỦ LÝ, TỈNH HÀ NAM ĐÁP ỨNG THỰC
HIỆN CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC PHỔ THÔNG 2018
2.1 Khái quát về tình hình giáo dục thành phố Phủ Lý, tỉnh Hà Nam
2.1.2 Tình hình giáo dục nói chung và giáo dục tiểu học nói riêng
2.1.2 Tình hình thiết bị dạy học ở các trường tiểu học thành phố Phủ Lý
2.2 Giới thiệu về tổ chức khảo sát thực trạng quản lý thiết bị dạy học ở các trường tiểu học thành phố Phủ Lý, tỉnh Hà Nam.
2.2.1 Mục đích khảo sát
2.2.2 Đối tượng khảo sát
2.2.3 Nội dung khảo sát
2.2.4 Phương pháp xử lý số liệu
2.3 Thực trạng TBDH ở các trường tiểu học thành phố Phủ Lý, tỉnh Hà Nam theo yêu cầu thực hiện chương trình giáo dục phổ thông 2018
2.3.1 Về mức độ trang bị TBDH ở các trường tiểu học thành phố Phủ
Lý, tỉnh Hà Nam
Trên cơ sở kết quả khảo sát thực tế tại các trường tiểu học thành phố Phủ Lý cho thấy mức độ trang bị thiết bị dạy học ở các nhà trường tiểu học trên địa bàn ở tối thiếu theo qui định của Bộ GD&ĐT Thật vậy, theo ý kiến đánh giá của CBQL với điểm đánh giá trung bình là = 3,0 và của GV với điểm đánh giá trung bình là = 2,946 thì rõ ràng tình trạng thiết bị dạy học chỉ được trang bị ở mức vừa đủ phục vụ cho dạy học
2.3.2 Thực trạng sử dụng thiết bị dạy học của giáo viên tại các trường tiểu học thành phố Phủ Lý, tỉnh Hà Nam
Qua kết quả khảo sát cho thấy số giáo viên sử dụng TBDH ở mức độ tốt chiếm tỉ lệ rất thấp Trong khi đó số lượng GV sử dụng TBDH ở mức trung bình và yếu chiếm tỉ lệ khá cao
Trang 92.3.3 Thực trạng tần suất sử dụng thiết bị dạy học của giáo viên tại các trường tiểu học thành phố Phủ Lý, tỉnh Hà Nam
Kết quả khảo sát cho thấy đa số học sinh, giáo viên và cán bộ quản lý đều cho rằng tần suất sử dụng TBDH của GV chỉ đạt ở mức khá với điểm đánh giá trung bình = 2,800, trong đó giáo viên và học sinh có quan điểm đánh giá khá thống nhất với điểm đánh giá trung bình tương ứng là 2,947 và 2,920, còn CBQL có quan điểm đánh giá tần suất sử dụng TBDH của giáo viên thấp hơn
2.4 Thực trạng quản lý thiết bị dạy học ở các trường tiểu học thành phố Phủ Lý, tỉnh Hà Nam đáp ứng yêu cầu thực hiện Chương trình giáo dục phổ thông 2018
2.4.1 Nhận thức của cán bộ quản lý và giáo viên về tầm quan trọng của quản lý thiết bị dạy học đáp ứng yêu cầu thực hiện Chương trình giáo dục phổ thông 2018
Kết quả khảo sát về tầm quan trọng của công tác quản lý TBDH cho thấy cả CBQL và GV đều đánh giá quản lý TBDH là rất quan trọng trong quá trình dạy học Tỷ lệ ý kiến đánh giá quan trọng và rất quan trọng chiếm tỷ lệ cao cả đối với CBQL cả đối với GV
2.4.2 Thực trạng lập kế hoạch mua sắm, sử dụng và bảo quản TBDH theo yêu cầu thực hiện Chương trình giáo dục phổ thông 2018
Thực trạng lập kế hoạch mua sắm, sử dụng và bảo quản TBDH cho thấy rằng, các nhiệm vụ cần phải thực hiện trong quá trình lập kế hoạch đều được thực hiện, kế hoạch được xây dựng có căn cứ tình hình thực tế của trường, có đưa ra mục đích, phương hướng và xác định được nguồn lực thực hiện Tuy nhiên, các nhiệm vụ chỉ được thực hiện ở mức độ trung bình khá, chất lượng bản kế hoạch mua sắm, sử dụng và bảo quản TBDH ở các trường tiểu học chưa cao và chưa cụ thể về hoạt động sử dụng TBDH
Trang 102.4.3 Thực trạng tổ chức, chỉ đạo sử dụng TBDH theo yêu cầu thực hiện Chương trình giáo dục phổ thông 2018
Kết quả khảo sát cho thấy rằng các trường tiểu học đều tổ chức thực hiện
và chỉ đạo mua sắm, sử dụng và bảo quản TBDH theo 8 nội dung khảo sát, tuy nhiên việc thực hiện còn chưa toàn diện và đầy đủ, tỷ lệ đạt ở mức độ trung bình chiếm tỷ lệ còn cao, chưa có nội dung nào thực hiện tốt
Trong 8 nội dung khảo sát về tổ chức và chỉ đạo thực hiện mua sắm, sử dụng và bảo quản TBDH thì có 4 nội dung được các đối tượng khảo sát đánh giá thực hiện ở mức độ khá Đó là: Xây dựng nội qui và theo dõi việc thực hiện nội qui về sử dụng TBDH với điểm đánh giá trung bình = 2,734; Khuyến khích giáo viên sử dụng TBDH với điểm đánh giá trung bình = 2,707; Tập huấn hướng dẫn sử dụng TBDH với điểm đánh giá trung bình = 2,676; Triển khai kế hoạch sử dụng TBDH của toàn trường, tổ bộ môn đến giáo viên với điểm đánh giá trung bình = 2,527
Có 4 nội dung khảo sát về tổ chức và chỉ đạo thực hiện mua sắm, sử dụng và bảo quản TBDH được các đối tượng khảo sát đánh giá việc thực hiện
ở mức độ trung bình, đó là: Phân công người phụ trách TBDH với điểm đánh giá trung bình = 2,403; Xây dựng và phổ biến danh mục TBDH hiện có của đơn vị với điểm đánh giá trung bình = 2,317; Lập sổ sách theo dõi việc sử dụng TBDH với điểm đánh giá trung bình = 2,380; Phân công làm TBDH (đơn giản) với điểm đánh giá trung bình = 2,513
Qua kết quả phân tích ở trên cho thấy thực trạng tổ chức lãnh đạo việc
sử dụng TBDH của GV ở các trường tiểu học thành phố Phủ Lý chưa đầy đủ các nội dung của công tác quản lý, chưa đồng bộ và mức độ thực hiện đạt kết quả chưa cao Trong việc thực hiện các nội dung của công tác quản lý có trường thực hiện đầy đủ, có trường không thực hiện hoặc thực hiện chưa đầy
đủ Về mức độ thực hiện thì kết quả thực hiện chỉ ở mức độ khá và mức độ trung bình
Trang 112.4.4 Thực trạng kiểm tra, đánh giá sử dụng TBDH theo yêu cầu thực hiện Chương trình giáo dục phổ thông 2018
Việc thực hiện các nội dung kiểm tra trong hoạt động quản lý mua sắm,
sử dụng và bảo quản TBDH ở các trường tiểu học thành phố Phủ Lý tỉnh Hà Nam cho thấy rằng phần lớn các nội dung kiểm tra được đánh giá mức độ thực hiện chỉ đạt loại trung bình khá
Chỉ có hai nội dung kiểm tra hoạt động mua sắm, sử dụng và bảo quản
TBDH được đánh giá thực hiện khá, đó là: Kiểm tra hồ sơ theo dõi việc sử dụng TBDH với điểm đánh giá trung bình = 2,760 xếp thứ bậc 1; Tổ chức kiểm tra (thường xuyên và định kỳ) việc sử dụng TBDH với điểm đánh giá
trung bình = 2,517 xếp thứ bậc 2
Các trường tiểu học thành phố Phủ Lý còn chưa thực sự coi trọng việc xây dựng qui định, nguyên tắc và phương pháp kiểm tra sử dụng TBDH, chưa làm tốt công tác tổng kết đánh giá hiệu quả sử dụng TBDH
Hình thức kiểm tra thông qua dự giờ và giáo án được đánh giá thực hiện với tần suất thỉnh thoảng
Hình thức kiểm tra thông qua sổ mượn trả TBDH và kế hoạch sử dụng TBDH được CBQL và giáo viên đánh giá hiếm khi thực hiện
Hình thức kiểm tra báo cáo tình hình sử dụng TBDH của tổ chưa được thực hiện
Nhìn chung, công tác kiểm tra hoạt động quản lý TBDH chưa được thực hiện thường xuyên, tần suất thực hiện khá thấp, những hình thức đơn giản, thuận tiện cho việc theo dõi việc sử dụng chưa được tận dụng tốt, chủ yếu là thông qua các tiết dự giờ để quan sát quá trình sử dụng TBDH và kiểm tra kế hoạch sử dụng TBDH trong tiết học đó được nêu ra ở giáo án trước khi
dự giờ