Tìm hiểu kế toán chi phí đầu tư xây dựng cơ bản ở đơn vị chủ đầu tư

Đầu tư xây dựng cơ bản Là quá trình bỏ vốn để thực hiện việc tái tạo, xây dựng TSCĐ hoặc cơ sở vật chất kỹ thuật, tạo nên năng lực sản xuất mới cần thiết cho sản xuất kinh doanh hoặc phụ

LỜI MỞ ĐẦU: 6

Phần 1: Lý thuyết 7

I Khái quát chung 7

1 Một số khái niệm 7

2 Quyết toán vốn đầu tư XDCB 7

3 Nhi m v c a kếế toán đ n v ch đầầu t : ệ ụ ủ ở ơ ị ủ ư 8

II Kế toán chi phí đầu tư XDCB ở đơn vị chủ đầu tư 8

1 Các ph ươ ng th c đầầu t XDCB đ n v : ứ ư ở ơ ị 8

2 Nội dung chi phí đầu tư XDCB 9

3 Quy định kế toán ĐTXDCB 11

4 Kế toán chi phí đầu tư xây dựng cơ bản ở đơn vị chủ đầu tư 12

Phần 2: Thực trạng 17

KẾT LUẬN 20

LỜI MỞ ĐẦU:

Trong những năm gần đây, nền kinh tế nước ta có nhiều chuyển đổi và phát triển rõ rệt

Để thu hút ngày càng nhiều các nhà đầu tư nước ngoài nên phát triển cơ sở hạ tầng là một trong những chỉ tiêu được nhà nước ta chủ trong Do đó, nguồn vốn để đầu tư xây dựng cơ bản chiếm một tỷ trọng lớn trong tổng ngân sách của Nhà nước cũng như ngân sách của doanh nghiệp Vì vậy, trong đơn vị chủ đầu tư việc quản lý vốn đầu tư xây dựng có tầm quan trọng rất lớn

Để quản lý tốt tình hình sử dụng vốn đầu tư thì thông tin kế toán có ý nghĩa đặc biệt quan trọng Nó chính là nguồn thông tin giúp cho nhà quản trị doanh nghiệp, các nhà đầu tư, các

cơ quan chức năng và các đối tượng khác có liên quan thực hiện việc hoạch định, kiểm soát

và ra quyết định khi cần thiết, đúng đắn

Cùng với việc đẩy mạnh phát triển cơ sở hạ tầng thì không ít những hiện tượng tiêu cực xảy ra đã làm cho nhiều công trình bị thất thoát và lãng phí vẫn nghiêm trọng Sở dĩ có hiện tượng này là do việc quản lý không chặc chẽ về chi phi của đơn vị chủ đầu tư mà kế toán chi phi đầu tư xây dựng cơ bản là người trực tiếp cung cấp thông tin về tình hình chi phí này của đơn vị Để tìm hiểu sâu hơn về kế toán chi phí đầu tư xây dựng cơ bản ở đơn vị chủ đầu tư nên em chọn đề tài này

Phần 1: Lý thuyết

I Khái quát chung

1 Một số khái niệm

a Đầu tư xây dựng cơ bản

Là quá trình bỏ vốn để thực hiện việc tái tạo, xây dựng TSCĐ hoặc cơ sở vật chất kỹ thuật, tạo nên năng lực sản xuất mới cần thiết cho sản xuất kinh doanh hoặc phục vụ cho đời sống cán bộ công nhân viên của doanh nghiệp

b Nguồn vốn đầu tư xây dựng cơ bản

Là nguồn vốn dùng cho hoạt động đầu tư xây dựng cơ bản của doanh nghiệp bao gồm:

- Nguồn tài trợ từ bên ngoài:

 Ngân sách Nhà nước hoặc cấp trên cấp

 Nguồn vốn tín dụng

 Các tổ chức tham gia liên doanh góp vốn

- Nguồn tài trợ từ vốn tự có của doanh nghiệp: bổ sung từ kết quả kinh doanh hoặc từ quỹ đầu tư phát triển

Đầu tư xây dựng cơ bản dù bằng nguồn nào cũng phải có kế hoạch xây dựng cơ bản được duyệt và làm đầy đủ các bước theo trình tự xây dựng cơ bản do Nhà nước quy định

c Đơn vị chủ đầu tư xây dựng cơ bản

Là các tổ chức bao gồm: Các cơ quan nhà nước, các đơn vị hành chính sự nghiệp các tổ chức chính trị xã hội, các tổ chức xã hội, các doanh nghiệp nhà nước, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, các doanh nghiệp tư nhân, các dự án quốc tế có nhu cầu đầu tư để xây dựng cơ sở hạ tầng phục vụ cho nhiều mục đích khác nhau Tùy theo nhu cầu mà các dự án

có thể lớn, nhỏ khác nhau nên khi đầu tư vào dự án các tổ chức có thể thành lập ban quản lí

dự án để quản lý dự án đầu tư hoặc quản lý cùng với các lĩnh vực hoạt động khác của đơn vị

2 Quyết toán vốn đầu tư XDCB

Vốn đầu tư được quyết toán là toàn bộ chi phí hợp thức đã thực hiện trong quá trình đầu

tư để đưa dự án vào khai thác sử dụng

Nội dung quyết toán vốn đầu tư xây dựng cơ bản khi công trình hoàn thành:

- Xác định tổng số vốn thực tế đầu tư cho công trình

- Xác định các khoản chi phí được phép duyệt bỏ không tính vào giá trị công trình

- Xác định giá trị công trình xây dựng cơ bản hoàn thành qua đầu tư Đối với các dự án đầu tư kéo dài qua nhiều năm, khi quyết toán chủ đầu tư phải quy đổi vốn đầu tư đã

thực hiện về mặt bằng giá trị tại thời điểm bàn giao đưa vào vận hành để xác định tài sản mới tăng và giá trị tài sản bàn giao

- Đánh giá tình hình và kết quả thực hiện đầu tư kể từ khi chuẩn bị đầu tư đến kết thúc xây dựng đưa dự án đầu tư vào khai thác sử dụng

3 Nhiệm vụ của kế toán ở đơn vị chủ đầu tư:

Ghi chép, phản ánh chính xác kịp thời vốn đầu tư xây dựng cơ bản đã được hình thành

và tình hình sử dụng vốn đầu tư XDCB Thông qua việc ghi chép sẽ phản ánh, kiểm tra, giám sát việc sử dụng hợp lí tiết kiệm vốn đầu tư, việc thực hiện kế hoạch đầu tư XDCB

Tính toán chính xác, kịp thời giá trị công trình đã được hoàn thành bàn giao Quyết toán vốn đầu tư khi công trình hoàn thành

Ngoài ra, trong trường hợp thi công theo phương pháp tự làm thì kế toán còn phải thực hiện những nhiệm vụ sau:

- Tính toán phản ánh chính xác kịp thời các chi phí phát sinh và tính giá thành các hạng mục công trình đã hoàn thành

- Kiểm tra tình hình thực hiện các định mức sử dụng lao động, vật tư, tiền vốn

- Kiểm tra tình hình thực hiện kế hoạch thi công và các kế hoạch khác

- Tính toán, phản ánh chính xác kịp thời kế hoạch tài chính

II Kế toán chi phí đầu tư XDCB ở đơn vị chủ đầu tư

1 Các phương thức đầu tư XDCB ở đơn vị:

a Phương thức giao thầu bao gồm:

 Hình thức chủ đầu tư trực tiếp quản lý thực hiện dự án:

Thường áp dụng với các dự án đầu tư của nhà nước về cơ sở hạ tầng, có thể hiểu là chủ đầu tư thành lập ban quản lý dự án để quản lý toàn bộ quá trình đầu tư xây dựng cơ bản Chủ đầu tư tổ chức chọn thầu và trực tiếp ký hợp đồng với một hoặc nhiều tổ chức tư vấn

để thực hiện khảo sát, thiết kế, soạn thảo hồ sơ mời thầu, tổ chức đấu thầu hoặc chọn thầu Sau khi chủ đầu tư ký hợp đồng với đơn vị trúng thầu xây lắp, nhiệm vụ giám sát, quản lý quá trình thi công đảm bảo tiến độ và chất lượng vẫn do tổ chức tư vấn đã được lựa chọn đảm nhiệm

 Hình thức chủ nhiệm điều hành dự án:

Thường áp dụng với các dự án đầu tư của nhà nước về cơ sở hạ tầng

Chủ đầu tư tổ chức chọn thầu và ký hợp đồng với một tổ chức tư vấn thay mình làm chủ nhiệm điều hành dự án đứng ra giao dịch, ký kết hợp đồng với tổ chức khảo sát, thiết kế, cung ứng vật tư, thiết bị…để thực hiện các nhiệm vụ của quá trình thực hiện dự án đồng thời chịu trách nhiệm giám sát, quản lý toàn bộ quá trình thực hiện dự án (quy mô lớn, thời gian xây dựng dài, kỹ thuật xây dựng phức tạp)

 Hình thức chìa khoá trao tay:

Áp dụng đối với các công trình đầu tư có vốn đầu tư thấp.

Chủ đầu tư tổ chức đấu thầu dự án để lựa chọn một nhà thầu (tổng thầu xây dựng) đảm nhiệm toàn bộ công việc trong quá trình thực hiện dự án Chủ đầu tư chỉ trình duyệt thiết kế

kỹ thuật, tổng dự toán, nghiệm thu và nhận bàn giao khi dự án hoàn thành đưa vào sử dụng (các công trình nhà ở, dân dụng, và sản xuất kinh doanh có quy mô nhỏ, kỹ thuật xây dựng đơn giản)

b Hình thức tự làm:

Chủ yếu áp dụng đối với các công trình có quy mô nhỏ mang tính chất cải tạo, nâng cấp tài sản mà chủ đầu tư có đủ năng lực để thực hiện

Chủ đầu tư sử dụng lực lượng được phép hành nghề xây dựng để thực hiện khối lượng xây lắp công trình (công trình sửa chữa, cải tạo có quy mô nhỏ, công trình chuyên ngành đặc biệt như xây dựng nông, lâm nghiệp…)

2 Nội dung chi phí đầu tư XDCB

Chi phí thực hiện các dự án đầu tư XDCB là toàn bộ chi phí cần thiết để xây

dựng mới hoặc sửa chữa, cải tạo, mở rộng hay trang bị lại kỹ thuật công trình Chi phí đầu tư xây dựng cơ bản được xác định trên cơ sở khối lượng công việc, hệ thống định mức, chỉ tiêu kinh tế - kỹ thuật và các chế độ chính sách của Nhà nước, đồng thời phải phù hợp những yếu

tố khách quan của thị trường trong từng thời kỳ và được thực hiện theo quy chế về quản lý đầu tư XDCB Chi phi đầu tư XDCB bao gồm:

- Chi phí xây lắp

- Chi phí thiết bị

- Chi phí khác

a Chi phí xây lắp

- Chi phí san lấp mặt bằng xây dựng

- Chi phí xây dựng công trình tạm, công trình phụ trợ phục vụ thi công (đường thi công, điện, nước, nhà xưởng ) nhà tạm tại hiện trường để ở và điều hành thi công ( nếu có)

- Chi phí xây dựng các công trình và hạng mục công trình

- Chi phi lắp đặt thiết bị công trình

- Chi phí gia công lắp đặt thiết bị phi tiêu chuẩn (nếu có)

- Chi phí di chuyển lớn thiết bị thi công và lực lượng xây dựng (Trong trưởng hợp chỉ định thầu nếu có)

b Chi phí mua sắm thiết bị công nghệ và các các trang thiết bị khác của

công trình

- Chi phí mua sắm thiết bị công nghệ (gồm cả thiết bị phi tiêu chuẩn cần sản xuất, gia công (nếu có), các trang thiết bị khác phục vụ sản xuất, làm việc, sinh hoạt của công trình (bao gồm thiết bị cần lắp đặt và thiết bị không cần lắp đặt)

- Chi phí vận chuyển từ cảng hoặc nơi mua đến công trình, chi phí lưu kho, lưu bãi, lưu Container (nếu có) tại cảng Việt Nam (đối với các thiết bị nhập khẩu)

- Chi phí vận chuyển, bảo quản, bảo đường tại hiện trưởng

- Thuế và phí bảo hiểm thiết bị công trình

c Chi phí khác

Do đặc điểm riêng biệt của khoản chi phí này nên nội dung của từng loại chi phí được phân theo các giai đoạn của quá trình đầu tư và xây dựng Cụ thể là:

- Giai đoạn chuẩn bị đầu tư

 Chi phi cho công tác điều tra, khảo sát, thu thập số liệu phục vụ việc lập báo cáo tiền khả thi và khả thi giai đoạn chuẩn bị đầu tư và bảo cáo nghiên cứu khả thi đối với các giai đoạn khác

 Chi phi tư vấn đầu tư gồm lập báo cáo nghiên cứu tiền khả thi và khả thi, thẩm tra xét duyệt báo cáo nghiên cứu tiền khả thi, khả thi giai đoạn chuẩn tư và báo cáo nghiên cứu khả thi (đối với các giai đoạn khác)

 Chi phí tuyên truyền, quảng cáo dự án (nếu có)

- Giai đoạn thực hiện đầu tư

 Lệ phí cấp đất xây dựng và giấy phép xây dựng

 Chi phí đến bù và tổ chức thực hiện trong quá trình đền bù đất đai hoa mẫu, di chuyển dân cư và các công trình trên mặt bằng xây dựng, chi phí phục vụ cho công tác tái định cư và phục hồi (đối với công trình xây dựng của dự án đầu tư có yêu cầu tái định cư và phục hồi)

 Tiền thuê đất hoặc chuyển quyền sử dụng đất

 Chi phí dỡ vật kiến trúc cũ và thu dọn mặt bằng xây dựng

 Chi phí khảo sát xây dựng, thiết kế kỹ thuật và bản vẽ thi công, chi phí thẩm định và xét duyệt hồ sơ thiết kế tổng dự toán công trình

 Chi phí quản lý dự án:

Chi phí cho bộ máy quản lý dự án

Chi phí lập hồ sơ mời thầu và xét thầu

Chi phí lập và thẩm định đơn giá, dự toán công trình.

Chi phí giám sát công trình Chi phí lập hồ sơ hoàn công và tài liệu lưu trữ

Chi phí phục vụ quản lý khác của Ban quản lý dự án

- Giai đoạn kết thúc xây dựng và đưa dự án vào khai thác sử dụng

 Chi phí thẩm định và quyết toán công trình, chi phí thu dọn vệ sinh công trình, tổ chức nghiệm thu khánh thành và bản giao công trình

 Chi phí tháo dỡ công trình tạm, công trình phụ trợ phục vụ thi công, nhà tạm (trừ phế liệu phi thu hồi)

 Chi phí đào tạo cán bộ quản lý sản xuất và công nhân kỹ thuật

 Chi phí thuê chuyên gia vận hành và sản xuất trong thời gian chạy thử (nếu có)

 Chi phí nguyên vật liệu, năng lượng và nhân lực cho quá trình chạy thử không tải và

có tải (trừ giá trị sản phẩm thu hồi được)

 Chi phí lãi vay trong thời gian xây dựng công trình

- Các chi phí khác:

 Chi phí khởi công công trình (nếu có)

 Chi phí ứng dụng mới cho thi công trình (nếu có)

 Chi phí bảo hiểm công trình

Về nguyên tắc việc phân loại nội dung chi phí đầu tư xây dựng theo đúng quy định của quy chế quản lý đầu tư và xây dựng hiện hành, những đơn vị chủ đầu tư có thể theo dõi chi tiết đầu tư xây theo nội dung chi phí cần quản lý

3 Quy định kế toán ĐTXDCB

Khi ĐTXDCB thì phải phi nhân theo nguyên tắc giá gốc Giá gốc của khoản ĐTXDCB bao gồm: chi phí xây lắp, chi phí thiết bị, chi phí khác phát sinh đến khi quá trình ĐTXDCB kết thúc

Các chi phí xây lắp, chi phí thiết bị thưởng tính trực tiếp cho từng đối tượng tài sản, các chi phí quản lý dự án và các chi phí khác thường được chi chung Chủ đầu tư phải tiến hành tính toán, phân bổ chi phí quản lý dự án và chi phí khác cho từng đối tượng tài sản theo nguyên tắc:

- Các chi phí quản lý dự án và chi phí khác liên quan trực tiếp tới đối tượng tài sản nào thì tinh trực tiếp cho đối tượng tài sản đó

- Các chi phí quản lý dự án và chi phí khác chỉ chung có liên quan đến nhiều đối tượng tài sản thì phải phân bổ theo những tiêu thức hợp lý

Kế toán ĐTXDCB phải theo dõi từng công trình, hạng mục công trình và ở mỗi hạng mục công trình ( theo từng đối tượng tài sản hình thành qua đầu tư) phải được hạch toán chi tiết từng nội dung chi phí ĐTXDCB và được theo dõi lũy kể kể từ khi khởi công đến khi công trình, hạng mục công trình hoàn thành bàn giao, đưa vào sử dụng

4 Kế toán chi phí đầu tư xây dựng cơ bản ở đơn vị chủ đầu tư

a Chứng từ kế toán

- Hóa đơn GTGT

- Phiếu chi, báo nợ

- Bảng kê thanh toán tạm ứng (kèm theo chứng từ gốc)

- Biên lai nộp thuế, lệ phí

- Biên bản nghiệm thu xây lắp hoàn thành

- Hóa đơn thanh toán theo tiến độ kế hoạch HĐXD

- Các báo cáo quyết toán vốn đầu tư

Mẫẫu sốố: 08/QTDA

(Ban hành kèm theo Thông t sôố 09/2016/TT-BTC ngày 18/01/2016 c a B Tàiư ủ ộ chính)

BÁO CÁO QUYẾT TOÁN VỐN ĐẦU TƯ HOÀN THÀNH

Của Dự án:

(Dùng cho dự án Quy hoạch sử dụng vốn đầu tư phát triển và dự án bị dừng thực hiện vĩnh viễn)

I- Văn bản pháp lý:

Số

TT Tên văn bản

Ký kiệu văn bản; ngày ban hành

Tên cơ quan duyệt

Tổng giá trị phê duyệt (nếu có)

- Chủ trương lập quy hoạch hoặc

chuẩn bị đầu tư dự án

- Văn bản phê duyệt đề cương

(đối với dự án quy hoạch)

- Văn bản phê duyệt dự toán chi

phí

- Quyết định phê duyệt quy hoạch

(đối với dự án quy hoạch)

- Quyết định hủy bỏ dự án

II- Thực hiện đầu tư

1 Nguồn vốn đầu tư:

Đơn vị: đồng

Tổng số

- Vốn NSNN

- Vốn khác

2 Chi phí đầu tư đề nghị quyết toán:

Đơn vị: đồng

Nội dung chi phí Dự toán được duyệt Chi phí đầu tư đề nghị quyết

toán

Tăng (+) Giảm (-)

Tổng số

3 Số lượng, giá trị TSCĐ hình thành qua đầu tư, tên đơn vị tiếp nhận quản lý và sử dụng tài sản (nếu có):

III/ Thuyết minh báo cáo quyết toán:

1- Tình hình thực hiện:

- Thuận lợi, khó khăn

- Những thay đổi nội dung của dự án so chủ trương được duyệt

2- Nhận xét, đánh giá quá trình thực hiện dự án:

- Chấp hành trình tự thủ tục quản lý đầu tư và xây dựng của nhà nước

- Công tác quản lý vốn và tài sản trong quá trình đầu tư

3- Kiến nghị:

- Kiến nghị về việc giải quyết các vướng mắc, tồn tại của dự án

, ngày tháng năm

NGƯỜI LẬP BIỂU

(Ký, ghi rõ họ tên)

KẾ TOÁN TRƯỞNG

(Ký, ghi rõ họ tên)

(Ký, đóng dấu, ghi rõ họ tên)

b Vận dụng tài khoản kế toán

 Tài khoản sử dụng:

- TK 241 - Xây dựng cơ bản dở dang

- TK 2412 – Xây dựng cơ bản Tài khoản này được sử dụng để tập hợp toàn bộ chi phí đầu tư xây dựng cơ bản và tình hình quyết toán dự án đầu tư XDCB ở doanh nghiệp

Bên Nợ: Tập hợp chi phí đầu tư XDCB phát sinh trong kỳ.

Bên Có:

 Kết chuyển giá trị công trình đầu tư XDCB hoàn thành đưa vào sử dụng.

 Kết chuyển các khoản chi phí bị duyệt bỏ khi quyết toán được duyệt

Dư Nợ: Chi phí đầu tư XDCB dở dang hiện còn.

 Kế toán các nghiệp vụ chủ yếu:

o Phương thức xây dựng cơ bản tự làm

 Trường hợp kế toán ĐTXDCB được tiến hành trong cùng một hệ thống sổ kế toán của doanh nghiệp:

- Khi phát sinh chi phí đầu tư XDCB, kế toán ghi:

Nợ TK 241 (2412) - Xây dựng cơ bản ( Giá mua không có thuế GTGT)

Nợ TK 133 - Thuế GTGT được khấu trừ ( nếu có ) ( 1332 - Thuế GTGT được khấu trừ của TSCĐ )

Có TK 152,153,214,334,111,112… ( Tổng giá thanh toán )

 Trường hợp kế toán ĐTXDCB tiến hành trên hệ thống sổ kế toán riêng:

- Khi nhận vật tư, tiền vốn để phục vụ đầu tư, kế toán ghi:

Nợ TK 111, 112, 152, 153…

Có TK 336 - Phải trả nội bộ

- Khi phát sinh chi phí đầu tư XDCB:

Nợ TK 241 ( 2412 ) - Xây dựng cơ bản

Nợ TK 133 ( 1332 ) - Thuế GTGT được khấu trừ

Có TK 152, 153, 214, 334, 111, 112,…

o Phương thức xây dựng cơ bản theo phương thức giao thầu

 Chi phí xây lắp:

- Khi nhận giá trị khối lượng xây lắp hoàn thành từ nhà thầu, kế toán ghi:

(Chi phí xây lắp phải trả người nhận thầu)

Nợ TK 241 ( 2412 ) - Xây dựng cơ bản

Nợ TK 133 ( 1332) - Thuế GTGT được khấu trừ

Có TK 111,112,331… (Tổng giá trị thanh toán)

 Chi phí thiết bị:

- Khi chuyển thiết bị cần lắp đến cho nhà thầu, hay xuất thiết bị cần lắp đưa đi lắp, kế toán ghi:

Nợ TK 152 - Nguyên vật liệu (Thiết bị đưa đi lắp)

Có TK 152 - Nguyên vật liệu (Thiết bị trong kho)

- Khi khối lượng lắp đặt hoàn thành, nhà thầu bàn giao, kế toán ghi:

Nợ TK 241 - Xây dựng cơ bản (Chi tiết chi phí thiết bị)

Có TK 152 - Nguyên vật liệu (Thiết bị đưa đi lắp)

- Với thiết bị không cần lắp, khi xuất thiết bị đến công trình, kế toán ghi:

Nợ TK 214 - Xây dựng cơ bản

Có TK 152 - Nguyên vật liệu (Thiết bị trong kho)