ỦY BAN NHÂN DÂN QUẬN 1 TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ ĐỨC TRÍ CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập Tự do Hạnh phúc SÁNG TẠO, CẢI TIẾN PHƯƠNG PHÁP LÀM VIỆC NÂNG CAO HIỆU QUẢ CÔNG VIỆC QUÝ 2 NĂM 2023 Tên[.]
Trang 1ỦY BAN NHÂN DÂN QUẬN 1
TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ ĐỨC TRÍ
CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
SÁNG TẠO, CẢI TIẾN PHƯƠNG PHÁP LÀM VIỆC NÂNG CAO HIỆU QUẢ CÔNG VIỆC QUÝ 2 NĂM 2023 Tên sáng kiến: TRIỂN KHAI THỰC HIỆN DẠY HỌC STEM
TRONG GIÁO DỤC TRUNG HỌC Ở PHẠM VI TỔ BỘ MÔN
Tác giả/ Nhóm tác giả: Nguyễn Đức Duy
1 Thực trạng: (Các vấn đề tồn tại trước khi thực hiện sáng kiến, có thể là các khó khăn, bất
cập, hạn chế, nhu cầu công việc mới phát sinh…)
- Sự tách rời giữa bốn lĩnh vực quan trọng: Science (Khoa học), Technology (Công nghệ), Engineering (Kỹ thuật) và Math (Toán học) tạo ra khoảng cách lớn giữa lý thuyết và thực hành dẫn đến khả năng tư duy, sáng tạo liên kết các sự vật, hiện tượng với các ứng dụng
kỹ thuật của học sinh không cao
- Hoàn cảnh cơ sở vật chất của nhà trường còn thiếu và chưa đạt tiêu chuẩn để triển khai tốt các hoạt động trải nghiệm cho học sinh đa dạng, phong phú Giáo viên trong tổ, nhóm chưa có sự thống nhất và đa dạng hóa việc dạy học STEM
- Việc kiểm tra đánh giá và thi cử chưa đồng bộ với chương trình đổi mới, gây áp lực cho cả giáo viên và học sinh
Với vai trò là Tổ trưởng chuyên môn (TTCM) tổ Khoa học tự nhiên, tôi xin chia sẻ một
số giải pháp cơ bản để từng bước thực hiện dạy học STEM trong giáo dục trung học:
2 Nội dung sáng kiến: (Các giải pháp cụ thể để giải quyết thực trạng nêu trên)
Giải pháp 1: Dạy học môn khoa học tự nhiên theo bài học STEM trực tuyến và trực tiếp
- Tổ + Nhóm Khoa học tự nhiên 6 tổ chức họp chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học, thiết kế các bài học STEM theo chương trình giáo dục phổ thông tiếp cận tích hợp nội môn hoặc tích hợp liên môn (Nội dung bài học STEM bám sát nội dung chương trình hiện hành, học sinh thực hiện bài học STEM được chủ động nghiên cứu sách giáo khoa, tài liệu học tập trực tuyến để tiếp nhận và vận dụng kiến thức thông qua các hoạt động: Lựa chọn giải
Trang 2pháp giải quyết vấn đề; thực hành thiết kế, chế tạo, thử nghiệm mẫu thiết kế; chia sẻ, thảo luận, hoàn thiện hoặc điều chỉnh mẫu thiết kế dưới sự hướng dẫn của giáo viên)
- TTCM chủ động trong việc hướng dẫn và tổ chức cho giáo viên xây dựng chương trình phù hợp với tình hình thực tế (đảm bảo đủ chuẩn kiến thức, kỹ năng và thời lượng dạy học trực tuyến và trực tiếp), xây dựng Kế hoạch dạy học môn học, bố trí lượng hợp lý để có thể đưa các chủ đề dạy học, các hoạt động trải nghiệm, các chủ đề giáo dục theo định hướng STEM vào dạy học phù hợp với thực tiễn tại đơn vị
- TTCM tổ chức sinh hoạt tổ chuyên môn phải tập trung vào các nội dung: Rà soát nội dung và chương trình học, xây dựng các chủ đề dạy học STEM, tổ chức dự giờ theo hướng phân tích các hoạt động học tập của học sinh, tham gia góp ý và đánh giá sản phẩm
- Giao cho nhóm trưởng nhóm KHTN 6 xây dựng ít nhất 02 chủ đề/học kỳ để tiến hành
tổ chức giảng dạy và học sinh có sản phẩm minh họa Kế hoạch thực hiện gửi về Ban giám hiệu duyệt trước 02 tuần
- Giáo viên quay các clip hướng dẫn thực hiện các mô hình STEM tải lên Youtube cho học sinh có thể xem và thực hiện tại nhà
Giải pháp 2: Tổ chức hoạt động trải nghiệm STEM
- Tổ bộ môn Khoa học tự nhiên xây dựng kế hoạch hoạt động trải nghiệm STEM: tổ chức thông qua hình thức câu lạc bộ hoặc các hoạt động trải nghiệm thực tế; được tổ chức thực hiện theo sở thích, năng khiếu và lựa chọn của học sinh một cách tự nguyện; tổ chức các không gian trải nghiệm STEM trong nhà trường và ngoài nhà trường; giới thiệu thư viện học liệu số, thí nghiệm ảo, mô phỏng, phần mềm học tập để học sinh tìm hiểu, khám phá các thí nghiệm, ứng dụng khoa học, kĩ thuật trong thực tiễn đời sống
- Hoạt động trải nghiệm STEM được tổ chức theo kế hoạch giáo dục đầu năm học 2022
– 2023 của tổ và nhà trường (thực hiện trong quý 2.2023); nội dung mỗi buổi trải nghiệm
được thiết kế thành bài học cụ thể, mô tả rõ mục đích, yêu cầu, tiến trình trải nghiệm và dự kiến kết quả (thiết kế, thử nghiệm, thảo luận và chỉnh sửa) của các hoạt động trong bài học STEM theo kế hoạch dạy học của tổ bộ môn
Giải pháp 3: Nâng cao chuyên môn giảng dạy STEM thông qua các buổi tập huấn cho giáo viên
Trang 3- Phối hợp cùng Phòng Giáo dục và Đào tạo tập huấn cho tất cả giáo viên thuộc 3 môn (Vật lý, hóa học, sinh học) về phương pháp giảng dạy STEM trong học kỳ 2 của năm học Từ
đó, tổ bộ môn sẽ xây dựng chuyên đề dạy học liên môn theo định hướng giáo dục STEM sâu sát hơn; xây dựng kế hoạch hướng dẫn học sinh nghiên cứu KHKT và tổ chức các hoạt động trải nghiệm liên quan đến lĩnh vực STEM theo hướng thiết thực, phù hợp thực tế và điều kiện của nhà trường
Giải pháp 4: Tổ chức hoạt động nghiên cứu khoa học kĩ thuật
- Hoạt động này dành cho những học sinh có năng lực, sở thích và hứng thú với các hoạt động tìm tòi, khám phá khoa học, kỹ thuật giải quyết các vấn đề thực tiễn; thông qua quá trình
tổ chức dạy học các bài học STEM và hoạt động trải nghiệm STEM phát hiện các học sinh có năng khiếu để bồi dưỡng, tạo điều kiện thuận lợi giúp học sinh tham gia nghiên cứu khoa học,
kĩ thuật
- Hoạt động nghiên cứu khoa học, kĩ thuật được thực hiện dưới dạng một đề tài/dự án nghiên cứu bởi một cá nhân hoặc nhóm hai thành viên, dưới sự hướng dẫn của giáo viên hoặc nhà khoa học có chuyên môn phù hợp (Tổ thống nhất thực hiện ở mảng nội dung Sinh Học)
- Sản phẩm học tập sẽ được gửi dự thi Cuộc thi khoa học, kĩ thuật cấp Thành phố
Thông tin các bài học STEM đã thực hiện
STT Môn/ Lớp Tên bài/ chủ đề STEM Tên giáo viên/ nhóm giáo viên
thực hiện
2 Sinh học 9 Nghiên cứu khoa học đề tài:
Tạo chế phẩm imo xử lý mùi hôi
Cô Hà Thị Quỳnh
3 Vật lý 8 Đo thời gian – Tính tốc độ tàu
buýt trên sông Địa điểm học tập: Bến tàu thủy Bạch Đằng
Thầy Nguyễn Đức Duy Thầy Trần Tiến Sĩ
Cô Phạm Thị Hữu Hân
Cô Bùi Như Quỳnh
Sinh Học 9
Tìm hiểu môi trường sống của sinh vật
Địa điểm học tập: Thảo Cầm Viên
Cô Nguyễn Thị Thùy Trang
Cô Hà Thị Quỳnh Thầy Nguyễn Ngọc Khánh
Trang 45 KHTN 7 Chế tạo mô hình đèn ngủ dùng
nguồn điện từ củ quả
Thầy Nguyễn Đức Duy
Cô Bùi Như Quỳnh
Cô Phạm Thị Hữu Hân
3 Hiệu quả mang lại: (Sau khi áp dụng các giải pháp nêu trên, đã mang lại hiệu quả như
sau)
- Tạo không khí học tập vui tươi, học sinh tích cực, hào hứng học tập hơn Từng bước
giảng dạy bộ môn theo định hướng STEM phát triển năng lực cho học sinh đáp ứng yêu cầu của chương trình giáo dục 2018 Tổ bộ môn đã có sự thống nhất, đồng bộ hơn trong quá trình giảng dạy; có thêm nhiều kinh nghiệm trong việc dạy học STEM
- Dùng sản phẩm học tập (mô hình) thay đổi cách kiểm tra, đánh giá môn học.
Bộ phận/Đơn vị áp dụng TP Hồ Chí Minh, ngày 18 tháng 06 năm 2023
Người viết sáng kiến
Nguyễn Đức Duy