Với mục đích ban đầu là tìm hiểu cách thức làm phim hoạt hình 2D đồng thời cổ gắng xây dựng một plug-in nhằm hỗ trợ cho quá trình làm phim, bài báo cáo này chỉ là kết quả của quá trình k
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC HẢI PHÒNG KHOA CÔNG NGHỆ THÔNG TIN
BÁO CÁO
ĐỒ ÁN
ĐỀ TÀI: Làm hoạt hình 2D với Moho
Sinh viên thực hiện : Vũ Hoàng Nam
Trang 2LỜI CẢM ƠN
Trước hết, em xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới PGS.TS Lê Đắc Nhường, người đã trực tiếp hướng dẫn và tận tình giúp đỡ em hoàn thành báo cáo thực tập này
Em xin chân thành cảm ơn sự giúp đỡ của toàn thể các giảng viên trong khoa Công Nghệ Thông Tin trường Đại học Hải Phòng, cũng như sự chỉ bảo của các anh chị trong Sở KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ nơi em thực tập đã dìu dắt, dạy dỗ em cả về kiến thức chuyên môn và tinh thần học tập, sáng tạo để em có được kiến thức thực hiện báo cáo của mình
Cuối cùng, em xin bày tỏ lòng biết ơn sâu đậm của mình tới gia đình, bạn bè những người luôn sát cánh bên em, tạo mọi điều kiện tốt nhất để em có thể thực hiện báo cáo thực tập của mình
Trong quá trình thực hiện báo cáo thực tập, mặc dù đã cố gắng hết sức song do thời gian và khả năng có hạn nên em không thể tránh khỏi những thiếu sốt Vì vậy, em rất mong nhận được sự thông cảm, chỉ bảo và giúp đỡ của các thầy giáo, cô giáo và các bạn
Một lần nữa em xin chân thành cảm ơn!
MỤC LỤC
Trang 3LỜI CẢM ƠN 2
MỞ ĐẦU 5
Phần I – Quá trình phát triển của hoạt hình 6
1.1 Lịch sử xuất hiện và quá trình phát triển của hoạt hình trên thế giới 6 1.2 Quá trình phát triển của sản xuất phim hoạt hình 3D ở Việt Nam và những kết quả đạt được 9
1.3 Những khó khăn trong quá trình sản xuất phim hoạt hình ở Việt Nam và cách khắc phục 13
PHẦN 2: GIỚI THIỆU VỀ PHẦN MỀM MOHO 18
2.1 Lịch sử 18
2.2 Giới thiệu về Moho 20
2.2.1 Giới thiệu chung 20
2.2.2 Các tính năng 20
PHẦN 3: ỨNG DỤNG THIẾT KẾ 24
3 Hoạt hình “ Cô bé quàng khăn đỏ” 24
3.1 Kịch bản lời thoại 24
3.2 Thiết kế nhân vật 25
3.3 Quy trình thục hiện 28
TÀI LIỆU THAM KHẢO 30
Danh mục các hình ảnh
3
Trang 4Hình 1 - Phenakistoscope – Joseph Plateau, 1832
Hình 2 - Humorous phases of funny faces/Vitagraph; nhà sản xuất và thiết
Trang 5MỞ ĐẦU
Hoạt hình 2D Việt Nam đã có những bước đi đầu tiên tuy chưa thể nói là hoàn toàn thành công nhưng đã ghi nhận những cố gắng của những người tham gia làm phim Với mục đích ban đầu là tìm hiểu cách thức làm phim hoạt hình 2D đồng thời cổ gắng xây dựng một plug-in nhằm hỗ trợ cho quá trình làm phim, bài báo cáo này chỉ là kết quả của quá trình khảo sát ban đầu về thực tế làm phim hoạt hình 2D ở Việt Nam hiện nay và cách thức để xây dựng những plug-in Phạm vi của đề tài chi áp dụng cho phần mềm 2D được sử dụng nhiều nhất hiện nay trong làm phim hoạt hình là Moho bởi tính phổ dụng và khả năng tạo ra những hiệu ứng tuyệt vời của nó
Báo cáo này tập trung vào hai mảng chính Thứ nhất là tập trung vào việc khảo sát và tìm hiểu quá trình phát triển của hoạt hình 2D ở trên thế giới và ở Việt Nam Trong quá trình tìm hiểu giữa việc phát triển của phim hoạt hình 2D ở cả Việt Nam và trên thế giới, những khác biệt hiện ra sẽ giúp ta nhận thấy những điểm căn học hỏi từ ngành làm phim hoạt hình của nước ngoài, từ đó áp dụng vào việc sản xuất ra những bộ phim cho người xem chất lượng hơn, theo kịp tiến trình phát triển quốc tế Thứ hai là bài báo cáo này chỉ ra những khó khăn trong thực tế của nên sản xuất hoạt hình 2D Việt Nam thu nhận được trong thực
tế tìm hữu và gợi ý một số biện pháp để các nhà làm phim khác phục, mang lại những bộ phim ăn tưởng, quân tình sang tạo hơn
5
Trang 6Phần I – Quá trình phát triển của hoạt hình
1.1 Lịch sử xuất hiện và quá trình phát triển của hoạt hình trên thế giới
Điều gì đã mang lại cho những bức ảnh tĩnh một sức sống mới? Điều gì đã tạo nên một bước chuyển biến mới trong lĩnh vực điện ảnh thông qua một cách thể hiện sáng tạo và độc đáo? Cái gì đã tạo cho những người yêu điện ảnh một cảm giác vừa hư vừa thực khi xem phim? Đó chính là chuyển động Chuyển động ở đây không bao hàm những khái niệm chuyển động chung chung mà chính là cách thức tạo ra chuyển động cho những đối tượng tưởng như không bao giờ có thể cử động được Từ đó sản sinh ra một ngành nghệ thuật không thểtách rời với kỹ thuật: Animation Hoạt hình bao gồm cả hoạt hình vẽ tay cũng như hoạt hình có sử dụng đồ họa máy tính, có một lịch sử dài và phong phú kéo dài trong gần một thế kỷ của những kinh nghiệm và sự tiến bộ
Để hiểu rõ hơn hoạt hình xuất hiện như thế nào, chúng ta phải tìm hiểu về những hình thức hoạt hình trước đó Nếu không có những hình thức hoạt hình này thì chúng ta không thể có một ngành công nghiệp sản xuất hoạt hình mạnh
mẽ như hiện nay
Ban đầu, người ta đã phát triển một kỹ thuật của hoạt hình vẽ trên giấy đượcgọi là Phenakistoscope Phát minh này cho phép những bức vẽ đơn giản dịch chuyển liên tiếp nhau và sẽ trông giống như là chuyển động thật vậy
Hình 1 - Phenakistoscope – Joseph Plateau, 1832
Bước phát triển tiếp theo trước khi chúng ta đạt được kỹ thuật hoạt họa như hiệnnay do công của J.Stuart Blackton Ông đã tạo ra một phim hoạt hình ngắn gọi
là “Những pha hài hước của những khuôn mặt cười” – “Humorous phases of funny faces” Bộ phim này được tạo ra bằng các khuôn mặt vẽ đơn giản trên
Trang 7Recommandé pour toi
W142 - thực hành
Tổng ôn ngữ pháp tiếng anh Chuyên ĐỀ 16 - LIÊN TỪ
Trai tim co anh - bài thực hành xử lý ảnh
Create database quanlinhasach
Suite du document ci-dessous
1
26
22
3
Trang 8một tấm bảng đen rồi chụp lại, bằng cách xóa nét vẽ cuối cùng và tạo ra một nét
vẽ mới rồi chụp một bức ảnh khác, đã cho phép ông ghép nối những bức ảnh với nhau làm những bức ảnh dường như có sự sống
Hình 2 - Humorous phases of funny faces/Vitagraph; nhà sản xuất và thiết kế, J.
Hình 3 - Gertie, the dinosaur
Năm 1923 là một năm bản lề của lịch sử phim hoạt hình khi Walt và Roy Disney thành lập studio sản xuất phim hoạt hình, một trong những studio được thành lập nhằm sản xuất phim hoạt hình Cũng trong thời gian này, hãng WarnerBrothers bắt đầu sáng tạo ra những nhân vật nổi tiếng thế giới như vịt Donald, Pluto và Betty Một sự kiện trọng đại không kém vào thời điểm này là bộ phim
“Steamboat Willie” đã đưa Mickey Mouse đến với công chúng Bộ phim này là
bộ phim đầu tiên có đưa âm thanh vào, nó đã đạt được những thành công rất vang dội và tạo ra cho Walt Disney một vị thế như ngày nay
Trang 9Hình 4 - Steamboat Willie
Tính từ thời điểm này về sau, chúng ta có thể thấy các phim hoạt hình được tạo
ra ngày càng nhiều, riêng hãng Disney đã sản xuất ra hơn 30 bộ phim hoạt hình dài tập với một số lượng bản vẽ không thể đếm hết được
Các hãng phim hoạt hình khác cũng đã tạo ra những phim hoạt hình của riêng
họ như là “The Jetsons” và “Flintstones”
Nhưng vào năm 1995, một sự kiện diễn ra đã thay đổi truyền thống làm phim hoạt hình trong nhiều năm Đó là sự ra đời của phim hoạt hình “Toy story”, bộ phim là một thành công vang dội khi là phim hoạt hình 3D đầu tiên và kéo dài trong 1 giờ 20 phút Nhưng trước khi bộ phim này được trình chiếu, có một số hãng phim đã sử dụng máy tính để tạo ra những hình ảnh trong phim của họ như
“Tron”, bộ phim có 15 phút là do những hình ảnh được tạo ra bằng máy tính, là một trong những bộ phim đầu tiên sử dụng kỹ thuật này
Hình 5 - Toy story 1995 Hình 6 - Tron 1982
8
Trang 10Cho đến thời điểm này, bao nhiêu bộ phim hoạt hình 3D đã ra đời như
“Toy story 2”, “Shrek”, “Shrek 2”, “Final Fantasy” nhưng những mốcnổi bật đánh giá những chặng đường phát triển của phim hoạt hình 3D luôn ghi dấu tên tuổi những hãng phim như Warner Brothers, Disney,
và những hãng phim này xứng đáng là một phần không thể thiếu của lịch sử sản xuất phim hoạt hình
Nền sản xuất phim hoạt hình Việt Nam cũng có một quá trình phát triển tương
tự như nền hoạt hình của châu Á khi bị ảnh hưởng của phong cách sản xuất phim hoạt hình ở châu Âu và châu Mỹ Tuy nhiên, tốc độ phát triển của nó chậm và lạc hậu hơn rất nhiều Nếu tính đến thời điểm hiện nay, khi mà các nước láng giềng như Nhật Bản, Trung Quốc, Hàn Quốc đã có những bộ phim hoạt hình được nhiều người đánh giá cao thì ở Việt Nam, riêng việc phục vụ nhucầu xem phim hoạt hình trong nước cũng không đáp ứng được cả về chất lượng lẫn số lượng Đó là cái nhìn toàn cảnh đối với phim hoạt hình Việt Nam hiện nay, tuy không thể sánh bằng các nước trong khu vực nhưng cũng đã ghi dấu những cố gắng rất lớn của những đạo diễn, họa sĩ, nhà biên kịch trong nước
Vì thế, việc ra đời bộ phim hoạt hình 3D đầu tiên của Việt Nam được xem là một thành công rất lớn và một bước ngoặt quan trọng trong sự phát triển hiện nay
Nền sản xuất phim hoạt hình Việt Nam đã từng không được coi trọng chỉ với một số nhỏ cơ sở sản xuất và một đội ngũ sản xuất ít chịu đổi mới về tư duy
Trang 11sáng tạo cũng như phương cách làm việc Vì thế, những bộ phim hoạt hình Việt Nam chủ yếu mang nặng hoặc là tính dạy dỗ, giáo dục trẻ con của người lớn hoặc là những vấn đề của người lớn được đưa vào phim như chiến tranh, nạn nhân của hạnh phúc gia đình Do vậy, vấn đề cần cải tiến đầu tiên không hẳn là
kỹ thuật làm phim mà chính là sự sáng tạo và sự truyền cảm của người làm phim khi làm phim hoạt hình cho thiếu nhi Nếu biết rằng, một nước có dân số íthơn và nhiều nét văn hóa tương đồng với nước ta như Nhật Bản mà có tới 435 hãng phim hoạt hình, mỗi tuần sản xuất từ 80 đến 100 phim (khoảng 3.500 phim mỗi năm), chiếm 90% phim hoạt hình phục vụ trẻ em trong nước và xuất khẩu tràn ngập thế giới, thì số lượng phim hoạt hình của ta hiện nay quả là nhỏ
bé Đó là chưa kể, phim hoạt hình Việt Nam với những nhân vật phản diện là cáo, chó sói, chuột đã quá quen thuộc đến nhàm chán đối với khán giả nhỏ tuổi Những câu chuyện mang tính chất ngụ ngôn đơn giản, khiên cưỡng, lộ liễuđến mức các em chưa xem đã biết Những cố gắng đổi mới của các nhà làm phim Việt Nam luôn được ghi nhận và sự kiện đáng ghi nhớ đầu tiên là vào năm
2003 khi ra mắt bộ phim hoạt kỹ thuật 3D đầu tiên tại Việt
Nam Bộ phim mang tên “Chuyện hai chiếc bình” do hãng phim tư nhân AREKA (thuộc công ty người cùng phát triển doanh nghiệp B&C, chuyên nghiên cứu và phát triển các ứng dụng công nghệ thông tin trong đời sống) hoànthành ngày 25/7/2003 Đây là bộ phim hoạt hình đầu tiên của Việt Nam áp dụng
kỹ xảo 3D và đã tham dự liên hoan phim ngắn toàn quốc vào đầu tháng 8/2003
Bộ phim dài 12 phút và từng được phát hành đĩa VCD, DVD và phát sóng trên VTV nhưng rồi cũng rơi vào quên lãng vì doanh thu của bộ phim không đủ gây tiếng vang để thôi thúc nhiều người đầu tư vực dậy nền hoạt hình Việt Nam
Hình 8 - Chuyện hai chiếc bình (2003)
Bộ phim có kết cấu đơn giản, tiết tấu nhanh Bộ phim còn gợi cho người xem nhều cảm xúc về chân lý và giá trị đích thực của sự tồn tại, về những ứng xử mang tình người trong những khoảnh khắc khó khăn trong cuộc sống
10
Trang 12Bộ phim này đã ứng dụng nhiều kỹ xảo công nghệ hiện đại đang được ứng dụngtrên thế giới, có tính đột phá về phương diện thiết kế, kết xuất và kiến tạo hoạt cảnh Những mô hình từ đơn giản đến phức tạp, những hoạt cảnh, những mô phỏng động lực học, những hiệu quả khác như camera, ánh sáng, vật liệu và hiệu quả môi trường đều được thực hiện hoàn toàn trên kỹ thuật số hóa không gian 3D Với ưu thế vượt trội về công nghệ kỹ xảo làm phim so với các phương pháp làm phim truyền thống trong nước, bộ phim là một cách nhìn mới trong việc phát triển ứng dụng máy tính vào thực hiện sản xuất phim tại Việt Nam Ngoài bộ phim “Chuyện hai chiếc bình”, hãng AREKA còn cho ra đời bộ phim nhiều tập “Voi và vẹt”
Hình 9 - Voi và vẹt (2004)
So với bộ phim ban đầu “Chuyện hai chiếc bình”, các phần phim lần này được tiến hành có nhiều thuận lợi hơn hẳn: đã tích lũy được các kinh nghiệm làm phim, hội tụ được nhiều người có kinh nghiệm làm việc, có đơn vị tài trợ Tuyển tập phim được hoàn thành sau hai tháng và phát hành rộng rãi vào khoảng 7/2004 Có thể nói từ “Chuyện hai chiếc bình” đến “Voi và vẹt” là một quá trình đi từ một bộ phim hoạt hình ba chiều thử nghiệm đến một bộ phim hoạt hình ba chiều thực sự với một trình đọ làm phim cao hơn hẳn
Tuyển tập phim bao gồm một serie phim ngắn xoay quanh hai nhân vật ngộ nghĩnh Voi và Vẹt, mỗi phim chỉ có độ dài từ một đến hai phút Không lời thoại cũng như không có mở đầu hay kết thúc câu chuyện như chúng ta thường xem, mỗi phim chỉ như một lát cắt ngẫu nhiên của cuộc sống trẻ thơ được soi rọi dướimột cái nhìn hài hước, hóm hỉnh Nhẹ nhàng, bình dị, từng tập phim là những trò chơi đùa của những đứa trẻ tinh nghịch, thông minh: chơi trận giả, tìm kho
Trang 13báu, đá bóng, chơi bowling, trượt băng, vẽ tranh ; hay những cách giải quyết rất trẻ con trước một tình huống nào đó trong cuộc sống
“Voi và vẹt” là bộ phim hoạt hình ba chiều thứ hai được công bố tại Việt Nam
và là bộ phim hoạt hình ba chiều được phát hành rộng rãi lần đầu tiên (bộ phim thứ nhất mới chỉ trình chiếu trong liên hoan phim) Con số hơn 100.000 đĩa VCD bán được trong thời gian phát hành là 15 ngày đầu tiên đã đánh dấu thành công bước đầu không hề nhỏ của “Voi và vẹt”
Mãi đến hơn một năm sau, năm 2005, hãng phim hoạt hình Việt Nam phối hợp với hãng phim Giải Phóng đã mạnh dạn đầu tư công nghệ để thực hiện bộ phim 3D “Giấc mơ của ếch xanh” Đây là một bộ phim ghi nhận công sức của nhóm làm phim trong 1 năm trời – một thời gian tương đối dài so với thời gian làm phim của các nước trên thế giới Nhưng bù lại, bộ phim này đạt được một kỹ thuật làm phim khá điêu luyện và đã tạo nên những cảnh có hiệu ứng rất đẹp
Hình 10 - Giấc mơ của ếch xanh (2005)
Sau “Chuyện hai chiếc bình” và “Voi và vẹt”, “Giấc mơ của ếch xanh”
là một bộ phim hoạt hình 3D khá chuyên nghiệp Các nhà làm phim đã đánh giá nó giống như một công trình nghiên cứu hơn là một công trình đầu tư bởi tính thử nghiệm của hãng phim Giải Phóng, viện phim Việt Nam và đạo diễn Hà Bắc trong việc áp dụng một công nghệ làm phim mới Với những cố gắng trong quá trình thực hiện, bộ phim đã thành công ngoài dự kiến với sự kết hợp tài tình giữa kỹ xảo điện ảnh và hoạt hình, giúp tạo nên những hình ảnh 3D đẹp và sống động Đặc biệt, phần
âm thanh mang đậm tính dân tộc và được dàn dựng theo lối cổ truyền,
12
Trang 14bộ phim không chỉ thu hút được sự yêu thích của các khán giả nhỏ tuổi
mà ngay cả những khán giả khó tính nhất cũng cảm thấy hài lòng
Và đâu là tương lai của phim hoạt hình Việt Nam? Theo thông tin mới nhất, series “Truyện khu vườn”, sản phẩm phim hoạt hình 3D đầu tay của xưởng phim hoạt hình Vinamation thuộc hãng phim tư nhân Dofilm
đã là phim hoạt hình 3D đầu tiên được mua độc quyền khi được công ty Vinamit đầu tư Dự kiến tập một mang tiêu đề “Phát minh của Mít” sẽ được phát sóng trên Đài truyền hình Sài Gòn vào mùng 3 tết Đinh Hợi
“Truyện khu vườn” là những câu chuyện về các nhân vật trong hình ảnhtrái cây, xây dựng theo tiêu chí “giải trí đi trước, giáo dục đi sau” Theo
dự kiến, phim sẽ được thực hiện 1 tập/tháng và sau đó tăng tốc lên 2 tập/tháng Và ở Hà Nội, đã có những nhóm được thành lập để làm phim hoạt hình 3D mặc dù chưa giới thiệu được một sản phẩm cụ thể nào Họ
là những con người không chuyên nhưng có lòng say mê làm phim và được thể hiện mình trong một lĩnh vực mới Bên cạnh những hãng phim chuyên nghiệp như Trung tâm Sản xuất phim Hoạt hình của VFC, Hãng phim hoạt hình Việt Nam, những con người say mê với lĩnh vực hoạt hình 3D là một tín hiệu rất đáng mừng cho nền hoạt hình Việt Nam
1.3 Những khó khăn trong quá trình sản xuất phim hoạt hình ở Việt Nam
và cách khắc phục
Hoạt hình Việt Nam không phải không có những cố gắng cũng như kết quả đạt được đáng ghi nhận Với những “Giấc mơ của ếch xanh”,
“Chuyện hai chiếc bình”, “Voi và vẹt”, có thể nói đây là những bước
đi ban đầu tuy đang còn rất chập chững nhưng là những bước đi đầu tiênđưa đến những thành công sau này Vậy vấn đề chính là ở đâu khi ai cũng muốn đưa nền hoạt hình Việt Nam ngang bằng với các nước trong khu vực nhưng lại đứng trước một khoảng cách khá xa mà không đơn giản để vượt qua? Liệu đó có phải là vấn đề về kinh phí hay là về kỹ thuật?
Trước đây, để làm một phim hoạt hình theo phương pháp truyền thống các hoạ sĩ hoạt hình phải thực hiện hàng ngàn bức vẽ, thủ công và phải mất rất nhiều công sức và thời gian Từ hình ảnh do người hoạ sỹ vẽ ra cho đến khi trở thành hình ảnh trong phim phải qua rất nhiều công đoạn (vẽ động tác, làm sạch, xen kẽ, đi nét, tô mầu ) nên dễ xảy ra các lỗi kỹthuật như: hình không khớp, rung, mầu tô không đều Thêm vào đó, các động tác máy camera trong phim khá hạn chế, phần kỹ xảo trong phim sẽ rất khó thực hiện Kỹ thuật này được áp dụng trong quá trình sản xuất phim hoạt hình ở Việt Nam trong một thời gian dài và chỉ mới
Trang 15được thay đổi trong thời gian gần đây Tuy nhiên, cách thức sản xuất phim hoạt hình theo kiểu truyền thống này không thể thay đổi một cách nhanh chóng Bên cạnh đó, việc ứng dụng kỹ thuật 3D vào làm demo, quảng cáo, đồ họa kiến trúc đã rất phổ biến ở Việt Nam từ lâu nhưng mãi đến năm 2003, hãng AREKA mới tiên phong trong việc dùng kỹ thuật 3D vào sản xuất phim hoạt hình Với kỹ xảo 3D, toàn bộ các công đoạn làm phim hoạt hình sẽ được thực hiện trên máy vi tính, sử dụng lợithế của không gian ba chiều để tạo mô hình và bối cảnh cho nhân vật
Ưu điểm lớn nhất của kỹ thuật 3D là hoàn toàn có thể dựng nên một trường quay ảo với bối cảnh, ánh sáng, camera thậm chí có thể thực hiệnđược những cảnh mà phim truyện điện ảnh cũng không thực hiện được Những người làm phim sẽ hoàn toàn chủ động xử lý tình huống để tạo
ra những hình ảnh sinh động Thời gian để làm một phim hoạt hình ngắnhơn, lực lượng sản xuất cũng ít hơn và tất nhiên kinh phí sẽ thấp hơn so với một phim hoạt hình thông thường Chắc chắn công nghệ làm phim 3D sẽ đem đến một bước tiến mới trong kỹ thuật làm phim hoạt hình Việt Nam nói riêng cũng như ở các thể loại phim khác nói chung Và hãng phim hoạt hình của Bộ văn hóa – thông tin đã có những việc đầu
tư thích hợp để ứng dụng công nghệ này vào quá trình làm phim Vào quý I/2004, hãng phim này đã cho lắp đặt, vận hành hệ thống máy móc làm phim 3D Với hệ thống thiết bị hiện đại này, một số công đoạn thủ công trước đây sẽ được thực hiện trên máy vi tính như: tô màu, vẽ động,phối hợp giữa phông và cảnh động Máy móc còn giúp các nhà làm phim thực hiện những cảnh kỹ xảo, tạo hiệu quả nghệ thuật tối đa, đem lại những bất ngờ mới cho người xem Bên cạnh kỹ thuật 3D, công nghệmới còn cho phép thực hiện những bộ phim họat hình 2D nhưng có chấtlượng vượt trội hơn hẳn so với hệ thống làm phim hoạt hình 2D hiện nay
Vậy vấn đề kỹ thuật không phải là một vấn đề chủ chốt cần phải giải quyết hiện nay bởi với những kỹ thuật mới và những trang thiết bị hiện đại, các nhà làm phim hoàn toàn có khả năng biến thành hiện thực
những ý tưởng của mình Với dây chuyền công nghệ làm phim hiện đại
và nếu các nhà làm phim biết cách tạo các cơ hội hợp tác với nước ngoàithì Việt Nam sẽ có những bộ phim hoạt hình hay
Vậy vấn đề có phải nằm ở kinh phí được cung cấp cho làm phim hoạt hình?
Việc đầu tư hệ thống trang thiết bị làm phim 3D trị giá 7 tỉ đồng cho thấy kinh phí cung cấp cho làm phim không quá eo hẹp Với kinh phí
14