Tac pham Song thdc vai tinh dugc tac gia Nguyen Khue nhac den trong quyen Chan dung Ho Bieu Chanh Con tac pham Paul vd Virginie cung dugc tac gia Xavier Darcos nhac den trong quyen Lich
Trang 1TRCTCfNG 001 HOC VO TRU0NG TOfiN
KHOA KHOA HOC CO BAN
KHOA LUAN TOT NGHIEP
CHUYEN NGANH VAN HOC
TXJPAUL VA VIRGINIE CUA BERNARDIN DE SAINT PIERRE
DEN SONG THAC VOI TINH CUA HO BIEU CHANH
Giang vien hiring dan:
TS LE NGOC THUY
Sinh vien thyc hien:
NGUYEN THI THU THUY
DfilHOCVOTRtfdNGTQfiH
Hau Giang, thdng 06 nam 2012
Trang 2LO»I CAM ON
Nha vao sir day do tan tinh cua cac thay co truang Dai hoc Vo Truang Toan,Khoa khoa hoc ca ban trong suot bon nam hoc qua, dac biet la su huang dan chu dao
cua co Le Ngoc Thuy va cung vai su tim toi, co gang, no lire cua ban than, toi da hoan
thanh dugc de tai Tu* Paul va Virginie cua Bernardin De Saint Pierre den Song thdc
v&i tinh cua Ho Bieu Chanh.
Toi xin gui den cac thay co truang Dai hoc V6 Truang Toan, Khoa khoa hoc caban, dac biet la co Le Ngoc Thuy- Nguai huang dan toi trong suot qua trinh hoan thanh
khoa luan tot nghiep lai cam an chan thanh va sau sac.
Hau Giang, ngayt.&thang £nam 2012
\[[c^^~~
Trang 3LOI CAM DOAN
Toi xin cam doan rang de tai nay la do chinh toi thuc hien, cac so lieu thu thap
va ket qua phan tich trong de tai la trung thuc, de tai khong trung vai bat cu de tai
nghien cuu khoa hoc nao.
Sinh vien thirc hien
(Ky va ghi ro ho ten)
Nguyen Thi Thu Thuy
Trang 4PHIEU DANH GIA KHOA LUAN TOT NGHIEP
(Giang vien hw&ng dan)
1 GlANG VIEN HlTCJNG DAN: LE NGOC THUY
2 SINH VIEN THUC HIEN: NGUYEN THI THU THUY
3 TENDETAl:
TIT PAUL VA VIRGINIE CUA BERNARDIN DE SAINT PIERRE
DEN SONG THAC VCtt TINH CUA HO BIEU CHANH
NHAN XET CUA GIANG VIEN HlTOfNG DAN
1 Danh gia chung qua trinh lam man van tot nghiep:
1.1 Chuyencan:
1.2 Thai do:
1.3 Khac:
2 Danh gia luan van:
2.1 Dat van de (theo 5 buac):
2.2 Noi dung chinh:
Trang 52.3 Chu thich, thu muc:
2.4 Hinh thuc trinh bay:
2.4.1 Dung lugng (trang):
2.4.2 Khuon kho:
2.4.3 In an:
2.4.4 Trinh bay:
2.4.5 Chinh ta, ngu phap:
3 Danh gia, xep loai:
Danh gia:
Xep loai:
, ngay thdng nam 20
Giang vien huang dan
(Ki va ghi ro ho ten)
Trang 6TOM TAT KHOA LUAN
De tai: Tu* Paul vd Virginie ciia Bernardin De Saint Pierre
den Song thdc vai tinh ciia Ho Bieu Chanh
MO DAU
1 Li do chon de tai
Toi mong muon hieu ro moi quan he giua hai nen van hoc Phap- Viet va nhungdong gop cua Ho Bieu Chanh cho nen van hoc dan toe noi chung va nen van xudi Quoc
ngu Nam bo noi rieng.
2 Lich sir van de
Nhung anh huang ciia cac tac gia van hoc Viet Nam tu van hoc phuang Tay
dugc cac cong trinh nghien cuu nhac den nhu: Quy ludt phdt then lich su van hoc Viet
Nam cua tac gia Le Tri Vien; Victor Huygo va cac nhd van Viet Nam cua Tran Hinh.
Nhung cong trinh nghien cuu ve cac tac pham phong tac cua Ho Bieu Chanh:
Nhung cong trinh nghien cuu ciia tac gia Nguyen Van Trung nhu Chinh sack
van hod ciia nguai Phap vd dnh huang cua van hoc Phap a Mien Nam thai hi dau thuoc dia, Anh huang ciia mot so tieu thuyet gia Phap doi vai tac gia Viet Nam, Les Miserahles cua Victor Huygo va Ngon co gio diia cua Ho Bieu Chanh.
Cong trinh nghien cuu ciia Nguyen Kim Anh : Tiiu thuyet Nam Bo cuoi the ky
XIX dau thi ky XX.
Tac pham Song thdc vai tinh dugc tac gia Nguyen Khue nhac den trong quyen
Chan dung Ho Bieu Chanh
Con tac pham Paul vd Virginie cung dugc tac gia Xavier Darcos nhac den trong quyen Lich sir van hoc Phap Hay trong giao trinh Lich sir van hoc phuang Tay II, tac
gia Le Ngoc Thuy cung co nhac den tac pham nay.
Viec nghien cuu moi quan he giua tac pham Paul vd Virginie vai tac pham Song thdc vai tinh thi chua dugc nhung nguai nghien cuu nhSc d^n.
3 Muc dich yeu cau
Khi thuc hien de tai nay, nguai viet mong muon hieu ro han ve su anh huangcua van hoc phuang Tay den van hoc Viet Nam Cu the la nhung anh huang cua van
hoc Phap den van hoc a mien Nam Viet Nam.
Trang 7Nguai viet phai tim ra nhung diem tuang dong va di biet giua hai tac pham Paul
vd Virginie va Song thdc vai tinh Tu nhung diem di biet, nguai viet phai dua ra nhung
sang tao dong gop ciia Ho Bieu Chanh trong tac pham phong tac.
4 Pham vi nghien cuu
Tai lieu dugc giai han chu yeu la hai tac pham Paul va Virginie va tac pham Song thdc vai tinh Tuy nhien nguai viet co the tham khao nhung tai lieu khac nhu: Li
luan ve van hoc so sanh nhung tai lieu nghien cuu ve cuoc dai va sang tac ciia Ho
Bieu Chanh
5 Phuong phap nghien cuu
Phuang phap so sanh, doi chieu, phuang phap he thong hoa, phuang phap phan
tich va tong hgp.
CHUONG1 NHUNG VAN DE CHUNG
1.1 VAI VAN DE CHUNG VE VAN HOC SO SANH
Qua trinh hinh thanh va phat trien ciia bg mon van hoc so sanh.
Cac quan niem khac nhau ve van hoc so sanh.
Muc tieu ca ban ciia van hoc so sanh.
Doi tugng ca ban cua van hoc so sanh.
Pham vi nghien cuu ciia van hoc so sanh.
Vai de tai nghien cuu nay, nguai viet nghien cuu ve de tai, chii de, cot truyen,
nhan vat va nghien cuu cac tu tuang trong van hoc la chii yeu.
1.2 THOI DAI, NHA VAN BERNARDIN DE SAINT PIERRE
1.2.1 Vai net ve van hoc the ky XVIII
Xa hoi Phap luc bay gia co sir chuyen bien quan trong trong nhieu lTnh virc nhu chinh tri, kinh te, xa hoi, tu tuang, van hoa,
Chinh tri a Phap the ky XVIII co nhieu Su thay doi nay bat dau tu su kien vua Louis XIV qua dai vao nam 1715.
Kinh te ciia Phap trong thai gian nay cung gap nhieu kho khan Nhung chinh sach doi mai ve kinh te chua dugc su ling ho nhiet tinh tu nguai dan.
v i
Trang 8Xa hoi Phap the ky XVIII co su phan hoa Xa hoi Phap luc nay chia thanh ba dang cap gom tang lu, quy toe va dang cap thu ba.
Tinh than triet hgc la dac diem noi bat ciia tu tuang Phap the ky XVIII.
Van hoa tinh than a Phap the ky XVIII khong con su tin tuang tuyet doi vao
Chua trai.
Van hgc Phap bao gom dong van hgc chinh tri va dong van hgc tinh cam Haidong van hgc nay dan xen suot the ky XVIII.
1.2.2 Cuoc doi va su* nghiep ciia Bernardin de Saint Pierre
Bernadin de Saint-Pierre sinh nam 1737, mat nam 1814 Ong dugc nhung nguai
trong giai van hgc biet den, khi tac pham Ky su tren dao Phap quoc ciia ong ra dai.
Tu nam 1784 den nam 1788, Bernadin de Saint-Pierre Pierre xuat ban Tap sim tarn ve thien nhien.
Sau khi xuat ban tap Tap suu tarn ve thien nhien, ong da cho ra dai cuon tilu thuyet Paul vd Virginie Cuon tieu thuyet nay ra dai da dugc giai tu si Phap het lai
khen nggi.
Nhin chung sir nghiep sang tac ciia Bernadin de Saint Pierre khong nhieu, nhung
ong co nhung tac pham danh dau dugc buac chuyen minh trong van hgc Phap truac
khi sang the ky XIX.
1.3 THOI DAI, NHA VAN HO BIEU CHANH
1.3.1 Tinh hinh van hoc Nam bo niia dau the ky XX
Dau the ky XX, van hoa phuang Tay da du nhap 6 at vao Viet Nam
Trong giai doan nay, Xa hoi Viet Nam con co nhung thay d6i ve trong cac llnh vuc khac nhu giao due, bao chi, van hgc nghe thuat,
Tinh hinh giao due co su thay doi rat Ian Tieng Phap dugc su dung ph6 bientrong nha truang Phap xay dung truang hgc nhung chu yeu la dao tao tay sai Hoatdong bao chi phat trien va bao chi giu vai tro quan trgng trong giai doan nay
Nen van hoa Viet Nam thay doi da tao tien de cho van hgc co nhung thay doi va phat trien Viec su dung chu Quoc ngu pho bien da gop phan phat trien nen van xuoi Viet Nam Tuy nhien su tien bo do mot phan con do nhung anh huang tu van hoc
phuang Tay.
Nghe thuat san khau cung co nhung hinh thuc mai nhu kich, cai luang Trong
do, kich ra dai do su tiep xuc vai van hoa phuang Tay.
Trang 9Dau the ky XX, cong tac bien khao, nghien cuu phe binh van hgc, hoat dong
dich thuat, phong tac phat trien manh.
1.3.2 Cuoc doi va su* nghiep ciia Ho Bieu Chanh
Ho Bieu Chanh ten that la Ho Van Trung, hieu la Thu Tien, tu la Bieu Chanh.
Ong sinh ngay 01 thang 10 nam 1885 tai lang Binh Thanh, Go Cong ( nay thuge
tinh Tien Giang).
Tu nam 1906 den nam 1941, ong lam viec lien tuc cho phap va giu nhieu chuc
vu khac nhau.
Ong mat ngay 04 thang 11 nam 1958 tai Phu Nhuan.
Ngoai vai tro la mot quan chuc Ho Bieu Chanh con la mot nha van, nha tha,
nha bao, nha bien kich, nha khao cuu,
Toan bo tieu thuyet cua ong co 64 quyen thi trong do co 11 quyen dugc phongtac tu tieu thuyet Phap va mot quyen phong tac tu ti£u thuyet Nga
C H U O N G 2
SU TUONG DONG GIUA HAI TAC PHAM
PAUL VA VIRGININE VA SONG THAC VOI TINH
2.1 TUONG DONG VE DE TAl
2.1.1 Tom tat noi dung 2 tac pham
Tac pham Paul vd Virginie ke ve cau chuyen tinh ciia doi ban tre tren hon dao
In- do- frangxa
Con tac pham Song thdc vai tinh ke ve cau chuyen tinh cua doi ban tre tren hon
dao Phu Quoc.
2.1.2 De tai ciia tac pham goc
Khai niem ve de tai: De tai Id mot phuang dien cua noi dung tdc phdm, no chi pham vi hien thuc cu the da dupe nha van nhdn thuc lua chon vd phdn dnh trong tdc
phdm [ 8, tr 116]
De tai ciia tac pham Paul vd Virginie la tinh yeu va so phan tinh yeu trong moi
quan he vdi moi truang ben ngoai.
Vlll
Trang 102.1.3 De tai ciia tac pham phong tac
Hinh thuc phong tac dugc hieu nhu sau : " Phong tdc Id chi giu cot truyen hay
mot phdn cot truyen, con cau chuyen hoan cdnh tarn ly, tu tuang, hanh dong ciia nhdn vat, lai van, deu do tdc gia sang tdc ra nhdn viec nghe cau chuyen cua nguai, nghi den can chuyen cua minh " [ 10, tr.383]
De tai ciia tac pham phong tac Song thdc vai tinh la tinh yeu va so phan tinh yeu
trong moi quan he vai moi truang ben ngoai.
Giua tac pham goc Paul va Virginie va tac pham phong tac Song thdc vai tinh
co sir tuang dong ve de tai Qua day cho thay tac gia Ho Bieu Chanh da tiep thu gan
nhu trgn ven de tai va cam hung sang tac tu tac pham goc Paul vd Virginie.
2.2 T U O N G D O N G VE COT TRUYEN
2.2.1 Vai van de ve cot truyen
Dinh nghTa cot truyen: " Cot truyen la su the hien cac y nghia cua chudi su kien
trong moi lien he nhdn qua lien tuc Hay noi cu the han cot truyen la cdi loi dien bien ciia truyen tu luc xay ra cho den ket thuc Cot truyen khongphai Id yeu to tat yeu ciia
moi loai tdc phdm van hoc " [ 8, tr 304]
Cot truyen thuang bao gom cac thanh phan: trinh bay, that nut, phat trien, cao trao va ma nut.
2.2.2 Kieu cot truyen eo le, ngang trai
Giua tac pham goc Paul va Virginie va tac pham phong tac Song thdc vai tinh
co sir tuang dong ve cot truyen Do la hai tac pham deu the hien cot truyen eo le, ngang trai.
Su eo le, ngang trai ciia tac pham Paul vd Virginie la cuoc song a nhung nai
dan sa, gian di mai that su la nai ciia thien duang hanh phuc, con cuoc song a nhung nai tuang chung nhu hanh phuc lai la nai dan den nhung bat hanh Va Su eo le va ngang trai ciia cau truyen con the hien a cho hai nguai yeu nhau nhung hg khong dugc song hanh phuc ben nhau Bai tinh yeu ciia hg luon bi sir ngan each.
Sir eo le ngang trai ciia tac pham phong tac Song thdc vai tinh dugc the hien
qua tinh yeu va su ngan each.
Trang 112.2.3 Kieu cot truyen tinh yeu manh hon cai chet
Lich su kieu cot truyen tinh yeu manh han cai chet trong van hgc phuang Tay
Kieu cot truyen tinh yeu manh han cai chet tha hien trong tac pham Paul va Virginie.
Lich su kieu cot truyen tinh yeu manh han cai chet trong van hgc phuang Dong
Kieu cot truyen tinh yeu manh han cai chet the hien trong tac pham Song thdc vai tinh.
2.3 TUONG DONG VE KIEU NHAN VAT
Sir tuang quan giua he thong nhan vat ciia hai tac pham Paul va Virginie va Song thdc vai tinh:
Paul vd Virginie Songthdc vai tinh
2.3.1 Nhan vat nan nhan ciia xa hoi dong tien
Tim hieu ve khai niem nhan vat.
Nhan vat nan nhan ciia xa hoi dong tien trong tac pham Paul vd Virginie la ba
Do La Tua Cuoc dai va so phan ciia ba Do La Tua luon trai qua nhieu su thay d6i,
nhung tat ca sir thay doi do dieu lien quan den vat chat la chu yeu Vg chong cua ba da
bj gia dinh tu choi moi sir giup 6o The la vg chong ba phai tu lam de kiem song.
Nhung ba da chiu su dau kho khi chong cua ba chet trong chuyen di den Madagaxca.The la ba tra thanh goa bua, bung mang thai, ciia cai con lai chi la nguai phu nu da
den.
Trong tac pham Song thdc vai tinh, Ho Bieu Chanh cung da xay dung nen nhan
vat la nan nhan ciia xa hoi dong tien Co Le chinh la nan nhan cua xa hoi dong tien luc
bay gia.
Trang 122.3.2 Nhan vat nan nhan ciia dinh kien xa hoi, giai cap
Nhan vat nan nhan ciia djnh kien xa hoi, giai cap trong tac pham Paul vd Virginie la ba Do La Tua va ba Macgarit Hai ba chiu dau kh6 vi nhung hu tuc hon
nhan ngat ngheo va sir bat dong ve giai cap.
Trong tac pham Song thdc vai tinh, nhan vat co Le va co Thien Huong deu la
nan nhan ciia dinh kien xa hoi va giai cap Nhan vat co Le chju sir dau kho trong tinhyeu hon nhan Con nhan vat co Thien Huang chiu sir dau kh6 vi ket hon vai nguai
khong cung ton giao.
2.3.3 Nhan vat phan khang, lanh doi
Trong tac pham Paul vd Virginie, hanh dong phan khang va lanh dai dugc the
hien qua hanh dong ciia hai nhan vat la ba Da La Tua va ba Macgarit
Vi chiu dung nhung dau kho trong cuoc song va nhan ro su doi tra ciia xa hoinen hai ba da co nhung hanh dong phan khang Hai ba cung da chgn cho minh each
song lanh dai, doan tuyet vai nen van minh thanh thi.
Trong tac pham phong tac Song thdc vai tinh, Ho Bieu Chanh cung da xay dung
nhan vat vai hanh dong phan khang va lanh dai Hanh dong phan khang dugc tha hientrong tac pham la nhung hanh dong phan khang ve nhung dinh kien va hii tuc trong
hon nhan Co Le va co Thien Huang la hai nhan vat co nhung hanh dong phan khang
trong hon nhan va hg chgn cuoc song lanh dai cho chinh minh.
CHUONG 3
NHUNG DI BIET TRONG HAI TAC PHAm
PAUL VA VIRGININE VA SONG THAC VOI TINH
3.1 DI BIET VE PHUONG DIEN CHU DE TU TUCfNG
3.1.1 Len an va doan tuyet vol van minh thanh thj
Khai mem chu da: Chii da la van de chii yeu, van de trung tarn dugc dat ra tu
toan bg hien thuc ma tac pham the hien.
Chii da ciia tac pham Paul vd Virginie la sir lan an va doan tuyet vai van minh
thanh thi.
Xa hoi dugc tha hien trong tac pham nay la mot xa hoi chua dung nhieu dinh kien, xa hoi ciia sir toan tinh gia tri ciia dong tien.
Trang 13Xa hgi dugc coi la van minh thanh thi, nhung chi dem lai cho con nguai toan la
nhung dau kho.
Khi con nguai nhan ra dugc bg mat that ciia xa hgi, hg da len an va doan tuyet
vai van minh thanh thi.
Cuoc kat noi tra lai xa hgi khong thanh cong
3.1.2 Giai phap on hoa, noi ket tro' lai vol xa hoi
Giai phap on hoa noi kat tra lai vai xa hoi chinh la chii de cua tac pham Song
thdc vai tinh.
Nguyan nhan khian cho cac nhan vat chgn each song lanh xa xa hoi
Yau to tinh cam va dao ly khian cho con nguai khong the doan tuyet han vai xa
hoi.
Giai phap on hoa va noi kat tra lai vai xa hoi thanh cong
3.2 DI BIET VE KHONG GIAN GIUA HAI TAC PHAM
3.2.1 Khong gian thien nhien dac thu vung dao nndc Phap
Trong tac pham Paul vd Virginie, khong gian thian nhian dac thu cua vung dao
nuac Phap dugc the hien thu nho qua dao In- da- frangxa
Giai thieu va khong gian thian nhian dac thu ciia vung dao nuac Phap tu dia
hinh cho den diau kien tu nhian va canh vat xung quanh.
3.2.2 Khong gian thien nhien dac thu mien bien dao Nam bo
Trong tac pham Song thdc vai tinh khong gian thian nhian dac thu ciia mian
bian dao Nam bo dugc tha hien qua hinh anh thu nho la hon dao Phu Quoc
Giai thieu vg dia hinh, diau kien tu nhian, vi tri chien luge, tiem nang phat trien
va canh vat tren hon dao Phu Quoc.
Nhan xet vg Xu huang Viet Nam hoa, ban dia hoa manh me cua tac pham
phong tac vg phuang dien khong gian.
3.3 DI BIET VE THOI GIAN GIUA HAI TAC PHAM
3.3.1 Thoi gian the ky XVIII a Chau Au Dac diem
Tha ky XVIII a chau Au nhiau sir kien quan trgng dien ra Cuoc Cach mang tu
san dian ra a cac nuac nhu Anh, Phap.
x u
Trang 14Tha ky XVIII a Phap co nhung thay doi tu chinh tri, kinh te, xa hoi, cho den
van hgc.
3.3.2 Thoi gian dau the ky XX 6* Viet Nam Dac diem
Xa hoi Viet Nam dau tha ky XX co nhieu bien dong Ian Dat nuac ta chung kiennhiau dau thuang va bi dat trong lich su.
Nhung bian dong nay dugc dien ra tren mgi mat tu chinh tri, kinh te, xa hgi,
cho dan van hgc.
Nhan xet va xu huang Viet Nam hoa, ban dja hoa manh me ciia tac pham phong
tac vg phuang dien thai gian.
KET LUAN
Qua viec tim hiau da tai Tn Paul vd Virginie ciia Bernardin De Saint Pierre den Song thdc vdi tinh ciia Ho Bieu Chanh, ta hieu them ve tac pham phong tac ciia
nha van Ho Biau Chanh Vai de tai nay nguai viet da lam cu the ve nhung diem tuang
dong va di biet giua tac pham goc va tac pham phong tac Tuy tac pham Song thdc vai
tinh dugc Ho Biau Chanh phong tac tu tac pham van hgc Phap Paul vd Virginie, nhung
tac pham nay van khong mat di nhung net dac trung cua nen van hgc dan tgc Nhung
diam di biet ciia tac pham Song thdc vdi tinh so vai tac pham Paul vd Virginie la nhung
diam sang tao cua nha van trong tac pham cua minh.
Trang 15MUC LUC
Trang
N0I DUNG
1.2 Cuoc dai va su nghiep ciia Bernardin de Saint Pierre 13
1.2.1 Vai net vc van hgc the ky XVIII 13 1.2.2 Cuoc dai va sir nghiep ciia Bernardin de Saint Pierre 15 1.3 Thai dai, cuoc dai va sir nghiep cua Ho Bieu Chanh 16 1.3.1 Tinh hinh van hgc dau the ky XX 16
1.3.2 Cuoc dai va sir nghiep ciia Ho Bieu Chanh 17 CHUONG 2: SU TUONG DONG GIUA HAI TAC PHAM
2.2.2 Kiau cot truyen eo le, ngang trai 29
2.2.3 Kiau truyen ve tinh yau manh han cai chet 34
x i v
Trang 162.3 Tuang dong vc kiau nhan vat 39 2.3.1 Nhan vat nan nhan ciia xa hoi dong tian 39 2.3.2 Nhan vat nan nhan cua dinh kian xa hoi, giai cap 42
CHUONG 3: NHUNG DI BIET TRONG HAI TAC PHAM
PAUL VA VIRGININE VA SONG THAC VOI TINH 47
3.1.1 Len an va doan tuyet vai van minh thanh thi 47 3.1.2 Giai phap on hoa noi kat tra lai vdi xa hoi 50
3.2 Di biet vc khong gian giua hai tac pham 52 3.2.1 Khong gian thian nhien dac thu mian bian dao nuac Phap 52
3.2.2 Khong gian thian nhien dac thu mian bien dao Nam bo 54
3.3.1 Thai gian the ky XVIII d Chau Au Dac diam 56 3.3.2 Thai gian dau tha ky XX d Viet Nam Dac diem 57
Trang 17Tic Paulvd Virginie ciia Bernardin De Saint Pierre den Songthdc vai tinh cuaHo Bieu Chanh
m6dAu
1 Li do chon de tai
Ngay nay dat nude ta da va dang md cua hoi nhap quoc te Vi tha viec giao luu
vdi cac nude trong khu vuc va tren the gidi la dieu tat yeu dien ra Va viec giao luu nay
dugc diln ra tren nhieu ITnh vuc khac nhau, tu kinh te, chinh tri cho den van hoa, giao
due Trong do van de giao luu ve van hoa dugc xem la mot trong nhung van de quan
trgng Va chu truang cua nude ta la xay dung mot nen van hoa tien tien va dam da ban
sac dan toe Cho nan viec tiep thu tinh hoa van hoa cua nhan loai phai cd chgn loc
Chung ta tiep thu van hoa the gidi de lam phong phu cho van hoa cua nude minh Thuc
tien cuoc song da cho thay viec tiep thu van hoa cua dat nude ta dien ra rattot dep
Nhin lai toan bo lich su dan toe, ta thay dat nude minh da tiep thu va anh hudng
van hoa cua nude ngoai tu rat sdm Nhat la trong ITnh vuc van hgc, nen van hgc ta da
chiu anh hudng va tiep thu tu nen van hoc Trung Quoc, nen van hgc Tay phuang
Trong mot khoang thai gian kha lau, dat nude ta da bi anh hudng bdi nen van hoa Han
hgc Cho nen cac sang tac van hgc cua ta da tiep thu cac the loai sang tac cua Trung
Quoc nhu the tha Duang luat, van tl, tieu thuyet chuang hoi, Dieu nay da dat ra chonhung ngudi sang tac nhiem vu vo cung to ldn, do la sang tac nhu the nao de van hoadan toe khong bi mat di trong cac sang tac Den dau the ky XX, nen van hgc dan toe da
xuat hien nhung tieu thuyet sang tac theo phuang thuc mdi, do sir tiep thu va anh
hudng tu tieu thuyet phuang Tay.
Nhung tiep thu va anh hudng tu tieu thuyet phuang Tay vao tieu thuyet VietNam da gdp phan lam cho nen van hgc ta trd nen phong phu han Tuy nhien su anhhudng d day chu yeu la tu nhung tieu thuyet cua Phap Dac biet la nen van hoc Qu6cngu d Nam bo dau the ky XX da chiu su anh hudng rat nhieu tu nhung tieu thuyetphuang Tay Su anh hudng nay dien ra tu loi viet cho den noi dung cot truyen Va
ngudi chiu anh hudng nhieu nhat tieu thuyet phuang Tay la Ho Bieu Chanh Tu viec
ong doc nhung tieu thuyet phuang Tay hay xem nhung vd dien ma ong cam nhan vaviet ra tac pham mdi Nhung tac pham mdi nay du cd anh hudng bdi noi dung cua tieu
thuyet phuang Tay, nhung no luon phu hop vdi dao due va van hoa cua Viet Nam.
Trong toan bo su nghiep sang tac cua Ho Bieu Chanh, cd nhieu tieu thuyet laynguon cam hung, de tai tu tieu thuyet cua Phap Nhung tieu thuyet nay dugc cac nhanghian cuu ggi la nhung tieu thuyet phong tac Va cung da cd nhieu cong trinh, de tai
Trang 18Tu Paul vd Virginie cua Bernardin De SaintPierre den Song thdc vdi tinh cua Ho Bieu Chanh
nghien cuu ve nhung tieu thuyet phong tac cua Ho Bieu Chanh Nhung vdi d8 tai Tu*
Paul vd Virginie cua Bernardin De Saint Pierre den Song thdc vdi tinh cua Ho
Bieu Chanh chua dugc nhieu ngudi nghien cuu nh&c den.
Khi tim hieu ve de tai nay, toi thay day la de tai mdi va cd nhieu dieu thu vi Vi
qua day toi da hieu biet han ve thien tinh su n6i tieng cua Phap Paul vd Virginie va
hieu them ve cau chuyen tinh kha thu vi trong boi canh Viet Nam.
Qua qua trinh tim hieu ve de tai nay, toi hy vgng minh se hieu ro han moi quan
he giua hai nan van hgc Phap- Viet Dong thai qua de tai nay, chung ta se thay dugc sirdong gdp ciia Ho Bieu Chanh cho nen van hgc dan toe noi chung va nen van xuoi Quoc
ngu Nam Bo noi riang.
Do la li do ma toi chgn de tai Tu* Paul vd Virginie cua Bernardin De Saint
Pierre den Song thdc vdi tinh cua Ho Bieu Chanh. _
2 Lich su* van de
OfilHOCVOTRlfONQTOfiN
THU VIEN
Su thay doi ve hinh thai xa hgi la yeu to quan trgng da anh hudng den sir thaydoi cua nen van hgc Viet Nam Do la su thay doi tu xa hgi phong kien sang xa hoi thucdan nua phong ki8n Tu su thay doi hinh thai xa hoi da tao tien de cho sir thay doi ve tutudng va van hoa Ve tu tudng, chuyen bien tu y thuc he phong kien sang y thuc he tu san Con ve van hoa, dau the ky XX nen van hoa phuang Tay da du nhap vao Viet Nam, vi the dan den viec giao luu ve van hoa Chinh tu nhung thay doi nay, da tao tien
de cho van hgc Viet Nam dau tha ky XX doi mdi.
Qua trinh hien dai hoa van hgc Viet Nam cd su dong gdp tu nhung anh hudng
va tiep thu cua nen van hgc Phap Vi the de hieu dugc sir anh hudng cua van hoc Phapden van hgc Viet Nam, nhieu nha nghien cuu da cho ra dai nhung cong trinh cd gia tri
ve van de nay.
Trong quyen Quy ludt phdt trien lich sic van hoc Viet Nam, Le Tri Vien da de
cap den nhung anh hudng cua van hgc phuang Tay den van hgc Nam Bg d Viet Nam dau the ky XX Ong da dua ra nhung tac pham chiu sir anh hudng bdi tac pham van
hoc phuang Tay " Thay Lazaro Phien da dugc viet theo nghe thuat mdi Ho Bieu Chanh mo phong Khong gia dinh cua Hector Malot de viet Cay ddng miii dai, Nhung
nguai khon kho ciia Huygo de sang tdc Ngon cd gid dua Lan Khai dua vao tdc phdm
Nguai me cua Gorki de viet ra Lam than Ngudi ta cung theo van hoc Phap chia ra trang thai tarn li, tu tudng xa hoi, tieu thuyet luan de De cd miii vi phuang xa ho viet tieu thuyet duang rimg Nghe thuat trut nhanh nhung thic du tri ban dau, hdp thu cac
Trang 19Tic Paul vd Virginie cua Bernardin De SaintPierre denSong thdc vdi tinh cua Ho Bieu Chanh
yeu to tien tien cua tieu thuyet Phap vd phuang Tdy, di vao con duang hien dai" [17,
gid cuoc dai, cung nhu Huygo da ticng ro nude mat khi mieu td mot ngudi phu nit, mot
ngudi me bi day den buac duang cung ma sa vao cam bay nhu Phang Tin To Hieu
ciing cd nhung bdi tha tran day chat li tudng nhu nhung bdi truang ca ciia Huygo ".
[11, tr 361]
Cung trong bai viet nay, Tran Hinh cung da neu len nhung anh hudng cua Ho
Bieu Chanh tu Victor Huygo: " Ho Bieu Chanh ticng muon cot truyen Nhung ngudi khdn kho cua Victor Huygo sang tdc tdc phdm Ngon cd gid dua Trong tdc phdm cua
nha van Viet Nam ngudi ta cung thay cd mot nhdn vat giong hit Giang van giang cua Huygo Tuy nhien d day khong thi so sanh tdc phdm cua Ho Bieu Chanh vdi tdc
phdm cua Huygo duac Bdi vi, tdc phdm cua Huygo bao qudt mot hien thuc Idn han ratnhiiu so vdi tdc phdm Ho Biiu Chanh " [11, tr 364- 365]
Tuy nhien trong bai viet nay, Tran Hinh chi neu dugc nhung diem giong nhaugiua tac pham cua Ho Bieu Chanh vdi tac pham cua Victor Huygo, chu ong chua nau
ra nhung diem khac nhau, nhung diem sang tao cua Ho Bieu Chanh.
Trong quyen Phdc thdo quan hi van hoc Phap vdi van hoc Viet Nam hien dai co bai Chinh sdeh van hod cua ngudi Phap vd dnh hudng cua van hoc Phap a Mien Nam
thai ki dau thudc dia cua Nguy8n Van Trung, tac gia da cho thay dugc loi vi8t tieu
thuyet cua Ho Bieu Chanh theo loi viet phuang Tay: " Muon thay mot each cu the su chuyin hudng tren, chi can so sanh U tinh luc viet bang van van kieu Kim Van Kieu vd
Ai lam duac, truyen ddu tien van xudi theo kiiu Tdy phuang Sau nay qua nhieu truyen
phong tdc theo tiiu thuyit Tdy phuang ( Chua tdu kirn quy, Cay dang miii dai, ngon cd
gid dua, ) cdng thay ro ong da tiip thu loi viet tieu thuyet Tdy phuang nhu the ndo (vi ong da gat bo hit moi tu tudng y thuc hi cua tieu thuyet Tdy phuang ma ong sang
Trang 20Tic Paulvd Virginie ciia Bernardin De Saint Pierre den Songthdc vdi tinh ciia Ho Bieu Chanh
vdi tac pham Bd tudc Monte Cristo cua nha van Dumas, va so sanh, doi chieu tac pham
Vd Gia Dinh cua Hector Malot vdi tac pham CayDang Miii Dai cua Ho Bieu Chanh.
Khi so sanh tieu thuyet Chua tdu kirn quy cua Ho Bieu Chanh vdi tac pham Bd
tudc Monte Cristo cua nha van Dumas, Nguyen Van Trung chi tap trung doi chieu cot
truyen, chii de tu tudng, tarn li cua nhan vat.
Hay khi so sanh tac pham Vd gia dinh cua Hector Malot vdi tac pham Cay dang
mui dai cua Ho Bieu Chanh, tac gia Nguyen Van Trung da so sanh cot truyen, nhan
vat, khong gian va mo ta nhung canh ddi Tren ca sd so sanh tac gia cung da neu len
mot so de tai dao due trong xa hoi.
Trong bai viat Les Miserables cua Victor Huygo va Ngon cd gid dua cua Ho
Bieu Chanh, tac gia Nguyen Van Trung cung da so sanh va ddi chieu hai tac pham
nay Tac gia bai viet da so sanh mot so phuang dien nhu boi canh lich su- xa hoi, chu
de tu tudng cua hai tac gia, he thong nhan vat va su menh ciia moi nha van.
Trong cac bai viet tren, tac gia Nguyen Van Trung cung da neu ra nhung tacpham cua Ho Bieu Chanh cd anh hudng bdi nhung tac pham phuang Tay Tuy nhienong chi dung lai d viec tim ra nhung diem tuang dong va di biet giua cac tac pham,chu ong chua di sautim hieu nhung sang tao ciia Ho Bieu Chanh trong tac pham
Trong Tiiu thuyit Nam Bd cuoi the ky XIX ddu the ky XX do Nguyen Kim Anh
chu bien cd nhac den nhung anh hudng cua van hgc phuang Tay doi vdi sir phat trien
ciia van hgc mien Nam, dac biet la qua nhung tac pham cua Ho Bieu Chanh.
" Tham nhudn tu tudng phuang Tdy, dnh hudng sau nqng tic nhung tieu thuyet
phuang Tdy, ma truac hit Id tiiu thuyet Phdp, cdc nha van Nam bo da co cong van
dung nhung ky thuat viit van ciia tieu thuyet phuang Tdy vao cdc tdc phdm cua minh.
Ho tuy thicc duac rang thai dai cua truyen tha Ndm, cua tieu thuyet chuang hoi chit Hdn da trdi qua rdi Khong mdy ai con hoc chit Hdn, chit Ndm, cdc ky thi chu Hdn idn lupt bi bai bd Nhung ngudi cam but luc bay gid Id nhttng ngudi cd mot trinh do hoc
thuc nhat dinh, ho khong chi viit tiiu thuyit ma con viet bdo, ma nha in, tham gia nhung hoat dong van hod, xa hoi Ho Id nhung con ngudi Tdy hoc Ho lay nhung cau chuyen hien thuc ciia dai song xa hoi, cua con ngudi Viet Nam, dat nude Viet Nam lam
di tai cho nhung sang tdc ciia minh Tat nhien can phai khang dinh Id vdn cd nhieu
tiiu thuyit phong tdc theo tiiu thuyet Phdp, nhung da duac Viet Nam hod hoan toan.
Do Id Ngon cd gid dua ciia Ho Biiu Chanh phong tdc theo tieu thuyet Nhung ngudi
khdn kho cua Victor Hugo, Chua tdu kirn quy theo Bd tudc Monte Cristo ciia Dumas, Cay dang mui dai theo khong gia dinh cua Hetor Marlot " [1, tr 71]
Trang 21Tic Paul va Virginie cua Bernardin DeSaint Pierre den Song thdc vdi tinh ciia Ho Bieu Chanh
Dieu nay cho thay du cac tac gia Viet Nam viet tac pham ciia minh phong tac tu
tac pham phuang Tay, nhung noi dung cua tac pham van phu hop vdi van hoa, dao due
cua ngudi Viet Nam Sir tiep thu va anh hudng nen van hgc phuang Tay chii yeu la lam
cho nen van hgc dan tgc trd nen phong phii han ca ve noi dung Ian hinh thuc ciia cac
sang tac.
Tac gia Nguyen Kim Anh con dua ra nhung tac pham cua Ho Bieu Chanh dugcphong tac tu tieu thuyet Phap Va tren ca sd nay, tac gia da di den tim hieu nhung sang
tao ciia Ho Bieu Chanh trong nhung tac pham phong tac " That vdy doc Cay dang mui
dai khong ai cd thi phu nhdn su day cong Viet hod truyen ciia ong Nhin chung cdc nhdn vat chinh va tinh tiit trong yiu cua truyen duac tdc gid thay the de phu hap vdi hoan canh xa hoi Viet Nam Khong ngicng lai a su hoan doi chi tiet truyen, cdc tdc gid tiin xa han bang each xay dung nhdn vdt mang tinh each, tarn li ngudi Viet" [1, tr.
346]
Ho Bieu Chanh da the hien sir sang tao ciia minh trong cac tac pham phong tac
Su sang tao ay khong chi dan thuan la viec viet lai cau truyen theo kieu Viet Nam, maong con phai thay vao do nhieu chi tiet cho phu hgp vdi xa hgi, con ngudi Viet Nam, tu
hoan canh song cua nhan vat den tinh each, tarn li, hoan toan phu hgp vdi dan tgc
minh Vi the vai trd ciia ngudi phong tac la rat quan trgng.
Trong quyen Chan dung Ho Bieu Chanh, tac gia Nguyen Khue da da cap den
hien tugng phong tac trong sang tac cua Ho Bieu Chanh Va ong da so sanh hai tac
pham Vdy mdi Phdi cua Ho Bieu Chanh vdi tac pham La xit cua Pie Coocnay Tuy
nhien viec so sanh nay chi noi ve noi dung va hinh thuc ciia hai tac pham, chu chua di
sau vao cac noi dung khac.
Cung trong quyen Chan dung Ho Bieu Chanh, tac gia Nguyen Khua da liet ke ra
nhung tac pham ciia Ho Bieu Chanh dugc phong tac tu tac pham van hgc nude ngoai:
"Chua tdu Kim Quy tu Le comte de Monte Cristo (Alexandre Dumas)
Cay dang miii doi- Sansfamille (Hector Malot)
Chut phdn linh dinh- Enfamille (Hector Malot)
Thay thong ngon - Les amours d'Esteve (Andre Theuriet)
Ngon cd gid dua- Les miserables (Victor Hugo)
Ke lam ngudi chiu- Les deux gosses (Pierre Decourcelle)
Vi nghia vi tinh - Fanfan et Claudinet (Pierre Decourcelle)
Cha con nghia nang - Le calvaire (Octave Mirbeau)
O theo thai- Topaze (Marcel Pagnol)
Ong Cu- L 'Aristo
Trang 22Tic Paul vd Virginie cua Bernardin De Saint Pierre den Song thdc vdi tinh cua Ho Bieu Chanh Dod hoa tan — Le Rosaire
Ngudi that chi-Crime et Chdtiment" [7, tr 143]
Trong cac tac pham phong tac cua nha van Ho Bieu Chanh dugc Nguyen Khue
liet ke ra thi chua nhac den tac pham phong tac Song thdc vdi tinh Day la tac pham
dugc phong tac tu tac pham Paul vd Virginie ciia nha van Bernardin De Saint Pierre.
Tuy nhien trong quyen Chan dung Ho Bieu Chanh, Nguyen Khue cd nhac den
tac pham Song thdc vdi tinh d phuang dien la mot tac pham van hgc, chukhong phai la tac pham phong tac Nguyen Khue da dua ra nhung nhan xet ve tac pham Song thdc
vdi tinh tu noi dung cho den chu de tu tudng cua tac gia Tu noi dung ciia tac pham,
Nguyen Khue da tien den viec khang dinh sir bao quat cua nhan de tac pham: " Truyen
gian di md rat cam dong Mdi tinh trong trang, tha thiit ciia mot doi trai gdi sinh ra vd Idn len giua canh thiin nhiin heo lanh tudng se ben Idu vi khong gap nhung trd ngai,
md hai bd me cua ho da gap, nhung su gidu sang nhu mot dinh minh khac nghiit da
du cuoc tinh din mot kit thuc vd cung bi thdm Them vao do Id chuyen tinh ciia Li, cua
Thien Huang Cd ba mdi tinh hodc ndt tan vinh viin, hodc dang do tarn thai, song
ngudi trong cuoc tdt cd diu tron nghia ven tinh, that dung vdi cai nhan de Song thdc
vdi tinh" [7, tr 209]
Tac gia Nguyen Khue cung neu len van de ve hdn nhan ma tac pham da de cap
den: " Vi van di hdn nhdn, Ho Biiu Chanh muon chung minh rang cd tinh yeu, gia
dinh mdi dam dm, vpchong mdi tim thay hanh phuc Cha me khong nin vi su each biet giai cap, su batdong ton giao md ngan trdtinh duyin ciia con cai, khiin con cai neu vi dao hiiu md hy sinh tinh yiu thi ho se phdi dau kho suot dai, trdi lai, niu xem nhe chit
hiiu thi bi cha me tic bd rdi phdi dan than vao cuoc song vdt vd linh dinh Cd hai truang hop diu Id tai hai" [ 7, tr 209]
Qua tim hieu ve noi dung ciia tac pham Song thdc vdi tinh, Nguyen Khue khai
quat len tu tudng cua nha van Ho Bieu Chanh: " Ve mat tu tudng, tdc gid da cho nhdn
vdt cua ong Id su huynh An Viin thuyet giang quan niim nhdn sinh ciia Lao Trang: dai chi Id canh tarn, song chit Id ludt thiin nhien, song khong dang micng, chit khong dang lo; do do ngudi ta phdi biit lac thiin an phdn, xa lanh hanh phuc nhdn tao md hudng
lay hanh phuc thien nhien" [7, tr 209]
Tac pham Paul vd Virginie cua nha van Bernardin De Saint Pierre da dugc tac
gia Xavier Darcos nMc den trong quyen Lich sic van hoc Phdp ( Phan Quang Dinh
dich) Trudc het, tac gia ndi ve de tai hanh phuc ciia van hgc the ky XVIII dugc the
hien trong tac pham Paul vd Virginie: "Hanh phuc duang nhu ludn dat trong moi liin
hi vdi nhung tinh cam vd su gian diciia mot daisong tunhiin " [ 4, tr 443]
Trang 23Tic Paulva Virginie ciia Bernardin De Saint Pierre den Songthdc vdi tinh ciia Ho Bieu Chanh
Ke den tac gia quyen sach nay da neu len noi dung va tu tudng nha van the hien
trong tac pham: " Tdc gid da ki cau chuyin tinh yiu dan gian vd cdi chit ciia cdc nhdn
vdt trong canh thien nhien sinh dong Bong dang cdc nhdn vdt an hien trong bice tranh
thien nhien, ngudi vd canh hod Idn vao nhau Mieu td thien nhiin cu thi, tdc gid da tiip tuc su sang tao ciia Rousseau dong thai da bo sung ve dep ciia biin cd vd vung nhiit dai tru phu Tdc gid cung thi hien tu tudng triit ly "trd vi hod nhdp vdi thien nhien "cua cdc nha van thai dai Anh sang khi ho muon phu nhdn thuc tai xa hoi phong kiin duang thai" [ 4, tr 598- 599]
Tac gia Xavier Darcos da nhan dinh them ve tac pham Paul vd Virginie tu sirtiep nhan cua doc gia: " Gidi tu si a Phdp hit lai ca ngai, cho rang van chuang vd dacbiet Id tiiu thuyit da tim duac con duang cuu canh, dua tinh yiu trd lai quy dao cua
long Nhdn di ban ra tic Thuang di Trin thuc ti tdc phdm nay, duac trinh bay nhu phdn thic tu ciia "Tap suu tdm vi thiin nhiin "di cap din chu di tinh yiu md khongmang lai diiu gi mdi me " [ 4, tr 596]
Cuoi cung tac gia Xavier Darcos khang dinh nhung vai trd Bernardin De Saint
Pierre cho nen van hgc Phap, cung nhu la dong gdp ciia ong qua tac pham Paul vd
Virginie: "Sang tdc cua Bernardin De Saint Pierre khong phdi Id khong nhiiu, nhung
Paul vd Virginie danh ddu mot cdi mdc trong su chuyin minh cua cdc trdo luu van hoc
truac khi buac vao thi ky XIX Han nua tin tuoi cua ong phdn ndo gdn liin vdi than thi cua Rousseau du rang van con mot khodng each khd Idn giua hai con ngudi md
diim tuang dong duy nhat Id tinh yeu thiin nhiin " [ 4, tr 597]
Trong giao trinh Lich sic van hoc phuang Tdy II, tac gia Le Nggc Thuy cd nhSc den tac pham Paul vd Virginie Tuy nhien tac gia chi neu len nhung chii dc cua tac
pham: " Tiiu thuyit Paul vd Virginie thi hien khdt vong vi chon an cu giua thien
nhien vd tinh yiu, len an su tha hod ciia xa hoi van minh doi vdi daisong con ngudi".
[ 14, tr 8]
Viec nghien cuu mdi quan he giua tac pham Paul vd Virginie vdi tac pham Sdng
thdc vdi tinh thi chua dugc nhung ngudi nghien cuu nhac den Vi the toi se di vao
nghien cuu de tai Tu* Paul vd Virginie cua Bernardin De Saint Pierre den Song thdc
vdi tinh cua Ho Bieu Chanh, de so sanh nhung net tuang dong va di biet ve de tai, cot
truyen, nhan vat, chu de, tu tudng, Tren ca sd nay de dua ra nhung sang tao va donggop ciia Ho Biau Chanh trong tac pham phong tac.
GVHD: Le Ngoc Thuy 7 SVTH: Nguyen Thi Thu Thuy
Trang 24Tic Paul va Virginie ciia Bernardin De Saint Pierre den Song thdc vdi tinh cua Ho Bieu Chanh
3 Muc dich yeu cau
Khi thuc hien da tai nay, ngudi viet mong muon hiau ro han va sir anh hudng ciia van hgc phuang Tay dan van hgc Viet Nam Cu tha la nhung anh hudng ciia van
hgc Phap dan van hgc d mian Nam Viet Nam.
Vdi da tai Tn Paul vd Virginie ciia Bernardin De Saint Pierre den Song thdc vdi tinh ciia Ho Bieu Chanh, ngudi viat can phai khao sat hai tac pham Paul va
Virginie va Song thdc vdi tinh Tu viec khao sat nay, ngudi viat phai tim ra dugc nhung
diam tuang dong va dj biet giua hai tac pham Tu nhung diam di biet, ngudi viat phai dua ra nhung sang tao, dong gdp ciia Ho Biau Chanh trong tac pham phong tac.
4 Pham vi nghien cuu
Vdi da tai Tu Paul vd Virginie ciia Bernardin De Saint Pierre den Song thdc vdi tinh ciia Ho Bieu Chanh, noi dung nghien cuu la tim hiau nhung tuang dong va di
biet ciia hai tac pham Cho nan tai lieu dugc gidi han chii yau la hai tac pham Paul va
Virginie va tac pham Song thdc vdi tinh Tuy nhian ngudi viat cd tha tham khao nhung
tai lieu khac nhu: Li luan va van hgc so sanh, nhung tai lieu nghian cuu vc cuoc ddi va
sang tac ciia Ho Biau Chanh
5 Phirorng phap nghien cihi
Day la da tai thuoc ve van hgc so sanh, nan phuang phap nghian cuu chii yeu la
phuang phap so sanh, ddi chiau Ngoai ra ngudi thuc hien dc tai nay con su dung
phuang phap he thong hoa, phuang phap phan tich va tong hop.
GVHD: Le Ngoc Thuy 8 SVTH: Nguyen Thj Thu Thuy
Trang 25Tic Paul vd Virginie ciia Bernardin DeSaint Pierre den Song thdc vdi tinh ciia Ho Bieu Chanh
CHlTONG 1
NHtfNG VAN DE CHUNG
1.1 VAI VAN DE CHUNG VE VAN HOC SO SANH
Thuat ngu Van hoc so sanh da trd nen rat quen thudc trong gidi nghien cuu va
giang day van hgc Thuat ngu nay dugc khai sinh d Phap tu the ky XVIII Den the ky
XIX, van hgc so sanh da trd thanh bd mdn dugc giang day d cac trudng Dai hoc Tuthe ky XVIII den nay, van hgc so sanh van la van de dugc sir quan tam ciia rat nhiaunha nghien cuu Dieu nay da chung td dugc tam quan trgng ciia bd mdn khoa hgc- van
hgc so sanh ddi vdi van hgc.
Van hgc so sanh da cd qua trinh hinh thanh rat dai De cd dugc su nhat tri tuangdoi nhu hien nay, cac nha nghien cuu da mat nhieu thai gian khi nghien cuu ve van denay.
Ve viec dinh nghia:
Cd nhieu quan niem khac nhau ve van hgc so sanh Cu the la trong buoi dau
khai sinh, no dugc xem la " mot khoa hoc nghiin cicu cdc moi quan hi true tiip giua
cdc nin van hoc khac nhau " [2, tr 19]
Sau do, no dugc md rgng ra " Nghiin cicu nhung diim tuang dong doc lap vdi
nhau khong cd quan hi dnh hudng vdi nhau " [2, tr.19]
Tiep theo, van hgc so sanh cd them dinh nghia "so sanh hai hay mot so hien
tuang van hoc thudc cdc nin van hoc dan tdc khac nhau khong hi cd moi quan hi vdi nhau, khong cd sutuang dong vi diiu kien lich sic, di chicng minh dac thu dan toe ciia
mdi hien tuang " [2, tr 19]
Tu cac quan niem tren ve van hgc so sanh, ta cd the hieu van hgc so sanh nhu
sau: Van hgc so sanh la mot bd mdn khoa hgc nghien cuu cac moi quan he giua cac
nen van hgc dan tgc.
Tu each hieu tren, ta cd cac muc tieu doi tugng ciia van hgc so sanh.
Van hgc so sanh cd nhiau muc tieu khac nhau Nhung chu yeu ngudi ta chap
nhan hai muc tiau ca ban sau:
" - Xdc dinh tinh khai qudt cua van hoc nhdn loai.
- Chicng minh tinh dac thu ciia cdc nin van hoc dan tdc " [2, tr.55]
Trang 26Tic Paul va Virginie ciia Bernardin De Saint Pierre den Song thdc vdi tinh ciia Ho Bieu Chanh Theo Li ludn van hoc so sanh cua Nguyen Van Dan, van hgc so sanh cd cac doi
tugng ca ban sau:
Nghien cuu cdc mdi quan hi true tiip (Nhung anh hudng va vay mugn Ian
nhau giua cac nen van hgc)
Cd hai loai anh hudng: anh hudng ca nhan va anh hudng tap the
" Vi dnh hudng cd nhdn, ta thay trong lich sic van hoc cd nhiiu nha van giit vai
trd, vi tri quan trong ddi vdi van hoc thi gidi Ho gdy ra nhitng dnh hudng nhdt dinh
ddi vdi cdc nha van tren thi gidi nhu Shakespere, Balzac, Tolstoi, " [ 2, tr.62]
" Ve dnh hudng tap thi, ta thay cd nhiiu nin van hoc da di lai ddu an ro net,
dnh hudng nhdt dinh ddi vdi nin van hoc cua thi gidi nhu nin van hoc cua Hy lap co
dai, nin van hoc Phuc hung, nen van hoc co diin Phdp, " [ 2, tr.62]
Noi dung anh hudng the hien qua nhieu phuang dien nhu de tai, chii de, tu
tudng tinh cam, the loai,
Anh hudng dugc the hien d nhieu muc do khac nhau:
"- Anh hudng do nhdn each nha van.
-Anh hudng vi mat ki thudt viit van.
- Su vay muon tu lieu vd chii di.
- Anh hudng vi quan niem.
- Anh hudng bang each dua ra mot khung canh nghe thudt mdi" [ 2, tr.64]
Trong cac muc do anh hudng tren, sir vay mugn tu lieu va chii de cd mot vi tri
dac biet.
" Vay muon chua thi gpi Id dnh hudng bdi viec vay muon mang mot mice do
nhe han No cd thi Id vay muon cdi nay hodc cdi khac, nhung no khong chiphoi toan
bp su nghiep sang tdc cua nha van " [ 2, tr.65]
Tuy nhien, viec phan biet vay mugn vdi viec anh hudng khong cd nghia la datchiing trong moi quan he doi lap nhau Bdi nhung tac gia chi vay mugn nhung gi dugc
xem la dong dieu vdi quan diem ve tu tudng cua minh.
" Di nhin nhdn hit nhitng gid tri dac thu ciia dan tdc, viec nghiin cicu nhitng su
dnh hudng ddi hoi ngudi nghiin cicu phdi dung tu gdc do ciia cdi dnh hudng vd cd cdi
bi dnh hudng Viec nghien cicu nay con phdi duac xuat phdt tic nhung yeu cau xa hoi
thuc ti ciia cdi bi dnh hudng" [2, tr.69]
Nghien cuu nhitng diim tuang dong
Nghien cuu nhung diam giong nhau giua cac nen van hgc dugc sinh ra tu sir
tuang dong ve dieu kien lich su- xa hoi.
Trang 27Tic Paulva Virginie ciia Bernardin De Saint Pierre den Songthdc vdi tinh cuaHo Bieu Chanh
Cac nha nghien cuu cd tu tudng tien bo cho rang: " Van hoc so sanh khong chi
nghiin cicu cdc quan hi van hoc quoc ti true tiip md con phdi di cap cd nhitng quan
diim giong nhau ve loai hinh giita cdc nin van hoc do dac diim lich sic- xa hdi giong
nhau de ra, chic khong phdi Id do su dnh hudng giita chiing vdi nhau " [2, tr.70]
Viec nghian cuu nhung diem tuang dong cung dugc tien hanh tren nhungphuang dien nhu: de tai, chii de, tu tudng tinh cam, nhan vat, Tuy nhien, sir phuc tapnhat trong viec nghien cuu nay la su tuang dong giua cac trao luu va cac trudng phai
van hoc.
Ddi vdi ddi tuang nghien cuu nay pham vi nghien ciiu ciia van hgc so sanh dugc
md rdng ra ca khong gian va thai gian.
Cd hai hien tugng tuang dong:
" Tuang dong lich sic: Id su giong nhau cua cdc trdo luu thudc cdc nin van hoc
ki can nhau nhu trdo luu thai Phuc hung, Cd diin, Anh sang, Lang man, " [ 2,
tr.73-74]
" Tuang dong phi lich sic: Id su giong nhau giita cdc nin van hoc each xa nhau
vi khong gian vd thai gian " [ 2, tr.74]
Nghiin cicu nhitng diim khac biet doc lap
" Ddi tupmg nghien cicu nay cd thi duac tiin hanh khao sat ciing vdi hai doi
tuang tren Vd nd nam trong hai ddi tuang trin Bdi nhitng cdi chung khong thi tdch
biet vdi cdi dac thu md nd phdi dat trong mdi quan hi bien chicng Tuy nhiin, trong
thuc ti nghien cicu, ddi khi cdc nha nghien cicu phdi so sanh hai hien tuang van hoc khac nhau, di minh chicng cho mice dp khac nhau giita chung Qua do, nhitng nha nghiin cicu nhdm khang dinh thim yiu cau ndo do cho viec nghiin cicu ciia minh " [ 2,
tr 77]
Ba ddi tugng nghien cuu tran, chiing ludn bo sung Ian nhau Cu the la doi tugngthu ba se bo sung cho hai doi tugng trudc Chinh dieu nay da lam cho van hgc so sanh
trd thanh bd mdn khoa hgc hoan chinh va huu hieu han.
Pham vi nghien cuu ciia van hgc so sanh:
" Pham vi nghiin cicu cua van hoc so sanh ciing trdi qua mot qua trinh phdt
triin, md rdng vd ticng buac hoan thiin Trudc day, van hoc so sanh chi duac phep so sanh hai hien tuang hodc hai nin van hoc dan tdc khac nhau Sau nay, pham vi nghien
cicu ciia van hoc so sanh duac md rdng ra, vd nhiiu ngudi quan niem doi chiiu cdng
nhiiu nin van hoc thi cdng tot" [ 2, tr 137]
Nhung chu de chinh ciia van hgc so sanh:
Nghiin cicu thi loai van hoc:
GVHD: LeNgoc Thuy 11 SVTH: Nguyen Thi Thu Thuy
Trang 28Tic Paul vd Virginie ciia Bernardin De Saint Pierre den Song thdc vdi tinh cua Ho Bieu Chanh
" Thi loai Id mot hinh thicc biiu hien nghe thudt, cho nen nd di dang thanh mot phuang tien trao ddi quoc ti Nhiim vu cua nha so sdnh Id phdi tim ra su dnh hudng ben ngoai vd nhung yiu td sang tao bin trong, di nhin thay duac y nghia each tan vi
mat thi loai trong qua trinh nghien cicu su hinh thanh vd phdt thin cu thi ciia mot thi
loai ndo do " [ 2, tr 143]
Nghiin cicu di tai, truyin thuyit:
"Nghiin cicu vi di tai, truyin thuyit Id ITnh vuc duac su chii y nhiiu trong van hoc sosdnh Van hoc so sdnh da nghiin cicu nhiiu vi su luu truyin cdc di tai va truyin thuyit Viec nghien cicu nay xuat phdt tic van hod, ton giao, van hoc hay mot su kien
lich sic ndo do " [ 2, tr 145]
Viec nghien cuu de tai va truyan thuyet dugc tien hanh theo hai hudng sau:
" - Xdc dinh ngudn goc vdi tinh chat Id chat lieu sang tdc.
- Xdc dinh su dnh hudng Idn nhau ciia cdc tdc gid " [ 2, tr.146]
Ca hai hudng tren deu nham muc dich la chung minh nhung dong gdp sang taociia cac nha van.
Nghien cicu cdc tu tudng trong van hoc:
" Tu tudng Id mot trong nhitng thanh td quan trong ciia van hoc Nhiim vu ciia
cdc nha nghiin cicu Id xdc dinh ro ngudn goc hodc dnh hudng ciia nhitng tu tudng
trong mot hay nhiiu hien tuang van hoc vd chi ra nhitng y kiin cd nhdn Ykiin cd nhdn nay cd thi Id khang dinh, Id phdt triin tu tudng cu, nhung ciing cd thiphu nhdn
hodc nghi ngd" [ 2, tr 168- 169]
Tu tudng trong van hgc cd the la tu tudng ton giao, tu tudng triet hgc, tu dao due hgc, tu ml hgc nhung cung cd the la nhung dong gdp ciia chinh ban than van hoc.
Vi the, nghien cuu van hgc so sanh trong ITnh vuc nay cd the cd hai hudng:
" - Nghiin cicu dnh hudng dong gdp ciia nha van vao kho tang tu tudng thong
qua cdc tdc phdm van hoc.
- Nghiin cuu dong gdp ciia nha van vao kho tang tu tudng thong qua cdc tdc
phdm van hoc" [ 2, tr 169]
Nghien cicuphong each van hoc:
" Phong each la mot trong nhitng ITnh vuc khd phuc tap ciia li luan van hoc.
Mac du phong each mang dam nhung ddu an cd nhdn, nhung nd van cd nhitng diim
giong nhau Cho nen, nhiim vu cu thi ciia cdc nha so sdnh li luan Id phdi tim ra nhitng
ca sd lam cho tap hap cdcphong each cd nhdn do trd nen giong nhau Dong thai, cdc nha so sdnh li luan can phdi xdc dinh xem cdc phong each do cd quan hi true tiip vdi
nhau vd dnh hudng Idn nhau hay khong" [ 2, tr 174]
Trang 29Tic Paulva Virginie ciia Bernardin De Saint Pierre den Songthdc vdi tinh cua Ho Bieu Chanh Nghien cicu trdo luu, trudngphdi van hoc:
"Nghiin cicu trdo luu, trudng phdi van hoc Id chii di Idn ciia van hoc so sdnh. Diiu nay thi hien su kit hap sdu sac nhdt giita cdi ddn tdc vd cdi quoc ti Vd day cung
Id chii di thuang true cua cdc nha nghiin cicu vi van hoc so sdnh " [ 2, tr 184]
Vdi de tai Tu* Paul vd Virginie ciia Bernardin De Saint Pierre den Song thdc
vdi tinh cua Ho Bieu Chanh, ngudi viit nghien cuu ve de tai, chii de, cot truyen, nhan
vat va nghien cuu cac tu tudng trong van hgc la chii yeu.
1.2 THOfI DAI, NHA VAN BERNARDIN DE SAINT PIERRE
1.2.1 Vai net ve van hoc the ky XVIII
The ky XVIII cua nude Phap la mot the ky chuyen tilp con ggi la the ky Anhsang hay la the ky triet hgc Xa hgi Phap liic bay gid cd sir chuyen bien quan trong
trong nhieu linh vuc nhu chinh tri, kinh te, xa hdi, tu tudng, van hoa,
Vi phuang dien chinh tri
Tinh hinh chinh tri d Phap th6 ky XVIII da cd nhieu thay doi Su thay doi nay
b^t dau tu sir kien vua Louis XIV qua ddi vao nam 1715: " Phu chinh Philipe Orleansnam thuc quyin cai tri dat nude khi Vua Louis con qua tre Tic do uy tin cua vudng triiu ngay cdng suy sup, cuoc song cua phu chinh hu hong vd su bdt luc ciia nha vua Nam 1774 vua Louis XVI noi ngdi vd dua ra nhiiu cdi cdch xa hdi, nhung ong khong
du sice chong lai tang lap quy tdc dac quyin Miia ddng nam 1788 vd ndm 1789 keo dai lam cho mua mang that bdt, ddn chung bdt binh, ddi kho vd phdi ddng gdp nhitng
khodn td, thui ndng ni Di gidi quyit tinh hinh nay, Vua Louis XVI da triiu tap Dai hdi dai biiu dang cap di tham khao y kiin Ddy Id ddu hiiu danh ddu su kit thuc ciia vuang triiu chuyin chi Nhitng cuoc chiin tranh da xay ra, nude Phdp phdi nhudng lai cho nude Anh nhiiu thudc dia Vd nhitng cdi cdch trong thai gian nay khong dua
duac nude Phdp thodt khdi thai ki khiing hodng" [ 4, tr 427- 431]
" Tic nhung mdu thudn giita cdcgiai cap, da lam cho cdng cuoc cdi cdch xa hdi cua Vua Louis gap rat nhiiu trd ngai Quan chung nhdn ddn vd giai cap tu sdn da lien kit vdi nhau di chong lai chi dp chuyen chi Cdc dai biiu ciia dang cap thic ba da tic chdi tham du Hdi nghi dai biiu do nha vua triiu tap Ddy ciing la buac khdi ddu cua cuoc Cdch mang ddn chu tusdn Diin biin Cdch mang tunam 1789 din nam 1793 cd tinh chat triet di vdi khdu hiiu " Tu do, Binh dang, Bdc di" vd" Tuyen ngon nhdn quyin vd ddn quyin" noi tiing" [ 4, tr.432]
GVHD:Le Ngoc Thuy 13 SVTH: Nguyen Thi Thu Thuy
Trang 30Tic Paul vd Virginie ciia Bernardin De Saint Pierre den Song thdc vdi tinh ciia Ho Bieu Chanh
Vi phuang dien kinh ti
Tu nhung thay doi va bat on ve chinh tri da dan den nen kinh te Phap liic baygid gap nhieu khd khan Nhung chinh sach doi mdi ve kinh ta chuathat sir dugc sir ung
ho nhiet tinh tu nhung ngudi dan: " Nin kinh ti Phdp bdy gid dang co gang dua ra
nhitng ddi mdi, nhung gap rat nhiiu khd khan Cdc nha kinh ti dua ra nhitng doi mdi
ca cau cay trong nhung khong duac su ung ho tic nhitng ndng ddn Vi da so nhitng ngudi ndng ddn canh tdc theo phuang thicc truyin thong Ben canh do, cdng nghe a Phdp chua duac hien dai vd dat nhung thanh tuu Idn Con cdng nghiep thi van di luu
thong hang hod vd tiin ti trong noi dia rat khd khan, vi nhung li ludt ciia dia phuang.
Giai cap tu sdn muon ddu tu vao ndng nghiep, thuang mai vd cd cdng nghe nhung
khong thi phdt triin duac dudi chi dp cii" [4, tr.432- 433]
Vi phuang dien xa hdi
Sir phan hoa trong xa hdi Phap d the ky XVIII cung dien ra manh me: " Nude
Phdp liic nay chia thanh ba dang cap gom tang lit, quy tdc vd ddng cap thic ba, md luc luong dicng ddu ddng cap thic ba bdy gid Id tusdn Nhitng ngudi thudc tang lop tiiu tu sdn nhu thay thudc, tiiu thuang, nha giao, song a thanh thi Nhacd trinh dp, ho day
thicc duac gid tri ciia ho Vd ho da trd thanh dai biiu ciia nhdn ddn trong cdc hdi dong
cdch mang Con cdc nha tu sdn Id chu ngan hang, Id nhitng thuang gia gidu cd chong
lai giai cap quy tdc dac quyin dac lai Vi thi tinh chiin ddu ciia giai cap tu sdn thai ki nay rat manh me vd ho con Id nhung dai dien chdn chinh cho dang cap vd la ngudi len
tiing ndi ciia dang cap " [ 4, tr.433]
Vi phuang dien tu tudng
Neu trong the ky XVII cac nha van Phap quan tam nhieu den nhung van de ve tham my, thi sang tha ky XVIII hg da cd nhung thay doi trong tu tudng Do la cac nha
van bat dau quan tam den triet hgc nhieu han " Tinh than triit hoc Id dac diim noi bdt
cua tu tudng Phdp thi ky XVIII Nha triit hoc trong giai doan nay ciing duac hiiu vdi nghia rieng, khong phdi Id mot nha thong thai suy tudng vi thi gidi md Id mot chiin si
chong lai tat cd nhung gi Id phi li Cdc nha triit hoc cung da tim vd khdm phd ra "dnh sang" ciia li tinh Di tic do ho di vao xem xit cdc van di vi chinh tri, xa hdi vd truyin
bd nhung tu tudng tiin bd Bin canh do, ho con quan tdm din nin van hoc chiin ddu
vd chong ddi chi dp cii" [ 4, tr 434- 435]
Vi phuang dien van hod tinh than
Trudc kia khi ma Phap chua tim ra dugc " anh sang" cua tu tudng triet hoc, thi
d dat nude nay chi danh sir an siing cho than hgc Khi triet hgc chiem vi tri quan trgng trong ddi song con ngudi trong giai doan nay, thi da dan den sir thay doi ve van hoa
Trang 31Tic Paul va Virginie ciia Bernardin DeSaint Pierre den Song thdc vdi tinh cua Ho Bieu Chanh tinh than: " Do Id su loai bd thudn tuy vd gian di Chua trdi vi su nhdn thicc mot cdch khoa hoc vi thi gidi vd con ngudi" [ 4, tr.438]
Vi phuang dien van hoc
Tu nhung thay doi ve chinh tri, xa hdi, kinh te\ tu tudng, da tao tien de cho
nhung thay doi ve van hgc Van hoc Phap the ky XVIII vua tiep thu nhung thanh tuu
ciia van hgc the ky XVII, vua cd nhung budc phat trien mdi: " Van hoc thi ky XVIII
bao ham nhitng net ddi lap giua tinh cam vd ly tri, giita suphi phdn vd no luc xay dung, giua ly tri tudng tuang vd su sang suot, giita bong toi va dnh sang Van hoc cd nhiiu su ddi mdi vi noi dung vd hinh thicc, nhung van noi tiip vd phdt triin truyin thong ciia chii nghia Co diin Hai ddng van hoc Idn dan xen suot thi ky nay Id ddng van hoc chinh tri vd ddng van hoc tinh cam " [ 4, tr.439]
" Ddng van hoc chinh tri cd nhitng tdc gid Idn nhu Rousseau, Voltaire, Chinh
ddng van hoc nay da gdp phdn vao cuoc ddu tranh xa hdi Nhitng tdc phdm thudc ddng
van hoc nay da phiphdn chi do phong kiin lac hdu, phai bay nhung bdt cdng xa hdi
vd cuoc song ca cue cua nhdn ddn Cdc nha van len an hi thong ton giao vd nha tha,nhung hit lai ca ngpi cuoc song tu do Vi thi tinh chat chiin ddu cua ddng van hoc nay
thi hien dupe toan bd nhitng tiin bd cua chii nghia duy vdt thi ky XVIII" [4, tr
440-441]
Chu nghia tinh cam xuat hien vao cudi the ky XVIII chii yeu xoay quanh van de
ve hanh phuc ciia con ngudi " Van hoc thi ky nay tuy da cd su doi mdi vd phdt triin,
nhung nd van con bi dnh hudng bdi van hoc cua thi ky trudc Tha ca trong giai doan nay van chua dat nhitng thanh tuu ddng ki, con kich thi chiu dnh hudng bdi kich co diin Tuy nhiin a thi loai kich van cd nhitng ddng gdp cua nhiiu tdc gid nhu Reynard,
Le Sage, Marivaux vd Beaumarchais cho kich thiky XVIII" [ 4, tr.444]
The loai tieu thuyet cung bat dau phat trien trong the ky XVIII, vdi nhieu tac gianhu Rousseau, Laclos, Sade, Diderot, Bernadin de Saint-Pierre,
1.2.2 Cuoc doi va su* nghiep cua Bernardin de Saint Pierre
Bernadin de Saint-Pierre sinh nam 1737, mat nam 1814 Ong vdn la mot ky suxay dung trong quan ddi Hoang gia Ong tham gia nhieu hoat ddng xa hdi tren nhieudia ban khac nhau Sau nhung chuyen vien du sang chau My va vdi nhung hieu biet
sau rong vc ky thuat, dng dugc cu sang dao Malthe d Dja Trung Hai Va sau do, ong
sang Nga vdi tu each la cd van ban canh nu hoang Catherin de nhi Nhung nhung thaigian d day da khong mang lai cho dng nhung ket qua mong muon ve nghe nghiep ViGVHD:Le Ngoc Thuy 15 SVTH: Nguyen Thj Thu Thuy
Trang 32Tic Paul va Virginie ciia Bernardin De Saint Pierre din Song thdc vdi tinh ciia Ho Bieu Chanh
the dng da trd ve Phap, song mot thai gian tai thanh phd cang sinh quan Le Havretrudc khi quyet dinh mot chuyen phieu luu sang dao Maurice tan phia Nam An Do
Duong.
Bernadin de Saint Pierre da luu lai tran dao Maurice ba nam, va nai day dng da
tim thay ngudn cam hung cho sang tac dau tien cua minh Do la tac pham Ky su tren
ddo Phdp quoc Ong con tap hop nhung nhan xet vua la khoa hgc vua la van hgc d mot
mien dat ggi cho ngudi dan Phap thai bay gid nhung chan trdi mdi day hap dan Tuday nhung ngudi trong gidi van hgc cung bat dau chii y den dng va dng da cd the lui
tdi cac phong tiep van nhan d kinh thanh Paris.
Tu khi bat dau budc vao ITnh vuc van hgc, Bernadin de Saint Pierre da mongmuon tao ra vi the, cho dung cho riang minh Ong bat dau the hien bat dong ve y tudng
vdi nhung nha van, nha triet hgc cung thai.
Tu nam 1784 den nam 1788, Bernadin de Saint Pierre xuat ban Tap suu tdm vi
thien nhien, dc benh vuc cho cai thuyet bat bien cua the gidi sinh ddng vat Va day
cung cd the xem la ldi "tuyan chien" vdi cac nha tri6t hgc anh sang, su khang dinh long
tin tuyet ddi vao menh trdi.
Sau khi xuat ban tap Tap suu tdm vi thiin nhiin, dng da cho ra ddi cuon tieu
thuyet Paul vd Virginie Cuon tieu thuyet nay ra ddi da dugc gidi tu si Phap het ldi
khen nggi.
Sau cuoc Cach mang 1789, Bernadin de Saint Pierre van giu dugc vi tri ciia
minh, mac du dng khong tu bd y kien bao thu Cac chinh quyen each mang noi tiep vannhin nhan nhung diem tien bd hiem hoi trong tac pham ciia dng, nhat la ve van de giai
phong nd le.
Nhin chung sir nghiep sang tac ciia Bernadin de Saint Pierre khong nhieu, nhungdng cd nhung tac pham danh dau dugc budc chuyen minh trong van hgc Phap trudc
khi sang the ky XIX.
1.3 THOfI DAI, NHA VAN HO BIEU CHANH
1.3.1 Tinh hinh van hoc Nam bo nu*a dau the ky XX
Dau the ky XX, van hoa phuang Tay da du nhap 6 at vao Viet Nam Tu do nenvan hoa Viet Nam da chuyen dan sang nen van hoa hien dai chiu sir anh hudng ciia van
hoa phuang Tay.
Trang 33Tic Paul vd Virginie cua Bernardin De Saint Pierre den Song thdc vdi tinh ciia Ho Bieu Chanh
Trong giai doan nay, Xa hdi Viet Nam con cd nhung thay doi ve trong cac ITnh
vuc khac nhu giao due, bao chi, van hgc nghe thuat,
Tinh hinh giao due cd sir thay doi rat Idn Tieng Phap dugc su dung ph6 bientrong nha trudng Phap xay dung nhieu trudng hgc nhung chu yeu la dao tao tay sai.Hoat ddng bao chi phat trien trong pham vi ca nude va cd nhieu ddng gdp dang ke,nhieu td bao nhu Luc tinh tan van, Phu nu tan van, Ddng Phap thai bao, Vai trd ciiabao chi trong giai doan nay la rat quan trgng Bao chi khong chi la cdng cu de thongbao tin tuc, tuyan truyen menh lenh ma con la nai cdng bo, dang tai cac tac pham vanchuang Bao chi con la phuang tien dac biet cho cdng chiing hgc tap chu Quoc ngu
Nen van hoa Viet Nam thay doi da tao tien de cho van hgc cd nhung thay doi va
Phach,
Nghe thuat san khau cung cd nhung hinh thuc mdi nhu kich, cai luang Trong
do, kich ra ddi do sir tiep xiic vdi van hoa phuang Tay.
Dau the ky XX, cdng tac bien khao, nghian cuu pha binh van hgc phat trienmanh Nhung hoat ddng dich thuat cung phat trien manh, dac biet la viec phong tac tacpham tu van hgc nude ngoai ma chu yeu la van hgc phuang Tay dugc chii y trong thai
1.3.2 Cuoc doi va sy nghiep cua Ho Bieu Chanh 1 T Hll V1 E.N
Ho Bieu Chanh ten that la Ho Van Trung, hieu la Thu Tian, tu la Bieu Chanh.Ong sinh ngay 01 thang 10 nam 1885 tai lang Binh Thanh, Go Cdng ( nay thuoc tinhTien Giang) Liic con nhd dng dugc hgc chu Han, nam 13 tuoi dng bat dau di hgc chuQuoc ngu va chu Phap Sau do, dng thi dau hgc bong vao hgc tai trudng trung hgc d
My Tho Cudi nam 1905, dng thi do bang Thanh Chung.
Tu nam 1906 den nam 1941, dng lam viec lian tuc cho phap va giu nhieu chuc
Trang 34Tic Paul va Virginie ciia Bernardin De Saint Pierre den Song thdc vdi tinh cua Ho Bieu Chanh
Ong mat ngay 04 thang 11 nam 1958 tai Phii Nhuan.
Ngoai vai trd la mot quan chuc, Ho Bieu Chanh con la mot nha van, nha tha,nha bao, nha bian kich, nha khao cuu,
Theo Nguyen Khue trong Chan dung Ho Biiu Chanh, sir nghiep van chuang
cua Hd Bieu Chanh dugc chia thanh nam giai doan:
Giai doan thu nhat: Tap sir viet van, lam tha ( 1907- 1917).
Trong ky uc " Ddi toi vd van nghe", Ho Bieu Chanh cho biet de hudng ling
phong trao Quoc gia phuc hung do mot so nha nho d Nam ky khdi xudng, dng da viet
bao de bay td y kien ciia minh Va sau do dng da bat tay vao dich truyen Tau, ngoai ra
dng con lam tha Quoc ngu Cung trong thai gian nay, dng da viet tac pham U tinh luc.
Day la tieu thuyet dugc viet bang the luc bat Sau do dng da dgc dugc nhung tac pham
van xudi nhu truyin Thay Lazard Phiin, Hoang To Anh ham oan, To 7am, nhung tac
pham nay cung da anh hudng den nhung sang tac cua dng ve sau.
Nam 1912 dng xuong Ca Mau lam viec va tai day dng da cho ra ddi cuon tieu
thuyet Ai lam duac Tu nam 1913 den nam 1922, dng tam dung viec viet tieu thuyet vi
cong viec be bdn Tuy nhian trong thai gian nay dng van khong ngung hgc tap, docnhieu sach luan li de tu dudng tam hdn Dong thai dng cung cham luyen thi ca, ngam,
phii, bieu, chieu, tudng,
Tu nam 1916 den nam 1917, dng con thii sue vdi the loai kjch, dng da cho da
cho ra ddi vd Vi nghia quen nha va cho trinh dian d Long Xuyan.
Nhung sang tac cua Hd Bieu Chanh trong giai doan nay chi la nhung budc thu nghiem dau tien trong qua trinh tap sir viet van va lam tha.
Giai doan thu hai: Viet bao ( 1918- 1925)
Nam 1918 Hd Bieu Chanh hop tac cung vdi mot so tac gia xuat ban td Dai Viet tap chi d Long Xuyen, sau do ddi ve Gia Dinh Tu nam 1917 den nam 1925, dng viet bao cho Quoc ngu diin ddn, Cdng luan bao, Ddng Phdp thai bao Sau mot thai gian
ngung viet tieu thuyet, nam 1922 dng tiep tuc viet tieu thuyit trd lai, cac tac pham Ian
lugt ra ddi nhu Chua tdu kirn quy, Cay dang miii ddi, Tinh mong, Mot chit tinh, Nam
cue tinh luy, Ve hai kich, dng cd cac tac pham nhu Tinh anh em va Toai chi binh sanh Tu nam 1925 Hd Bieu Chanh budc ra khdi lang bao va chi chuyan viet ve tieu
thuyat.
Giai doan thu ba: Chuyen viet ve tieu thuyet ( 1925- 1941).
Trong khoang thai gian tu nam 1925 den nam 1941 Ho Bieu Chanh viet dugc
34 cuon tieu thuyet, tir cuon Nhdn tinh dm lanh den cuon Cu kinh.
Trang 35Tic Paul va Virginie cua Bernardin De Saint Pierre din Song thdc vdi tinh cua Ho Bieu Chdnh
Giai doan thu tu: Lam bao va bian khao ( 1942- 1952)
Tu nam 1942 den nam 1944, Ho Bieu Chanh diing ra xuat ban cho hai td bao
Nam ky tudn bdo va Dai Viet tap chi Trong giai doan nay, dng cung viet kha nhieu vd
hat bdi, cai luang va may tap ky ve cudc ddi cua dng Tuy nhien hoat ddng van nghe
ciia dng trong giai doan nay thien ve khao cuu nhieu han.
Giai doan thu nam: Lai viet tieu thuyet ( 1952- 1958).
Nam 1952 ndi len phong trao dgc tieu thuyet Ho Bieu Chanh, nhieu ngudi da tim mua tieu thuyet ciia dng Nam 1953 dng tiep tuc viet tieu thuyet de phuc vu cho doc gia Nam 1954 dng rdi Go Cdng len Sai Gdn, d day dng dugc cac nha xuat ban,
cac nha bao yau cau sang tac nhieu han dc phuc vu nhu cau ciia ddc gia.
Chi trong khoang thai gian tu nam 1953 den nam 1958, dng viet tdi 24 cuon tieu thuyet ke ca nhung cuon dng dang viet dd dang.
Su nghiep sang tac ciia Ho Bieu Chanh da de lai cho ddi 64 quyen tieu thuyet Day la ddng gdp to Idn cua dng ddi vdi nen van hgc nude nha Dac biet la nhung cuon tieu thuyet ra ddi trong khoang thai gian tu nam 1912 den nam 1932, dugc xem la cd dong gdp quan trgng cho viec hinh thanh nen tieu thuyet Viet Nam hien dai.
Su nghiep phong tdc cua Hd Biiu Chdnh
Hinh thuc phong tac cd the hieu nhu sau: " Phong tdc Id chi giit cot truyin hay mot phdn cot truyin, con cdu chuyin hoan canh tdm ly, tu tudng, hanh ddng cua nhdn vdt, ldi van, diu do tdc gid sang tdc ra nhdn viec nghe cdu chuyen cua ngudi, nghi
din cdu chuyin ciia minh " [10;tr.383]
Trong toan bd sir nghiep sang tac ciia Ho Bieu Chanh thi so lugng tac pham phong tac chiem so lugng kha nhieu Toan bd tieu thuyet cua dng cd 64 quyen thi trong
do cd 11 quyen dugc phong tac tu tieu thuyet Phap va mot quyen phong tac tu tieu
thuyet Nga Trong quyen Chdn dung Ho Biiu Chdnh, Nguyen Khue cung da liet ke ra
nhung tac pham phong tac ciia Hd Bieu Chanh:
"Chua tdu Kim Quy tu Le comte de Monte Cristo (Alexandre Dumas)
Cay dang mui ddi- Sans famille (Hector Malot)
Chut phdn linh dinh- Enfamille (Hector Malot)
Thay thong ngon - Les amours d'Esteve (Andre Theuriet)
Ngon cd gid dua- Les miserables (Victor Hugo)
Ke lam ngudi chiu- Les deuxgosses (Pierre Decourcelle)
Vi nghia vi tinh - Fanfan et Claudinet (Pierre Decourcelle)
Cha con nghia ndng - Le calvaire (Octave Mirbeau)
GVHD: Le Ngoc Thuy 19 SVTH: Nguyen Thi Thu Thuy
Trang 36Tic Paul va Virginie cua Bernardin De Saint Pierre din Song thdc vdi tinh cua Ho Bieu Chdnh
O theo thai- Topaze (Marcel Pagnol)
Ong Cu- L Aristo
Dod hoa tan — Le Rosaire
Ngudi that chi - Crime et Chdtiment" [7, tr 143]
Vdi so lugng tac pham phdng tac nhieu nhu tha cho ta thay Ho Bieu Chanh da
cd sir anh hudng va tiep thu van hgc nude ngoai, ma chii yeu la van hgc Phap
Tuy nhien so lugng tac pham phdng tac dugc liet ka ra chi mang tinh chat latuong doi Ngoai viec phdng tac tieu thuyet nude ngoai, Ho Bieu Chanh con phdng tac
tha loai kich sang the loai truyen tha Dd la truyen tha Vdy mdi phdi dugc phdng tac tu
vd kich La xit cua Pie- Coocnay.
Hd Bieu Chanh cung tung ndi ve each vay muon truyen nude ngoai cua minh:
" Doc tiiu thuyit hay tudng hatPhdp van ma toi cam thi toi lay chd cam do ma
lam di, rdi phdng theo it nhiiu hodc lay do md sang tdc mot tdc phdm hoan toan Viet nam Tuy toi ndi phdng theo ky thiit chi lay daiy md thdi, md cd khi toi con lat nguac tai daiy, lam cho cot truyin trdi hdn tdm ly, khac xa vdi truyin Phdp" [13, tr.82]
Trong quyen Tiiu thuyit Nam bd cudi thi ky XIX ddu thi ky XX cd bai viet ciia
Ha Thanh Van Tinh hinh nghiin cicu tiiu thuyit chu Quoc ngu Nam bd cudi thi ky XIX
ddu thi ky XX Trong bai viet nay, tac gia da dua ra nhan dinh ve loi viet tieu thuyet
ciia Hd Bieu Chanh: " Ho Biiu Chdnh la mot tiiu thuyit gia chiu dnh hudng loi viit
tiiu thuyit theo phong cdch cd diin ciia van hoc Phdp thi ky XIX, cdng vdi tdm hdn nha Nho trong dao due Cdi dac sac ciia tiiu thuyit Ho Biiu Chdnh Id d chd tdc gid ki cho chung ta nghe mot truyin nhiiu ly thu bang mot thic ngon ngit dai chiing" [ 1, tr.
41-42]
Qua nhan dinh nay, ta hieu phan nao ve loi viet tieu thuyet, gia tri ciia tac phamphong tac va cdng lao ciia dng Du Ho Bieu Chanh anh hudng tu ldi viet tieu thuyet
ciia Phap, nhung ndi dung ciia cac tac pham vSn dap ung dugc nhu cau ciia dgc gia
Cac tac pham phdng tac ciia Ho Bieu Chanh ludn phu hgp vdi hoan canh VietNam, phu hgp vdi dao due, van hoa ciia dan tdc Viet Nam Va nhung tac pham phdngtac do da dugc Viet Nam hoa hoan toan Cac tac pham phdng tac ciia Hd Bieu Chanh ludn dat den chd tai tinh va kheo leo, khien cho ddc gia ludn cam thay thu vi vdi tac
pham phdng tac: " Tic ay, toi cd y tim nhitng tiiu thuyit cuaHo Biiu Chdnh di md doc Ndo la Nhan tinh dm lanh, Ngon cd gid dua, Chua tdu Kim Quy v.v Toi doc chung nd trudc khi biit doc tiiu thuyit Phdp Toi tin do la nhitng tiiu thuyit, ma chinh Ho Biiu Chdnh dat ra, tao cot chuyin, tao nhdn vdt vd long vao khung canh hoan toan Viet Nam ( ) Din chicng doc dupe tiiu thuyit Phdp ndo la ciia Victor Hugo, ciia Balzac,
Trang 37Tic Paul va Virginie cua Bernardin De Saint Pierre den Song thdc vdi tinh ciia Ho Bieu Chdnh
ciia Zola, Hector Malot, Andre Theuriet thi tdi lai tinh mong idn thic hai Te ra nhitng
di tdi ciia cdc tiiu thuyit Hd Biiu Chdnh chi Id nhitng di tdi ciia cdc tiiu thuyit trie danh nude Phdp, md Hd Biiu Chdnh da doc rdi Khong phdi Ho Biiu Chdnh dich thudt md Hd Biiu Chdnh lai phdng tdc ( ) Mac du luc ay minh biit rang nhitng nguyin tdc ciia ( ) hay han nhitng ban dich ciia Ho Biiu Chdnh, nhitng phdng tdc ciia
Hd Biiu Chdnh Nhung md doc nhung nguyin tdc kia, tdi khong cd thu vi bang doc Ho
Biiu Chdnh" [ 16, tr.32]
Qua y kien nhan xet ciia Ho Huu Tudng, khi dng tiep xiic vdi cac tieu thuyetphong tac cua Ho Biau Chanh, da chung minh dugc nhung gia tri, nhung dieu thu viciia cac tac pham phdng tac Y kien nay da danh gia cao ve kha nang phdng tac tieu
thuyet cua Hd Bieu Chanh Chinh sir kheo leo ciia dng viec phdng tac tac pham, nandoc gia tin rang nhung tac pham phdng tac la nhung tac pham do dng tir viet ra chii
khong chiu anh hudng tu cac tac pham khac.
Vdi so lugng tac pham phdng tac cua Ho Bieu Chanh dugc Nguyen Khue liet ka
ra, da cho thay kha nang tiep thu va anh hudng cua Ho Bieu Chanh tu van hgc Phap larat Idn Va van hgc phuang Tay, nhat la van hgc Phap giu vai trd kha quan trgng trong
sir nghiep sang tac cua Ho Bieu Chanh.
Trang 38Tic Paul vd Virginie cua Bernardin De Saint Pierre din Song thdc vdi tinh cua Ho Bieu Chdnh
CHlTONG 2
SIT TlTONG DONG GIlTA HAI TAC PHAM
PAUL VA VIRGININE VA SONG THAC VOI TINH
2.1 TlTONG DONG VE DE TAI
2.1.1 Tom tat noi dung 2 tac pham
Tac pham Paul vd Virginie
Paul va Virginie la tieu thuyet viet ve moi tinh cua hai ban tre Paul va Virginietran mot hdn dao cua An Do Duong Cau chuyen dugc bat dau nhu sau:
Vao nam 1726, mot ngudi tre tu6i ten la De la Tour, tuy thudc mot gia dinh giau
cd, nhung lai rat ngheo den sinh song d day vdi ngudi vg tre Ngudi nay khong hieu vi
ly do gi bi gia dinh choi bd khong giiip do, uqu rat buon va chi mot thai gian sau da tu
tran de lai ngudi vg tre dang mang thai dua con dau long Ba De la Tour va ngudi haugai da den lien rut ve nai hoang vang nay, va d chinh nai day, nai cd hai tup leu hoangnay, ba da gap dugc ba Macgarit, mot nan nhan khac cua dinh menh Ba nay bi mot ga
quy tdc lira gat Hai ngudi phu nu nay gap nhau trong canh kh6 va hg da trd thanh doiban than thiet Vdi thai gian tinh cam ngay cang gia tang ciia hg chi cd the so sanh vdi
sir quyen luyen ngay cang sau dam giua hai dua con cua hg: Paul va Virginie Dugcsong gan nhau va dugc nudi duang nhu hai anh em, cap thieu nien nay khi Idn lan thayrang hg khong can gi hon la niem vui dugc song ben nhau Roi vao diing liic Virginie
cam thay biet yeu thi vi Thong Doc ciia hdn dao, dng De la Bourdonnais cho biet la
dng nhan dugc mot la tha cua mot ba cd da gia ciia ba De la Tour, vi thay minh gan dat
xa trdi nan muon chau gai minh la Virginie ve d vdi minh Ong Thong Doc co thuyetphuc Virginie nan di trong liic nang thoai thac Tuy nang khong muon rdi xa Paul vagia dinh, nhung dng Thong Doc va dng cha sd cd mot anh hudng qua Idn khianVirginie danh phai chiu ve Phap Vao liic do ngudi ta sg Paul phat dien, phat cuonglen Sau khi ngudi yau di roi, chang buon ba trd lai tat ca nhung nai chon hai ngudi
thuang gap nhau, nhat la dudi nhung goc dua dugc trong ngay hg mdi chao ddi va van
dugc hg coi nhu bieu tugng cho moi tinh cua hg Thatir Virginie gui ve cho thay nangcang ngay cang gap nhieu dieu khd khan Va Virginie cho biet nang khong con chiudung noi, da cai va vdi ba cd va da bi batu bd khong cho hudng gia tai Nang han hoan
Trang 39Tic Paul vd Virginie cua Bernardin De Saint Pierre den Song thdc vdi tinh cua Ho Bieu Chdnh
bao tin se trd lai dao Paul sung sudng den gan phat dian, chang ra bd bien chd ddn con
tau se mang tra tinh yeu vg cho minh Dinh menh trd treu thay, vao liic tau gan ve tdi
ban, mot con giong bao Idn bong noi lan Bien ddng du ddi, gid rit xe trdi lam trai tim nhung ngudi dang chd dgi ua mau Va roi tam tham kich da xay ra, vi con tau da chimnghim Virginie da bi song nhan chim ngay trudc mat nhung ngudi dang rdng vdng taytudng da nam bat dugc bong hanh phuc Ke den day dng gia phuc hau da khong camdugc nude mat khi cho biet ket thuc bi tham cua hai gia dinh hien hoa dao due do: Paul
vi khong chiu ndi niem dau nan mot thai gian sau da binh va chet theo Virginie - motthai gian ngan sau cai chat ciia Paul hai ba me ciing theo nhau qua ddi.
Tac pham Song thdc vdi tinh
Neu Paul vd Virginie la tiau thuyat viet ve moi tinh cua hai ban tre Paul va
Virginie tran mot hdn dao ciia An Dd Duong, thi Song thdc vdi tinh la cau chuyen xoay
quanh mdi tinh ciia Xuan Son va Thu Thuy tran hdn dao Phii Quoc.
Vi tinh canh dau buon nen ngudi phu nu ten La da cung vdi ngudi chii tan HaiCudng rdi Sai Gdn ra dao Phii Quoc sinh song Cd Le von la con cua mot nha binh dan
d Sai Gdn Cd yeu mot anh con nha giau d Cau Kho lam trong mot sd Idn cua nha
nude Sau nhung thai gian gan gui nhau, cd Le da mang thai Va thai gian nay thingudi yeu cua cd ciing da di cudi vg Cd bi gia dinh danh du6i khong cho d Dugc su
giup do ciia chii Hai Cudng, cd La cung vdi chii ra dao sinh song Cd da sinh mot dua
con trai va dat ten la Xuan Son Mot horn cd mot ngudi tir dat lien ra dao vdi y dinhban dau la tim chua de di tu Ngudi nay ten la Thian Huang, cd ra dao cung vdi motngudi chau gai, khi do cd cung dang mang thai Cd Thian Huong la mot ngudi co hocthuc Trong thai gian di hgc d Sai Gdn, cd da quen vdi anh sinh vian con nha quan dNhat Tao va hai ngudi hiia hen tram nam song thac vdi nhau Nhung hai ban gia dinhkhong dong y nan hg da dat nhau lan Nam Vang sinh song Hai ngudi d vdi nhau dugc
hon mot nam, thi ngudi chong benh va chet Vi the cd rat buon, nan cd mdi ra dao de
tim cho de tu Sau khi dugc tiep chuyen vdi cd Le va Hai Cudng, cd Thien Huangcung vdi diia chau gai da quyet dinh d lai dao nay sinh song ma khong di tu Cd da nhd
Hai Cudng cat nha The la mot ngdi nha ciia cd Thien Huong dugc cat sat vdi nha ciia
cd La Tinh cam ciia hai gia dinh that la than thiet vdi nhau Khong bao lau, Cd thien
Huang cung da sinh mot be gai, dat tan la Thu Thuy Tinh cam cua hai gia dinh cang
gan bd nhau han, khi hai diia tre ludn gan gui nhau va khong liic nao xa nhau dugc
Nhd su cham chi ciia chii Hai cudng va Diep nan gia dinh cung cd thu nhap Cang Idntinh cam cua Xuan San va Thu Thuy cang ben chat ban nhau Va hai ba me cung cd ydinh sau nay cho hai ngudi ket nghia vg chong Hai gia dinh da sinh song tren hdn dao