Khóa luận tốt nghiệp văn học thế giới nhân vật trong tiểu thuyết hồ biểu chánh

Muc dich yeu cau Trudc het, ngudi viet chi ra dugc mot so dac diem ve the gidi nhan vat trongtieu thuyet Ho Bieu Chanh Tiep theo, ngudi viet tim ra mot so phuong thuc nghe thuat dugc sir

TRCtfNG Dfll HOC VO TRtfGfNG TOflN

KHOA KHOA HOC CO BAN

KHOA LUAN TOT NGHIEP

CHUYEN NGANH VAN HOC

THE GlCfl NHAN VAT TRONG TIEU THUYET HO BIEU CHANH

Giang vien hiring dan:

NGUYEN THI MY NHUNG

The giai nhan vat trong tieu thuyet Ho Bieu Chdnh

LOI CAM ON

Nho vao sir day do tan tinh cua cac thay co truong Dai hoc V6 Truong Toan,Khoa khoa hoc co ban trong suot bon nam hoc qua, dac biet la sir hirong dan chudao ciia co Nguyen Thi My Nhung va cung voi sir tim toi, co gang, no lire ciia ban

than, toi da hoan thanh dugc de tai The giai nhan vat trong tieu thuyet Ho Bieu

Chanh.

Toi xin gui den cac thay co truong Dai hoc V6 Truong Toan, Khoa khoa hoc

co ban, dac biet la co Nguyen Thi My Nhung - Nguoi huong dan toi trong suot quatrinh hoan thanh khoa luan tot nghiep loi cam on chan thanh va sau sac

Hau Giang, ngay 11 thang.( nam 2012

Nguoi viet

Ngo Dieu Thanh

The giai nhan vat trong tieu thuyet Ho Bieu Chdnh

LOI CAM DOAN

Toi xin cam doan rang luan van nay la do chinh toi thirc hien, cac so lieu thuthap va ket qua phan tich trong luan van la trung thirc, khong trung voi bat cu de tainghien cuu khoa hoc nao

Sinh vien thirc hien

(Ky va ghi ro ho ten)

Ngo Dieu Thanh

The giai nhan vat trong tieu thuyet Ho Bieu Chdnh

PHIEU DANH GIA LUAN VAN TOT NGHIEP

(Giang vien hw&ng dan)

1 giAngvienhu'6ngdAn:

2 SINH VIEN THU'C HIEN:

3. TEN DE TAI:

NHAN XET CUA GIANG VIEN HUONG DAN

1 Danh gia chung qua trinh lam luan van tot nghiep:

1.1 Chuyen can:

1.2 Thai do:

1.3 Khac:

2 Danh gia luan van:

2.1 Dat van de (theo 5 buoc):

2.2 Noi dung chinh:

The giai nhan vat trong tieu thuyet Ho Bieu Chcinh

2.3 Chu thich, thu muc:

2.4 Hinh thirc trinh bay:

2.4.1 Dung lugng (trang):

2.4.2 Khuon kho:

2.4.3 In an:

2.4.4 Trinh bay:

2.4.5 Chinh ta, ngu phap:

3 Danh gia, xep loai:

The giai nhan vat trong tieu thuyet Ho Bieu Chanh

TOM TAT LUAN VAN

MO DAU

1 Li do chon de tai

De hieu sau sac hon ve the gidi nhan vat trong tac pham cua Ho Bieu Chanhtoi quyet dinh chon nghien cuu ve the gidi nhan vat trong tieu thuyet cua ong.Nghien cuu de tai nay de tim hieu ban chat cua tirng nhan vat trong tac pham, hieu

ro hon ve con nguoi Nam Bo va xa hoi luc bay gid

2 Lich sir van de

Qua trinh nghien cuu the gidi nhan vat trong tieu thuyet Ho Bieu Chanh cuacac nha nghien cuu qua nhieu giai doan khac nhau cho den nay so lugng phong phu,

cac nhan vat ciia Ho Bieu Chanh van la diem noi bac so vdi cac nha van khac bdi

ong la ngudi gdp phan lam cho tieu thuyet Nam Bo phat trien rue ro nhat Khongnhung noi dung hay, gan gui, cd thirc ma con mang gia tri dao due sau sac ma tacgia da the hien qua tinh each, ngdn ngu, hanh dong cua mdi loai nhan vat trong tacpham ciia minh Cac kieu nhan vat nay dugc nhin d cac gdc do khac nhau va day lamot trong nhung thanh cdng ciia Ho Bieu Chanh

3 Muc dich yeu cau

Trudc het, ngudi viet chi ra dugc mot so dac diem ve the gidi nhan vat trongtieu thuyet Ho Bieu Chanh

Tiep theo, ngudi viet tim ra mot so phuong thuc nghe thuat dugc sir dung dexay dung nhan vat, tir do di den khang dinh dong gdp ciia Ho Bieu Chanh trongchang dau cua qua trinh hien dai hda tieu thuyet Viet Nam dau the ki XX

4 Pham vi nghien cuu

Ddi tugng khao sat ciia luan van bao gdm mot so tieu thuyet ciia Ho Bieu Chanh.Luan van tap trung vao 3 van de chinh: mot la neu mot so van de ve tac gia va liluan ve tieu thuyet; hai la xac dinh, phan loai va md ta the gidi nhan vat trong tieuthuyet Ho Bieu Chanh; ba la tim hieu nghe thuat xay dung nhan vat trong tieuthuyet Ho Bieu Chanh

The giai nhan vat trong tieu thuyet Ho Bieu Chanh

5 Phirong phap nghien ciru

Trong qua trinh nghien cuu ve the gidi nhan vat trong tieu thuyet cua Ho BieuChanh, toi cd phdi hop su dung cac phuong phap nhu: phuong phap nghien cuu hethong, phuong phap phan tich- tdng hop, phuong phap khao sat, thong ke, vaphuong phap khai quat Cac phuong phap tren dugc su dung trong qua trinh phantich cac yeu to can tim trong tac pham van hoc de lam ro ve the gidi nhan vat trongtieu thuyet

CHUONG1:

LY LUAN VE TIEU THUYET VA NHAN VAT TIEU THUYET

1.1 Vai net ve nha van Ho Bieu Chanh

1.1.1 Cuoc doi

Ho Bieu Chanh ten that la Nguyen Van Trung, tu la Bieu Chanh, hieu ThuTien Ong sinh ngay 1 thang 10 nam 1885 tai lang Binh Thanh, Go Cong, TienGiang

Ho Van Trung sang tac van chuong vdi cac but danh: Ho Van Trung, Ho BieuChanh Tir nam 1906 -1946, ong ra lam viec nha nude, vdi nhieu chiic vu khacnhau, cdng tac nhieu noi tren vung dat Nam Bo

Ho Bieu Chanh mat ngay 4 thang 11 nam 1958, tai biet thu d Phu Nhuan,hudng tho 73 tudi

1.1.2 Su* nghiep sang tac

Ho Bieu Chanh gdp cho nen van hoc nude nha so lugng tac pham phong phu

va do so, cd khoang 64 tieu thuyet trong do cd 11 tieu thuyet dugc phdng tac tir cactac pham nude ngoai, 12 tap truyen ngan va truyen ke, 12 vd hai kjch va ca kich, 5tap tho va truyen tho, 2 tac pham dich, 8 tap ky, 28 tap khao cuu va phe binh, ngoai

ra con cd mot so dien thuyet va khao luan

Ho Bieu Chanh la nha van song bao trum ca giai doan ciia lich su van hoc mdiViet Nam Cac sang tac cua ong cung trai dai cac giai doan: giai doan 1862 -1913;giai doan 1913- 1932; giai doan 1932 - 1945; giai doan 1945 -1954

The gidi nhdn vdt trong tieu thuyet Ho Bieu Chanh

1.2 Khai niem ve tieu thuyet va mot so dac diem ve nhan vat tieu thuyet

1.2.1 Khai niem tieu thuyet

Cd nhieu y kien khac nhau ve van de khai niem tieu thuyet, cac nha nghiencuu di trudc nhu: Phan Cu De, Pham Quynh dua ra khai niem ve tieu thuyet hay

trong cudn // luan van hoc ciia Phuong Luu, Tir dien thuat ngit van hoc ciia nhdm

nhieu tac gia cung cd dua ra khai niem tieu thuyet Tir nhung nghien cuu cd san ciiacac nha nghien cuu tien phong, ngudi viet rut ra dugc khai niem tieu thuyet theo

quan niem ciia minh " Tieu thuyet la mot loai hinh van hoc duac trinh bay qua tac

pham tir su ca Ian co khd ndng phdn dnh hien thuc dai song trdi qua cdc chdng duang Tich sir, nhdm phdn dnh nhung mat tieu cue ciia xa hoi ve phong tuc, tap quan, dao due xa hoi, Tieu thuyet mang ban chat tdng hop, co khd ndng dung nap cdc hinh thai nhdn thuc Dong thai ca ngai cdc mat tich cue tren moi linh vuc, lam tai hien lai hire tranh cuoc song mang tinh da dang va phong phu "

1.2.2 Nhan vat tieu thuyet

Cung tir nhieu y kien ve nhan vat tieu thuyet trong cac cdng trinh nghien

cuu, ngudi viet cung xin dua ra nhan dinh ciia minh ve nhan vat tieu thuyet kt Vdy nhdn vdt tieu thuyet la nhung con nguai duac xay dung tir nguyen mdu cua dai sang, tirng nem trdi moi tac dong cua cuoc song Nhdn vdt tieu thuyet cung la phuang tien de nha van truyen tai nhung van de hien thuc den doc gia Nhdn vdt tieu thuyet ton tai trong suot tac phdm thong qua mieu ta sinh dong, chinh xdc, cu the tirng hire thang tram cua so phdn cua nhdn vdt tieu thuyet Nhdn vdt tieu thuyet dong vai tro quan trong trong qua trinh sang tao tieu thuyet, truyen tai quan niem thdm ml, qiiy ludt cuoc song cua tac gia Dong thai nhdn vdt tieu thuyet ciing chinh

la phuang tien khai quat len tinh each, so phdn con nguai, quan niem dao li ma cdc nha tieu thuyet de cap trong tac phdm "

CHUONG 2

CAC KIEU NHAN VAT TRONG TIEU THUYET HO BIEU CHANH

2.1 Nhan vat nhin theo goc do tang lop xa hoi

2.1.1 Thuong luu

Gidi thugng luu bao gdm quan chuc, phu hao, d ndng thdn va thanh thi Ddisong ciia ho giau sang, an mac dep, cd tien va quyen lire trong tay Ho khong can

The gidi nhdn vdt trong tieu thuyet Ho Bieu Chanh

phai lo com ao gao tien thudng hang, khong sg ddi rach Gidi thugng luu cd nhung

ngudi song trong sach, biet yeu thuong giup do ngudi khac nhung cung cd nhung

ngudi chi biet lgi ich ciia ban than, tieu xai ldn Trong nha cd ngudi hau ha, cd bephai ngoai xa hoi, Tuy nhien vdi moi nhan vat cd mot each song, quan niem hoan

toan khac nhau: ba Phu trong Ai lam duac, ba phii Khanh Long trong Tien bgc bgc

tien, ong huyen Khoan trong Tai toi, hoi dong Dat trong Chut phdn link dinh, ba hoi

dong Nhan trong Cay dang mui dai, Hai Kiem trong Nhung dieu nghe thay, ba ca Kim trong Tgitoi,

Tang ldp thugng luu trong tieu thuyet Ho Bieu Chanh sdng cuoc sdng giausang sung sudng tren nhung cue nhoc ciia con nha ngheo Tang ldp thugng luu anmac sang trong, tieu xai ldn nhung cung cd mot so ngudi sdng it ki chi bi£t hudnglgi rieng minh, ra dudng ngdi xe hoi, trong nha cd tien mudn

2.1.2 Trung luu

Bao gdm chuc sac trong lang xa d ndng thdn: Huong su Cu trong Con nha

ngheo, huong su Sac trong Thay thong ngon, huong hao Hoi trong Cha con nghia

ndng, huong giao Rang trong Con nha ngheo, Trung luu thanh thj nhu nhung

vien chiic, tri thuc tre: thay thong Tran Van Phong trong Thay thong ngon, thay kyNhu Binh trong Bo va, doc to Mien Vinh trong Chut phdn link dinh, ddc to VTnh Xuan trong Tan phong nir si, dng phan Them trong Thiet gia gia thiet, bac vat Trgng Quy trong Me ghe con ghe, bac vat Chau Tat Dat trong Na tinh, Cuoc sdng

ciia ho on dinh, cd quyen lgi trong xa hoi tuy nhien tuy thudc vao tinh each tungnhan vat dan den quan niem sdng khac nhau

2.1.3 Binh dan

Tang ldp nay chiem so lugng ldn trong cac tac pham cua Hd Bieu Chanh, ho

bi bde lot nang ne ve kinh te, quanh nam vat va nhung khong thoat khdi ddi ngheo

Nhung ngudi ndng dan ngheo: Tran Van Siiu trong Cha con nghia ndng, Cai tuanBudi trong Con nha ngheo, Le Van Do trong Ngon co gio dua, ta di§n Cu trong

Con nha ngheo, la nhung ndng dan bi bde lot, ho can cu sieng nang nhung mang

so phan bat hanh, thap cd be hong trong xa hoi

Hay nhung ngudi sdng bang nhieu nghe khac nhau nhu thg thuyeYi, mua ban,

sop pho lam cdng, Gang trong Bo va, ba Sau trong Chiitphdn link dinh, hai Ty trong Ta hong vuang van Chuc trong Nhung dieu nghe thay, Ngoai ra con cd

The gidi nhdn vdt trong tieu thuyet Ho Bieu Chanh

thanh phan bat hao: Tu lien, Tu Cu trong Vi nghia vi tinh, Hai Ro, Hai Thinh trong

Chiitphdn Tinh dinh,

2.2 Nhan vat nhin theo goc do tinh chat, the loai

2.2.1 Nhan vat chinh dien

Nhan vat chinh dien gan lien vdi pham chat tot, luong thien: Thu Ha trong

Khoc thdm, Thien Huong trong Mot dai tai sdc, Chi Dai trong Ai lam duac,

Nhan vat cd y chi vugt qua khd khan, nghich canh: Hao trong Cuai guang, Le Van Do trong Ngon co gio diia, Cam Van trong Dogn tinh,

Nhan vat chinh dien dong vai trd phu vdi tu each la nhan vat cuu tinh: Bach

Khieu Nhan trong Ai lam duac, Ba Thdi trong Cay ddng mid dai, hoi dong Chanh trong Khoc thdm, anh thg Cang trong Bo va, ta dien Cu trong Con nha ngheo,

Nhan vat cuu tinh giup nhan vat chinh thay ddi quan niem sdng: hda thugng

Chanh Tarn trong Ngon co gio dim, Phan Thanh Nhan trong Day oan,

Nhan vat chinh dien each tan, day la sang tao moi trong qua trinh xay dung

nhan vat ciia Ho Bieu Chanh: Hai Tan trong Tdn phong nu sT, Thu Van va Hien Vinh trong Chiit phdn link dinh, Bach Tuyet trong Ai lam duac, Yen Tuyet trong

Tinh mong,

2.2.2 Nhan vat phan dien, tha hoa

Nhan vat cd hanh vi xau, dam d, lam bang hoai dao due: VTnh Thai trong Khoc

thdm, huong hao Hoi trong Cha con nghia ndng, Truong Xuan trong Tinh mong,

Hai NghTa trong Con nha ngheo, To Hong Xuong trong Cuai guang,

Nhan vat mang ban chat ddc ac, tham lam, dung thu doan de dat muc dich: ba

Phii trong Ai lam duac, VTnh Thai trong Khoc thdm, ba cai Hieu trong Con nha

ngheo, Hai Lanh trong Tien bgc bgc tien, Vd Van Dat trong Dai nghia diet than,

Nhan vat tha hda do tac ddng cua ddng tien, danh vong: Do Thi trong Tien bgc

bgc tien, Nhu Binh trong Bo va, Van Phong trong Thdy thong ngon, thay Chung

trong Thdy Chung trung so, cd Oanh trong Bo chdng,

Nhin chung nhan vat phan dien, tha hda la nhung con ngudi xau, chay theonhung due vong thap hen, ban chat tham lam, ddc ac,

2.2.3 Nhan vat trung gian

Nhan vat cd nhung quyet djnh hoac hanh ddng sai lam, biet an nan nhan ldi:

Tran Van Siiu trong Cha con nghia nang, Ly Thj Dang trong Day oan,

The gidi nhdn vdt trong tieu thuyet Ho Bieu Chanh

Nhan vat cd the ban chat khong xau nhung do tac ddng cua hoan canh ben

ngoai, bj quyen ru theo tien tai, danh vong: Hai Phuc trong Na dai, Phung trong

Nguai that chi, Nhan vat trung gian cung cd tieu chi dao li rieng minh: Ba Cam

trong Con nha ngheo.

2.3 Nhan xet chung ve the gidi nhan vat trong tieu thuyet Ho Bieu Chanh

Ho Bieu Chanh xay dung nhan vat trong tac pham ciia minh de phan anhnhung anh hudng qua nang ne ciia phong kien, van hda phuong Tay thi tran vaolam con ngudi cam thay choang ngdp trudc nhung cai moi Ben canh dd Ho BieuChanh con cho nhan vat ciia minh ndi len quan niem phan anh cai tinh trang honnhan trong gia dinh, nhung bach buc trong hon nhan tim lgi ich tir hon nhan, haynhung quan niem cu nhu mdn dang ho ddi,

Ho Bieu Chanh dem the gidi con ngudi vao trong tieu thuyet ciia minh, mordng ddi tugng dugc mieu ta hon so vdi nhung nhan vat trong tieu thuyet trung dai.Nhan vat trong tac pham thdi ki trung dai dugc tac gia xay dung, phan anh va mieu

ta mot so ddi tugng phu hgp vdi li tudng tham mT nhu vua, quan, nhung vi tudng,anh hung, liet nu, tai tir, gia nhan, theo nhung khudn mau truyen thong

Ngoai so lugng nhan vat phong phii ra, Ho Bieu Chanh xay dung trong tacpham ciia minh mot he thong nhan vat, gdm hai loai ngudi khac nhau Dd la motben dai dien cho cai thien, mot ben dai dien cho cai ac, chinh vi vay ma ta thay tacgia truyen tai nhieu bai hoc dao due vao trong tac pham thong qua each sdng, suynghT quan diem cung nhan vat trong tac pham ciia minh Nhan vat trong tac phamciia Ho Bieu Chanh khong mang tinh udc le, cd nhung net rieng, the hien tirng loaingudi khac nhau thudc dii hang ngudi trong xa hoi

CHUONG 3 NGHE THUAT XAY DUNG NHAN VAT 3.1 NHAN VAT DUOC MIEU TA THONG QUA TEN GOI, NGOAI HINH, TINH CACH

3.1.1 Nhan vat duoc mieu ta thong qua ten goi

Ten nhan vat gan lien vdi so phan: Van, Hien Vinh, thang Dugc, thang Bi, Ten nhan vat mang y nghTa tot dep: Thii NghTa, Chi Dai, Hao, VTnh Xuan, Trong

tieu thuyet Ho Bieu Chanh con cd nhung cai ten nhu: Huru Nhon trong Tai toi, Chanh Tarn trong Ngon co gio dim la nhung ngudi tot bung ludn giup ngudi ngheo

khd.

The gidi nhdn vdt trong tieu thuyet Ho Bieu Chanh

Nhan vat cd ten trai ngugc vdi ban chaL Nhu Hoa, Hai NghTa, Truong Xuan,Minh Chieu Chi Cao, Ben canh dd con cd nhung cai ten dat binh dan theo congiap: Ty, Siiu, Dan; Ten theo trai cay: Cam, Budi, Luu; Ten theo thu tin Hai Lien,

Ba Thdi, Tu Chuyen, ; Ten de nhd, de goi: Cu, Nudi, Mau,

Moi cai ten mang mot y nghTa khac nhau, nhin ten goi cd thi du doan sd phan,

tinh each ciia moi nhan vat Vdi nhung cai ten dep gdp phan lam phong phii hontrong qua trinh xay dung nhan vat

3.1.2 Nghe thuat mieu ta nhan vat thong qua ngoai hinh

Tac gia mieu ta hinh anh nhung cd thieu nu Nam Bd thong qua each mieu tanhan vat ciia minh vdi nhung net: tudng di, giong ndi, nu cudi, ham rang, mai toe,guong mat, each an mac, xu sir, Dd la hinh anh ciia cac cd gai: Xuan Huong, Thu

Ha, Hao, Cam Van, Nhu Hoa, Hai Hudng, ndi len sir thanh nha, cao sang, xinhdep hoac xau xi Moi mot nhan vat duoc mieu ta thong qua ngoai hinh, tao cho dgc

gia du doan phan nao tinh each, hoan canh cua nhan vat

Hinh anh anh ndng dan ngheo vat va cung dugc tac gia chu y dac biet: TranVan Suu Cai tuan Budi, ta dien Cu vdi nhung cai ao vai cu khong xac dinhdugc do la mau gi, quan van dut ta toi, chan dat, Con nhung thanh nien con nhagiau sang an mac sach dep, dd may bang vai tot, ddi ndn ni mac dd Tay, chan manggiay,

Cac nhan vat cd ngoai hinh chua hoan thien dugc Ho Bieu Chanh bu dap bangnhung lgi the khac nhu giao due due hanh, long tot, Vi the cac nhan vat cd ngoaihinh tho rap, thieu hoan thien nhung cd pham chat tot deu dugc hanh phiic xungdang trong cac tac pham ciia ong

3.1.3 Nhan vat duoc mieu ta thong qua tinh each

" Tinh cdch trong y nghia rong nhdt, chung nhdt la sir the hien cdc phdm chat

xd hoi lich sir ciia con nguai qua cdc ddc diem cd nhdn gdn lien vai phdm chat tdm sinh li ciia ho Tinh each la mot hat nhdn la su thong nhdt ciia cd tinh va cdi chung

xd hoi lich sir Nhung nguai ta chi goi la tinh cdch, nhung nguai ma sir thong nhdt kia bieu hien mot cdch noi bat cdc phdm chdt xa hoi lich sir ciia no Tinh cdch ay la hien tuang noi bat dai song ciia con nguai '\[8, tr 279]

Tac gia mieu ta tinh each nhung ngudi ndng dan vat va, chiu thuong chiu khd,

can cu, nhan nhin: Tran Van Siiu trong Cha con nghia ndng, Le Van Dd trong Ngon

co gio diia, ta dien Cu trong Con nha ngheo,

The gidi nhdn vdt trong tieu thuyet Ho Bieu Chanh

Cay dang mui dai, Le Van Dd trong Ngon co gio dua, Bang Tam trong Ai lam

duac,

Trong nghTa khinh tai, xem thuong vat chat: Chi Dai trong Ai lam duac, Ba Ky trong Tien bgc bgc tien, Ba Cam trong Con nha ngheo, thang Mau trong Khoc thdm,

ta dien Cu trong Con nha ngheo,

Ngoai ra con cd nhirng ngudi sdng luong thien, vi tha, bao dung san sang bd

qua thu han: Thu NghTa trong Chiia tau Kim Qui, Bay Thanh trong Nhirng dieu

nghe thdy, Trgng Quy trong Me ghe con ghe,

Qua each mieu ta tinh each nhan vat, ta thay Ho Bieu Chanh quan tam dencuoc sdng ddi thuong ciia ngudi dan la chii yeu, tu do phat hien ra tirng ve dep ciia

ho Ho Bieu Chanh the hien sir yeu thuong, cam thong, nhirng rung ddng trudcnhirng so phan bat hanh Ong tran trgng va kinh ne ho, ca nggi nhung due tinh ciia

hg va cung truyen tai quan niem tir thuc te ddi thuong ma nhirng ngudi ndng dannay tirng trai nghiem

3.2 NHAN VAT DUOC MIEU TA THONG QUA NGON NGU, HANH

D O N G

3.2.1 Nhan vat duoc mieu ta thong qua ngon ngir

Ngon ngir ciia nhan vat bao gdm ldi ddi thoai the hien quan niem ung xu cuatirng loai nhan vat vdi ngudi khac, ddc thoai the hien tam li rieng tu khong mudnhoac chua cd co hoi bay to ra ben ngoai Trong tieu thuyet Ho Bieu Chanh cd hailoai ngon ngu: ngon ngu binh dan mang tinh gian di, chat phac hien tir, nhanhau, the hien ro tinh each ciia nhan vat Ngon ngu cua tang ldp thugng luu, an ndimanh me, ngang ngugc, chua ngao, hun du, doa nat, xem thuong ngudi khac, sTdien,

Bang nghe thuat xay dung nhan vat thong qua ngon ngu, Ho Bieu Chanh dadung ngon ngir phu hgp de the hien tinh each mot each chan that, vdn cd ciia tirngnhan vat Ben canh do, qua viec khac hoa ngon ngu, tac gia da giiip cho ngudi doc

cd the nhd va nam bat nhan vat mot each de dang hon

3.2.2 Nhan vat duoc mieu ta thong qua hanh dong

Nhan hau, tot bung, hien luong cuu vdt nhirng so phan bat hanh: Ba Thdi

trong Cay ddng mui dai, Thu Ha trong Khoc thdm, Khieu Nhan trong Ai lam duac,

vo chdng Thai hda trong Chi dao chi ly,

The gidi nhdn vdt trong tieu thuyet Ho Bieu Chanh

Ddc ac, dam d, gian tra, thu doan: Truong Xuan trong Tinh mong, Hai NghTa trong Con nha ngheo, ba Phu trong Ai lam duac,

Hanh ddng sai do tac ddng ben ngoai: Thi Dang trong Day oan, Phung trong

Nguai that chi, Huong hao Dieu trong Khoc thdm, cd Cue trong Hai khdi tinh,

Ra di bao ve li tudng, tinh yeu, bao ve le phai: Thuan trong Dogn tinh, Hien Vinh trong Chut phdn linh dinh, Ba Cam trong Con nha ngheo, Cue Huong trong

Ta hong vuang vdn, Thu NghTa trong Chua tau Kim Qui,

Qua hanh ddng cho thay moi loai nhan vat cd nhirng tam tu tinh cam, cdnhirng suy nghT tinh each hoan toan khac nhau lam cho nhirng dac diem ve nhan vattrd nen sinh ddng, hap dan hon

KET LUAN •

Qua qua trinh nghien cuu the gidi nhan vat trong tieu thuyet Ho Bieu Chanh,

ta thay dugc buc tranh ddi sdng xa hoi Nam Bd liic bay gid Ho Bieu Chanh xaydung nhan vat ciia minh vdi nhieu khia canh khac nhau, dua vao cudc sdng thuc te

va tam quan sat rdng, cu the tir nhirng thang tram, nhirng bien ddng cua xa hoi.Nhin chung the gidi nhan vat trong tieu thuyet Ho Bieu Chanh chiem so lugngphong phu, da dang Moi nhan vat cd moi hoan canh, quan niem sdng khac nhau tuythudc vao tirng giai cap, loai ngudi Ho Bieu Chanh xay dung nhan vat theo hai pheddi lap nhau, mot ben dai dien cho cai thien va mot ben dai dien cho cai ac Tac giamudn truyen tai nhung quan niem dao due, each sdng, li tudng tham mT ciia minhthong qua nhan vat

Xay dung thanh cdng the gidi nhan vat la mot ddng gdp to ldn trong sir nghiepvan chuong cua Ho Bieu Chanh, bdi nhan vat rat thuc va rat sinh ddng, do cung ladai dien chinh xac nhat cho con ngudi Nam Bd bay gio Ho Bieu Chanh da phananh tat ca hien thuc xa hoi, ca nggi con ngudi Nam Bd, ong the hien nhung cam xiic

tinh cam ciia minh.

The gidi nhdn vdt trong tieu thuyet Ho Bieu Chanh

Chuong 1: Ly luan ve tieu thuyet va nhan vat tieu thuyet

1.1 Vai net ve nha van Ho Bieu Chanh

1.2 Khai niem ve tieu thuyet va mot so dac diem ve nhan vat tieu thuyet

Chuong 2: Cac kieu nhan vat trong tieu thuyet Ho Bieu Chanh

2.1 Nhan vat nhin theo gdc dd tang ldp xa hoi 10

2.2 Nhan vat nhin theo gdc do tinh chat, the loai

2.3 Nhan xet chung ve the gidi nhan vat ciia Ho Bieu Chanh 29

Chuong 3: Nghe thuat xay dung nhan vat

3.1 Nhan vat dugc mieu ta thong qua ten goi, ngoai hinh, tinh each

3.1.1 Nhan vat dugc mieu ta thong qua ten goi 313.1.2 Nhan vat dugc mieu ta thong qua ngoai hinh 353.1.3 Nhan vat dugc mieu ta thong qua tinh each 413.2 Nhan vat dugc mieu ta thong qua ngon ngu hanh ddng

3.2.1 Nhan vat dugc mieu ta thong qua ngon ngu1 453.2.2 Nhan vat dugc mieu ta thong qua hanh ddng 49

The gidi nhdn vdt trong tieu thuyet Hd Bieu Chanh

Md dAu

l.Li do chon de tai

Tir nhirng nam dau the ki XX cho den nay, tieu thuyet Hd Bieu Chanh van lamdn an tinh than ma ddng dao quan chung yeu thich Cd khong it nha van tirng nditieng nhung cung cd luc bi chim vao qua khu nhung khd cd ai dugc sir ung hd ciiaddc gia lau dai nhu Hd Bieu Chanh Tieu thuyet gia hang dau cua Mien Nam da cho

ra ddi mot so lugng ldn gdp phan lam giau them nen van hgc Viet Nam Hd VanTrung se bi khong it ngudi chi trich ve lap truong chinh tri nhung khong the naoquen dugc nha van Hd Bieu Chanh d trong long ddc gia Ngudi ta cung cd the chevan cua dng dai ddng, thieu trao chudt, sue tich, qua chat phat nhung do chinh langon ngu that tha tu nhien va cd thuc cua dai chiing Ngon ngu, sir kien, con ngudi,dieu quen thudc, gan gui lam ta lien tudng, hinh dung lai bdi canh sinh hoat daysinh ddng dien ra trudc mat, lam ddc gia nhap tam vao nhan vat ma minh yeu thich,tham nhuan nhirng bai hoc dao due, biet yeu, biet ghet qua hinh anh, ldi ndi, hanhddng cua nhan vat Moi mot loai nhan vat cd vai trd va vi tri cu the trong xa hoi,dugc nha van xay dung thanh cdng

De hieu sau sac hon ve the gidi nhan vat trong tac pham cua Hd Bieu Chanhtdi quyet dinh chon nghien cuu ve the gidi nhan vat trong tieu thuyet ciia dng.Nghien cuu de tai nay de tim hieu ban chat cua tirng nhan vat trong tac pham, hieu

ro hon ve con ngudi Nam Bd va xa hoi luc bay gio

2 L|ch sir van de

(3 Viet Nam tir 1945 trd ve trudc, tieu thuyet Nam Bd bang chu qudc ngu phat

trien va cham dut vai trd md dudng cua nd Thieu Son cd ndi trong bai viet tren bao

Phu Nu Tan Van sd 106 ngay 29/10/1931 ve Ho Bieu Chanh " Ong Ho Biiu Chanh

chdng nhung da biet cho su quan sat ma sang tgo ra duac nhirng nhdn vdt dung vai khudn mau nguai dai, biet cho nhirng nhdn vdt do sdng theo vai cai tdnh rieng, cai thai do rieng, trong moi hoan canh rieng ciia ho, ma dng con kheo cho nhirng nhdn vdt do hiep thanh cai xa hoi gidng nhu cai xa hoi cua ta, cho ke giau gap ke ngheo, nguai hen dung nguai sang, ke gian hung quy quyet vai buc nu si anh hao, vi giai nhdn tai nu vai ke vd hoc phdm phu, vi nhung su xung dot ve danh lai,ve tu twang, tdnh tinh, ve tinh than khi tiet ma quay cudng, vdt Ion ma chien dau cgnh tranh gay nen cai ve hogt dong trong dai cho doc gid thda long quan sat" [2, tr.31 ].

The gidi nhdn vat trong tieu thuyet Hd Bieu Chanh

Tir sau 1975 den nay dat nude thong nhat, dieu kien nghien cuu thuan lgi honcac giai doan trudc rat nhieu, tai lieu cung de dang khai thac nen cd nhieu cdngtrinh nghien cuu cd gia tri lien tiep ra ddi va tap trung ndi ve mot giai doan hon ndirieng mot tac gia Nhung do chi la mot so bai rai rac tren mot so bao va tap chi Haunhu tat ca nghieng ve nghien cuu Hd Bieu Chanh, bdi cd the dng cd so lugng tacpham nhieu van con luu tru, dng gan bd vdi nghe van lau dai Hoac vi dng con dutieu su, sir nghiep sang tac hon cac tac gia cung thdi dai Hd Bieu Chanh dugc cac

tac gia danh ldi tran trong " chiiyeu ddng gdp vao su hinh thanh the logi tieu thuyet

tren chdng dudng phdi thai nay la a may phuang dien: noi dung, de tai, xay dung nhdn vdt, ket cdu ngon ngu" [10, tr.312]

Tran Huu Ta, nhan xet ve the gidi nhan vat trong tieu thuyet Hd Bieu Chanh:

" That la thii vi, neu lam thong ke the giai nhdn vdt trong tac phdm Hd Bieu Chanh.

Du cdc hgng nguai, du logi nhdn vdt, cao sang quyen quy cd, thap cd be hong cd, thanh thi cd va nhirng nguai ciia ndng thdn dan da lgi nhieu ban " [ 9, tr.21]

Hoai Anh trong bai viet Hd Bieu Chanh cay cau ndi nhirng gia trj cd truyen

vdi con ngudi hien dai cd ndi: " Ong Hd Bieu Chanh chdng nhirng da biet do su

quan sat md sdng tgo ra duac nhirng nhdn vdt dung vai cdi khudn mau nguai dai biet, cho nhirng nhdn vdt do sdng theo vai cdi tinh rieng, cdi thdi do rieng, trong nhirng hoan canh rieng ciia ho Ma dng lgi con kheo cho nhirng nhdn vdt do hien thanh mot xa hoi gdn gidng nhu xd hoi cua ta " [ 9, tr.31 ]

Le Nggc Thiiy nhan xet ve nhan vat trong tieu thuyet Hd Bieu Chanh: " Cdc

tieu thuyet ciia Hd Bieu Chanh, hinh twang nguai phu nu gian trudn vuat qua nghich canh vdn la logi nhdn vdt chiem vi tri nhdt, vi nd phii hop vai thi hieu ve dgo

ly ciia xa hoi Viet Nam Dgc biet, trong tieu thuyet ciia Hd Bieu Chanh, mot so nhdn vdt nw logi nay con mang dam dau an ciia su cdch tdn trong quan niem ve nhdn canh ciia ngwai phu nw the hien trong cdch xir li cdc vdn de gia dinh, tinh yeu va hon nhdn O binh dien nay, Hd Bieu Chanh "cap tien " ban han so vai nhirng dinh kien nguai ta thuong nghive dng." [16, tr 139]

Qua trinh nghien cuu the gidi nhan vat trong tieu thuyet Hd Bieu Chanh ciiacac nha nghien cuu qua nhieu giai doan khac nhau cho den nay so lugng phong phii,

cac nhan vat ciia Hd Bieu Chanh van la diem ndi bac so vdi cac nha van khac bdi

dng la ngudi gdp phan lam cho tieu thuyet Nam Bd phat trien rue ro nhat Khongnhirng ndi dung hay, gan gui, cd thuc ma con mang gia tri dao due sau sac ma tacgia da the hien qua tinh each, ngon ngu, hanh ddng ciia moi loai nhan vat trong tacpham cua minh Cac kieu nhan vat nay dugc nhin d cac gdc do khac nhau va day lamot trong nhirng thanh cdng cua Hd Bieu Chanh

The gidi nhdn vdt trong tieu thuyet Hd Bieu Chanh

2 Muc dich nghien ciru

Truoc het, ngudi viet chi ra dugc mot so dac diem ve the gidi nhan vat trongtieu thuyet Hd Bieu Chanh

Tiep theo, ngudi viet tim ra mot so phuong thuc nghe thuat dugc su dung dexay dung nhan vat, tir do di den khang dinh ddng gdp cua Hd Bieu Chanh trongchang dau ciia qua trinh hien dai hda tieu thuyet Viet Nam dau the ki XX

4 Pham vi nghien cuu

Ddi tugng khao sat cua luan van bao gdm mot so tieu thuyet cua Hd BieuChanh Luan van tap trung vao 3 van de chinh: mot la neu mot so van de ve tac gia

va li luan ve tieu thuyet; hai la xac dinh, phan loai va md ta the gidi nhan vat trongtieu thuyet Hd Bieu Chanh; ba la tim hieu nghe thuat xay dung nhan vat trong tieuthuyet Hd Bieu Chanh

5 Phirong phap nghien ciru

Trong qua trinh nghien cuu ve the gidi nhan vat trong tieu thuyet cua Hd BieuChanh, tdi cd phdi hgp sir dung cac phuong phap nhu: phuong phap nghien cuu hethdng, phuong phap phan tich- tdng hgp, phuong phap khao sat, thdng ke, vaphuong phap khai quat Cac phuong phap tren dugc sir dung trong qua trinh phantich cac yeu td can tim trong tac pham van hoc de lam ro ve the gidi nhan vat trongtieu thuyet

The gidi nhdn vat trong tieu thuyet Hd Bieu Chanh

CHUONG1

LY LUAN VE TIEU THUYET VA NHAN VAT TIEU THUYET

1.1 VAI NET VE NHA VAN HO BIEU CHANH

1.1.1.Cuoc ddi

Hd Bieu Chanh ten that la Nguyen Van Trung, tu la Bieu chanh, hieu ThuTien Ong sinh ngay 1 thang 10 nam 1885 tai lang Binh Thanh , Gd Cdng, TienGiang Sang tac van chuong vdi cac but danh nhu: Hd Van Trung, Hd Bieu Chanh.Ong sinh trudng trong mot gia dinh ndng dan ngheo Nam len 9 tudi dng bat dau dihoc chu nho d trudng lang Den nam 13 tudi dng theo hgc chu qudc ngu va chuphap tai trudng VTnh Lgi, rdi sau lai xudng Gd Cdng Nam 20 tudi dng dd bangthanh chung hang nhi

Nam 1906 dng thi dau ky luc Soai phii Nam Ky ve lam dinh Thugng thu d SaiGdn Nam 1911 dng chuyen xudng bac Lieu lam ky luc Nam 1912 dng rdi BacLieu ve Ca Mau tung sir nhung chi vai thang sau dng lai chuyen cdng tac den LongXuyen Chinh noi day Hd Bieu Chanh cung mot so be ban trong Hdi khuyen hoc

ciia dia phuong thanh lap to Dgi Viet Tgp Chi Nam 1918 dng trd ve lam viec tai sai

Gdn Nam 1920 lam viec trong van phong Thdng Ddc nam ky Nam 1921 Hd VanTrung thi dau tri huyen, sau nam sau dugc thang lam tri phii quan Cang Long Nam

1932 lam chii quan O Mdn ciia tinh can Tho Nam 1934 lam viec tai Phung Hiep.Nam 1935 chuyen ve Sai Gdn cung chinh nam nay dng xin ve huu nhung dangthieu ngudi thay the cho nen dng d lai tiep tuc lam viec cho thuc dan phap Ngaymung 4 thang 8 nam 1941 dng dugc cu ra lam nghj vien Hdi ddng Lien bang DdngDuong, ke tiep vai thang lai dugc lam nghi vien Hdi ddng Thanh Phd Sai Gdn,kiem ludn chu phd Ddc ly

Tir 1942 -1944 dng la nghi vien Hdi ddng quan tri Sai Gdn - Chg Ldn Nam

1946 Hd Bieu Chanh lam cd van cho thii tudng Nguyen Van Thinh Cudi nam 1946sau khi Nguyen Van Thinh tir sat thi Hd Van Trung cung tir gia chinh trudng de tim

ve cudc sdng an nhan, thanh thoi va danh trgn thdi gian cho cdng viec sang tac, lucnay dng trd ve lai que huong Gd cdng Qua 35 nam lam cdng chuc Hd Van Trung

da nhan dugc mot so huy chuong nhu: Khue bai danh du bang bac vao nam 1920,kim tien nam 1921, Monisaraphon ngay 26-8-1924, Orrde Royal du Dragon del'Annam nam 1927, Ordre Royal du Cambodge ngay 22-9-1927 Hd Bieu Chanh

The gidi nhan vdt trong tieu thuyet Hd Bieu Chanh

chet ngay 4 thang 11 nam 1958 tai ngdi biet thu d Phu Nhuan Ong hudng thg dugc

73 tudi.

1.1.2 Su* nghiep sang tac

Hd Bieu Chanh sang tac rat nhieu va de lai hon 100 tac pham gdm tieu thuyet

va cac tac pham khac nhu: nghien cuu, phe binh van hoc, sang tac tudng hat cung

cac ban dich van hoc cd dien Trung Qudc nhu: Tinh Sir, Kim cd ki quan Ong da

ddng gdp rat nhieu cho sir phat trien cua nen van hgc Viet Nam hien dai

Tieu thuyet ciia dng thudc ve thdi ki dau cua van hgc chu qudc ngu, cot truyendon gian, triet li chu yeu la thien thang ac, d hien gap lanh, dac biet nhat la tir giongvan cho den mieu ta con ngudi deu mang dam chat Nam Bd Ong cd phdng tac mot

so tieu thuyet cua Phap

Hd Bieu Chanh so trudng ve viet van xudi tu sir De tai phan ldn la cudc sdngNam Bd tir ndng thdn den thanh thi nhirng nam dau the ki 20 vdi nhirng xao trdn xahdi do cudc dau tranh giua moi va cu Cach dien dat cua dng ndm na, binh di Ong

cd nhirng ddng gdp to ldn vao sir hinh thanh the loai tieu thuyet tren chang dudngphdi thai Ong da de lai mot khdi lugng sang tac khong nhd: 64 tieu thuyet, 12truyen ngan va truyen ke, 12 vd hai kich va ca kich, 5 tap tho va truyen tho, 8 tap

ky, 28 tap khao cuu-phe binh Ngoai ra, con cd cac bai dien thuyet va tac phamdich Hd Bieu Chanh la mot nha van sdng bao trum ca giai doan cua lich su van hocmoi Viet Nam Cho nen cac sang tac ciia dng cung trai dai theo cac giai doan:

Giai doan 1862-1913: Hd Bieu Chanh luc nay hay con tre nhung cung da sdmtap viet van Theo con dng thuat lai, thi vao khoang nam 1906, cd phong trao dgcsach dich ciia Tau Hd Bieu Chanh thay minh can phai hgc chu Nho, cho nen dngnhd mot ngudi ban day dum Khi dgc ranh chu Nho, dng lien chon nhirng truyen

hay trong bd Tinh Sir hay Kim cd ky quan dem dich ra qudc van nhan de la Tdn sogn

cd tich Nhung dich thi djch nhung Hd Bieu Chanh thay ngudi minh dgc truyen

dich ciia Tau khong bd ich la bao nhieu cho nen ngay tir dau dng da mo tudng viettruyen Viet cho ngudi Viet dgc Trudc het dng viet truyen dai theo the 6 8 nhan de

la U tinh luc Luc nay, Tran Chanh Chieu cho xuat ban cudn "Hodng Td Anh Ham Oan " la cudn tieu thuyet tinh ma vai truyen toan la ngudi Luc tinh Doc truyen dd,

Hd Bieu Chanh thay viet truyen bang van xudi de cam ngudi dgc hon van van, chonen dng tap viet nhung chuyen van md phdng truyen cua Tay gui dang d may tobao Chinh trong thdi gian nay, Hd Bieu Chanh viet ra hai cudn tieu thuyet dai:

cudn Ai lam duac nam 1912 va cudn Chua tau Kim Quy nam 1913, hai cudn deucho xuat ban nam 1922 6 cudi hai cudn do, ta doc dugc may chu nhu: Tu thdo

The gidi nhdn vdt trong tieu thuyet Hd Bieu Chanh

sdng, Ca Mau 1912 Tu nhudn sdc, Sai Gdn 1922 Ngay nay chung ta chi cd trong

tay nhung ban da nhuan sac nam 1922 Nhu vay, nhirng tai lieu ve hoat ddng vannghe cua Hd Bicki Chanh trudc nam 1913, qua that la hiem hoi Mac du chua du tailieu phat hga bd mat cua Hd Bieu Chanh, ta cung doan dugc day la mot thdi ki tap

sir ciia nha van ho Hd.

Giai doan 1913-1932: Qua thdi ki tap sir, Hd Bieu Chanh bat dau trudng thanhngay tir dau nam 1913 Ngay tir hdi nay, sue lam viec va tinh than cua Hd BieuChanh xem ra da phong phu lam Ong da cho xuat ban ca thay 18 cudn tieu thuyet

Trong so do, ta cd the ke den: Ai lam duac (1922), Chua tau Kim Quy (1922), Vi

nghia vi tinh (1929), Cha con nghia nang (1929), Khoc thdm (1930), Con nha giau (1931), Chutphdn linh dinh (1931)

Giai doan 1932-1945: Trong thdi ki nay Hd Bieu Chanh da viet ra dugc 4

tudng hat bdi, 3 tudng cai luong va 25 cudn tieu thuyet tieu bieu nhu: Cu Kinh

(1941), Cuai nguang (1935), Dda hoa tdn (1936), Dogn tinh (1940), Me ghe con ghe (1943), Mot dai tai sdc (1935), Nguai that chi (1938), Tgi toi (1938), Tdn Phong nit si (1937), Thiet gid gid thiet (1935) Ngoai ra, dng cdn lam Giam ddc to

bao Dgi Viet Tgp Chi va Nam Ky Tudn Bao.

Giai doan 1945-1954: Tir nam 1945, Hd Bieu Chanh tan cu trot 9 nam tai GdCdng, viet them gan 20 cudn tieu thuyet nua Cung trong thdi ki nay, dng de tamnghien cuu van hgc, luan li tdn giao

Giai doan 1954: Tir sau nam 1954 Hd Bieu Chanh khong cho in tieu thuyet

moi ma chi gui dang trong cac bao Tieng Chuong, Saigon moi Trong thdi ki nay,

dng viet them dugc 4 5 truyen, mot it tap ki uc va nhieu bai khao cuu ve lich sir, vetdn giao

Nhin chung, Hd Bieu Chanh da de lai mot lugng ldn cac tac pham thudc cacthe loai khac nhau Nhirng tac pham nay deu mang nhung gia tri ma khong ai cd thephii nhan dugc Trong nhirng nam dau the ki XX, thdi diem tieu thuyet cd nhieuthay ddi, Hd Bieu Chanh da manh dan sang tac va trd thanh mot trong nhirng nhatieu thuyet dau tien ciia dan tdc Ong da cdng hien toan bd tinh than, sue lire cho sirnghiep sang tac va gdp phan lam phong phii, da dang them cho nen tieu thuyet Viet

Nam.

The gidi nhdn vdt trong tieu thuyet Hd Bieu Chanh

1.2 KHAI NIEM VE TIEU THUYET VA MOT SO DAC DIEM

VE NHAN VAT TIEU THUYET

1.2.1 Khai niem tieu thuyet

Tieu thuyet la mot loai hinh nghe thuat dat biet dugc phd bien rdng trong vanchuong Mgi sinh hoat cudc sdng thuong ngay dieu dugc tieu thuyet tai hien thdngqua phuong tien ngon ngu Tieu thuyet mang hinh thuc co ldn, cd the phan anh mgikhia canh trong khong gian va thdi gian Con ngudi trong tieu thuyet phong phu, dadang vdi nhieu tinh each, so phan khac nhau Tieu thuyet mieu ta cu the tirng chitiet nhan vat ma tieu thuyet dung lam phuong tien de truyen tai y tudng tham mlcung nhu quan niem cudc sdng Cung tir nhung phong phii vdn cd trong tieu thuyet

ma cac nha nghien cuu ve tieu thuyet cd each nhin nhan, danh gia ve tieu thuyetkhac nhau Chang han nhu ve khai niem tieu thuyet ta thay cd mot so y kien khac

nhau nhu:

"Tieu thuyet la hinh thirc tu sir ca ldn, dat biet phd bien trong thai can dgi va hien dgi Vai nhirng giai hgn rang rdi trong hinh thirc trdn thuat, tieu thuyet cd the chir dung lich sir nhieu cudc dai, nhirng hire tranh phong tuc dgo dire xd hdi, mieu

td cu the cdc dieu kien sinh hoat giai cap, tai hien nhieu tinh cdch da dgng" [7, tr.

387]

Trong tu dien thuat ngu van hoc, cac nha nghien cuu cd neu khai niem ve tieu

thuyet nhu sau: " Tac phdm tir sir ca Ian cd khd ndng phan dnh hien thuc dai sdng

a moi giai hgn khong gian va thai gian Tieu thuyet cd the phdn dnh so phdn nhieu cudc dai, nhirng hire tranh phong tuc, dgo dire xa hoi, mieu td cdc dieu kien sinh hoat giai cap, tai hien nhieu tinh canh da dgng " [6, tr 328]

Phan Cu De cho rang: " Tieu thuyet khong phai chi mieu td cuoc sdng rieng tu,

khong phd chi la anh hung ca ciia cuoc sdng cd nhdn, tieu thuyet con la birc bich hoa khong Id bao quat cd thai dgi " [ 4, tr.25] " Tieu thuyet la mot cdi gi giau cd nhu bdn than cuoc sdng Trong tieu thuyet chung ta cd the bdt gap moi thir trong cudc dai: Nhirng vdn de triet hoc, vdn nghe, chinh tri, quan sir, kinh te, dgo dire ma nhdn logi hang quan tdm, sir hinh thanh tinh cdch ciia mot con nguai, nhirng net tinh te, phirc tap ciia tdm hon, tdn bi kich cua mot cd nhdn, birc tranh cd quy md sir thi ciia mot xa hdi rdng Ian, hinh dnh day mau sac rue ra cua thien nhien, dat nuac" [ 4, tr.92]

Pham Quynh djnh nghTa: w% Tieu thuyet la mot truyen viet bang van xudi dat ra

de ta tinh tir nguai ta, phong tuc xa hoi hay la su tich lg ky, dii lam cho nguai doc

cd hung thu " [ 4, tr.4]

The gidi nhdn vdt trong tieu thuyet Hd Bieu Chanh

Trong moi tuong quan giua tieu thuyet va the loai khac, ta thay tieu thyet ndibat nhat d kha nang phan anh loan bd va hien thuc cudc sdng sinh ddng theo nhirng

xu hudng tiep xiic gan gui, chinh xac lieu thuyet la mot the loai cd cau true linhddng Vay tieu thuyet la mot loai hinh van hgc dugc trinh bay qua tac pham tir sir coldn cd kha nang phan anh hien thuc ddi sdng trai qua cac chang dudng lich su,nham phan anh nhung mat tieu cue ciia xa hdi ve phong tuc, tap quan, dao due xahoi, Tieu thuyet mang ban chat tdng hgp, cd kha nang dung nap cac hinh thainhan thuc Ddng thdi ca nggi cac mat tich cue tren mgi lTnh vuc, lam tai hien laibuc tranh cudc sdng mang tinh da dang va phong phii

1.2.2 Nhan vat tieu thuyet

Nhan vat van hoc la nhung con ngudi dugc mieu ta trong van hoc bang

phuong tien ngon ngu, nhan vat la phuong tien khai quat hien thuc." Khai niem

nhdn vdt thuang duac quan niem vai phgm vi rdng ban nhieu, do khong chi la con nguai, nhirng con nguai cd ten hade khong ten, duac khac hoa dam hodc chi xudt hien thodng qua trong tdc phdm, md con cd the la nhirng sir vdt, loai vdt it nhieu mang bong ddng, tinh cdch ciia con nguai, duac dung nhu nhirng phuang thirc khac nhau de bieu hien con nguai" [ 5, tr 126].

Nhan vat la yeu td khong the thieu trong tac pham van hgc, vi day chinh lahinh thuc co ban de nha van mieu ta, khai quat hien thuc mot each hinh tugng.Nhan vat trong van hoc la mot hien tugng mang tinh udc le, la ngudi dan dat ngudidoc di vao the gidi rieng ciia ddi sdng trong tirng thdi ki lich sir nhat dinh Chucnang ciia nhan vat la khai quat nhung quy luat cudc sdng con ngudi, qua viec thehien nhung khao khat, ki vgng, hieu biet ve con ngudi

Le Ngoc Thiiy cho rang: " Nhdn vdt tieu thuyet la nhdn vdt van hoc duac cau

tao gan bd vai nhirng dac trung ciia the van tieu thuyet, bao gdm nhieu hinh thirc dai ngdn khac nhau ( truyen ngdn, doan thien va tieu thuyet) Dd la logi van tir sir nhieu kich ca cd khd ndngphdn dnh hien thuc dai song a moi gidi hgn khong gian

va thai gian, Tieu thuyet phdn dnh so phdn nhieu cudc dai, nhirng birc tranh phong tuc, dgo dire xa hoi, mieu td cdc dieu kien sinh hogt gia cap, tai hien nhieu tinh cdch

da dgng Nhdn vdt tieu thuyet duac mieu td thien ve gdc do dai tu, dua tren nhirng

ca sa nhu so phdn, sir kien, bien cd, tinh cdch, ndi tdm, " [16, tr 127]

Nhan vat tieu thuyet cd the chi la sir hda than hay hinh bong, mong tudng ciiachinh tac gia Ddng thdi nhan vat tieu thuyet cung cd the xay dung tir nhirng nguyenmau ciia ddi sdng ket hgp vdi tai sang tao ciia nha van Nhan vat tieu thuyet cd the

la mot nan nhan ciia xa hdi va cung cd trudng hgp nhan vat tieu thuyet chinh la chii

The gidi nhan vdt trong tieu thuyet Hd Bieu Chanh

nhan chinh cua lich sir, cd kha nang lam chii van menh cua minh Nhan vat tieuthuyet phai la phuong tien tra ldi nhirng van de hien thuc ma tac gia dat ra trong tacpham cua minh Nhan vat tieu thuyet la nhirng con ngudi nem trai tu duy, chiu sirdau khd giang xe cua ddi, hg nem du mgi tac ddng ciia ddi sdng

Vay nhan vat tieu thuyet la nhirng con ngudi dugc xay dung tir nguyen maucua ddi sdng, tirng nem trai mgi tac ddng ciia cudc sdng Nhan vat tieu thuyet cung

la phuong tien de nha van truyen tai nhung van de hien thuc den ddc gia Nhan vattieu thuyet tdn tai trong suot tac pham thdng qua mieu ta sinh ddng, chinh xac, cuthe tirng buc thang tram cua so phan ciia nhan vat tieu thuyet Nhan vat tieu thuyetddng vai trd quan trgng trong qua trinh sang tao tieu thuyet, truyen tai quan niemtham mT, quy luat cudc sdng cua tac gia Ddng thdi nhan vat tieu thuyet cung chinh

la phuong tien khai quat len tinh each, so phan con ngudi, quan niem dao li ma cacnha tieu thuyet de cap trong tac pham

The gidi nhdn vdt trong tieu thuyet Hd Bieu Chanh

CHUONG 2

CAC KIEU NHAN VAT TRONG TIEU THUYET HO BIEU CHANH

2.1 NHAN VAT NHIN THEO GOC DO TANG LOP XA HOI

The gidi nhan vat tieu thuyet Hd Bieu Chanh rat phong phu va da dang ve loaihinh Trong tieu thuyet cua dng cd bao nhieu nhan vat la cd bay nhieu so phan, tinheach khac nhau Nhan vat trong tieu thuyet Hd Bieu Chanh cd ngudi tot, ngudi xau,ngudi may man trong cudc sdng, ngudi cd so phan bat hanh Tung nhan vat cdnhirng thang tram khac nhau phu thudc vao hoan canh cua mdi nhan vat

Bdi canh xa hdi Nam Bd cudi the ki XIX dau the ki XX, vdi nhirng buc tranhsinh ddng, chan thuc, da dang dugc Hd Bieu Chanh phan anh cu the tirng chi tiet.Dgc tieu thuyet Hd Bieu Chanh, ngudi dgc cam giac nhu dugc dua ve nhung cudcsdng hien huu cua vung Nam Bd luc bay gid, de chung kien cudc sdng cue khd cuangudi dan, de thuong xdt, ddng cam cho nhirng so phan bat hanh Nen kinh te lucbay gid roi vao tinh trang lac hau, kinh te tu ban dang nhen nhdm d thanh thi, rudngdat roi vao tay dia chii phong kien, cudc sdng cua ngudi dan ngheo ngay cang roivao be tat Tieu thuyet Hd Bieu Chanh la sir ke thua cd chgn lgc giua yeu td truyenthdng va cai yeu td hien dai Khong chi qua tieu thuyet cua dng, ta tim thay dau tichciia nen kinh te van hda xua ma cdn thay sir dang xen ciia nen van hda mdi tirphuong Tay xam nhap vao, de tir do thay ro qua trinh phan hda cua xa hdi theo gdc

dd tang ldp Ci gdc dd nay, cac nhan vat trong tieu thuyet Hd Bieu Chanh rai deu d

ca 3 tang ldp: thugng luu, trung luu, binh dan

2.1.1 Thuong luu

Gidi thugng luu bao gdm quan chuc phii hao d ndng thdn va thanh thi Ddisdng ciia hg giau sang, an mac dep, cd tien va quyen lire trong tay Ho khong canphai lo com ao gao tien, khong sg ddi rach Gidi thugng luu cd nhung ngudi sdng

trong sach, biet yeu thuong giup do ngudi khac nhung cung cd nhirng ngudi chi biet

lgi ich ciia ban than, tieu xai ldn Trong nha cd ngudi hau ha, cd be phai ngoai xahdi, Tuy nhien vdi mdi nhan vat cd mot each sdng, quan niem hoan toan khac

nhau.

Diem qua cac nhan vat trong tac pham Hd Bieu Chanh cd the thay cac quan

phii, quan huyen nhu: quan phii Tran, ba phu Hai trong Ai lam duac, ba phii Khanh Long trong Tien bgc bgc tien, quan phu Tang trong No dai, dng huyen Khoan trong

The gidi nhdn vdt trong tieu thuyet Hd Bieu Chanh

Tgi toi, dng huyen Truong Ha trong Mot dai tai sac, dng huyen Ham trong Tien bgc bgc tien, quan huyen Tan Chau trong Chita tau Kim Quy,

Sau dd, tang ldp thugng luu cua xa hdi thudc dja xuat hien nhieu hon vdinhirng chuc danh mdi nhu: hdi ddng, cai tdng, Chang han: hdi ddng Chanh trong

Khoc thdm, hdi ddng NghTa trong Con nhd ngheo, cau hdi ddng Trudng Xuan trong Tinh mong, ba hdi ddng Nhan trong Cay ddng miii dai, dng hdi ddng Le Hien Dat

trong Chutphdn linh dinh, Ben canh do la cac nhan vat cai tdng nhu vg chdng cai tdng Hieu trong Con nhd ngheo, cai tdng Binh trong Dda hoa tan, cai tdng Luong trong Thdy thdng ngdn

Loai phii hao ndng thdn, phii hao thanh thi cung rat nhieu nhu: ba hd Cao

trong Ngon cd gid diia, mai chin Nganh trong No dai, Ly Thi Nho, Tran Thugng Tu trong Con nhd giau, ba hd Sieu trong Nhan tinh dm Ignh, ba ca Kim trong Tgi toi

Gidi phu hao giau cd d du cac nghe khac nhau nhu dien chu, kinh doanh, chovay Ho la nhirng ngudi thudc vao tang ldp cd vi tri cao nhat trong xa hdi bay gid,dugc hudng nhieu quy en lgi, cd uy the trong chinh tri, Tang ldp thugng luu cdcudc sdng giau sang, sung sudng, cd uy quyen va the lire, rudng dat nhieu nen trong

nha ludn ludn cd tien mudn.

Tang ldp thugng luu giau sang nen hg chu trgng den viec an mac, hgc theonhung mot mdi cua xa hdi, quan ao dugc may tir nhung loai vai thugng hang, trangsue la nhirng loai cd xoan ldn va sang Hg an toan la nhung thu ngon, an tren ngditrudc, trong nha cd thue ngudi nau bep tuy theo nhu cau rieng ciia mdi nhan vat Cd

Hai Kiem trong Nhirng dieu nghe thdy la ngudi giau cd, cd sdng bang nghe kinh

doanh Cd Kiem an mac sang trgng, do dugc may tir vai lua tot nhat Chg Ldn va datmay thiet kheo, cd deo trang sue thu nao cung can hot xoan trong rat sang va sangtrgng Cd Kiem thuong an com nha hang hoac cao lau, cd dac biet chii trgng trongviec an udng de dam bao sue khde va tan hudng mui vi thorn ngon ciia dac san d

cac cua tiem ldn nhd.

Nha cao ciia rdng cung la hinh thuc ben ngoai de cho tang ldp thugng luukhoe ve sir giau cd ciia minh vdi thien ha Hg mua sam nhung vat dung trong nha

tien nghi va dat gia Nha ciia Cai tdng Luong trong Thdy thdng ngdn la kinh dinh

long lay Ong Cai tdng trong bong Tay de coi choi dd dat trong nha thu nao cung

dang gia Cdn dng huyen Khoan trong Tai toi, d trong nha banh ech tai Sai Gdn, cd

nha bep, nha xe rieng biet, phia trudc nha trong nhieu loai cay che mat, chinh giirasan trong bong de coi choi Ong huyen Khoan sdng theo each sdng tan thdi, tiep thutien bd xa hdi va duy tri mat tich cue dao due truyen thdng

Tang ldp thugng luu giau cd do thu tir nhung hue lgi ldn mdi nam, nhung huelgi nay cd tir nhieu ngudn khac nhau nhu cho vay nang lai, cho mudn dat rudng

The gidi nhdn vdt trong tieu thuyet Hd Bieu Chanh

hoac dat vudn Nhan vat giau cd nay thuong kieu ngao, xem thuong ngudi khac,ddc ac, tham lam, ho sdng it ki, chi biet lam lgi cho ban than, san sang cha dapngudi khac vi muc dich rieng

Ba phu Khanh Long trong Tien bgc bgc tien, dung bd gan mot tram mau

rudng thugng hang tai Tra Vinh, hue lgi mdi nam gdp hon bdn ngan gia liia Trongnha ba Phii cd so bac mat 45 ngan ddng, ba d nha lau, sam xe hoi Ba phu giau cd,mudn ngudi dam bdp de ngii, tan hudng an nhan phii quy Ba che thien ha la ngudot, cudi the tinh khd dai Ba phu khong can mua ban hay cho vay, chi hudng huelgi mdi nam ma tieu xai Tien cd du ba de danh chu khong bd thi cho ngudi ngheo

Ba sdng ich ki, ddc ac, khong tinh khong nghTa, chi biet tan hudng mot minh, mac

ke thien ha.

Ba phu Hai trong Ai lam duac, an mac sang trgng, an ndi nggt ngao, biet lay

long ngudi khac Ba phu Hai cd quyen lire, tien va dia vi, ba biet each nam bat thdi

co, biet tao co hdi Ba phii la ngudi ddc ac, tham lam, am muu gian tra, ba khong tirthii doan nao de cd dugc thu minh mong mudn

Ong huyen Truong Ha trong Mot dai tai sac, sdng bang nghe cho vay nham

muc dich thua co hdi ngudi khac suy yeu ma kiem lgi Nha cua kinh dinh, vg con

an mac sang trgng, tien cd bac mudn trong nha,

Ba ca Kim trong Tai toi cd sir nghiep ldn, dat dai nhieu, mdi nam hue lgi thau

hon 20 ngan gia, nha cua nguy nga, ban nghe trong nha thu nao cung dat tien Ba labuc cu phii trong lang An Thdi Tuy giau sang nhung ba sdng bao thu theo quan

niem phong kien "' do mac khong qua khdi dau" Vdi each sdng cua ba cho thay ba

xuat than trong gia dinh giau cd, dai dien cho gidi quy tdc ngay xua Ba ca Kimsdng it ki, mu quang va gia trudng

VTnh Thai trong Khoc thdm, la dia chii giau cd, an mac sang trgng, nha cao cua

rdng, vg hien lai dep, gia dinh dam am VTnh Thai kiem lgi bang each cho vay nanglai, dung uy quyen ep ta dien ngheo vay tien hoac liia ciia minh VTnh Thai cudp datciia ngudi khac d miet Can Dung de lam giau cho minh VTnh Thai chi biet tanhudng nhirng thii vui rieng ciia ban than chu khong quan tam tdi thien ha VTnhThai cho rang ngudi ngheo la do ngu dot ma ra

Ben canh dd cdn cd nhung ngudi thudc vao tang ldp thugng luu nhung cudcsdng xa hoa, xai tien cho nhung thii tieu khien bat lgi, chay theo cam dd ciia xa hoaphu phiem, vui choi trong nhirng trd tieu cue nhu cd bac Truong Hoang Kiet trong

Mot dai tai sac, xuat than trong gia dinh giau cd An mac sang trgng, ngdi xe hoi di

choi khap noi Hoang Kiet la con cung trong gia dinh nen mudn gi dugc dd, HoangKiet me say vao nhirng cudc choi phu phim, tham cd bac, ca ngua Hoang Kiet dau

tu kinh doanh quan ba vdi cai tai nhay dam sanh dieu lai vdn cao nen trd thanh dng

The gidi nhdn vdt trong tieu thuyet Hd Bieu Chanh

chu cd tieng d dat Sai Gdn Hoang Kiet la ngudi sdng it ki, khong chung thuy, bathieu, Hoang Kiet bon chen theo each sdng mdi cua thdi dai nhung di lac dudng.Tang ldp thugng luu trong tieu thuyet Hd Bieu Chanh cd cudc sdng giau sangsung sudng, an mac sang trgng, tien bac nhieu, ddi lap vdi cudc sdng ciia nhirngngudi ngheo Da so hg sdng ich ki, chi biet hudng lgi rieng minh Tang ldp thugngluu cd each sdng khac xa vdi cac tang ldp khac trong xa hdi Vdi each sdng xa hoaxen Ian vdi tho o trudc xa hdi cua tang ldp nay, tao them sir phong phii va da dangtrong tirng loai nhan vat Cd ngudi it ki, tham lam, ddc ac, cung cd ngudi tieu xaiphung phi, nhung nhin chung hg gidng nhau dieu la hang giau sang bac nhat HdBieu Chanh quan sat, mieu ta tirng each an mac, nha cua, quan niem sdng cua tirngnhan vat thudc tang ldp thugng luu de lam rd hon ve con ngudi Nam Bd luc bay gid

2.1.2 Trung luu

Ddng dao hon la tang ldp trung luu, bao gdn trung luu d ndng thdn va thanhthi So vdi tang ldp thugng luu, tang ldp trung luu cd phan kem hon ve vat chat nhutien cua, quyen lire va each sdng cd phan han che hon Tang ldp trung luu d ndngthdn bao gdm nhirng nhan vat cd chuc sac trong lang xa nhu: Huong su Cu, Huong

giao Rang trong Con nha ngheo, Huong hao Hdi trong Cha con nghia ndng, Huong

su Sac trong Thdy thdng ngdn, Huong su Thien trong Cuai guang, Huong hao Dieu trong Khoc thdm

Trung luu thanh thi rat ddng dao bao gdm vien chuc, tri thuc d thanh thj nhucac dng phan, thay ky, thay giao Day la tang ldp ra ddi tir che dd thudc dia Nam

Ky Ve tang ldp vien chuc cd cac thay thdng, thay phan, thay ky Dd la nhirng thdng

ngdn, ky luc nhu: Tran Van Phong trong Thdy thdng ngdn, dng phan Them trong

Thiet gid gid thiet, Chi Dai trong Ai lam duac, ddc to VTnh Xuan trong Tan phong nir si, ddc to Hien Vinh trong Chutphdn link dinh, bac vat Trgng Quy trong Me ghe con ghe, tu tai Chanh Tam trong Ke lam nguai chiu, kinh li Hai trong Con nha ngheo, tu tai Lam Thii Thiep trong Nhan tinh dm Ignh, tu tai Td Hdng Xuong trong Cuai guang, trang su Xuong trong Hai khdi tinh, kT su Tran Van Can trong Nhirng dieu nghe thdy, Ben canh dd cdn cd nhung nu trung luu cd hoc thuc nhu: cd Hai

Tan trong Tdn phong nir si, Thien Huong trong Mot dai tai sac, Thu Ha trong Khoc thdm, cd giao Ly trong Bd chdng,

Cudc sdng cua tang ldp trung luu am no, quyen hanh trong tay nen lgi ich cdnhieu hon so vdi tang ldp binh dan Tuy tang ldp trung luu ve vat chat cd kem honthugng luu nhung hg cung cd nha cua dang hoang, tien du hoac cd du, cudc sdng

a m no.

The gidi nhdn vdt trong tieu thuyet Ho Bieu Chanh

Nhirng ngudi cd chuc sac trong lang xa dugc chia lam hai loai khac nhau: motloai ngudi dai dien cho ngudi dan ngheo ddi quyen lgi ra sue bao ve ngudi dan

giup do hg vugt khd Cudc sdng ciia nhirng ngudi nay trong sach, thanh liem, cd trach nhiem va an phan nhu: Huong su Cu trong Con nha ngheo, gia dinh kha gia.

mgi ngudi kinh trgng trong nha Huong su Cu cd du tien nghi, gia dinh hanh phucvdi mot vg hien, con thao Huong su Cu sdng nang tinh nang nghTa biet yeu thuongcon nha ngheo, xem thuong thdi xau cua bgn dia chii Huong su Cu thiet tha, chatphac nen mgi ngudi kinh ne, cd chuc phan rat thuan tien trong viec dai dien tieng

ndi cho nhirng ngudi ndng dan ngheo Hay Huong giao Rang trong Con nha ngheo,

tuy cudc sdng khdng giau sang nhung cung khdng phai ddi khd Huong giao Rangcung khdng phai sg uy quyen va the lire ciia bgn dia chu ddc ac trong lang Rudngdat cd du de lam, gia dinh hanh phuc, am no, gian di Huong giao Rang dugc mgingudi kinh ne, sdng dugc long hang xdm, xem nang tinh nghTa Huong giao Rangsdng an phan vdi cudc sdng no dii cua minh, khdng can chju hen, chiu ldn ciii trudcbgn nha giau

Loai ngudi thu hai la loai ngudi lgi dung chuc vi de lam chuyen xau, tham d,hdi Id nham muc dich cd lgi cho ban than, mua quan ban tudc de dugc quyen cao

chuc trgng trong lang xa Dd la Huong hao Hdi trong Cha con nghia nang Huong

hao Hdi la ten dam d, lgi dung rudng cho thue de cd dieu kien thdng gian cung ThiLuu Huong hao Hdi dung tien che day viec lam xau xa ciia minh Tuy Huong haoHdi la ngudi cd chuc sac trong lang xa nhung sdng chii yeu vi lgi ich ca nhan, lambang hoai dao due, hoan toan vi ban than ma quen di trach nhiem cua minh, khdng

lam viec gi cd lgi cho xa hdi Hay nhan vat Huong su Sac trong Thdy thdng ngudi

me giau sang, sdng khdng tinh nghTa Ong ta y cd chut chuc vu trong lang nen xemthuong ngudi ngheo, ludn td ve kieu ngao Tuy nha day dii tien nghi, an mac no diinhung Huong su Sac lai ngudi tham lam, trong dau suy nghT nhung viec cd lgi chominh, lam sau cd thdng gia giau cd de khoe va ra

Nhung ngudi tri thuc tre sdng theo quan niem tien bd ciia xa hdi Ho la nhungngudi cd nhan thuc mdi me phu hgp vdi thdi dai, ra sue bao ve quyen lgi cho mgi

ngudi Cd Hai Tan trong Tdn phong nir si an mac theo kieu tan thdi Cd xuat than

trong gia dinh kha gia va la mot tri thuc tre trong xa hdi Hai Tan ra sue bao vequyen lgi phu nu, cd mudn phu nir phai dugc xem trgng Cd Hai Tan lam chii to baophu nu, la ngudi cd tai cd sac, sdng tinh nghTa va dac biet xem thuong nhirng suynghT cu, bao thii Hai Tan tdn tho chii nghTa ddc than do chan ghet thdi ddi Hay

Thu Ha trong Khoc thdm tuy xuat than trong gia dinh giau cd nhung cd sdng hda

ddng vdi mgi ngudi Cd la ngudi nhan hau, vi tha bao dung Thien Huong trong

Mot dai tai sac biet tieng Tay, xinh dep, cd long bao dung, vi tha, sdng cao thugng,

The gidi nhdn vdt trong tieu thuyet Hd Bieu Chanh

thuy chung Thien Huong sdng nang tinh ven nghTa, hi sinh hanh phuc ddi minh detra hieu cho cha me,

Quan niem ve hon nhan theo each tir do cua thdi dai, vugt le giao de tim hanhphuc trgn ven cung la mot trong nhirng quan nien sdng cua tri thuc tre bay gid Ddc

to Hien Vinh trong Chitt phdn linh dinh, xuat than trong gia dinh giau cd, anh la con

trai duy nhat trong gia dinh Hien Vinh vugt quyen cha tu do ket hdn nhung van giudugc vudng trdn giu chu hieu va chu tinh Hien Vinh ddng gdp cho xa hdi nhieucdng sue va anh ludn lam trdn nhiem vu cua minh

Ra sue bao ve le phai, chiu trach nhiem cao trong cdng viec, theo dudi tinh yeu

dep cung la each sdng cua anh chang luat su tre trong tac pham Hai khdi tinh Trang

su Xuong sdng nang tinh nghTa, du gia, trong nha du tien nghi Anh la mot trang sutot, het sue minh de bao ve le phai, la ngudi cd trach nhien trong cdng viec, bat binhtrudc thdi xau cua ddi Trong sudt tac pham trang su Xuong la trang quan tu, mottri thuc tan thdi nhung xem trgng dao li Ddng thdi trang su Xuong cung la ngudi

da tinh, thuy chung

Cung la tri thuc tre cua thdi dai nhung cd ngudi thi cd gang phat huy tot khanang lam lgi cho xa hdi, cd ngudi lgi dung dia vi, hgc thuc de bon chen vdi ddi Hgdanh mat gia tri ban than vi nhirng ham mudn tham lam, lam mai mot tai nang ciia

minh Van Phong trong Thdy thdng ngdn, la mot tri thuc tre nhung do each sdng

dua ddi, tham lam nen di sai dudng Thay lam vien chuc an luong nha nude cd cudcsdng no dii nhung lai khdng an phan, sdng khdng tinh khdng nghTa, hdng hach,mudn ra oai vdi thien ha Van Phong me sac, tham tai nen khdng phan biet dau ladiing sai, anh la ngudi cd tai nhung vi each sdng nen bi xem thuong, chiu hen, chiu

nhuc.

Thay ky Nhu Binh trong Bd va, me giau sang phu bd vg con, sdng bat nhan

bat nghTa, cudc ddi ciia Nhu Binh chay theo danh lgi, sudt ngay nghT each kiem tiennhung cung chi la cdng khdng, vi qua tham lam nen anh mat tat ca nhirng gi minhlam ra trong sudt thdi gian qua

Tang ldp trung luu la tang ldp cd cudc sdng on djnh, kha gia nhung mdi nhanvat cd each sdng khac nhau cd ngudi dua ddi mo udc giau sang nhung cung cdngudi an phan Nhung nhin chung hg deu la nhung ngudi cd chuc sac danh phan vathudc tang ldp tri thuc ciia xa hdi Tang ldp nay dung giira giau va ngheo cho nencudc sdng thuong xuat hien mau thuan, giang co trong nhirng bien ddng cua xa hdi

The gidi nhdn vdt trong tieu thuyet Hd Bieu Chanh

2.1.3 Binh dan

"Tieu thuyet Hd Bieu Chanh con de cap den tdng ldp dan ngheo a ndng thdn:

Ho bi bde lot ve kinh te, lam lung vdt va quanh nam nhung vdn phai sdng canh ddi

ngheo vi ban dia chii bde lot ndng ne Nhdn vdt Ba Cam trong tdc phdm " con nha ngheo " da tirng ndi: " Lam rudng a xir minh la lam moi cho chii dien chu ham lam chi\ [ 10, tr 50]

Cudc sdng ciia ngudi dan luc nay khdng chi bi bde lot, ddi rach ma cdn la nannhan ciia nhung ke giau sang, y cd quyen the, y cd tien nhien lam cho con nhangheo phai chiu vat va, chju cudc sdng am tham cam lang, an phan trudc nhung trdtreu ciia so phan ma khdng he phan khang, chdng cu neu cd dung len chong lai cungchi mang nang dau khd, tu tdi chu chang cd ich gi

Ndng dan ngheo khd, chiu mgi khd khan vat va cung khdng du no, ngugc lai

cdn bj bde lot nang ne Vi ddi khd ma Le Van Dd trong Ngon cd gid diia, phai lieu

than an trdm ndi chao heo ciia Ba hd Cao cuu ddi me gia va dan chau nhd, Le Van

Dd phai trai qua thdi gian sdng vat va ciia ten tu tdi

Vi ngheo nen chiu am tham ra di mang theo nhuc nha cho ban than, cudc song

roi vao khdn khd ciia Cai tuan Budi trong Con nha ngheo Anh bj bde lot nang n£

ve kinh te, gia dinh phai bd xu ra di chi vi bgn dia chu ddc ac, dam d, anh sdng an

phan vdi canh ngheo chu chang dam dung len phan khang, bdi anh bilt khdng cdket qua gi

Ta dien ngheo trong Khoc thdm, vi mudn cd rudng lam an nen phai cam chju

nhung quy dinh khac nghiet ciia VTnh Thai Neu chdng ddi cudc sdng cua nhung tadien nay se roi vao ngd cut, hg nhan nhjn, cam chiu de dugc tdn tai

Lao ddng ngheo, ho dua vao nhung ddng luong it di de cudc sdng cd phan nodii hon so vdi nhung ngudi ndng dan ngheo bi bde lot Tuy nhien ddi luc hg cungroi vao canh lung thieu, cudc sdng khd khan theo nhung bien ddng ciia hoan canh

Ong Phan trong Nhung dieu nghe thdy, sdng bang nghe ban ve xe vdi nhung ddng

luong it di, cudc sdng gia dinh no dii nhung do hoan canh gia dinh thay ddi cudcsdng dng Phan trd nen tiing thieu De cd dugc bira com nudi sdng gia dinh, dngPhan phai di khap noi hot tdc dao, the nhung khdng dii de dap ung nhu cau sinhhoat hang ngay Ong Phan la ngudi may man trong khd khan nen nhd cd sir trg giupciia ngudi khac dng da gay dung lai cudc sdng gi dinh no dii

Ba Sau trong Chutphdn linh dinh, sdng bang nghe lam gach, cd don mot than

mot minh Vdi ba niem vui cudc sdng la lam tot cdng viec ciia minh, cudc sdng ondinh Dd chinh la niem hanh phuc don gian ciia nhirng ngudi ngheo Anh sop pho

Chuc trong Nhirng dieu nghe thdy, lam sop pho trong hang xe an luong mdi thang

The gidi nhdn vat trong tieu thuyet Hd Bieu Chanh

nhung cudc sdng gia dinh cung khdng gi la no dii Anh van vui ve, sieng nang lamtot cdng viec cua minh, an phan sdng vdi nghe tai xe chii' khdng dua ddi nhin ngdnghe nao khac nua Anh Chuc cung nhu bao ngudi sdng cudc sdng tang ldp binhdan, an phan, can cu, thiet tha

Hay nhung ngudi sdng bang nghe mua ban kiem ldi tirng cac nhd ngoai chg,

hg phai day sdm nhu ngudi lam rudng, cung phai vui cudi chieu y nhirng khac hangcua minh Nhung hg cd quyen thay ddi mdn hang ciia minh ban hoac cd cd quyennghT ngoi di choi thu gian chu khdng cam cui quanh nam nhu ndng dan Cudc sdngnhirng ngudi budn ban cd phan no am, khdng sg bgn dia chii ddc ac, Nhungngudi sdng bang nghe mua ban, hg rat lanh le, an ndi cd duyen nhung cung cd mot

so ngudi danh da vi mudn danh mdi hoac tra gia hang re rdi ban mac de thu ldi to

Hai Ty trong Ta hdng vuang vdn, lam nghe mua ban Chi la ngudi nhanh nhen, hda

ddng nen mua ban rat dat, cudc sdng gia dinh on dinh Tuy thudc vao hang ngudinhd be trong xa hdi luc bay gid ngoai viec cd gang tim cho minh chen com manh ao

la rat khd khan, ai dau quan tam den nhirng cau chuyen tinh cua ngudi khac Nhunghai Ty la ngudi sdng tinh cam nen chi biet cam nhan, tdn trong nhfmg rndLiinh

.pftWQ^VOiIRUONklQPcn

thanh cao trong xa hdi, tdn trong nhung con ngu

th6ng Trong tieu thuyet Hd Bieu Chanh cdn xuat hi in ihm^^^b^^^j^song THlfVlEN i

bang nhirng nghe xau nhu: trdm cap, lira gat, lam anh hudng den sir phat trien cua

xa hdi ndi chung va cudc sdng ciia nhirng ngudi xung quanh ndi rieng Thanh phannay xuat hien theo hudng tieu cue nen bi phii nhan, phan anh va loai tru

Tu Cu trong Vi nghia vi tinh, cd 20 sao dat va mot cai choi tranh nhd d cudi

xdm Tu Cu khdng lam rudng, khdng lam ray chi di rong sudt ngay tir sang den tdichang ai biet anh lam gi cd tien That ra Tu Cu sdng bang nghe an trdm, mot cainghe xau, khdng phai vi anh that nghiep gia dinh rung thieu nen lam vay ma la vianh cho rang lam rudng cue khd Tu Cu lam an trdm nhieu nam nhung chi ngdi tumot Ian, sau Ian do anh mdi chiu bd nghe quay ve lam an luong thien nhu ngudikhac Tu Cu cung chang phai la xau nhu cai nghe minh lam, trong con ngudi anhvan tdn tai nhung ban chat dep ciia con ngudi Nam Bd chang qua anh chgn sainghe

Hai Rd trong Chid phdn linh dinh, ngoai mieng ndi lam cai an luong nhung

thuc chat la ket be ket phai an trdm, cuop cua ngudi khac Hai Rd sdng trong nha lanhd d xdm Ban Co, noi day nha ciia thua thdt Anh lam trdm cuop nen khdng cdtinh cam chi biet ddi tugng cd bao nhieu tien, di dung nhu the nao, de anh thuchien cdng viec ciia minh Trong tang ldp binh dan dang thuong nay thi Hai Rd la

The gidi nhdn vdt trong tieu thuyet Hd Bieu Chanh

ngudi dang loai tru de tra lai net thanh cao trong khd khan cua nhirng ngudi binh

dan Nam Bd.

Tu Tien trong vi nghia vi tinh, cd chut dinh tien trd nen se sua, mua vang deo

khoe vdi thien ha, me cd bac den ndi khdng cdn ddng vdn nao Khdng nhung vay

Tu Tien cdn la phu nu trac net, lang loan, ngoai tinh vdi thanh nien tre tudi danglam con trai minh Tu Tien thudc dang phu nu khdng chung thuy, dam me nhungdue vgng ban than, tu lam xau nhan each cua minh, ngugc dai tre em

Tdm lai, tang ldp binh dan trong tieu thuyet Hd Bieu Chanh la tang ldp thapnhat, chiu nhieu bat hanh nhat trong xa hdi Hg khdng cd quyen phan khang trudcthe lire cua uy quyen Tang ldp binh dan ludn bj don ep, tuy nhien ben canh nhirngdau khd, khd khan ciia ddi hg ludn la nhung ngudi cd y chi vuon len, sue chiu dungdai va cung la tang ldp chiem so lugng ldn mang tam quan trong trong xa hdi lucbay gid

2.2 NHAN VAT NHIN THEO GOC DO TINH CHAT, THE LOAI

2.2.1 Nhan vat chinh dien

"Nhdn vdt chinh dien la nhdn vdt the hien gid tri tinh thdn, nhirng phdm chdt dep de, nhirng hanh vi cao cd cua con nguai duac nha van mieu td, khang dinh, de cao trong tdc phdm theo mot quan niem tu tudng, mot ly twang xa hdi- thdm mi nhdt dinh " [ 6, tr 227].

Nhan vat chinh dien trong van hgc hien thuc phe phan thuong la nhung conngudi be nhd, bi xa hdi cha dap, vui dap, ddn ep nhung van giu dugc ve thanh cao.pham chat tot, nhan vat chinh dien cdn la quan chiing bi ap buc bde lot, hg dunglen chdng lai cai xa hdi da man da ep hg vao con dudng cung, cha dap hg de budclen canh sdng sung sudng Nha van da ly tudng hda nhan vat theo quan niem chiiquan ciia ban than cho nen nhan vat chinh dien thuong mang tinh chat quy pham vakhdng the tranh khdi sir don gian mot chieu Nhung tu the ki XIX cac nha van thudcddng van hgc hien thuc phe phan da ddi mdi cac khai niem chinh dien, hg giai

phdng nd ra khdi ndi dung ly tudng hda " Nhdn vdt chinh dien a day chi mang nhirng khd ndng, mam mong cua ly tudng hda trong dai sdng the hien cdc khuynh huong tu twang tien bo" [6, tr 228]

Mdi mot loai nhan vat dugc Hd Bieu Chanh nhin d gdc do khac nhau theonhirng gi quan sat dugc tir thuc te ciia cudc sdng Nhan vat chinh dien the hien litudng tham mT ma nha van mudn ki thac Nhan vat chinh dien trong tieu thuyet HdBieu Chanh thuong dugc gan lien vdi pham chat luong thien, giau tinh nang nghTa

The gidi nhdn vat trong tieu thuyet Hd Bieu Chanh

Hg la nhung ngudi cd long thuong ngudi, tot bung, nhan hau, vi tha, ra sue giiipnhirng ngudi ngheo khd Nhan vat chinh dien la nhan vat dugc tac gia mieu ta theonhirng khudn mau tot, ta cu the tirng chi tiet cua hanh ddng, ldi ndi, dien mao delam ndi bat ban chat vdn cd dugc the hien ra ben ngoai Tac gia mieu ta nhan vat dgdc dd tinh chat, the loai nham lam rd quan niem cai thien cai tot ludn chiem vj triquan trgng, dugc ca nggi, giu gin va bao ve, cai thien ludn dung va con ngudi chinhdien ludn giu vai trd chu yeu trong tac pham

Thu Ha trong Khoc thdm la cd gai nha giau nhung sdng gian di, hda ddng vdi

mgi ngudi trong nha ke ca hang xdm nen dugc mgi ngudi yeu men, kinh trong Thu

Ha xinh dep khdng phai vi cd tien va trang sue nhieu ma cd dep vdi ve dep tir nhien,khdng an dien nhu chiing ban, cung khdng se sua, Thu Ha xem thuong nhirng keninh ngt, gia ddi Cd het long yeu thuong con nha ngheo, san sang benh virc le phai,

tam long vi tha, bao dung va thuong ngudi " phai, tdi la dan bd, tdi khdng biet chi het song tdi biet thuong loai nguai, tdi biet thuong ke ngheo, neu tdi khdng benh vuc giiip do cho nguai ta duac thi thdi, cha tdi khdng danh lai dung quyen the ma

bd budc hiep dap nguai ta nhu minh vay ".

Chi Dai trong Ai lam duac la ngudi that tha ludn xem trong on nghTa d ddi,

tinh tinh ngay thang, ban chat hien lanh, khdng vi danh lgi ma danh mat luong tam

va cung khdng vi ban than ma pham sai lam lam trai dao Chi Dai la ngudi trunghau tu te biet quy trong tinh nghTa va xem thuong vat chat, lai la ngudi cd y childn, khdng mudn dua dam vao ai Trong sudt tac pham Chi Dai ludn ddng vai trdchinh nhan quan tu

Thien Huong trong Mot dai tai sac, la ngudi con gai cd due hanh de cuu nguy

cho hai gia dinh, cd da hi sinh mdi tinh dau ciia minh, bang long lam vg ngudi minhkhdng yeu de bao hieu cha

Nhan vat chinh dien phai cd y chi vugt qua nhung nem trai chdng gai ciia cudcddi, vugt qua dugc nhung thu thach de the hien ban chat tot dep luong thien cuaminh Nhirng thang tram cua so phan ma nhan vat chinh dien ddi mat ludn la nhunghang rao day thep, cang trd nhirng budc tien ciia hg Cung chinh thu thach nay renluyen cho nhan vat chinh dien trd nen manh me, kien cudng hon trong cudc sdng

Nhan vat cd Hao trong Cuai guang la mot cd gai ngheo, vi nhe da nen phai

nhung ldi ngon nggt ciia Tu Tai Xuong ma phai chju that tiet Hoan canh tiii nhucnhung cd Hao van sdng manh me chu khdng he nghT quan, an ndi cung ran chu

khdng he chiu phuc trudc uy the ciia bgn nha giau: " Tuy me con tdi ngheo hen, cd

bira trudc thieu bira sau nhung me con tdi cung biet dau la hu, ddu Id nen, cho nao xau, cho nao tot, cd le nao md tdi nha nhdp den ndi dung thdn phdn con de lam mieng mdi cau giau ddng kiem ggo " Cd Hao da vugt qua so phan ngheo hen, bi

The gidi nhdn vat trong tieu thuyet Hd Bieu Chanh

ngudi ddi khinh bi Cd la ngudi sdng luong thien, gian di nen cudc sdng ve sau trdnen giau cd va hanh phuc tron ven

Nhan vat chinh dien cd khi ddng vai trd phu dudi hinh thuc nhu mot cuu tinh.Nhan vat cuu tinh cd mat hau het d cac tac pham cua Hd Bieu Chanh vdi vai trd cuugiiip, nang do, go gdi cho nhan vat dugc ciru giiip Tuy chi ddng vai trd phu trongtac pham nhung nhan vat cuu tinh dugc sap xep xuat hien dung vao liic cac nhan vatkhac gap khd khan Nhan vat cuu tinh khdng dugc dac biet mieu ta nhu nhan vatchinh dien trung tam nhung hg cd vai trd quan trgng trong qua trinh truyen tai quanniem cua tac gia va gdp phan phong phii hon ve li tudng sdng Mdi quan he giira

con ngudi vdi con ngudi phai gan bd chat che, yeu thuong giiip do nhau cung nhau

vugt khd, doan ket de xay dung tinh than vung manh, cung nhau tan hudng hanhphuc chung trong cudc sdng

Bach Khieu Nhan trong Ai lam duac da cho Chi Dai d nha minh, tim viec lam

cho anh va yeu thuong Chi Dai nhu con chau trong nha Ong lai xuat hien luc vgchdng Bach Tuyet roi vao hoan canh khdn khd, ddi rach Ong am tham giiip choChi Dai thuc hien cai chi ldn cua minh de cho anh khdng phai then vi vg giau vamang tieng an bam vg

Hdi ddng Chanh trong Khoc thdm la ngudi giau sang nhung lai cd chi lo cho

ddi, khdng lgi dung quyen hanh, tien bac ma bde lot ta dien ngheo Ong khdng di

theo nhung ngudi kiem tien bang each bat nhan, bat nghTa: 4i Thua nay ba thuong

con nha ngheo lam, giet nha ngheo ddng ma lam giau, ba khdng the lam duac Con

td dien ciia minh, thi minh phai de dat cho ngudi ta a, con bay dat thdu tien ddt nguai ta chi vay? ".

Ba Thdi trong Cay dang mid ddi tuy ngheo khd nhung la mot phu nu cd long

thuong ngudi, nhan hau Ba Thdi da cuu mot dua tre bi bd roi va nudi nd khdn ldn,nhung nam thang cd dugc dua be la nhung thang ngay hanh phuc nhung cung dayoan lie va tiii nhuc Nhung du ngudi khac nghT gi thi Ba Thdi cung cam chju va hetlong yeu thuong dua be bdi vi cai long thuong ngudi thuc day chi phai lam viec ay

Ba Thdi yeu thuong thang Dugc nhu con trai rudt ciia minh

Anh thg Cang trong Bd va ra tay cuu vdt cudc ddi hai me con cd Huyen Cd la

nan nhan ciia thdi tham phii phu ban, tham danh lgi ma quen on nghTa ciia nhung kelgi dung so hgc ciia minh Thg Cang cudi vg cd san con de yeu thuong nen anh ta

cd gang lam an va nhd tinh can cu cdng vdi tiet kiem nen vg chdng anh cd cudcsdng dn dinh, lam an ngay cang phat dat Cang khdng nhirng cho Huyen cudc sdnghanh phuc ma cdn day dd con cd tu te, cho an hgc thanh tai va dung vg cho con.Cang chinh la cuu tinh da dua cd Huyen tu budn tui den vinh hanh va cd cudc sdnghanh phuc trgn ven