f Thiết lập các biện pháp tạo thuận lợi đầu tư và thương mại có hiệu quả, gồm khônghạn chế việc đơn giản hoá thủ tục hải quan và các thoả thuận công nhận lẫn nhaug Mở rộng hợp tác kinh t
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN
BÀI TẬP NHÓM
MÔN HỌC QUẢN TRỊ ĐA VĂN HÓA
Đề bài: Tạo Country Profile của Trung Quốc
Lớp tín chỉ: Quản trị đa văn hóa_02
Trang 2MỤC LỤC
I Giới thiệu 1
1 Dân số 1
2 Diện tích 1
3 Vị trí địa lí 1
4 Các liên minh, thương mại, hiệp định thương mại đã tham gia 1
II Đánh giá môi trường kinh doanh 5
1 Kinh tế- chính trị Trung Quốc 5
1.1 Tổng quan về kinh tế- chính trị Trung Quốc 5
a Kinh tế 5
b Chính trị 7
c Một số vấn đề chính trị -kinh tế ở Trung Quốc 7
d Chiến tranh thương mại Mỹ - Trung dưới góc nhìn kinh tế - chính trị 9
1.2 Kinh tế Trung Quốc trong bối cảnh bùng phát đại dịch: 10
1.3 Đánh giá về ảnh hưởng của kinh tế- chính trị tới các doanh nghiệp đầu tư vào Trung Quốc 11
a Cơ hội 11
b Thách thức 12
c Một số lưu ý khi các doanh nghiệp nước ngoài kinh doanh tại Trung Quốc: 13
2 Luật pháp 14
a Nguồn gốc và lịch sử hình thành 14
b Đặc trưng khác biệt của luật pháp Trung Quốc so với các nước có hệ thống thông luật 14
c Đặc trưng luật pháp Trung Quốc hiện nay 15
d Những lưu ý cho các công ty nước ngoài kinh doanh tại Trung Quốc 16
3 Môi trường công nghệ thông tin 17
a Đặc điểm về môi trường công nghệ thông tin tại Trung Quốc 17
b Những ảnh hưởng tích cực của công nghệ thông tin đến việc hoạt động kinh doanh tại Trung Quốc 21
c Những ảnh hưởng tiêu cực của công nghệ thông tin đến việc hoạt động kinh doanh tại Trung Quốc 22
Trang 3d Những lưu ý cho các doanh nghiệp khi hoạt dộng kinh doanh tại Trung
Quốc hoặc hợp tác với đối tác Trung Quốc 22
4 Tôn Giáo: 23
Một số tôn giáo nổi bật ở Trung Quốc 23
Các chính sách của chính phủ Trung Quốc về Tôn giáo: 25
Những lưu ý cho các doanh nghiệp khi kinh doanh tại Trung Quốc 26
Trang 4I Giới thiệu
1 Dân số
- Dân số hiện tại của Trung Quốc là 1.444.967.934 người vào ngày 03/09/2021theo số liệu mới nhất từ Liên Hợp Quốc
- Dân số Trung Quốc hiện chiếm 18,32% dân số thế giới
- Trung Quốc đang đứng đầu thế về dân số
- Lãnh thổ Trung Quốc nằm ở phía đông Châu Á
- Lãnh thổ trải dài từ 20oB tới 53oB và 73oĐ tới 135oĐ
- Có đường biên giới chung với 14 nước là Triều Tiên, Nga, Mông Cổ, Kazakstan,Kyrgyzstan, Tajikistan, Afghanistan, Pakistan, Ấn Độ, Nepal, Bhutan, Myanmar, Lào
và Việt Nam
- Trung Quốc và Việt Nam chung đường biên giới trên đất liền dài khoảng 1.406kmtiếp giáp giữa 7 tỉnh của Việt Nam từ Tây sang Đông là Điện Biên, Lai Châu, LàoCai, Hà Giang, Cao Bằng, Lạng Sơn và Quảng Ninh với tỉnh Vân Nam và khu tự trịdân tộc Choang - Quảng Tây của Trung Quốc
4 Các liên minh, thương mại, hiệp định thương mại đã tham gia
a Tổ chức Thương mại Thế giới WTO ( các hiệp định trong WTO)
- Gồm 164 thành viên trong đó có Trung Quốc và Việt Nam
- Thành lập ngày 1/1/1995
- Trung Quốc gia nhập ngày 11 tháng 12 năm 2001
Trang 5- Việc gia nhập WTO cho phép Trung Quốc bước vào thời kỳ được coi là tăng trưởngkinh tế “thần kỳ”, đưa Trung Quốc trở thành nền kinh tế lớn thứ hai trên thế giới hiệnnay Thương mại hàng hóa của Trung Quốc đã tăng 8 lần trong 20 năm qua, từ 516,4
tỷ USD năm 2001 lên 4,1 nghìn tỷ USD năm 2017
b Khu vực mậu dịch tự do ASEAN – Trung Quốc (ACFTA)
- ASEAN và Trung Quốc ký Hiệp định khung về Hợp tác kinh tế toàn diện tháng
11/2002
- ASEAN và Trung Quốc đã nhất trí hợp tác trên 11 lĩnh vực như nông nghiệp, côngnghệ thông tin và truyền thông, phát triển nguồn nhân lực, phát triển lưu vực sôngMekong, đầu tư, năng lượng, giao thông, văn hóa, y tế công cộng, du lịch và môitrường
Hiệp định Hợp tác Kinh tế Toàn diện ASEAN - Trung Quốc
Mong muốn giảm thiểu các rào cản thương mại, giảm chi phí, tăng thương mại
và đầu tư nội vùng, tăng hiệu quả kinh tế và tạo ra một thị trường rộng hơn với các cơhội lớn hơn, và tối ưu hoá hiệu quả kinh tế theo qui mô cho thương mại, mở rộng tínhhấp dẫn để thu hút vốn và nhân tài
Các mục tiêu của Hiệp định này là:
(a) Tăng cường và mở rộng hợp tác kinh tế, thương mại và đầu tư giữa ASEAN vàTrung Quốc
(b) Tích cực tự do và xúc tiến thương mại hàng hoá và dịch vụ, cũng như cơ chế đầu
tư thông thoáng và rõ ràng
(c) Khai thác các lĩnh vực mới và thết thập các biện pháp thích hợp cho hợp tác kinh
tế chắt chẽ hơn giữa các Bên, và
(d)Tạo thuận lợi cho hội nhập kinh tế có hiệu quả hơn của các nước thành viên mớicủa ASEAN và tạo nhịp cầu thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các Bên
CÁC BIỆN PHÁP HỢP TÁC KINH TẾ
(a) Tích cực loại bỏ thuế và hàng rào phi thuế đối với hầu hết thương mại hàng hoá.(b) Tiến tới tự do hoá thương mại dịch vụ về cơ bản tất cả các lĩnh vực
(c) Thiết lập một cơ chế đầu tư cạnh tranh và cởi mở để tạo thuận lợi và thúc đẩy đầu
tư trong khuôn khổ FTA
Trang 6(d) Áp dụng các ứng xử đặt biệt, khác biệt và linh hoạt cho các nước thành viên mớicủa ASEAN
(e) Áp dụng linh hoạt cho các Bên trong đàm phán FTA đối với các khu vực nhạycảm của lĩnh vực hàng hoá, dịch vụ và đầu tư Sự linh hoạt này sẽ được đàm phán vàcùng thống nhất thoả thuận dựa trên nguyên tắc có đi có lại và cùng có lợi
(f) Thiết lập các biện pháp tạo thuận lợi đầu tư và thương mại có hiệu quả, gồm khônghạn chế việc đơn giản hoá thủ tục hải quan và các thoả thuận công nhận lẫn nhau(g) Mở rộng hợp tác kinh tế ra các lĩnh vực khác có thể đồng thuận được của cả haibên ASEAN và Trung Quốc, mà sẽ bổ sung vào việc làm sâu sắc thêm liên kết đầu tư
và thương mại giữa ASEAN và Trung Quốc, hình thành lên các chương trình hànhđộng để thực hiện các lĩnh vực hợp tác
(h) Thiết lập các cơ chế thích hợp nhằm mục đích thực hiện có hiệu quả Hiệp địnhnày
c Hiệp định FTA Trung Quốc-Hàn Quốc
- Ngày 1/6/2015 2 nước đã chính thức ký Hiệp định tự do thương mại song phương(FTA) sau ba năm đàm phán
- Trong vòng 10 năm sau khi hiệp định được thực thi:
+ Hàn Quốc sẽ loại bỏ thuế nhập khẩu đối với 79% toàn bộ sản phẩm, tương đương 9.690 mặt hàng từ Trung Quốc
+ Trung Quốc cũng sẽ loại bỏ thuế nhập khẩu đối với 71% toàn bộ sản phẩm, tươngđương 5.846 mặt hàng từ Hàn Quốc
- Trong vòng 20 kể từ sau khi thực hiện hiệp định này:
+ Hàn Quốc sẽ loại bỏ thuế nhập khẩu đối với 92% tất cả sản phẩm từ Trung Quốc+ Trung Quốc cũng sẽ bãi bỏ thuế nhập khẩu đối với 91% các mặt hàng của HànQuốc
d Hiệp định thương mại tự do song phương FTA Trung Quốc – Úc (ChAFTA)
- Bắt đầu có hiệu lực từ ngày 20/12/2015
- Ngày có hiệu lực, hơn 86% xuất khẩu hàng hóa của Úc sang TQ sẽ được miễn thuế,
và sẽ tăng đến mức 96 % khi ChAFTA được thực hiện đầy đủ
Trang 7- Đổi lại, Úc cũng sẽ mở rộng thị trường đầu tư cho các doanh nghiệp Trung Quốc.
e Hiệp định thương mại tự do (FTA) Trung Quốc – Iceland
- Hiệp định có hiệu lực từ ngày 1/7/2014
- Mục tiêu chính là thúc đẩy thương mại song phương thông qua việc bãi bỏ thuế quanđối với hàng nhập khẩu và tăng cường hơn nữa quan hệ kinh tế giữa hai nước
- FTA này bao gồm các quy định về thương mại hàng hoá và dịch vụ, quy tắc xuất xứ,tạo thuận lợi cho thương mại, quyền sở hữu trí tuệ, cạnh tranh và đầu tư
- Theo FTA Trung Quốc-Iceland, tỷ lệ hàng hóa áp mức thuế quan bằng 0% giữaTrung Quốc với Iceland lần lượt là 96,23% và 100%
f FTA Trung Quốc –Thụy Sĩ
-Hiệp định có hiệu lực từ ngày 1/7/2014
- Theo FTA Trung Quốc-Thụy Sĩ, Thụy Sĩ sẽ ngay lập tức áp thuế quan bằng khôngđối với 99,7% hàng xuất khẩu của Trung Quốc sau khi Hiệp định này có hiệu lực
- Trung Quốc cũng thực hiện mức thuế này đối với 84,2% hàng xuất khẩu của ThụySĩ
- Theo FTA Trung Quốc-Thụy Sĩ, tỷ lệ sản phẩm tham gia giảm thuế của Thụy Sĩ là99,99% còn của phía Trung Quốc là 96,5%, trong đó những sản phẩm có mức thuếgiảm tương đối lớn là hàng dệt, quần áo, giày, mũ, linh kiện ôtô và các chế phẩm kimloại
g Hiệp định thương mại tự do (FTA) Trung Quốc-Campuchia
- Kí kết ngày 12/10/2020
- Hiệp định được Trung Quốc và Campuchia ký kết bao gồm các lĩnh vực như thươngmại, du lịch, nông nghiệp,…
- 2 nước sẽ cắt giảm thuế đối với các sản phẩm nhập khẩu
- Tỷ lệ các mặt hàng được Trung Quốc miễn thuế cho Campuchia lên đến 97,53%
h Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực ()
- RCEP là hiệp định thương mại tự do đa phương có quy mô lớn đầu tiên mà TrungQuốc ký kết
Trang 8- Bao gồm 10 nước thành viên ASEAN và 5 quốc gia mà ASEAN đã ký hiệp địnhthương mại tự do (Trung Quốc, Australia, Nhật Bản, Hàn Quốc và New Zealand).
- Xét trên phương diện quy mô nền kinh tế, số lượng dân số, quy mô thương mại haytiềm năng thị trường tiêu dùng… thì Trung Quốc đều đứng đầu RCEP, có đủ năng lựcđảm nhận vai trò lãnh đạo trên thực tế trong quá trình xây dựng quy tắc kinh tế-thương mại ở khu vực châu Á-Thái Bình Dương -> nâng cao hơn nữa ảnh hưởng kinhtế-thương mại và chính trị ở khu vực này, thậm chí là trên trường quốc tế
- Trung Quốc còn có thể được hưởng lợi từ việc khu vực thương mại tự do liên tục mởrộng và xu hướng hội nhập của thị trường lớn, từ đó đẩy nhanh quá trình chuyển đổi
cơ cấu kinh tế, giành thị phần lớn hơn trên thị trường giá trị gia tăng cao
- Thông qua RCEP, Trung Quốc sẽ hợp tác chặt chẽ với các nước châu Á, tăng cườngmức độ phụ thuộc kinh tế, mối quan hệ cộng sinh ngành nghề và cầu giữa Trung Quốcvới các nền kinh tế xung quanh sẽ ngày càng bền chặt hơn
- Hiệp định này sẽ giúp Bắc Kinh mở rộng không gian thị trường xuất khẩu, đáp ứngnhu cầu nhập khẩu tiêu dùng trong nước, có lợi cho việc duy trì ổn định thương mạiđối ngoại và đầu tư nước ngoài
II Đánh giá môi trường kinh doanh
1 Kinh tế- chính trị Trung Quốc:
1.1 Tổng quan về kinh tế- chính trị Trung Quốc:
- Trung Quốc hiện là nền kinh tế đứng thứ 2 trên thế giới tính theo GDP danh nghĩanhờ tận dụng tốt tỷ giá hối đoái biến động trên thị trường thậm chí có dự báo chínhthức rằng Trung Quốc sẽ trở thành nền kinh tế lớn nhất thế giới tính theo GDP danhnghĩa kể từ năm 2028
- Xuất nhập khẩu: Trung Quốc là nền kinh tế sản xuất và xuất khẩu lớn nhất thếgiới, bên cạnh đó còn là thị trường tiêu thụ hàng hóa có tốc độ phát triển nhanh nhất
và là quốc gia nhập khẩu lớn thứ 2 thế giới
Trang 9+ Các mặt hàng nhập khẩu chính là: nhiên liệu điện, máy móc, dầu và khoáng sản,thiết bị quang học và y tế, quặng kim loại,
+ Các mặt hàng xuất khẩu: điện, máy móc thiết bị, hàng may mặc, dệt may, điệnthoại,
- Thuế: Có 14 loại thuế đánh vào các doanh nghiệp đầu tư nước ngoài và đầu tưnước ngoài và người nước ngoài bao gồm: thuế Giá trị gia tăng, thuế tiêu thụ, thuếkinh doanh, thuế Thu nhập doanh nghiệp, đầu tư nước ngoài và doanh nghiệp nướcngoài, thuế Thu nhập cá nhân, thuế tài nguyên, thuế tăng giá trị đất, thuế bất động sản
đô thị, thuế giấy phép sử dụng phương tiện vận chuyển, thuế tem, thuế chứng thư,thuế sát sinh, thuế nông nghiệp và thuế xuất nhập khẩu
Hồng Kông, Macau, Đài Loan và người Hoa kiều và doanh nghiệp của họ bị đánhthuế như người nước ngoài và doanh nghiệp nước ngoài Nhằm thu hút vốn, côngnghệ và thông tin Trung Quốc đã ban hành nhiều ưu đãi thuế cho đầu tư nước ngoài
và đã ký kết hiệp định về thuế
- Cơ cấu kinh tế: nông nghiệp 27%, Công nghiệp: 29%, Dịch vụ: 44% ( 2018) Tỷtrọng nông nghiệp giảm, tỷ trọng công nghiệp dịch vụ tăng nhờ sự tăng trưởng tốc độcao của ngành công nghiệp dịch vụ
- Các trọng điểm kinh tế: Báo cáo GDP tại 9 trung tâm kinh tế trọng điểm củaTrung Quốc bao gồm Bắc Kinh, Thiên Tân, Thượng Hải, Quảng Châu, TrùngKhánh, lần lượt được công bố trong thời gian gần đây cho thấy quốc gia này đã có
23 thành phố gia nhập nhóm thành phố có GDP 1000 tỷ nhân dân tệ
- Đầu tư nước ngoài: Dòng vốn đầu tư nước ngoài đổ vào Trung Quốc năm 2020tăng 14% đưa nền kinh tế lớn thứ 2 thế giới thành điểm đến FDI hàng đầu thế giới.Thành công của Trung Quốc trong lĩnh vực thu hút nguồn vốn FDI còn do TrungQuốc đã phát triển và mở rộng hệ thống khuyến khích đầu tư đa dạng như: Chủ động
sử dụng nguồn vốn nước ngoài một cách hợp lý, hiệu quả; Coi đầu tư nước ngoài làmột nguồn lực quan trọng trong quá trình phát triển của đất nước, chính sách thu hútđầu tư nước ngoài ngày càng thông thoáng và hấp dẫn; Khuyến khích các nhà đầu tưnước ngoài đầu tư vào các vùng khó khăn của Trung Quốc (miền Trung và miền Tây).Khi đầu tư vào các khu vực khó khăn, các nhà đầu tư sẽ được hưởng chính sách thuế
ưu đãi hơn trong 10 năm sau khi bắt đầu thực hiện dự án Cụ thể: Đối với doanhnghiệp có vốn đầu tư nước ngoài ở các ngành được khuyến khích đầu tư, thì mức thuếthu nhập doanh nghiệp thấp (15%), đối với những vùng khó khăn được khuyến khíchđầu tư (miền Tây và miền Trung của Trung Quốc), thì doanh nghiệp không phải nộpthuế thu nhập trong 2 năm sau khi có lãi và chỉ nộp 50% thuế thu nhập trong 6 nămtiếp theo; Mở cửa các thị trường tài chính được thực hiện trên nguyên tắc tin cậy vàthận trọng từng bước
- Cơ sở hạ tầng: mỗi năm Trung Quốc dành 8% GDP đầu tư cơ sở hạ tầng, cơ sở hạtầng Trung Quốc hiện đang phát triển chóng mặt khiến cho Mỹ cũng phải dè chừng.Một số công trình là niềm tự hào của Trung Quốc có thể kể đến như cầu sắt xuyênbiển Vịnh Hoàng Châu dài nhất thế giới ( đang trong quá trình thực hiện), cầu bắc qua
Trang 10sông Dương Tử dài 11km, hệ thống tàu điện không người lái Sky Shuttle, Cơ sở hạtầng được coi là sức mạnh, điểm sáng trong nền kinh tế Trung Quốc.
b Chính trị:
Chính trị Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa diễn ra trong một khuôn khổ chế độ
xã hội chủ nghĩa với một hệ thống đơn đảng, là Đảng Cộng sản Trung Quốc, đứng đầu
là Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Trung Quốc, người đang giữ cương vị lãnh đạo tối caocủa Trung Quốc Quyền lực nhà nước tại Cộng hoà Nhân dân Trung Hoa (PRC) đượcthực hiện thông qua Đảng Cộng sản, Quốc vụ viện và các đại diện cấp tỉnh và địaphương Đảng Cộng sản Trung Quốc sử dụng thông tin nội bộ để quản lý và theo dõinhững bất đồng nội bộ giữa nhân dân của Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa Hai đặckhu hành chính (SAR) của Trung Quốc, Hồng Kông và Ma Cao, có hệ thống đa đảngđộc lập và tách biệt với hệ thống độc đảng của đại lục
Đặc điểm khác của chính trị Trung Quốc:
• Sức mạnh sắc bén và toàn diện: do 1 đảng lãnh đạo, thống trị các đỉnhcao của nền kinh tế và kiểm soát phương thức sản xuất thông qua chế độđộc tài của giai cấp vô sản do đảng lãnh đạo
• Một mục tiêu, các chiến lược khác nhau: Giấc mơ Trung Hoa là mụctiêu bền bỉ của Đảng Cộng sản Trung Quốc, nhưng Đảng đã áp dụng cácchiến lược khác nhau trong những thời điểm khác nhau
• Vũ khí tối thượng cho sự sống còn của Đảng Cộng sản Trung Quốc
• Bộ máy Tuyên truyền Toàn cầu của Đảng
• Thúc giục chủ nghĩa dân tộc chống lại phương tây, trung thành vớiĐảng
• Đảng Cộng sản Trung Quốc sẽ không bao giờ từ bỏ chế độ độc đảng
c Một số vấn đề chính trị -kinh tế ở Trung Quốc:
Nhằm thực hiện mục tiêu bành trướng chính trị toàn cầu của mình, Trung Quốc đã córất nhiều chính sách nhằm đánh thẳng vào nền kinh tế để lăm le đưa nền kinh tế lên vịtrí số 1 thế giới, bởi kinh tế chính là vũ khí quan trọng nhất thể hiện được sức mạnhchính trị
• Chủ quyền : vấn đề chủ quyền của Trung Quốc là một vấn đề nan giải Dưới sựlãnh đạo của Đảng Cộng Sản Nhân Dân Trung Hoa, Trung Quốc đã có nhữnghành động gây ra những tranh cãi về vấn đề chủ quyền với các nước láng giềngxung quanh Trong đó phải kể đến đến những tranh chấp:
o Tranh chấp chủ quyền của Trung Quốc tại Biển Đông
7
Trang 11o Tranh chấp chủ quyền giữa Trung Quốc và Hàn Quốc: Đá ngầm Socotra
o Tranh chấp chủ quyền giữa Trung Quốc và Nhật Bản: Đảo Senkaku
o Tranh chấp chủ quyền giữa Trung Quốc với Ấn Độ: Aksai Chin (Khu tựtrị Duy Ngô Nhĩ Tân Cương và Khu tự trị Tây Tạng) và Phòng tuyếnMcMahon
• Những hành động của Trung Quốc trong lĩnh vực chủ quyền nhằm mục đíchkinh tế:
o Nhằm đa phương hóa nguồn cung cấp năng lượng, Trung Quốc đầu tưkhai thác dầu khí ở các nước ngoài để đảm bảo an toàn năng lượng.Ngoài khai thác dầu khí và khoáng còn là khai thác thủy hải sản tạonguồn thu khổng lồ
o Các đảo quần đảo và vùng biển mà Trung Quốc đang bành trướng cũng
là những địa bàn chiến lược và chiếm vị trí rất quan trọng đối với khôngchỉ các quốc gia trong khu vực mà còn là trên toàn thế giới
o Trong nội bộ Trung Quốc, Bắc Kinh cũng bị áp lực của thành phần theo
“chủ nghĩa dân tộc”, tỏ ra bất cần và lợi dụng chủ trương hòa hoãn này
mở rộng khu vực khai thác dầu khí ở Biển Đông và thu hẹp không gianbành trướng của chiến lược địa kinh tế của Trung Quốc ở Biển Đông vàmột số khu vực lân cận khác
o Mặt khác vấn đề chủ quyền cũng đã trực tiếp khiến cho giao lưu kinh tếgiữa Trung Quốc và các nước có cạnh tranh chủ quyền như Việt Nam,
Ấn Độ, Nhật Bản, … trở nên căng thẳng, suy giảm và ảnh hưởng tới sựhợp tác song phương và đa phương giữa các quốc gia
=> Tranh chấp biển đảo hiện nay là một vấn đề hết sức nghiêm trọngtrên toàn thế giới, không chỉ tồn tại ở lĩnh vực kinh tế qua việc khai tháctài nguyên mà còn mục đích sâu xa hơn về chính trị đó cũng chính làmục tiêu giấc mơ Trung Hoa, đưa Trung Quốc vượt lên bá chủ thế giới
• Rủi ro chính trị: các nhà đầu tư nước ngoài đầu từ vào Trung Quốc sẽ phải đốimặt với những rủi ro chính trị nhất định:
o Dễ bị tổn thương bởi các cú sốc bên ngoài, chẳng hạn như giá hàng hóatoàn cầu (đặc biệt là năng lượng) tăng đột biến, dịch bệnh, bất ổn chínhtrị khu vực
o Bất ổn chính trị trong nước cũng tiềm ẩn những nguy cơ: tăng trưởngnhanh, sự phẫn nộ của công chúng đối với việc phân chia lại đất đai, giatăng khoảng cách giàu nghèo; và các tai nạn công nghiệp lớn, bao gồm
cả sự cố tràn chất độc, tất cả đã gây ra bất ổn xã hội Sự biến động này
8
Trang 12có khả năng buộc chính phủ phải hành động gây nguy hiểm cho tài sản
cố định và làm xói mòn niềm tin của nhà đầu tư
o Các đối thủ cạnh tranh địa phương của Trung Quốc thường có khả năngđiều hướng tốt hơn trong môi trường kinh doanh như mê cung của đấtnước Các biện pháp bảo vệ pháp lý được thực thi kém Bản quyền đượcbảo vệ không nhất quán Theo OECD, hệ thống tài chính ở Trung Quốckhông có lợi và ủng hộ các thực thể thuộc sở hữu nhà nước
o Ngoài ra, các tập đoàn nước ngoài ở Trung Quốc phải đối mặt với rủi ro
về uy tín tại nước sở tại Cũng giống như Google, Microsoft và Yahoo
đã bị chỉ trích mạnh mẽ ở Hoa Kỳ vì cho phép (trong một số trường hợp,giúp đỡ) chính phủ Trung Quốc thao túng việc sử dụng Internet củangười tiêu dùng, các công ty khác có thể bị buộc tội góp phần vào cáchoạt động lao động không công bằng hoặc không an toàn điều kiện môitrường
• Chiếm đoạt tài sản: cùng với những rủi ro chính trị các nhà đầu tư nước ngoàicòn phải đối mặt với các hình thức chiếm tài sản nước ngoài bao gồm quốchữu hóa, trưng dụng và tịch thu:
o Quốc hữu hóa: Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) đã cónhiều động thái nhắm vào giới doanh nghiệp tư nhân công nghệcao hàng đầu, từ thanh tra cho đến đưa người vào các doanhnghiệp tư, quản lý chặt giới dân doanh từ vấn đề chính trị đếnvấn đề kinh tế Có phân tích cho rằng ĐCSTQ đang thúc đẩy giớidân doanh đi vào con đường cũ theo mô hình hợp tác công và tư,bước tiếp theo là triệt để thực thi quốc hữu hóa nền kinh tế, xâydựng nền kinh tế bế quan tỏa cảng với thế giới => Các doanhnghiệp nước ngoài khi kinh doanh tại môi trường này sẽ gặp phảinhững vấn đề khó khăn như bị nhà nước can thiệp vào vấn đềkinh doanh hay bị kiểm soát
o Trưng dụng (Expropriation): Theo tờ South China Morning Post,các cơ quan lập pháp của Thâm Quyến và Quảng Châu (đềuthuộc tỉnh Quảng Đông) đã triệu tập cuộc họp ngày 11.2 và thôngqua luật cho phép chính quyền cấp thành phố và cấp quận đượctrưng dụng nhà, phương tiện của cá nhân, tổ chức nhằm phục vụmục đích kiểm soát dịch bệnh Covid-19 do virus Corona chủngmới (nCoV) gây ra Chính quyền cũng được phép chỉ thị chodoanh nghiệp sản xuất các vật phẩm cần thiết cho việc kiểm soátdịch bệnh => Một số doanh nghiệp nước ngoài hoạt động tronglĩnh vực sản xuất hay nhà nghỉ, khách sạn, bệnh viện, cũng cóthể bị nhà nước trưng dụng để phục vụ cho kiểm soát dịch bệnh
Trang 13d Chiến tranh thương mại Mỹ - Trung dưới góc nhìn kinh tế - chính trị:
• Chính trị: Bắt đầu từ cuối thời chính quyền Obama, Hoa Kỳ đã nhận ra rằngTrung Quốc dưới sự lãnh đạo của Tâp Câ
n Bình đã không là môt nước TrungQuốc mà Hoa Kỳ mong đợi trước đây, tức là một nước đóng góp cho dân chủ,hòa bình và thịnh vượng của thế giới Thay vào đó, những gì họ thấy là mộtTrung Quốc táo bạo đã lợi dụng thế giới thương mại tự do để tăng cường sứcmạnh kinh tế và quân sự để chiếm lấy vị trí quốc gia hàng đầu thế giới Thamvọng này đã được thể hiện trong kế hoạch 2025, kế hoạch Vành Đai ConĐường, hành vi hung hăng của Trung Quốc đối với các nước láng giềng từ Ấn
Độ đến Malaysia đến Nhật Bản đến Philippines đến Việt Nam, v.v
• Kinh tế: đó là một cuộc chiến thương mại và các hành động của Hoa Kỳ đềudựa trên ba lập luận kinh tế Thứ nhất, Trung Quốc có thặng dư thương mại rấtlớn với Mỹ khoảng 420 tỷ USD năm 2018 Thứ hai, thông qua các biện pháptrợ cấp phi thị trường và không minh bạch cho các ngành công nghiệp, TrungQuốc đã lợi dụng hê ̣ thống thương mại tự do để tích lũy số thặng dư này.Thứ ba, Trung Quốc đã tiếp tục đánh cắp tài sản trí tuệ của Mỹ và buộc cáccông ty Mỹ phải chuyển giao công nghệ Mỹ để tiến cao hơn trong công nghệ
=> Hậu quả to lớn mà cuộc chiến tranh thương mại Mỹ - Trung gây ra cho nềnkinh tế Trung Quốc:Xuất khẩu sang Mỹ giảm (Mỹ là một thị trường lớn)
• Một số doanh nghiệp từ Mỹ ngưng hoặc hạn chế làm việc với TrungQuốc
• Dư thừa lượng lớn sản phẩm xuất khẩu
• Tăng giá thị trường dẫn đến lạm phát, thị trường bất ổn
• Một số mặt hàng trở nên thiếu hụt cung do đã hạn chế nhập khẩu từ Mỹ
• Tỷ lệ thất nghiệp tăng
• Tăng trưởng kinh tế giảm
1.2 Kinh tế Trung Quốc trong bối cảnh bùng phát đại dịch:
a Những tác động tiêu cực tới nền kinh tế:
* Tăng trưởng kinh tế của Trung Quốc sụt giảm rõ rệt:
- Tăng trưởng GDP giảm xuống mức thấp kỷ lục chỉ khoảng 4% ( quý I - 2020) tổng thiệt hại khoảng 1380 tỷ NDT
* Sản lượng công nghiệp giảm mạnh
* Chỉ số quản lý thu mua ( PMI) sản xuất giảm
10
Trang 14* Dịch vụ hàng không và du lịch thiệt hại nặng nề.
* Tình trạng thất nghiệp ngày càng trầm trọng
* Ô nhiễm môi trường
b Các biện pháp của Trung Quốc để vực dậy nền kinh tế:
* Giảm thuế và hạ thấp các loại thuế phí doanh nghiệp
* Áp dụng chính sách nới lỏng tiền tệ
* Mở rộng mức hỗ trợ cho sản xuất công nghiệp
* Thúc đẩy nhu cầu tiêu dùng trong nước
* Hỗ trợ tài chính giải cứu ngành hàng không
=> Nhờ sự nỗ lực của Nhà nước và người dân, nền kinh tế Trung Quốc đã có những bước chuyển mình sau đại dịch
• Tăng trưởng kinh tế được kỳ vọng sẽ nhảy vọt vượt mức 8,1% sau một năm
2020 ảm đạm Đà hồi phục kinh tế mạnh mẽ nhờ tổng hòa được nhiều yếu tố
đã khiến cho nhiều người tin rằng năm 2028 Trung Quốc sẽ vượt qua Mỹtrở
thành nền kinh tế lớn nhất hành tinh
• Thị trường lao động Trung Quốc sau biến động lớn của dịch Covid vẫn hoànthành vượt chỉ tiêu đề ra 131,8% lượng việc làm mới Đến cuối năm 2020 thìlượng người thất nghiệp vẫn không đổi so với cùng kỳ năm ngoái Các nhàhoạch định chính sách hàng đầu quốc gia đã tập trung tối ưu hóa hệ thống phânphối thu nhập, mạng lưới an sinh xã hội để củng cố sức mạnh thị trường laođộng trong nước, qua đó nâng cao sức mạnh và tiềm năng chi tiêu tiêu dùngcủa các hộ gia đình trên cả nước
• Thị trường chứng khoán ghi nhận mức tăng trưởng gấp đôi cùng kỳ năm 2019nhận 1,62 triệu nhà đầu tư mới) Trong năm 2020, con số này còn ghi nhậnthêm 18,02 triệu nhà đầu tư, nâng tổng số lên 177,77 triệu Sự tăng vọt dòngvốn đầu tư vào thị trường đã đưa các chỉ số chứng khoán Trung Quốc tăng vọt
• Thống kê cho thấy kim ngạch xuất khẩu của Trung Quốc năm 2020 đã lên mứccao nhất mọi thời đại 2,6 nghìn tỷ USD Bất chấp hệ quả từ thương chiến MỹTrung, thặng dư thương mại của Trung Quốc với Mỹ đạt đỉnh 13,6 tỷ USDtrong năm Thị phần xuất khẩu của Trung Quốc trên toàn cầu tăng lên mức kỷlục 14,3%
- Tháng 1/2020, Trung Quốc ký với Mỹ thỏa thuận thương mại giai đoạn 1,tạm chấm dứt cuộc chiến tranh thương mại kéo dài gần 2 năm giữa hai nềnkinh tế hàng đầu thế giới