Tiểu luận cao học cth tìm hiểu về các tổ chức quốc tế x

Việt Nam đã hoạt động tích cực với vai trò ngày càng tăng tại Liên hợp quốc ủy viên ECOSOC, ủy viên Hội đồng chấp hành UNDP, UNFPA và UPU..., phát huy vai trò thành viên tích cực của pho

Page | 2

MỤC LỤC

ĐỀ TÀI 4

PHẦN I PHẦN MỞ ĐẦU 4

PHẦN II PHẦN NỘI DUNG 6

I Tổ chức quốc tế thế giới 6

1 Tổ chức quốc tế là gì ? 6

2 Đặc điểm của tổ chức quốc tế 6

3 Phân loại tổ chức quốc tế 7

II Một số tổ chức quốc tế tiêu biểu 8

1 Liên Hợp Quốc 8

1.1 Sự ra đời của Liên Hiệp Quốc 8

1.2 Tôn chỉ, mục đích hoạt động 9

1.3 Cơ cấu và nguyên tắc hoạt động 10

2 Tổ chức Y tế Thế giới 13

2.1 Thành viên 13

2.2 Nhiệm vụ 13

2.3 Cơ quan lãnh đạo 14

2.4 Trụ sở 14

3 Tổ chức Thương mại Thế giới 15

3.1 Mục tiêu hoạt động và chức năng của WTO 15

3.2 Các nguyên tắc của WTO 16

3.3 Cơ cấu của WTO 16

4 Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á 18

4.1 Các thành viên 19

4.2 Cơ cấu tổ chức 19

4.3 Mục đích và nguyên tắc hoạt động của ASEAN 21

5 Diễn đàn hợp tác kinh tế Châu Á – Thái Bình Dương 21

5.1 Cơ cấu tổ chức 22

5.2 các thành viên tham gia APEC 22

5.3 Việt Nam đăng cai APEC 23

I Vai trò của các tổ chức quốc tế tại Việt Nam 24

II Vai trò của Việt Nam trong các tổ chức quốc tế trong giai đoạn hiện nay 25

LỜI MỞ ĐẦU

Trong điều kiện quốc tế ngày nay khi quá trình hội nhập

ngày càng được xúc tiến nhanh, ngoại giao đa phương ngày càng giữ một vị trí quan trọng, góp phần nâng cao vị thế quốc tế của đất nước trên thế giới.

Các quốc gia hợp tác với nhau trên rất nhiều lĩnh vực như kinh tế, văn hóa, Và cũng từ đó có sự ra đời của rất nhiều các

tổ chức quốc tế trên nhiều lĩnh vực khác nhau Các tổ chức này

đã đóng một vai trò hết sức quan trọng trong việc ngoại giao giữa các nước trên thế giới, trong đó có cả Việt Nam.

Cho đến nay, Việt Nam là thành viên của 63 tổ chức quốc tế

và có quan hệ với hơn 500 tổ chức phi chính phủ trên thế giới Việt Nam đã hoạt động tích cực với vai trò ngày càng tăng tại Liên hợp quốc (ủy viên ECOSOC, ủy viên Hội đồng chấp hành UNDP, UNFPA và UPU ), phát huy vai trò thành viên tích cực của phong trào Không liên kết, Cộng đồng các nước có sử dụng tiếng Pháp, ASEAN Có thể nói ngoại giao đa phương là một điểm sáng trong hoạt động ngoại giao thời đổi mới Những kết quả đạt được trong mối quan hệ đan xen này đã củng cố và nâng cao vị thế quốc tế của đất nước, tạo ra thế cơ động linh hoạt trong quan hệ quốc tế, có lợi cho việc bảo vệ độc lập tự chủ và an ninh cũng như công cuộc xây dựng đất nước.

Vậy hãy cùng với tôi đi xem thử và tìm hiểu thêm về các tổ chức quốc tế trên thế giới cũng như ở Việt Nam nhé!

ĐỀ TÀI TÌM HIỂU VỀ CÁC TỔ CHỨC QUỐC TẾ

Giữa xu thế đa dạng hóa, đa phương hóa hiện nay, các tổ chức quốc tế đã ra đời

để nhằm thỏa mãn nhu cầu hợp tác giữa các nước trên thế giới về nhiều mặt Các tổchức quốc tế ra đời đã giải quyết rất nhiều vấn đề và có vai trò hết sức quan trọngđối với các nước Tiêu biểu nhất là một số tổ chức như Liên Hợp Quốc, Tổ chức Y

tế Thế giới, Tổ Chức Thương mại Thế giới Nhất là trong thời điểm COVID – 19diễn ra phức tạp như hiện nay thì các tổ chức này đóng một vai trò hết sức quantrọng

Trong hoàn cảnh đó, Việt Nam cũng tham gia các tổ chức quốc tế và đạt đượcnhiều thành tựu Gần đây nhất, trong bối cảnh tình hình thế giới năm 2020 xuất hiệnnhiều diễn biến phức tạp, đặc biệt sự bùng phát của đại dịch viêm đường hô hấp cấpCOVID-19 đã tác động sâu sắc tới các mối quan hệ quốc tế, nhưng Việt Nam vẫnđược tôn vinh khi đảm nhiệm thành công vai trò Chủ tịch ASEAN 2020, góp phầnnâng cao vị thế của Việt Nam nói riêng và ASEAN nói chung trong quan hệ với cácđối tác

2 MỤC ĐÍCH PHÂN TÍCH ĐỀ TÀI.

Đề tài cho ta thấy được sự ra đời hình thành và phát triển của các tổ chức quốc

tế Không chỉ vậy, ta còn có thể biết rõ được vai trò của các tổ chức quốc tế này đốivới các nước trên thế giới cũng như đối với Việt Nam

Chúng ta sẽ có thêm nhiều hiểu biết về một số tổ chức trên thế giới như LiênHợp Quốc, Tổ chức Y tế Thế giới, Tổ chức Thương mại Thế giới

Hơn nữa, đề tài còn cho chúng ta biết được các tổ chức quốc tế mà Việt Nam đãtham gia là những tổ chức nào, tên của các tổ chức tìm hiểu phương châm hoạtđộng của các tổ chức

3 NHIỆM VỤ PHÂN TÍCH ĐỀ TÀI.

Tìm hiểu về quá trình hình thành phát triển của các tổ chức quốc tế, vai trò,nhiệm vụ của các tổ chức quốc tế

Tìm hiểu một số tổ chức quốc tế tiêu biểu trên thế giới để biết được tên, phươngthức hoạt động và ảnh hưởng của các tổ chức này đến các nước trên thế giới như thếnào như Liên Hợp Quốc, Tổ chức Y tế Thế giới, Tổ chức Thương mại Thế giới

Từ đó liên hệ Việt Nam, tìm hiểu các tổ chức quốc tế tại Việt Nam gồm những

tổ chức nào, tên tổ chức và phương châm hoạt động của tổ chức

4 ĐỐI TƯỢNG, KHÁCH THỂ TRONG VIỆC PHÂN TÍCH ĐỀ TÀI.

a Đối tượng phân tích của đề tài:

Đối tượng phân tích của đề tài này là một số tổ chức quốc tế lớn trên thế giớinhư Liên Hợp Quốc, Tổ chức Thương mại Thế giới, Tổ chức Y tế Thế giới

b Khách thể của đề tài:

Khách thể của đề tài này là các tổ chức quốc tế trên thế giới

5 PHẠM VI PHÂN TÍCH, NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI.

Phạm vi phân tích của đề tài là các tổ chức quốc tế trên thế giới mà cụ thể hơn

là tìm hiểu về Liên Hợp Quốc, Tổ chức Y tế Thế giới, Tổ chức Thương mại Thế giới

6 PHƯƠNG PHÁP PHÂN TÍCH NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI.

Để phân tích , tìm hiểu các tổ chức quốc tế đã dùng các phương pháp : phântích , tìm và nghiên cứu tài liệu, thống kê toán học,

PHẦN II PHẦN NỘI DUNG.

I Tổ chức quốc tế thế giới.

1 Tổ chức quốc tế là gì ?

Nghiên cứu bản chất pháp lý, phương thức thành lập tổ chức quốc tế, cũng nhưnhững mục đích, nguyên tắc, cơ cấu hoạt động của tổ chức quốc tế, có thể địnhnghĩa tổ chức quốc tế như sau:

Tổ chức quốc tế (International Organization) là một thể chế bao gồm các thànhviên đến từ ba nước trở lên, hoạt động của nó vượt qua biên giới quốc gia, là thựcthể liên kết chủ yếu các quốc gia độc lập, có chủ quyền, được thành lập và hoạtđộng trên cơ sở điều ước quốc tế, có hệ thống các cơ quan để duy trì hoạt độngthường xuyên theo đúng mục đích, tôn chỉ của tổ chức đó và có quyền năng chủ thểluật quốc tế riêng biệt với các thành viên và các chủ thể khác, tạo điều kiện cho cácthành viên thực hiện các nhiệm vụ của tổ chức quốc tế đó

2 Đặc điểm của tổ chức quốc tế.

a Là liên kết chủ yếu các quốc gia độc lập, có chủ quyền.

Thành viên của tổ chức quốc tế chủ yếu là các quốc gia độc lập, có chủ quyền.Đặc điểm này cho phép phân biệt tổ chức quốc tế với các tổ chức quốc tế phi chínhphủ và các nước liên bang Tuy nhiên, một số tổ chức quốc tế hoạt động trong một

số lĩnh vực như kinh tế - thương mại quốc tế như WTO chấp nhận một số vùng lãnhthổ như Hồng Kông, Ma Cao, hoặc tổ chức quốc tế khác tham gia tổ chức quốc tế

đó, ví dụ trường hợp Liên minh Châu Âu – EU là thành viên của WTO.Thành viêncủa tổ chức quốc tế chủ yếu là các quốc gia độc lập, có chủ quyền

b Hình thành trên cơ sở một điều ước quốc tế ký kết giữa các thành viên.

Cơ sở pháp lý để hình thành nên tổ chức quốc tế và duy trì sự phối hợp hoạtđộng giữa các quốc gia thành viên là các điều ước quốc tế Các điều ước quốc tếnày có thể có nhiều tên gọi khác nhau, như hiến chương, quy chế, hiệp ước nhưng

về bản chất, chúng có ý nghĩa là điều lệ của một tổ chức quốc tế Điều ước quốc tếnày quy định mục đích, nguyên tắc, cơ cấu tổ chức và hoạt động của tổ chức quốc

tế, các quyền và nghĩa vụ pháp lý quốc tế của các quốc gia thành viên cũng như của

tổ chức quốc tế này trong các quan hệ đối nội và đối ngoại của tổ chức quốc tế đó

c Có cơ cấu thường trực để duy trì hoạt động chức năng.

Để tồn tại và phát triển, đồng thời có thể thực hiện chức năng, nhiệm vụ mà cácquốc gia thành viên tạo cho, các tổ chức quốc tế phải thiết lập hệ thống cơ quan baogồm các cơ quan chính và bổ trợ Các cơ quan chính của tổ chức quốc tế bao gồmcác cơ quan đoàn thể, có chức năng hoạch định chính sách, các cơ quan chấp hành

và các cơ quan hành chính như ban thư ký, mà đứng đầu là Tổng thư ký

Để đảm bảo duy trì mọi hoạt động chức năng, tổ chức quốc tế phải có trụ sởlàm việc Các tổ chức quốc tế có thể ký kết các hiệp định thuê trụ sở làm việc vớimột quốc gia thành viên hoặc một quốc gia trung lập, không phải là thành viên Đâycũng là đặc điểm để có thể phân biệt tổ chức quốc tế với các hình thức hợp tác kháchiện nay, như các diễn đàn, các hội nghị quốc tế

d Có quyền năng chủ thể luật quốc tế riêng biệt.

Là chủ thể của Luật quốc tế, tổ chức quốc tế có quyền năng chủ thể luật quốc tếriêng biệt Tính chất riêng biệt của quyền năng chủ thể của tổ chức quốc tế được thểhiện ở những điểm sau: Thứ nhất, quyền năng của tổ chức quốc tế độc lập vớiquyền năng chủ thể của các quốc gia thành viên Điều này đảm bảo tổ chức quốc tểthực hiện hiệu quả các hoạt động trong thẩm quyền chức năng của mình Thứ hai,xét về nguồn gốc phát sinh quyền năng chủ thể, quyền năng chủ thể của tổ chứcquốc tế là quyền năng chủ thể phái sinh do được các quốc gia thành viên thoả thuận

tự nguyện trao cho tổ chức quốc tế Thứ ba, khác với quốc gia có quyền năng chủthể đầy đủ, tổ chức quốc tế chỉ có quyền năng chủ thể hạn chế Ngoài một số quyềnnăng chủ thể luật quốc tế cơ bản mà bất kỳ chủ thể luật quốc tế nào cũng được thụhưởng như quyền năng ký kết điều ước quốc tế, quyền ưu đãi và miễn trừ, quyềnnăng chủ thể của tổ chức quốc tế bị hạn chế trong phạm vi điều lệ của tổ chức quốc

tế Thứ tư, quyền năng chủ thể luật quốc tế của các tổ chức quốc tế khác nhau sẽkhông giống nhau

3 Phân loại tổ chức quốc tế.

Hiện nay, tổ chức quốc tế được thành lập và có thẩm quyền hoạt động đa dạngtrong hầu hết các lĩnh vực của đời sống sinh hoạt quốc tế Vì vậy, việc phân loại tổchức quốc tế có thể dựa vào các tiêu chí khác nhau, ưong đó có một số tiêu chí được

sử dụng thường xuyên như tiêu chí cấp độ tham gia của các quốc gia thành viên,tiêu chí phạm vi hoạt động Ngoài ra, còn một số tiêu chí như điều kiện, thủ tụctham gia tổ chức quốc tế, chức năng của tổ chức quốc tế

+ Theo tiêu chí cấp độ tham gia của các quốc gia thành viên:

Theo tiêu chí này, tổ chức quốc tế được chia thành tổ chức quốc tế toàn cầu, tổchức quốc tế khu vực và tổ chức quốc tế liên khu vực

Tổ chức quốc tế toàn cầu là tổ chức mang tính phổ cập Thành viên tham giacác tổ chức quốc tế này là các quốc gia trên toàn thế giới, có vị trí địa lý, tiềm lựckinh tế, quốc phòng và chế độ chính trị xã hội khác nhau, đáp ứng những điều kiệnnhất định để gia nhập tổ chức quốc tế xếp vào loại các tổ chức quốc tế toàn cầu cóthể kể đến Liên hợp quốc, tổ chức đa phương phổ cập lớn nhất hiện nay hoặc WTO.Ngoài ra, các tổ chức chuyên môn thuộc hệ thống Liên hợp quốc như ICAO,WHO cũng đều là tổ chức toàn cầu.

Các tổ chức quốc tế khu vực là các tổ chức mà thành viên là các quốc gia trongcùng khu vực như Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á, Tổ chức thống nhất châuPhi, Liên minh châu Âu

Các tổ chức liên khu vực bao gồm các tổ chức liên kết các quốc gia không cùngkhu vực địa lý để thực hiện mục tiêu chung, ví dụ Khối hiệp ước Bắc Đại TâyDương (NATO)

+ Theo tiêu chí phạm vi hoạt động:

Theo tiêu chí này, tổ chức quốc tế có thể chia thành tổ chức quốc tế chung và tổchức quốc tế chuyên môn Tổ chức quốc tế chung là tổ chức quốc tế mà mục đích

và phạm vi hoạt động của chúng bao trùm lên toàn bộ các lĩnh vực quan hệ quốc tếbao gồm chính trị, kinh tế, xã hội, văn hoá như Liên hợp quốc, Tổ chức thốngnhất châu Phi Trong khi đó, tổ chức quốc tế chuyên môn là các tổ chức mà mụcđích và phạm vi hoạt động của chúng chỉ hạn chế trong một hoặc một vài lĩnh vực

cụ thể như Cơ quan năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA), Quỹ tiền tệ quốc tế(IMF), Tổ chức nông lương quốc tế (FAO)

II Một số tổ chức quốc tế tiêu biểu.

1 Liên Hợp Quốc.

Liên hợp quốc (UN) chính thức ra đời vào ngày 24/10/1945 khi Hiến chươngLiên Hợp Quốc được phê chuẩn bởi Trung Quốc, Pháp, Liên Xô, Vương quốc Anh,Hợp chủng quốc Hoa Kỳ và đa số các quốc gia ký kết trước đó

1.1 Sự ra đời của Liên Hiệp Quốc:

Tên gọi “Liên Hợp Quốc” đã được Tổng thống Mỹ Franklin D Roosevelt đặt

và được sử dụng lần đầu tiên trong "Tuyên ngôn của Liên hợp quốc" vào ngày1/1/1942, trong đó 26 quốc gia đã khẳng định cam kết tiếp tục cuộc đấu tranh chốnglại các nước thuộc phe phát xít

Với ý định chuẩn bị cho thời kỳ hậu chiến, nhằm loại trừ khả năng xảy ra mộtcuộc chiến tranh thế giới thứ ba và bảo đảm một thế cân bằng mới trong quan hệquốc tế sau chiến tranh, ba cường quốc chính của phe Đồng minh - Anh, Mỹ vàLiên Xô - đã tiến hành hai hội nghị thượng đỉnh quan trọng tại Tê-hê-ran (tháng11/1943) và I-an-ta (tháng 2/1945) Nội dung trao đổi chính giữa Sớc-xin, Xta-lin

và Ru-dơ-ven bao gồm số phận châu Âu và tương lai của Liên hợp quốc Hội đồngNgoại trưởng 5 nước gồm Nga, Mỹ, Anh, Pháp và Trung Quốc được thành lập Trên

cơ sở thỏa thuận tại Hội nghị I-an-ta, đại biểu của 50 quốc gia đã tham dự Hội nghịXan Phran-xít-xcô tháng 4/1945 và dự thảo Hiến chương Liên hợp quốc Trên cơ

sở Hiến chương, Tổ chức Liên hợp quốc đã chính thức được thành lập với sự thamgia của 51 quốc gia sáng lập Sự ra đời của Liên hợp quốc đã chấm dứt hoàn toàn cơchế cân bằng quyền lực giữa các cường quốc châu Âu dựa trên cơ sở của Hội nghịViên năm 1815 Cân bằng quyền lực trên cơ sở Liên hợp quốc là thế cân bằng linhhoạt dựa trên tương tác trong từng vấn đề giữa ba cạnh: hoà hợp quyền lực giữa 5thành viên thường trực Hội đồng Bảo an (còn gọi là P5), tập hợp các nước phươngTây/phát triển, tập hợp các nước Á–Phi–Mỹ La-tinh/đang phát triển, trong đó tiếngnói của các nước P5 có trọng lượng đặc biệt

1.2 Tôn chỉ, mục đích hoạt động

Theo Hiến chương Liên hợp quốc, các quốc gia sáng lập đã quyết tâm xây dựngLiên hợp quốc thành một tổ chức quốc tế toàn cầu với mục tiêu hàng đầu là bảođảm một nền hòa bình và trật tự thế giới bền vững Theo Điều 1 của Hiến chương,Liên hợp quốc được thành lập nhằm 4 mục tiêu:

- Duy trì hòa bình và an ninh quốc tế

- Thúc đẩy quan hệ hữu nghị giữa các quốc gia trên cơ sở tôn trọng nguyêntắc bình đẳng về quyền lợi giữa các dân tộc và nguyên tắc dân tộc tự quyết

- Thực hiện hợp tác quốc tế thông qua giải quyết các vấn đề quốc tế trên cáclĩnh vực kinh tế, xã hội, văn hoá và nhân đạo trên cơ sở tôn trọng các quyềncon người và quyền tự do cơ bản cho tất cả mọi người, không phân biệtchủng tộc, màu da, ngôn ngữ và tôn giáo

- Xây dựng Liên hợp quốc làm trung tâm điều hoà các nỗ lực quốc tế vì cácmục tiêu chung

Để bảo đảm Liên hợp quốc là một tổ chức quốc tế thực sự phục vụ mục tiêuchung của cộng đồng quốc tế, Hiến chương Liên hợp quốc cũng quy định cácnguyên tắc hoạt động của Tổ chức Liên hợp quốc, các nguyên tắc chủ đạo gồm:

Page | 1010

- Bình đẳng về chủ quyền quốc gia

- Tôn trọng toàn vẹn lãnh thổ và độc lập chính trị quốc gia

- Cấm đe dọa sử dụng vũ lực hoặc sử dụng vũ lực trong quan hệ quốc tế

- Không can thiệp vào công việc nội bộ các nước

- Tôn trọng các nghĩa vụ quốc tế và luật pháp quốc tế

- Giải quyết các tranh chấp quốc tế bằng biện pháp hoà bình

Các mục tiêu và nguyên tắc hoạt động trên của Liên hợp quốc mang tính baoquát, phản ánh mối quan tâm toàn diện của các quốc gia Các quan tâm ưu tiên nàythay đổi tuỳ theo sự chuyển biến cán cân lực lượng chính trị bên trong tổ chức này.Hoạt động của Liên hợp quốc trong gần 60 năm qua cho thấy trọng tâm chính củaLiên hợp quốc là duy trì hòa bình an ninh quốc tế và giúp đỡ sự nghiệp phát triểncủa các quốc gia thành viên

Đặc điểm bao trùm của Liên hợp quốc là tổ chức này không phải là một nhànước siêu quốc gia Liên hợp quốc là tổ chức đa phương toàn cầu đầu tiên có nhữnghoạt động thực chất và đã có nhiều cố gắng trong việc phối hợp và điều tiết các mốiquan hệ giữa các quốc gia độc lập có chủ quyền trên nguyên tắc tôn trọng chủquyền bình đẳng của các quốc gia Theo Điều 2 mục 7 của Hiến chương, Liên hợpquốc không được can thiệp vào các vấn đề thuộc quyền tài phán nội bộ của cácnước Tất cả các quốc gia tham gia Liên hợp quốc theo nguyên tắc bình đẳng chủquyền Nguyên tắc này được phản ánh triệt để nhất trong cơ chế tham gia bỏ phiếucác quyết định và nghị quyết tại Đại hội đồng Liên hợp quốc (các quốc gia lớn nhỏđều có một phiếu)

Một đặc điểm nổi bật khác của Liên hợp quốc là tổ chức này phản ánh sự dànxếp và cân bằng quyền lực giữa các cường quốc thắng trận Thực tế này được thểhiện trong cơ chế hoạt động của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc - cơ quan chấphành có thực quyền nhất của Liên hợp quốc và đảm nhiệm trách nhiệm hàng đầucủa Liên hợp quốc là duy trì hòa bình và an ninh quốc tế Chỉ các quyết định củaHĐBA mới có tính cưỡng chế thực hiện Các nghị quyết tại các cơ quan chính kháccủa Liên hợp quốc như Đại hội đồng, Hội đồng Kinh tế – Xã hội, Hội đồng Quảnthác, và cả Toà án Quốc tế chỉ có tính khuyến nghị, đạo lý và tạo sức ép dư luận Đểbảo đảm lợi ích và thu hút sự tham gia của cho các cường quốc, Hội đồng Bảo anLiên hợp quốc là cơ quan duy nhất dành cho 5 cường quốc quyền phủ quyết (veto)khi thông qua các nghị quyết, quyết định của Hội đồng Quyền hạn của Hội đồngBảo an tập trung vào hai lĩnh vực hoạt động chính là giải quyết hòa bình các tranhchấp quốc tế và tiến hành các biện pháp cưỡng chế

Tổ chức Liên hợp quốc ra đời thực sự có ý nghĩa to lớn trong đời sống chính trịquốc tế trong gần 60 năm qua Đây là sự kiện quan trọng đánh dấu sự xuất hiện củacác hoạt động ngoại giao đa phương hiện đại, một bước ngoặt quyết định trong lịch

sử phát triển của nền ngoại giao đa phương nói chung Tuy nhiên, sự ra đời của Liênhợp quốc và bản thân Hiến chương Liên hợp quốc tất nhiên chưa đủ để bảo đảm sựbình đẳng hoàn toàn và triệt để giữa các quốc gia lớn nhỏ Sự đóng góp của Liênhợp quốc đối với hoà bình an ninh quốc tế trong gần 60 năm qua là rất đáng kể Tuynhiên, thực tế cho thấy trong nhiều vấn đề, nhiều sự kiện, Liên hợp quốc không thểhiện được vai trò của mình hoặc có thể nói Liên hợp quốc chưa làm tròn sứ mệnh

của mình Các siêu cường vẫn có vai trò lớn và nhiều khi giữ vai trò quyết địnhtrong quá trình ra quyết định của Liên hợp quốc, đặc biệt là cơ cấu và cơ chế hoạtđộng của Hội đồng Bảo an, Hiến chương Liên hợp quốc và các cơ quan chuyênmôn của Liên hợp quốc.

1.3 Cơ cấu và nguyên tắc hoạt động.

Liên hợp quốc gồm 6 cơ quan chính là: Đại hội đồng, Hội đồng Bảo an, Hộiđồng Kinh tế–Xã hội, Hội đồng Quản thác, Toà án Quốc tế và Ban Thư ký

a Đại hội đồng :

Đại hội đồng là cơ quan đại diện rộng rãi nhất của Liên hợp quốc Từ 51 thànhviên ban đầu, số thành viên Liên Hợp Quốc cho đến giữa 2004 là 191 Khác với Hộiđồng Bảo an, các thành viên Đại hội đồng đều là các thành viên bình đẳng, khôngphân biệt quốc gia lớn hay nhỏ, mỗi quốc gia thành viên đều được 1 phiếu bầu.Các nước thành viên được chia theo nhóm khu vực để phân bổ vị trí khi bầu vàocác cơ quan cơ chế Liên hợp quốc Hiện nay có 5 nhóm khu vực: châu Á, châu Phi,

Mỹ Latinh và Caribe, Đông Âu, phương Tây và các nước khác

b Hội đồng bảo an:

Theo Điều 24 của Hiến chương Liên hợp quốc, các nước thành viên Liên hợpquốc trao cho Hội đồng Bảo an trách nhiệm chính trong việc giữ gìn hoà bình và anninh quốc tế Theo đó, Hội đồng Bảo an có thể áp dụng các biện pháp nhằm giảiquyết hòa bình các tranh chấp, xung đột và khi cần thiết, có thể sử dụng các biệnpháp, kể cả cưỡng chế và vũ lực, nhằm loại trừ các mối đe dọa, phá hoại hoà bình,hoặc các hành động xâm lược

Hội đồng Bảo an gồm 15 nước thành viên, trong đó có 5 nước uỷ viên thườngtrực là: Mỹ, Anh, Pháp, Nga, Trung Quốc và 10 thành viên không thường trực doĐại Hội Đồng Liên Hợp Quốc bầu ra với nhiệm kỳ hai năm trên cơ sở phân chiacông bằng về mặt địa lý và có tính tới sự đóng góp của những nước này cho tôn chỉ

và mục đích của Liên Hợp Quốc và không được bầu lại nhiệm kỳ kế ngay sau khimãn nhiệm

10 nước thành viên không thường trực được bầu theo sự phân bổ khu vực địa lýnhư sau: 5 nước thuộc châu Phi và châu Á; 1 nước thuộc Đông Âu; 2 nước thuộcvùng Mỹ Latinh và Caribe; 2 nước thuộc Tây Âu và các nước khác

c Hội đồng kinh tế - xã hội Liên Hợp Quốc:

Hội đồng kinh tế xã hội Liên hợp quốc (Economic and Social Council ECOSOC) là một trong 6 cơ quan chính của Liên hợp quốc

-Theo Hiến chương Liên Hợp Quốc, một trong những mục tiêu chính của Tổchức này là: "Thực hiện hợp tác quốc tế trong việc giải quyết những vấn đề quốc tế

về kinh tế, xã hội, văn hóa hoặc nhân đạo, thúc đẩy và khuyến khích sự tôn trọngnhân quyền và những quyền tự do căn bản cho tất cả mọi người, không phân biệtchủng tộc, nam nữ, ngôn ngữ hoặc tôn giáo" (Chương I, điều 1, điểm 3) Cụ thể,Liên Hợp Quốc sẽ thúc đẩy (Chương IX, điều 55, điểm a,b,c):

- Nâng cao mức sống, đầy đủ việc làm, điều kiện tiến bộ và phát triển kinh tế xãhội

- Giải quyết những vấn đề quốc tế về kinh tế, xã hội, y tế và các vấn đề liênquan, và sự hợp tác quốc tế về văn hóa và giáo dục, và

- Tôn trọng và thực hiện quyền con người và các quyền tự do cơ bản cho tất cảmọi người không phân biệt chủng tộc, nam nữ, ngôn ngữ hoặc tôn giáo

Trách nhiệm thực hiện những chức năng trên trước hết thuộc về Đại hội đồngLiên Hợp Quốc Theo điều 60 của Hiến chương Liên Hợp Quốc, ECOSOC đượcđặt dưới quyền của Đại hội đồng và được Đại hội đồng giao trách nhiệm trực tiếpthực hiện các chức năng về kinh tế, xã hội của Liên Hợp Quốc

d Hội đồng quản thác:

Theo Chương XII Hiến chương Liên hợp quốc, Hệ thống Quản thác với nhiệm

vụ giám sát các vùng Lãnh thổ quản thác được đặt trong Hệ thống theo các thoảthuận riêng với quốc gia quản lý các vùng lãnh thổ này Hệ thống này áp dụng với:

- Các vùng lãnh thổ nằm trong nhiệm vụ quản lý do Hội quốc liên đưa ra

- Các vùng lãnh thổ tách ra từ các quốc gia kẻ thù sau Chiến tranh thế giới thứhai;

- Các vùng lãnh thổ do các quốc gia có trách nhiệm quản lý được tự nguyệnđặt trong Hệ thống

Mục tiêu căn bản của Hệ thống là thúc đẩy tiến bộ chính trị, kinh tế, xã hội tạicác vùng lãnh thổ quản thác và sự phát triển của các vùng này hướng tới chính phủ

tự quản và độc lập

e Tòa án quốc tế:

Nhiệm vụ trọng tâm của Liên hợp quốc là giải quyết các cuộc xung đột bằngbiện pháp hoà bình phù hợp với các nguyên tắc của công lý và luật pháp quốc tế(Điều 1 của Hiến chương Liên hợp quốc) Điều 33 của Hiến chương cũng chỉ rõ,trong số các phương pháp giải quyết hòa bình có phương pháp sử dụng trọng tài vàgiải quyết của tòa án (theo luật pháp)

Theo điều 13 của Hiến chương, một trong những chức năng của Đại hội đồng là

" thúc đẩy việc pháp điển hoá và sự phát triển của luật quốc tế theo hướng tiến bộ".Chức năng này đã được Đại hội đồng và các cơ quan khác thực hiện thông qua việcsoạn thảo, chuẩn bị rất nhiều công ước quốc tế Trong vòng năm thập kỷ qua, Liênhợp quốc đã bảo trợ cho trên 456 thỏa thuận đa phương bao gồm mọi lĩnh vực hoạtđộng giữa các nhà nước và nỗ lực của loài người Liên hợp quốc cũng là người tiênphong quan tâm tới những vấn đề toàn cầu mới hiện nay như: môi trường, khoảngkhông vũ trụ, lao động di cư, buôn lậu ma tuý và chủ nghĩa khủng bố

f Ban thư ký liên hợp quốc:

Ban thư ký Liên hợp quốc (gọi tắt là Ban thư ký) là một trong sáu cơ quanchính của Liên hợp quốc Trụ sở chính của Ban thư ký đặt tại New York, Mỹ Ngoài

ra có hai Văn phòng tại Giơnevơ và Viên Tổng thư ký hiện nay là Ngài Ban KiMun, quốc tịch Hàn Quốc, nhậm chức từ ngày 1/1/2007

Theo Chương XV của Hiến chương Liên hợp quốc, Ban thư ký gồm có mộtTổng thư ký và một số nhân viên tuỳ theo nhu cầu của tổ chức Tổng thư ký do Đạihội đồng bổ nhiệm, theo kiến nghị của Hội đồng Bảo an Tổng thư ký là viên chứccao cấp nhất của Tổ chức Liên hợp quốc (Điều 97)

2 Tổ chức Y tế Thế giới.

Tổ chức Y tế Thế giới viết tắt WHO (tiếng Anh: World Health Organization)hoặc OMS (tiếng Pháp: Organisation mondiale de la santé) là một cơ quan chuyênmôn của Liên Hợp Quốc, WHO đóng vai trò thẩm quyền điều phối các vấn đề sứckhỏe và y tế cộng đồng trên bình diện quốc tế, WHO tham gia giúp đỡ các quốc giathành viên, WHO cung cấp những thông tin chính xác, những địa chỉ đáng tin cậytrên lĩnh vực sức khỏe con người, WHO sẽ đứng ra để giải quyết những vấn đề cấpbách về sức khỏe cộng đồng và dịch bệnh của con người

Tổ chức Y tế thế giới (WHO) được thành lập tại Hội nghị Y tế thế giới ở NewYork từ 19.6 đến 22.7.1946 Chính thức bước vào hoạt động từ 7.4.1948

2.1 Thành viên:

Năm 2015 WHO có 194 thành viên quốc gia hay vùng lãnh thổ

Đại hội đồng là cơ quan ra quyết định tối cao của WHO, họp hàng nămtại Geneva, Thuỵ Sĩ vào tháng 5 với sự tham dự của tất cả các nước thành viên Đạihội đồng đề cử Tổng Giám đốc, thông qua chính sách tài chính và ngân sáchchương trình của WHO

2.2 Nhiệm vụ:

WHO giúp điều hoà các hoạt động y tế và chăm lo sức khỏe cho con người trênphạm vi toàn thế giới; hợp tác với các cơ quan của Liên hợp quốc và các chính phủtìm cách nâng cao sự hiểu biết trong lĩnh vực y tế, giúp đỡ kỹ thuật cho các nướctrong việc bảo vệ sức khoẻ cho con người

Mục tiêu của WHO là giúp mọi người có được sức khoẻ tốt nhất Từ năm 1977,Hội đồng Y tế Thế giới đề ra khẩu hiệu "Sức khỏe cho tất cả mọi người vào năm2000" và coi là ưu tiên cao nhất của WHO Để đạt được những mục tiêu này, tổchức WHO đã đề ra bốn định hướng chiến lược tác động qua lại lẫn nhau:

● Giảm tỷ lệ tử vong, tỷ lệ mắc bệnh và tật nguyền cao quá mức, đặc biệt trongcác nhóm dân cư nghèo và bị thiệt thòi;

● Cổ vũ lối sống lành mạnh và giảm các yếu tố gây nguy cơ cho sức khỏe conngười do các nguyên nhân môi trường, kinh tế, xã hội và hành vi gây ra;

● Xây dựng các hệ thống y tế trong đó nâng cao một cách công bằng các kết quảđầu ra về sức khỏe, đáp ứng các nhu cầu chính đáng của nhân dân và côngbằng về tài chính;

● Xây dựng môi trường thể chế và chính sách thuận lợi trong ngành y tế, đẩymạnh có hiệu quả vị thế y tế trong chính sách phát triển, môi trường, kinh tế

và xã hội

Ngoài các định hướng chiến lược này, WHO cũng xác định các ưu tiên cụ thểnhư phòng chống các bệnh sốt rét, lao phổi, sức khỏe tâm thần, thuốc lá, các bệnhkhông truyền nhiễm (ung thư, tim mạch ), mang thai an toàn hơn và sức khỏe trẻ

em, HIV/AIDS, sức khỏe và môi trường, an toàn thực phẩm, truyền máu an toàn, hệthống y tế

WHO đề xuất các chiến dịch phòng chống các bệnh truyền nhiễm (bệnh đậumùa, phong, bại liệt, lao, sốt rét, vv.) WHO còn tài trợ cho các chương trình nghiêncứu y học, mạng lưới các phòng xét nghiệm chuẩn thức ở một số nước, cung cấpthông tin chuyên môn cho các nước thành viên về những vấn đề tổ chức y tế, sửdụng thuốc Chiến lược gần đây của WHO là "Sức khoẻ cho tất cả mọi người đếnnăm 2000" (Tuyên ngôn Anma Ata, 1978) với các chương trình mục tiêu: cung cấp