(Skkn 2023) khơi nguồn cảm hứng sáng tạo cho học sinh thông qua giáo dục stem với chủ đề phân bón hóa học – skg 11 cơ bản tại trường thpt thường xuân 2

Theo Chỉ thị số 16/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ ngày04/05/2017 đã đưa ra giải pháp về mặt giáo dục: “Thay đổi mạnh mẽ các chínhsách, nội dung, phương pháp giáo dục và dạy nghề nhằm tạo

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ

TRƯỜNG THPT THƯỜNG XUÂN 2

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

KHƠI NGUỒN CẢM HỨNG SÁNG TẠO CHO HỌC SINH THÔNG QUA GIÁO DỤC STEM VỚI CHỦ ĐỀ PHÂN BÓN HÓA HỌC– HÓA HỌC 11

CƠ BẢN TẠI TRƯỜNG THPT THƯỜNG XUÂN 2

Người thực hiện: Lê Thị Quyên Chức vụ: Giáo viên

SKKN thuộc lĩnh mực: Hóa học

THANH HOÁ NĂM 2023

MỤC LỤC TRANG

1.1 Lí do chọn đề tài ……… 1

1.2 Mục đích nghiên cứu ……… 2

1.3 Đối tượng nghiên cứu ……… 3

1.4 Phương pháp nghiên cứu ……… 3

2 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM 3 2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm……… 3

2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm………

… 4 2.3 Các sáng kiến kinh nghiệm hoặc các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề……… 5

2.3.1 Giải pháp thực hiện ……… 5

2.3.2 Một số biện pháp ……… 6

2.3.3 Thực hiện kế hoạch 8

2.4 Hiệu quả sáng kiến kinh nghiệm đối với hoạt động giáo dục, với bản thân, đồng nghiệp và nhà trường……… 16

2.4.1 Đánh giá định tính ……… 16

2.4.1 Đánh giá định lượng ……… 16

3 KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ 17 3.1 Kết luận 17

3.1.1.Khẳng định điểm mới và sáng tạo trong 17

3.1.2 Những bài học kinh nghiệm 17

3.1.3 Ý nghĩa của sáng kiến kinh nghiệm 18

3.1.4 Khả năng ứng dụng và triển khai 18

3.2 Kiến nghị 18

1 MỞ ĐẦU

1.1 Lí do chọn đề tài

Nằm trong lộ trình đổi mới đồng bộ phương pháp dạy học và kiểm tra,đánh giá ở các trường phổ thông theo định hướng phát triển năng lực của họcsinh trên tinh thần Nghị quyết 29 - NQ/TƯ về đổi mới căn bản, toàn diện giáodục và đào tạo Theo Chỉ thị số 16/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ ngày04/05/2017 đã đưa ra giải pháp về mặt giáo dục: “Thay đổi mạnh mẽ các chínhsách, nội dung, phương pháp giáo dục và dạy nghề nhằm tạo ra nguồn nhân lực

có khả năng tiếp nhận các xu thế công nghệ sản xuất mới, trong đó cần tậptrung vào thúc đẩy đào tạo về khoa học, công nghệ, kĩ thuật và toán học(STEM), ngoại ngữ, tin học trong chương trình giáo dục phổ thông” đồng thờiđưa ra nhiệm vụ: “Thúc đẩy triển khai giáo dục về khoa học, công nghệ, kĩthuật và toán học (STEM) trong chương trình giáo dục phổ thông[1]

STEM là thuật ngữ viết tắt của các từ Science (Khoa học), Technology(Công nghệ), Engineering (Kĩ thuật) và Mathematics (Toán học), thường được

sử dụng khi bàn đến các chính sách phát triển về Khoa học, Công nghệ, Kĩ thuật

và Toán học của mỗi quốc gia Với những tiếp cận khác nhau, giáo dục STEM

sẽ được hiểu và triển khai theo những cách khác nhau Giáo viên thực hiệngiáo dục STEM thông qua hoạt động dạy học để kết nối kiến thức học đườngvới thế giới thực, giải quyết các vấn đề thực tiễn, nâng cao hứng thú, hình thành

và phát triển năng lực và phẩm chất cho học sinh[2]

Việc đưa giáo dục STEM vào trường phổ thông mang lại nhiều ý nghĩa,phù hợp với định hướng đổi mới giáo dục phổ thông Cụ thể là:

- Đảm bảo giáo dục toàn diện: Triển khai giáo dục STEM ở nhà trường,bên cạnh các môn học đang được quan tâm như Toán, Khoa học, các lĩnh vựcCông nghệ, Kỹ thuật cũng sẽ được quan tâm, đầu tư trên tất cả các phươngdiện về đội ngũ giáo viên, chương trình, cơ sở vật chất

- Nâng cao hứng thú học tập các môn học STEM: Các dự án học tậptrong giáo dục STEM hướng tới việc vận dụng kiến thức liên môn để giải quyếtcác vấn đề thực tiễn, học sinh được hoạt động, trải nghiệm và thấy được ý nghĩacủa tri thức với cuộc sống, nhờ đó sẽ nâng cao hứng thú học tập của học sinh

- Hình thành và phát triển năng lực, phẩm chất cho học sinh: Khi triểnkhai các dự án học tập STEM, học sinh hợp tác với nhau, chủ động và tự lựcthực hiện các nhiệm vụ học; được làm quen hoạt động có tính chất nghiên cứukhoa học Các hoạt động nêu trên góp phần tích cực vào hình thành và phát triểnphẩm chất, năng lực cho học sinh

- Kết nối trường học với cộng đồng: Để đảm bảo triển khai hiệu quả giáodục STEM, cơ sở giáo dục phổ thông thường kết nối với các cơ sở giáo dụcnghề nghiệp, đại học tại địa phương nhằm khai thác nguồn lực về con người, cơ

sở vật chất triển khai hoạt động giáo dục STEM

- Hướng nghiệp, phân luồng: Tổ chức tốt giáo dục STEM ở trường phổthông, học sinh sẽ được trải nghiệm trong các lĩnh vực STEM, đánh giá được sựphù hợp, năng khiếu, sở thích của bản thân với nghề nghiệp thuộc lĩnh vựcSTEM Thực hiện tốt giáo dục STEM ở trường phổ thông cũng là cách thức thuhút học sinh theo học, lựa chọn các ngành nghề thuộc lĩnh vực STEM, cácngành nghề có nhu cầu cao về nguồn nhân lực trong cuộc cách mạng côngnghiệp lần thứ 4

Thực hiện tốt giáo dục STEM ở trường phổ thông cũng là cách thức thuhút học sinh theo học, lựa chọn các ngành nghề thuộc lĩnh vực STEM, cácngành nghề có nhu cầu cao về nguồn nhân lực trước sự bùng nổ của cuộc cách

mạng 4.0 Vì vậy, chúng tôi đã lựa chọn đề tài: “Khơi nguồn cảm hứng sáng tạo cho học sinh thông qua giáo dục STEM với chủ đề phân bón hóa học – SKG 11 cơ bản tại trường THPT Thường Xuân 2” Tuy nhiên, đề tài này

không tránh được các thiếu sót, chúng tôi rất mong được sự góp ý của các đồngnghiệp cùng các em học sinh

1.2 Mục đích nghiên cứu

Trong những năm qua, cách dạy học môn Hóa học của giáo viên đã cónhiều thay đổi Đa số giáo viên chú trọng đầu tư trong việc biên soạn giáo án,thực luyện giáo án… theo đúng nội dung chuẩn kiến thức, kỹ năng của bài học,tiết học Tuy nhiên biện pháp để phát huy cao tính tự giác, tích cực, chủ độngtìm hiểu kiến thức, liên hệ thực tế và đặc biệt là định hướng nghề nghiệp chohọc sinh còn một số hạn chế

Học sinh chưa chủ động tìm tòi, học hỏi, liên hệ kiến thức được truyềnthụ với thực tế Các em đang còn phụ thuộc nhiều vào sách vở Ngoài ra việcđịnh hướng khả năng, sở thích của các em còn nhiều hạn chế Hiện tượng họcsinh sau khi học xong cấp THPT vẫn chưa định hướng được nghề nghiệp phùhợp với năng lực và sở thích của bản thân còn phổ biến Tư tưởng của đại đa sốhọc sinh là kết thúc khối học THPT sẽ kiếm cơ hội việc làm thông qua thi cửhoặc đi làm tại các thành phố lớn mà chưa chú tâm nhiều đến tiềm năng khaithác việc làm ngay tại địa phương mình sinh sống

Sáng kiến kinh nghiệm là ghi nhận, đúc kết những kinh nghiệm trongviệc nghiên cứu đưa ra các biện pháp vào trong quá trình giảng dạy của bản thân

và đồng nghiêp, áp dụng vào trong quá trình học tập, lĩnh hội tri thức, kỹ năng

của học sinh Sáng kiến “Khơi nguồn cảm hứng sáng tạo cho học sinh thông qua giáo dục STEM với chủ đề phân bón hóa học - Hóa học 11 ở trường THPT Thường Xuân 2” giúp học sinh phát huy tính chủ động, sáng tạo, vận dụng kiến thức vào thực tiễn và tạo điều kiện cho học sinh được tìm hiểu thực tế một ngành nghề cụ thể, bước đầu giúp học sinh trải nghiệm , xây

dựng sở thích, định hướng năng lực phù hợp với ngành nghề sản xuất từ đó

có cơ sở định hướng nghề nghiệp cho tương lai.

1.3 Đối tượng nghiên cứu

- Kiến thức về phân bón hóa học, phân bón hữu cơ

- Kiến thức liên quan đến nghề trồng trọt

- Kiến thức bảo vệ môi trường

- Đối tượng áp dụng: Học sinh lớp 11a1 trường THPT Thường Xuân 2

- Lớp đối chứng: Học sinh lớp 11a2 trường THPT Thường Xuân 2

1.4 Phương pháp nghiên cứu

Trong quá trình nghiên cứu tôi sử dụng các phương pháp sau:

- Phương pháp phân tích tổng hợp tài liệu

- Phương pháp quan sát sư phạm

- Phương pháp phỏng vấn toạ đàm

- Phương pháp thực nghiệm sư phạm

- Phương pháp toán học thống kê

2 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM 2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm

Thời gian gần đây, thuật ngữ STEM, giáo dục STEM được nhắc tới nhiều,không chỉ bởi các thầy cô giáo, các chuyên gia giáo dục, mà còn có cả các chínhtrị gia, lãnh đạo các tập đoàn công nghệ toàn cầu, điều này cho thấy vai trò và ýnghĩa quan trọng của giáo dục STEM Việc khuyến khích, thúc đẩy giáo dụcSTEM tại mỗi quốc gia đều hướng tới mục đích phát triển nguồn nhân lực đápứng nhu cầu ngày càng cao của các ngành nghề liên quan đến khoa học, côngnghệ, kỹ thuật và toán học từ đó nâng cao được sức cạnh tranh của nền kinh tếcủa quốc gia đó trong bối cảnh toàn cầu hóa, sự phát triển vượt bậc của khoa học

và công nghệ, mà đang hiện hữu là cuộc cách mạng 4.0

Liên quan đến giáo dục STEM, ngày 4 tháng 5 năm 2017 vừa qua, Thủtướng Chính phủ ban hành chỉ thị số 16/CT-TTg về việc tăng cường năng lựctiếp cận cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư, trong đó có những giải pháp vànhiệm vụ thúc đẩy giáo dục STEM tại Việt Nam Một trong các giải pháp là:

“Thay đổi mạnh mẽ các chính sách, nội dung, phương pháp giáo dục và dạynghề nhằm tạo ra nguồn nhân lực có khả năng tiếp nhận các xu thế công nghệsản xuất mới, trong đó cần tập trung vào thúc đẩy đào tạo về khoa học, côngnghệ, kỹ thuật và toán học (STEM), ngoại ngữ, tin học trong chương trình giáodục phổ thông…” Chỉ thị cũng giao nhiệm vụ cho Bộ Giáo dục và Đào tạo:

“Thúc đẩy triển khai giáo dục về khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học(STEM) trong chương trình giáo dục phổ thông; tổ chức thí điểm tại một sốtrường phổ thông ngay từ năm học 2017 - 2018 Nâng cao năng lực nghiên cứu,giảng dạy trong các cơ sở giáo dục đại học; tăng cường giáo dục những kỹ năng,kiến thức cơ bản, tư duy sáng tạo, khả năng thích nghi với những yêu cầu củacuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ 4” Với việc ban hành Chỉ thị trên, ViệtNam chính thức ban hành chính sách thúc đẩy giáo dục STEM trong chương

trình giáo dục phổ thông Điều này sẽ tác động lớn tới việc định hình chươngtrình giáo dục phổ thông mới.

Đối với môn Hóa học, việc đổi mới phương pháp dạy học theo hướng tiếpcận năng lực, đặc biệt chú trọng định hướng phát triển năng lực thông qua thiết

kế hoạt động dạy học cho mỗi nội dung, mỗi chủ đề học tập là trọng tâm củachương trình mới Một trong các phương pháp giáo dục được lựa chọn là kếthợp giáo dục STEM trong dạy học nhằm phát triển cho học sinh khả năng tíchhợp các kiến thức kỹ năng của các môn học Toán - Kỹ thuật - Công nghệ vàHoá học vào việc nghiên cứu giải quyết một số tình huống thực tiễn Đăc biệt,đối với bài “Phân bón hóa học” nếu chỉ dạy theo kiến thức sách giáo khoa vàtheo chuẩn kiến thức kỹ năng thì khả năng gây hứng thú; việc phát triển nănglực tìm hiểu tự nhiên; năng lực giải quyết các vấn đề thực tiễn…chưa được cao

Như vậy, mục tiêu giáo dục STEM không nhằm đào tạo ngay ra những nhàkhoa học hay để tạo ra các sản phẩm có tính thương mại, cạnh tranh, mà nhằm tạo

ra những con người tương lai, có đầy đủ phẩm chất, năng lực, bản lĩnh để thíchnghi với cuộc sống hiện đại, như các năng lực tự chủ và tự học, năng lực giao tiếp

và hợp tác, năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo Giáo dục STEM cũng giúp các

em phát triển các năng lực chuyên môn ở dạng tích hợp; khơi gợi niềm say mê họctập cho học sinh và giúp các em khám phá tiềm năng của bản thân

2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm

Trong chương trình Hóa học 11 THPT, kiến thức “Phân bón hóa học” cónhiều ứng dụng trong thực tiễn, gắn liền với ngành trồng trọt ở địa phương Trongquá trình giảng dạy trên lớp các em chỉ được truyền thụ kiến thức thông qua líthuyết, được giới thiệu về ứng dụng của kiến thức Hóa học nhưng chưa có gócnhìn thực tiễn

Các chất độc hại có thể là các vi sinh vật như vi khuẩn coliform, trứnggiun kim, giun sáng… cũng có thể là các hóa chất độc hại hoặc các kim loạinặng … Theo một báo cáo từ Viện Nguyên cứu y tế Trung Ương thì những mẫunước và rau được thu thập tại chợ Long Biên và chợ Hoàng Liệt thì những mẫunước và rau đều có chứa vi khuẩn coliform và các loại vi khuẩn có khả năng gây

ra các triệu chứng tiêu chảy ( như cryptosporidium, giardia, cryospora – đây làcác loại vi khuẩn được tìm thấy nhiều nhất) Đặc biệt, những vi khuẩn này đượctìm thấy rất nhiều trong các loại rau như húng, kinh giới, mùi và rau thủy sinhnhư rau muống, rau nhút Chắc các bạn cũng còn nhớ bài báo miêu tả nhữngruộng rau được trồng bằng nước thải, dầu nhớt… Và đó chính là một trongnhững lý do gây nên tình trạng nhiễm bẩn của rau Ngoài ra, việc rau củ quả bịnhiễm bẫn có thể bắt nguồn từ khâu sản xuất chăm bón sai quy trình như: bónphân, phun thuốc trừ sâu quá liều và sai thời điểm Xử lý rau củ quả trước khiđưa ra thị trường Ví dụ như vị bơm thuốc vào mít, ngâm củ cải, chuối vào hóachất Thậm chí còn có cả một quy trình xử lý với mục đích biến rau bẩn thànhrau sạch để tuồn vào siêu thị

Hiện tại, rất nhiều học sinh đang còn bỡ ngỡ chưa biết xác định, hướngnghiệp cho bản thân: Nên theo học ngành gì hay nghề nào? Sau này mình sẽ làm

gì Học sinh chưa nhận thức đúng mình đang ở đâu: năng lực bản thân, hoàncảnh gia đình, địa phương… để chọn cho mình 1 ngành nghề phù hợp Chọntrường, chọn nghề đặc biệt quan trọng đối với các em học sinh bởi vì đó cũngchính là sự lựa chọn tương lai của các em Nếu chọn cho mình một nghề phùhợp, ngoài việc giúp cho mỗi cá nhân đảm bảo cuộc sống vật chất, mà còn giúp

họ có được niềm vui, hạnh phúc và dễ dàng thành công hơn trong cuộc sống.Thế nhưng hiện nay, hầu hết học sinh lớp còn rất lúng túng và mơ hồ trướcquyết định của mình, không dám chắc nghề mình định chọn có phải là nghề phùhợp với mình hay không, các em thiếu thông tin cần thiết để làm cơ sở trước khi

ra quyết định

Trường THPT Thường Xuân 2 đóng trên địa bàn xã Luận Thành, huyệnThường Xuân Là một xã đang phát triển, tập trung khá đa dạng các ngành nghềsản xuất kinh doanh, tuy nhiện việc khai thác các địa điểm sản xuất kinh doanhtrong dạy học còn khá mới mẻ Giáo viên được tạo điều kiện thuận lợi từ nhàtrường, chủ cơ sở sản xuất nhưng do việc sử dụng cơ sở sản xuất vào dạy họccần nhiều thời gian, công sức nên ít được áp dụng

2.3 Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề

2.3.1 Giải pháp thực hiện

Xuất phát từ mục tiêu giúp học sinh có hoạt động trải nghiệm sáng tạo, tạo

điều kiện cho học sinh bộc lộ năng lực, sở trường, hứng thú của mình đối với bộmôn Hóa học và ngành trồng trọt Để thực hiện đầy đủ mục tiêu dạy học tôi đưa

ra giải pháp như sau:

a Đối với học sinh

Nhận thức đầy đủ về mục đích, nội dung, ý nghĩa và yêu cầu của bài học

Có ý thức cao trong học tập và quá trình thăm quan Không nên có tưtưởng học tập đối phó, tham gia học tập, thăm quan chỉ cho có mặt, đủ quân số,tránh hạ điểm thi đua của lớp

Tự nghiên cứu kỹ các nội dung, mục tiêu thăm quan một cách nghiêm túc,chính xác

Trong quá trình thăm quan từng học sinh phải tích cực, tự giác, chủ động,đặt câu hỏi về các vấn đề cần nghiên cứu có trong cơ sở sản xuất Câu hỏi đãđược giáo viên định hướng trước, các em có thể chuẩn bị thêm các câu hỏi mởrộng như: doanh thu hàng tháng, việc xử lí rác thải, tình trạng ô nhiễm môitrường, thực phẩm bẩn hiện nay…

Học sinh chuẩn bị giấy bút, máy ảnh để ghi chép, chụp hình mô hình sảnxuất, vấn đề liên quan trong bài học với ngành sản xuất được thăm quan

b Đối với giáo viên

Nghiên cứu kỹ, chính xác và đầy đủ các mục tiêu dạy học “Bài 12: Phân

hoạt động ở cơ sở với những nội dung đã học Qua đó vừa giúp học sinh hiểu rõhơn nội dung học tập vừa thấy được ý nghĩa của việc học tập môn học.

Thực hiện hoạt động giáo dục tại cơ sở giáo dục theo kế hoạch Để đảmbảo tính khả thi và không ảnh hưởng nhiều đến kế hoạch giáo dục của nhàtrường, giáo viên sắp xếp giờ thăm quan, học tập vào cuối giờ buổi chiều Thờigian thăm quan cũng hạn chế trong khoảng 1 giờ, tránh mất cả buổi học của họcsinh Việc lựa chọn cơ sở sản xuất cũng được tính toán cẩn thận, chọn cơ sở cóđầy đủ thiết bị cơ sở vật chất, an toàn lao động, xử lí rác thải và đóng ở địa điểmgần trường học

2.3.2 Một số biện pháp sử dụng để khơi nguồn cảm hứng sáng tạo cho học sinh thông qua giáo dục STEM với chủ đề phân bón hóa học– Hóa học 11

cơ bản ở trường THPT Thường Xuân 2.

a Các biện pháp được sử dụng

Biện pháp 1: Lập quy trình giảng dạy

Bước 1: Lựa chọn Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển nông nghiệp CNC Lam Sơn giúp học sinh biết được ứng dụng của phân bón vào trồng rau sạch Bước 2: Khảo sát cơ sở sản xuất kinh doanh tại địa phương

Bước 3: Lập kế hoạch giáo dục

Bước 4: Thực hiện hoạt động giáo dục

Biện pháp 2: Lên kế hoạch giáo dục theo bốn giai đoạn:

Giai đoạn

1

Học tập tại lớp

Giáo viên thực hiện giảng dạy, thựchiện đầy đủ mục tiêu bài “Phân bónhóa học”hướng học sinh đến dùngphân bón hóa học phải chú ý đếnbiến đổi khí hậu, vấn đề an toànthực phẩm, trồng rau sạch bằngphân hữu cơ

1 tiết

Giai đoạn

2

Trải nghiệm thực tiễn

Học sinh trải nghiệm thực tiễn tạiTrung tâm Nghiên cứu và Pháttriển nông nghiệp CNC Lam Sơn

Báo cáo kết quả trải nghiệm tạiTrung tâm Nghiên cứu và Pháttriển nông nghiệp CNC Lam Sơn

Hướng dẫn học sinh tự làm phân hữu cơ từ rác thải Học sinh tự

phân loại rác sau đó ủ rác hữu cơ

dễ phân hủy thành phân hữu cơ rồi

tự trồng mỗi tổ một luống rau ngaytại trường

1 tiết thảoluận vàhướng dẫn

8 tuần - Các

tổ chủ độngthời gian vềbuổi chiềusau khi tanhọc Giai đoạn Thực hiện ở Báo cáo kết quả thực hành làm 1 tiết

4 lớp

phân hữu cơ từ rác thải để trồng rautại trường và so sánh với trồng rauthông thường tại nhà

Biện pháp 3: Giáo viên chủ động trong cả bốn giai đoạn trong công tác định

hướng giúp học sinh tìm tòi kiến thức Đảm bảo hiệu quả của buổi thăm quan vàthực hành mà vẫn an toàn

Biện pháp 4: Trước buổi thăm quan, giáo viên nêu rõ nội dung và phương án

tổ chức thăm quan trong qua trình thăm quan giáo viên giám sát quá trình tìmhiểu của học sinh, học sinh nào thực hiện không đúng với quy định buổi thămquan phải nhắc nhở ngay lập tức, tránh tình trạng học sinh thực hiện nhiệm vụđơn lẻ

Biện pháp 5: Kết thúc buổi thăm quan phải tổ chức kiểm tra, nhận xét, đánh

giá kịp thời, chỉ ra được những sai sót, ưu điểm, nhược điểm của học sinh vàgiao nhiệm vụ để học sinh chuẩn bị cho bài thảo luận sắp tới

Biện pháp 6: Đưa ra các câu hỏi kiểm tra đánh giá cho từng học sinh ở cuối

buổi thảo luận Từ kết quả bài kiểm tra, đánh giá, so sánh kết quả học tập để tìm

ra ưu điểm, nhược điểm của phương pháp giáo dục đã áp dụng

b Các bài tập trong quá trình học tập và kiểm tra đánh giá.

Bài tập 1: Liệt kê các phần quan sát được tại Trung tâm Nghiên cứu và Phát

triển nông nghiệp CNC Lam Sơn

Bài tập 2: Nêu các mô hình trồng rau sạch Vai trò của phân bón trong quá

trình trồng rau công nghệ cao

Bài tập 3: Ưu điểm, nhược điểm của mô hình

Bài tập 4: So sánh mô hình đó với mô hình trông rau nhỏ lẻ ở địa phương Bài tập 5: Việc dùng mô hình trồng rau sạch ở trung tâm và trồng rau nhỏ lẻ

ở địa phương thì vấn đề ô nhiễm phía nào cần quan tâm nhiều hơn

Bài tập 6: Nếu cho em khởi nghiệp bằng cách trồng rau, củ quả sạch thì em

sẽ đưa ra những giải pháp gì để mô hình đạt thành quả cao nhất

2.3.3 Thực hiện kế hoạch giáo dục.

Giai đoạn 1: Học tập tại lớp Bài 12: “Phân bón hóa học”

( giáo án giảng dạy bài 12: Phân bón hóa học ở phần phụ lục 2)

Giai đoạn 2: Học sinh trải nghiệm thực tiễn tại Trung tâm Nghiên cứu và

Phát triển nông nghiệp CNC Lam Sơn

Chia lớp thành 03 nhóm theo tổ Phổ biến kế hoạch tham quan trải

nghiệm (từ 1h đến 2 h):

- Cách trồng chăm sóc các loại rau củ quả trong cơ sở

- Giao nhiệm vụ thực hiện vào phiếu học tập:

- Học sinh Chuẩn bị học liệu (vở ghi, cầm phiếu học tập )

- Sau tham quan, trải nghiệm, HS về nhà: Tìm kiếm thêm các thông tin vềphương pháp trồng rau sạch (người lớn, sách báo, Internet) Xây dựng báo cáosản phẩm trải nghiệm

Một số hình ảnh về buổi trải nghiệm của HS: (phụ lục : hình ảnh 1,2,3,4,5,6)

Giai đoạn 3: Báo cáo kết quả trải nghiệm tại Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển nông nghiệp CNC Lam Sơn - hướng dẫn học sinh tự làm phân hữu cơ từ rác thải để trồng rau sạch ở nhà và ngay tại trường.

Sau buổi tham quan tại cơ sở sản xuất rau sạch Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển nông nghiệp CNC Lam Sơn để học tập kinh nghiệm, phương pháp sảnxuất học sinh tự tìm hiểu về cách sản xuất phân hữu cơ từ rác thải viết báo cáo giáo viên giải đáp các thắc mắc của học sinh Hướng dẫn học sinh tự làm phân hữu cơ từ rác thải trồng rau tại nhà và trường

- GV giúp đỡ các nhóm giải quyết những vấn đề vướng mắc và hoànthành bản báo cáo như đã định trước

- Đại diện HS của 3 nhóm báo cáo trước lớp về các kết quả trải nghiệm.Các nhóm còn lại lắng nghe, trao đổi, bổ sung

- Đại diện HS trình bày các câu hỏi đặt ra khi trải nghiệm để thảo luận vàlựa chọn các câu trả lời hợp lí

- Sau khi các nhóm báo cáo GV sẽ nhận xét tổng kết quá trình học

Nhóm 1 Nội dung trải nghiệm: Ưu điểm khi ứng dụng kỹ thuật trồng rau

công nghệ cao

a Những kiến thức thu được:

Ứng dụng công nghệ hiện đại với tính tự động cao, toàn bộ các giai đoạn

từ gieo hạt đến thu hoạch đều được kiểm soát tự động và khép kín đảm bảo giátrị dinh dưỡng cao cho nguồn rau Rau trồng giàu vitamin A, B, C, E, canxi, cácloại khoáng chất (Fe++, Zn++), axit amin,… tốt cho sức khỏe người dùng

Nguồn đất được xử lý tơi xốp, sau đó được trộn phân hữu cơ và ủ nylon giúp tiêu diệt hết các ấu trùng sâu bệnh, nguồn nước sử dụng cho tưới tiêu cũng

là nguồn nước sạch, đảm bảo an toàn

Công nghệ trồng hiện đại, tiện dụng, cho năng suất cao Có thể trồng xen canh nhiều vụ, chủ động kiểm soát điều kiện gieo trồng, ít bị ảnh hưởng bởi tìnhtrạng trái mùa, rau trồng phát triển xanh tốt Hệ thống nhà lưới giúp hạn chế gần như tối đa sâu bệnh nên đảm bảo năng suất rau trồng cao

b Những câu hỏi đặt ra trong quá trình trải nghiệm:

Vì sao phải sử dụng nhà kính (nhà lưới) để trồng rau? Trồng trong môi trường nhà kính, sử dụng hệ thống lưới, màng ngăn mưa sẽ giúp chặn côn trùng.Nguồn đất sạch, không lây truyền mầm bệnh cho rau, hạn chế tối đa việc dùng thuốc trừ sâu, thuốc bảo vệ thực vật, đem đến sự an toàn cao cho người dùng

Có thể áp dụng mô hình này vơi quy mô nhỏ được không? Chỉ áp dụng được một phần vì để có thể điều khiển và quản lý bằng các chương trình, trang thiết bị hiện đại, chủ động trong việc cung cấp dinh dưỡng theo nhu cầu của cây trồng và theo mục tiêu năng suất, phù hợp với nhiều điều kiện gieo trồng, năng suất cao, ổn định Bên cạnh đó, còn giúp người trồng tiết kiệm thời gian, công sức chăm sóc rau trồng nhưng chi phí khá lớn

c Cảm nhận về buổi trải nghiệm:

- Các em hiểu được muốn tăng năng suất và sản xuất rau sạch thì phải áp dụng khoa học công nghệ.

- Sẽ áp dụng một số kỹ thuật trồng rau mới đơn giản tại nhà để trồng rau sạch dùng cho gia đình

- Rất thích cách dạy học trải nghiệm như thế này

d Những hình ảnh nhóm ghi lại: (phụ lục)

Nhóm 2 Nội dung trải nghiệm: Kỹ thuật màng mỏng dinh dưỡng NFT

a Những kiến thức thu được:

Kỹ thuật màng mỏng dinh dưỡng, hay NFT, là một hệ thống thuỷ canhlinh hoạt và phổ biến Nó tương tự như hệ thống ngập và rút định kỳ, trong đó

hệ thống sử dụng một chiếc máy bơm để đưa nước có chứa dinh dưỡng lênkhay cây trồng và một chiếc ống thoát nước để đưa dung dịch dinh dưỡngkhông sử dụng hết từ khay cây trồng trở lại bể chứa và tái sử dụng cho cácvòng tuần hoàn tiếp theo

Sự khác biệt là trong NFT, dung dịch dinh dưỡng liên tục chảy qua rễcây Việc này được thực hiện bằng trọng lực Khay cây trồng được đặt ở mộtgóc giúp nước chảy xuống phía ống thoát nước, và một dung dịch thủy canhmới được bơm liên tục vào đầu cao của ống

b Những câu hỏi đặt ra trong quá trình trải nghiệm:

Vì sao công nghệ màng mỏng dinh dưỡng (NFT) dùng 1 dòng dungdịch rất nông? Để giúp cây non ươm trồng có thể đứng trong máng và mọcvào trong dung dịch nhanh hơn; khả năng thông khí tốt hơn Công nghệ nàygiúp cung cấp dưỡng chất trực tiếp đến rễ cây, tối ưu hóa quá trình sinhtrưởng và phát triển của rau trồng, cho năng suất cao, chi phí vận hành thấp,tiết kiệm nước và phân bón

Vì sao công nghệ màng mỏng dinh dưỡng tương tự như hệ thống ngập

và rút định kỳ? Vì như vậy không gây đọng nước hay thiếu oxy trong rễ nênkhông gây thối rễ, ô nhiễm môi trường

c Cảm nhận về buổi trải nghiệm:

- Hiểu được vì sao ở nhà khi tưới quá nhiều nước cho cây mà không thoát nước kịp cây sẽ bị thối rễ

- Rất thích cách dạy học trải nghiệm như thế này

d Những hình ảnh nhóm ghi lại: (phụ lục :hình 3)

Nhóm 3 Nội dung trải nghiệm: Hệ thống tưới nhỏ giọt

a Những kiến thức thu được:

Tưới nhỏ giọt là kỹ thuật tưới cung cấp nước vào rễ cây dưới dạng các giọt nước nhỏ, ra dần theo tốc độ chậm với lưu lượng đều Tưới trên đất giúp đất dễ dàng hấp thụ và giữ nước cho cây giúp cây phát triển đều, xanh tốt Ứng dụng công nghệ này hầu như nước không bị thất thoát qua dòng chảy bềmặt hay bốc hơi nên rất tiết kiệm nước và thân thiện với môi trường

b Những câu hỏi đặt ra trong quá trình trải nghiệm:

Vì sao lại phải dùng hệ thống tưới nhỏ giọt? Bởi vì khi dùng hệ thống nhỏ giọt là bạn chỉ tưới nước cho cây bạn muốn tưới, giữ cho cỏ không lan ra

các khu vực khác Và bạn không phải lo lắng về việc mất thời gian với các loại béc tưới Hoặc liệu sẽ có đủ nước cho cây khi tưới béc.

Công nghệ này có được sử dụng rộng rải và với quy mô nhỏ không? Hiện nay, công nghệ trồng rau tiên tiến này đang được ứng dụng nhiều tại cáccông trình trồng rau sạch, ngay cả với những công trình trồng rau thủy canh, đảm bảo tính tiện ích cao và năng suất cây trồng vượt trội

c Cảm nhận về buổi trải nghiệm:

- Hiện nay nguồn nước dùng cho sinh hoạt và sản xuất ngày một khan hiếm nên

kỹ thuật này mang lại hiệu quả kinh tế cao, tiết kiệm nước và bảo vệ môi trường

- Sẽ áp dụng kỹ thuật này tại nhà để trồng cây

- Rất thích cách dạy học trải nghiệm như thế này

d Những hình ảnh nhóm ghi lại: (phụ lục: hình 4)

* Giáo viên hướng dẫn các bước làm phân hữu cơ:

Bước 1: Cách chọn thùng chứa đựng phân bón hữu cơ

Có rất nhiều loại thùng chứa được làm vật liệu đựng phân hữu cơ trong đó như: thùng kín (tuy nhiên sẽ kéo dài thời gian ủ), thùng gỗ, thùng nhựa, thùng códung lượng từ 20-120 lít (tùy vào lượng rác thải của mỗi gia đình) Chú ý: nên khoan nhiều lỗ nhỏ thùng nhựa để thoát nước

Bước 2: Phân loại các loại rác để làm phân hữu cơ

Đối với chất thải rắn sinh hoạt thông thường phát sinh tại nhà, chúng ta phânloại như sau:

+ Chất thải có khả năng tái sử dụng, tái chế, gồm: các loại giấy, vỏ lon nhôm, vỏchai PET…

+ Chất thải gồm các loại như bao đựng bánh, kẹo, các loại màng co, màng hailớp, tã, vải… được phân loại riêng và chuyển cho đơn vị thu gom chất thải đểthu gom, vận chuyển đến nơi xử lý

+ Chất thải hữu cơ dễ phân hủy gồm: thực phẩm, vỏ rau củ quả trong quá

trình chế biến, thức ăn thừa… Các chất thải này có thể để trong thùng chứa riêng

có lớp túi lót để tránh vương vãi và chảy nước trong quá trình lưu chứa ra ngoài.Sau khi phân loại, chất thải có thể được tái chế thành phân compost bón cho câytrồng hoặc chuyển cho các đơn vị làm thức ăn gia súc, gia cầm

- Phân xanh cung cấp Nitơ cho cây bao gồm các loại rác thải như: rau quả thừa,

lá cây tươi, tóc, cỏ vụn xén, cỏ tươi, bả cà phê, bả đậu, vỏ đậu phộng

- Phân nâu cung cấp Carbon cho cây bao gồm: mùn cưa, cỏ khô, rơm rạ, giấy,

lá khô, vỏ trứng, túi trà

Cần lưu ý: Để thúc đẩy quá trình ủ phân hữu cơ, đồng thời ức chế mầm bệnh

trong phân ủ vì vậy có thể dùng phân trùn quế hoặc men vi sinh trichoderma để trộn chung với phân hữu cơ

Chúng ta cần tránh dùng những loại thực phẩm dưới đây làm phân hữu cơ: xương động vật (gà, lợn, bò, cá), gia cầm và cá, chất béo từ thực vật và sữa, cá trứng, phân người và vật nuôi chưa qua xử lý, cỏ dại có hại, gỗ đã qua chế biến,

vỏ sò, vỏ hến, đặc biệt không sử dụng lá tràm, vỏ cam, vỏ quýt, lá bạch đàn, lá

sả tươi, vì những loại này có tinh dầu làm hại đến sự phát triển của vi sinh vật cóích, các chất béo từ sữa sẽ làm chậm quá trình phân hủy phân hữu cơ tại nhà

thông qua việc loại trừ oxi mà các vi sinh vật có ích cần để sinh sống, cá hoặc gia cầm có thể làm phân hữu cơ tuy nhiên do để đảm bảo phân không có mầm bệnh và hạn chế mùi hôi thối thì chúng ta không nên cho vào.

Bước 3: Cách trộn các loại phân khi làm phân hữu cơ

Sau khi phân loại được các loại phân xanh, phân nâu và các thành phần cần tránh khi làm phân hữu cơ Chúng ta tiến hành trộn phân xanh và phân nâu theo

tỉ lệ như sau:

- Thêm 10cm phân nâu tiếp đến 1 lớp phân xanh mỏng rồi 10cm phân nâu Trộn đều hỗn hợp, ủ sau 2 tuần thì bắt đầu tưới nước vào phân nhưng đừng làm ướt quá nhiều Rồi trộn đều phân ủ lên

- Tiếp tục thêm 1 lớp phân nâu vào cho đầy thùng chứa

Lưu ý:

- Không cần cắt nhỏ phân ra vì chúng ta cần tạo khoảng không giúp không khí lọt vào tạo điều kiện vi sinh vật có lợi sinh sôi, nảy nở Việc trộn phân xanh vào phân nâu vì để phân xanh cung cấp nitơ giúp vi sinh vật có thể phát triển và sinh sản tốt nhằm oxi hóa nguồn carbon Tuy nhiên quá nhiều nitơ cũng không tốt cho quá trình ủ phân hữu cơ

- Kiểm tra nhiệt độ bằng cách dùng một cành tươi cắm vào giữa khối phân

ủ Sau 5 hoặc 6 ngày rút cành cây ra khỏi đống phân và sờ vào phần cắm trong khối phân ủ, nếu thấy cành cây nóng mạnh là đạt yêu cầu

Trong trường hợp nhiệt độ không tăng lên thì phân ủ không đạt yêu cầu có thể do thiếu độ ẩm, thiếu vi sinh vật Độ ẩm lý tưởng nhất là từ 40-60% Nếu phân ủ quá ướt hoặc quá khô sẽ dẫn đến vi sinh vật không thể phân hủy được phân hữu cơ này

Khi đống ủ phân hữu cơ quá khô: tưới nước lên trên phân ủ và đảo trộn phân, làm cho nước ngấm vào phân ủ Hãy cho từng chút một và kiểm tra lượng nước cho vừa đủ nếu phân hữu cơ quá ướt thì chúng ta có thể thêm nguyên liệu khô như cỏ khô, rơm rạ, vậy là chỉ sau 30 ngày phân sẽ phân hủy thành phân compost

Giai đoạn 4: Báo cáo kết quả thực hành làm phân hữu cơ từ rác thải để trồng

rau tại trường và so sánh với trồng rau thông thường tại nhà - thời gian 45 phút

- GV giúp đỡ các nhóm giải quyết những vấn đề vướng mắc và hoànthành bản báo cáo như đã định trước

- Đại diện HS của 3 nhóm báo cáo trước lớp về các kết quả thực hành.Các nhóm còn lại lắng nghe, trao đổi, bổ sung

- Đại diện HS trình bày các câu hỏi đặt ra khi thực hành để thảo luận vàlựa chọn các câu trả lời hợp lí

- Sau khi các nhóm báo cáo GV sẽ nhận xét tổng kết quá trình học

Nhóm 1 Nội dung thực hành: Trồng rau đay

a Những kiến thức thu được:

Làm đất kỹ, tơi nhỏ, lót lớp phân hữu cơ trộn đều với đất; lên luống cao

20 cm, mặt luống rộng từ 1,2 – 1,5 m, bằng phẳng dễ thoát nước để tránh ngậpúng khi gặp mưa Nên chọn đất thịt nhẹ hay thịt trung bình, giàu chất hữu cơ,gần nguồn nước tưới

Gieo hạt: Hạt ngâm trong nước ấm nhiệt độ 50-52 0C trong 4-5 giờ rồi đem gieo hạt Sau khi gieo xong, phủ một lớp giá thể mỏng lên bề mặt hạt để giữ ẩm Tưới giữ ẩm cho cây Sau khi cây có 4-5 lá thật, nếu thấy mật độ không đều thì đánh cây, điểu chỉnh mật độ cho hợp lý Sau khi đánh trồng cây thì phải tưới đẫm cho cây nhanh hồi xanh.

Chăm sóc: Tưới nước hàng ngày cho cây vào buổi sáng hoặc chiều Mỗi

tuần 2 lần xới đất để phá váng cho cây đến khi cây lớn

Chú ý: Cây rau đay cần nước nhưng không chịu được úng, cần chú ý lượng nước tưới và lúc trời mưa

Thu hoạch: Sau đánh tỉa lần đầu khoảng 40-45 ngày có thể thu hoạch lứa

đầu Chỉ cần gieo hạt 1 lần có thể thu hoạch đến cuối vụ

Có thể cắt nhiều đợt trên một gốc trồng, bằng cách hái ngọn để phân cành, sau

đó bón phân để cành phát triển tiếp

b Những câu hỏi đặt ra trong quá trình thực hành:

Vì sao phải bón hữu cơ trộn vào đất rồi đánh

Vì sao phải dùng phân hữu cơ đã mục hoai chứ không dùng phân tươitưới trực tiếp vào rau, vào đất

c So sánh sản phẩm trồng được với trồng rau thông thường tại nhà:

Rau trồng theo phương pháp hữu cơ ở trường thì năng suất không cao vàđẹp bằng bón các loại phân hóa học nhưng ăn ngon hơn, đậm và ngọt hơn lại antoàn cho sức khỏe và bảo vệ môi trường

Nhóm 2 Nội dung thực hành: Trồng rau muống

a Những kiến thức thu được:

Làm đất, trồng cây: Làm đất kỹ, tơi nhỏ; lên luống cao 20 cm, mặt luống

rộng từ 1,2 – 1,5 m, bằng phẳng dễ thoát nước để tránh ngập úng khi gặp mưa.Nên chọn đất thịt nhẹ hay thịt trung bình, giàu chất hữu cơ, gần nguồn nướctưới

Chỉ sử dụng phân hữu cơ đã ủ hoai mục, tuyệt đối không dùng phân tươi, nướcphân tươi, nước giải tươi để bón và tưới cho rau Bón bổ sung phân hữu cơ visinh, hữu cơ sinh học

Tưới nước, chăm sóc: Rau muống cạn cần giữ ẩm thường xuyên, độ ẩm

thích hợp là 90% mới cho năng suất cao và chất lượng tốt Sau khi gieo hoặc cấy45-50 ngày thì thu hái lứa đầu (hái vỡ) Nếu chăm sóc tốt, các đợt hái sau chỉcách nhau 20-25 ngày Khi thu hái nên để lại 2-3 đốt thân Sau mỗi đợt thu nêntưới thúc phân chứa nhiều đạm ngay

Kỹ thuật trồng rau muống cạn: Có 2 cách: Gieo bằng hạt: Rạch hàng

với khoảng cách 20cm – 25 cm, gieo 2 – 3 hạt/khóm Trồng cạn từ nhánh: Rạchhàng với khoảng cách 20cm - 25 cm, chọn các nhánh bánh tẻ, độ dài nhánh từ

20 – 25cm, trồng thành khóm từ 3 – 4 nhánh, khoảng cách khóm 20cm x 10cm

b Những câu hỏi đặt ra trong quá trình thực hành:

Vì sao nên tưới cho cây lúc chiều tối? Thời điểm đó mát nên rau sẽ không

bị sốc nhiệt và chết

Vì sao sau khi thu hoạch một đợt nên bón thúc bằng phân chứa nhiềuđạm? Vì phân đạm thúc đẩy quá trình sinh trưởng và phát triển của cây, giúp câytạo ra nhiều hoa, quả lá, hạt để rau nhanh nảy mầm

c So sánh sản phẩm trồng được với trồng rau thông thường tại nhà:

Rau trồng theo phương pháp hữu cơ ở trường thì năng suất không cao và đẹpbằng bón các loại phân hóa học nhưng ăn ngon hơn, đậm và ngọt hơn lại an toàncho sức khỏe và bảo vệ môi trường

d Cảm nhận về thực hành trồng rau:

- Cảm thấy cần có trách nhiệm để bảo vệ môi trường xung quanh ta

- Rất thích cách dạy và học lý thuyết đi đôi với thực hành như thế này

e Những hình ảnh nhóm ghi lại: (phụ lục: hình 8,10)

Nhóm 3 Nội dung thực hành: Trồng rau khoai lang

a Những kiến thức thu được:

Làm đất kỹ, tơi nhỏ, trộn lớp phân mùn hữu cơ; lên luống cao 20 cm, mặtluống rộng từ 1,2 – 1,5 m, bằng phẳng dễ thoát nước để tránh ngập úng khi gặpmưa Nên chọn đất thịt nhẹ hay thịt trung bình, giàu chất hữu cơ, gần nguồnnước tưới

Giống rau lang: Rau lang có thể được trồng bằng phương pháp giâm

cành dây lang, chúng ta nên trồng bằng dây lang già Vì vậy, cần chuẩn bịnhững đoạn thân dây rau lang già nhưng chưa ra rễ và hoa, thẳng đẹp, khỏemạnh, có từ 5-6 mắt thân, 3-4 lá ngọn, độ dài khoảng 25-30cm

Trồng rau lang: Tạo hố giâm cành dây lang vào đất với độ nghiêng

khoảng 45 độ, lấp đất sâu cho chặt gốc Để lại 2-3 đốt và 3 lá ngọn phía trên mặtđất để cây mọc nhánh Sau khi trồng thì tưới nước và có thể độn rơm rạ, phânhữu cơ xanh hoặc phân chuồng giữa luống để giữ ẩm cho đất và tạo độ râm mátcho dây lang hồi sức Khoảng cách trồng mỗi dây cách nhau từ 10-15cm

Chăm sóc: Rau lang dễ sống và mọc nhanh Chỉ sau 2-3 ngày giâm cành

thì dây lang sẽ mọc rễ Nên tưới nước thường xuyên cho rau vào mùa khô cònvào mùa mưa thì nên chú ý làm rãnh thoát nước và che phủ để hạn chế rau bịngập úng gây hư thối

Sau khi trồng rau lang được khoảng 20-25 ngày thì tiến hành bón thúc đợt

1 bằng phân hữu cơ, phân bò, phân dê, phân gà, phân trùn quế… Cứ khoảng 20ngày thì tiến hành bón đợt tiếp theo

Thu hoạch: Rau lang sau khi trồng được 30 ngày thì có thể cho thu hoạch

lấy lá và ngọn Cắt ngọn rau dài từ 20-25cm và bón thúc để bổ sung thêm dinhdưỡng cho cây mọc lá và nhánh mới

b Những câu hỏi đặt ra trong quá trình thực hành:

Ta có thể trồng rau lang từ củ có được không? Được tuy nhiên, phổ biến

và thuận tiện nhất thì trồng bằng dâm cành Nếu muốn trồng rau lang từ củ thì ta

có thể chọn những củ khoai già, không bị sâu bệnh để nơi có độ ẩm, đến khi nào

củ mọc mầm thì đem giâm vào đất

Khoảng cách trồng so với khoai lang lấy củ như thế nào? Trồng khoailang lấy lá, ngọn thì khoảng cách trồng sẽ dày hơn trồng khoai lang lấy củ

c So sánh sản phẩm trồng được với trồng rau thông thường tại nhà:

Rau trồng theo phương pháp hữu cơ ở trường thì năng suất không cao và đẹpbằng bón các loại phân hóa học nhưng ăn ngon hơn, đậm và ngọt hơn lại an toàncho sức khỏe và bảo vệ môi trường

- Lớp 11a1 là lớp thực nghiệm (TN): Dạy học bài Phân bón hóa học theo

hình thức trải nghiệm với nghề trồng trọt

-Lớp 11a2 là các lớp đối chứng (ĐC): Trong quá trình giảng dạy bài Phân bón hóa học vẫn sử dụng theo phương pháp truyền thống.

độ nhận biết, ghi nhớ máy móc, năng lực vận dụng kiến thức còn hạn chế

- Đối với lớp thực nghiệm 11a1: Giáo viên tổ chức dạy học trên lớp kết hợptrải nghiệm với nghề trồng trọt

Đã kích thích được hứng thú học tập, hình thành và phát triển được nhiềunăng lực ở học sinh như năng lực giải quyết vấn đề, xử lí tình huống Đặc biệt nănglực thực nghiệm, năng lực hoạt động nhóm và năng lực định hướng nghề nghiệp.Học sinh tham gia với thái độ hào hứng, nhiệt tình, sôi nổi, với đầy đủ dụng cụ họctập Bài báo cáo được chuẩn bị chu đáo, cẩn thận, đầy đủ nội dung

2.4.2 Đánh giá định lượng :

Thông qua hai hình thức

+ Việc kiểm tra, đánh giá học sinh được tiến hành vào 45 phút trong mộtgiờ học tự chọn của bộ môn sau khi được học trên lớp Việc làm này đã được sựcho phép của tổ chuyên môn và chuyên môn nhà trường Đồng thời để kiểmchứng và so sánh kết quả của việc áp dụng sáng kiến tôi đã chọn ra một lớp cótrình độ tương đương để làm đối chứng

+ Bảng so sánh kết quả học tập của học sinh lớp 10a1, 10a2 trường THPTThường Xuân 2 năm học 2022-2023 như (phụ lục 1)

+ Tôi sử dụng mẫu phiếu điều tra hứng thú học Hóa học của HS ở 2 lớp11a1 và 11a2 (với tất cả các tiêu chí, điểm càng cao ứng với hứng thú Hóa họccàng cao)(phụ lục 1)

Kết quả cho thấy điểm trung bình của lớp11A1 sau tác động cao hơn trước tácđộng ở 7 tiêu chí 1, 2, 4, 7, 8, 9, 10 (bảng 6)(phụ lục 1)

3 KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ 3.1 Kết luận.

3.1.1 Khẳng định điểm mới và sáng tạo trong kết quả nghiên cứu :

Trong đề tài này, chúng tôi đã sử dụng kiến thức liên môn, hiểu biết thựctiễn gắn bó với đời sống con người, kinh doanh ngành nghề tại địa phương vàkhơi dậy lòng trắc ẩn của học sinh với tình yêu thương con người, yêu quêhương đất nước; ý thức bảo vệ sức khỏe bản thân và cộng đồng;… cho một bài

cụ thể, đó là bài “phân bón hóa học- hóa học lớp 11- chương trình chuẩn” để

từ đó học sinh có thể tự tìm hiểu, sáng tạo ra những loại phân bón hữu cơ từnhững rác thải hữu cơ để ủ thành phân để trồng rau sạch và giảm thải ô nhiễmmôi trường, biết bảo vệ sức khỏe bản thân và xã hội, ngoài ra còn nhằm giúp họcsinh có ý thức tiết kiệm, tích cực trong bài học, thông qua đó phát triển năng lựctìm hiểu tự nhiên của học sinh, giúp các em yêu thích hơn môn hóa học, cũngnhư các môn toán, khoa học; công nghệ; kỹ thuật, giáo dục công dân…

Hình thành và phát triển phẩm chất, tư tưởng, ý chí, tình cảm, giá trị, kĩnăng sống và những năng lực chung cần có ở con người trong xã hội hiện đạinói chung và các em học sinh lớp 11 THPT (trung học phổ thông) nói riêng.Hình thức tổ chức: Đa dạng, phong phú, mềm dẻo, linh hoạt, mở về khônggian, thời gian, quy mô, đối tượng và số lượng Học sinh có nhiều cơ hội trảinghiệm với các mức độ khác nhau (giáo viên, phụ huynh, nhà hoạt động xã hội,chính quyền, doanh nghiệp, )

- Kiểm tra, đánh giá: Nhấn mạnh đến năng lực tìm tòi học hỏi, khai tháccác tài liệu liên quan đến vấn đề học tập và định hướng cách khai thác thông tin

từ tài liệu thu thập được một cách có hiệu quả, năng lực tự nghiên cứu và làmviệc nhóm; năng lực thực hiện sản phẩm; năng lực thuyết trình giúp học sinh tựtin giao tiếp trước đám đông và khả năng thuyết trình các sản phẩm do chính các

em tìm tòi

3.1.2 Những bài học kinh nghiệm

Nói đến phương pháp dạy học là nói đến cách dạy của giáo viên và cách họccủa học sinh Giáo viên không chỉ chú ý đến phương pháp truyền đạt mà cònphải tạo dựng cho học sinh phương pháp tiếp nhận, để cuối cùng kiến thức, kỹnăng đến với học sinh một cách dễ dàng, nhanh và sâu sắc hơn

Như định hướng đổi mới phương pháp dạy học: Phương pháp giáo dục phổthông phải phát huy tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh, phù hợpvới đặc điểm của từng lớp học, môn học, từng nội dung mới mang lại hiệu quả Bồi dưỡng phương pháp tự học, tự thực hành, rèn luyện kỹ năng vận dụngkiến thức vào thực tiễn hoạt động vận động, tác động đến tinh thần, ý thức, tính

tổ chức kỹ luật trong học tập môn Hóa học

3.1.3 Ý nghĩa của sáng kiến kinh nghiệm

Muốn học sinh học tốt, người thầy cần có những phương pháp dạy học thích

hợp, kích thích tính tự giác, tích tực, độc lập, chủ động và sáng tạo của HS.Người thầy như một thầy thuốc giỏi, một vị tướng tài, phải biết tùy cơ ứng biến

để giúp các em tự giác áp dụng kiến thức đã tiếp thu vào thực tiễn; không chỉđơn thuần là truyền đạt kiến thức, kỹ năng thông thường theo chuẩn kiến thứcchương trình, mà người thầy còn phải hướng học sinh phát triển tính độc lập tưduy, kiên trì, chịu khó tìm tòi khắc phục khó khăn…Mà cụ thể ở đây giúp các

em hiểu biết một các sâu sắc vai trò của kiến thức đã học trong ứng dụng sản

xuất kinh doanh ngay tại địa phương

3.1.4 Khả năng ứng dụng và triển khai

Không đòi hỏi phải đầu tư kinh phí, trang thiết bị.

Tại địa phương còn rất nhiều ngành nghề sản xuất kinh doanh Từ kết quảđạt được từ việc ứng dụng mô hình sản xuất rau hữu cơ vào dạỵ bài: phân bónhóa học, ta có thể rà soát lại nội dung của các bài học khác trong chương trìnhhóa học THPT, lựa chọn ra các nội dung phù hợp với các hình thức sản xuấtkinh doanh sẳn có ở địa phương, từ đó xây dựng kế hoạch giáo dục phù hợp Việc thực hiện đề tài yêu cầu giáo viên trước khi triển khai quy trình giảng dạyphải đầu tư thời gian, công sức để tìm hiểu và lựa chọn cơ sở sản xuất phù hợp vớinội dung bài học Trong quá trình triển khai cần giám sát việc hoạt động của học sinhchặt chẽ

3.2 Kiến nghị

Việc thực hiện kế hoạch dạy học mất nhiều thời gian nên cần được nhàtrường tạo điều kiện sắp xếp kế hoạch giảng dạy phù hợp

Việc liên hệ với cơ sở sản xuất cần nhà trường liên hệ trước để có phương

án phối hợp hiệu quả, có tác động tốt đối với cả hai bên: Cơ sở sản xuất đượcquảng bá về mô hình hoạt động của mình, học sinh có điều kiện khảo sát thực tế Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa ba bên: Gia đình, nhà trường, cơ sở sảnxuất để buổi thăm quan an toàn, đạt hiệu quả tác động cao nhất đến với học sinh

Trên đây là những kinh nghiệm của tôi được đúc kết trong quá trình giảngdạy Kết quả cho thấy học sinh đã có những chuyển biến mạnh mẽ, tự giác, tíchcực, sáng tạo, biết cách cộng tác tư duy để đạt kết quả một cách nhanh nhất.Bên cạnh đó khuyến khích được giáo viên trong quá trình giảng dạy

Tuy nhiên trong phạm vi khiêm tốn của đề tài, cũng như thời gian và khảnăng bản thân có hạn, nhiều nội dung còn mang tính chủ quan nên không thểtránh khỏi những thiếu sót Rất mong nhận được ý kiến đóng góp chân thành củacác cấp lãnh đạo, bạn bè đồng nghiệp để đề tài của tôi ngày càng được hoàn

thiện hơn Mục đích cuối cùng của tôi là nhằm nâng cao hơn nửa hiệu quả chất

lượng dạy và học “Phân bón hóa học” nói riêng và môn học Hóa học nói chung,đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ mà môn học đặt ra, xứng đáng với sự quan tâm củacác cấp, các ngành cũng như toàn xã hội đối với môn học

XÁC NHẬN CỦA THỦ

TRƯỞNG ĐƠN VỊ

Thanh Hóa, ngày 10 tháng 5 năm 2023 Tôi xin cam đoan đây là SKKN của mình viết,