Làm thế nào để hoạt động dạy và học đạt đợc hiệu quả cao, họcsinh có thể áp dụng ngữ liệu đang học với các kiến thức có sẵn để diễn đạt cácnội dung khác nhau trong chính thực tế cuộc sốn
Trang 1Mọi quan điểm phơng pháp đã đợc đa ra trao đổi và thử nghiệm đều cóchung một mục đích cuối cùng, đó là tích cực hoá hoạt động học tập của họcsinh, đa kiến thức vào thực tế đời sống xã hội, phát huy tối đa tính chủ độngcủa ngời học Làm thế nào để hoạt động dạy và học đạt đợc hiệu quả cao, họcsinh có thể áp dụng ngữ liệu đang học với các kiến thức có sẵn để diễn đạt cácnội dung khác nhau trong chính thực tế cuộc sống của các em, đó chính là vấn
đề đặt ra cho các nhà biên soạn, cho những giáo viên trực tiếp giảng dạy vàcũng là vấn đề đặt ra cho bản thân ngời học – những học sinh bậc học THCS
Mặt khác, học sinh THCS đang ở lứa tuổi có nhiều thuận lợi trongquá trình nhận thức khi bộ não và khả năng t duy đã phát triển tơng đối ổn
định Theo tâm lý học thì đây chính là lứa tuổi thích hợp nhất cho việc tiếpnhận các kiến thức mới song để đạt đợc hiệu quả ổn định và bền vững thì cầnphải duy trì một phơng pháp thích hợp nhằm tạo ra hứng thú đồng thời với việcxây dựng ý thức tự khám phá học hỏi của bản thân các em
II Cơ sở thực tiễn
Môn Tiếng Anh là một môn khoa học về ngôn ngữ, mà nói đến ngônngữ là nói đến cả một kho tàng tri thức, văn hoá hết sức phong phú và sống
động, nó luôn luôn tự đổi mới trong tất cả lĩnh vực của đời sống
Đứng trớc việc học tập một ngôn ngữ - đặc biệt là một ngôn ngữ quốc
tế nh Tiếng Anh thì việc xác định đợc mục tiêu học tập bao giờ cũng là điềukiện tiên quyết Đối với học sinh Trung học cơ sở, mục đích học tập của các
em là để tạo nền tảng kiến thức cho các bậc học cao hơn hoặc là để có đủ kiếnthức cơ bản áp dụng vào nghề nghiệp mà các em lựa chọn sau khi tốt nghiệp
Bên cạnh việc giáo dục cho học sinh Trung học cơ sở hiểu biết về tầmquan trọng của Tiếng Anh trong đời sống xã hội ngày nay, nhất là trong xu thếhội nhập và toàn cầu hoá đang ngày càng có những ảnh hởng to lớn và sâu sắc
Trang 2sự ham học hỏi cũng có ý nghĩa to lớn trong quá trình dạy và học bộ môn này.Học sinh học tập không chỉ đơn thuần vì nhu cầu của xã hội, của gia đình màphải xuất phát từ sự hứng thú của bản thân các em.
Cùng với việc thúc đẩy động cơ học tập của học sinh, việc phát huyphơng pháp học tập cá nhân và tính sáng tạo trong học tập của học sinh cũng làmột yêu cầu của phơng pháp dạy học mới Làm cho các em ý thức đợc bảnchất của quá trình tiếp thu ngôn ngữ và khuyến khích các em tìm ra phơngpháp học tập cho mình là một yếu tố quyết định sự thành công của quá trìnhtruyền tải kiến thức
Việc hớng dẫn học sinh tự học để tạo thói quen, nhu cầu tự tìm tòi,khám phá kiến thức cũng rất quan trọng trong quá trình dạy học Bởi học mộtngôn ngữ cũng nh bất kỳ một môn khoa học nào khác cũng đòi hỏi phải có mộtphơng pháp học tập đúng đắn xuất phát từ sự say mê tìm hiểu thì mới đạt đợckết quả nh mong muốn
Trong quá trình giảng dạy thực tế những năm vừa qua, bản thân tôi đã
rút ra đợc một số kinh nghiệm trong việc Tạo hứng thú và hớng dẫn phơng pháp tự học Tiếng Anh tại các trờng THCS ý thức đợc các quan điểm phơng
pháp chỉ đạo của ngành và đặc thù môn học, hiểu rõ vai trò và tầm quan trọngcủa Tiếng Anh đối với yêu cầu của xã hội trong quá trình đổi mới và hội nhập,tôi mạnh dạn đa những kinh nghiệm này ra nhằm mục đích trao đổi, chia sẻquan điểm và rất mong nhận đợc ý kiến đóng góp, phê bình của các đồng chí
đồng nghiệp Mục đích của tôi khi thực hiện sáng kiến kinh nghiệm này là thúc
đẩy ý thức tự giác học tập của học sinh và nâng cao hiệu quả dạy và học mônTiếng Anh tại các nhà trờng THCS trớc yêu cầu ngày càng cao của xã hội vềkhả năng giao tiếp và sử dụng Tiếng Anh trong thời kỳ mới
b nội dung đề tài
I Tạo hứng thú trong học tập môn Tiếng Anh:
1 Sử dụng hiệu quả nội dung SGK Tiếng Anh 6, 7, 8, 9:
Với việc biên soạn sách giáo khoa Tiếng Anh mới theo quan điểm chủ
điểm, các nhà biên soạn đã lựa chọn những nội dung, những chủ điểm vừa sức,gần gũi, quen thuộc với học sinh, phù hợp với khả năng t duy, khả năng nhậnthức và tâm lý lứa tuổi của học sinh Những nội dung này đợc đa ra theo dạng
đồng tâm, nghĩa là từ dễ đến khó, từ đơn giản đến phức tạp, mức độ khó tăngdần theo từng lớp khiến cho các em có cảm giác các nhân vật, sự việc trongsách giáo khoa “cùng lớn ” với mình Đây là điểm rất hấp dẫn mà nếu khéo kếthợp trong quá trình giảng dạy có thể tạo cho hhọc sinh cảm giác rất thích thú,vừa mới lạ, hấp dẫn lại vừa gần gũi quen thuộc
Trang 3Giáo viên cần khai thác triệt để các chủ đề và tình huống giao tiếp có liênquan đến cuộc sống hàng ngày của các em Trong quá trình giảng dạy, tôinhận thấy khi dạy những chủ đề nh vậy, học sinh tiếp thu nhanh, hiệu quả vàrất tự giác Ví dụ học sinh lớp 6 rất hào hứng với chủ đề SCHOOL, FAMILY
và MY ROUTINE Trong khi đó học sinh lớp 7 lại quan tâm nhiều hơn đếnchủ đề FRIENDS, PERSONAL INFORMATION, RECESS và AFTERSCHOOL ACTIVITIES Tôi cũng đã quan sát các em học sinh lớp 8 theo cách
đó thì nhận thấy sự quan tâm của các em có khác đi đôi chút, các em thích thúvới những chủ đề về các hoạt động có tính định hớng cao hơn nh: STUDYHABITS, THE YOUNG PIONEER CLUB hay nói về những sự kiện tơng lai và
kế hoạch cho tơng lai trong các chủ đề COUTRY LIFE AND CITY LIFE, AVACATION ABROAD Còn với học sinh lớp 9, chủ đề mà các em yêu thíchlại thể hiện rất rõ nhu cầu khám phá bản thân và khám phá thế giới, các em đặcbiệt quan tâm đến chủ đề CLOTHING, THE MEDIA, LEARNING AFOREIGN LANGUAGE và NATURAL DISASTER
Qua những quan sát trên, tôi thấy việc sử dụng hợp lý các nội dung kiếnthức, các chủ điểm, chủ đề trong sách giáo khoa sao cho học sinh cảm thấy cácnội dung ấy thật sự quen thuộc, thật sự hấp dẫn thì hiệu quả của việc tiếp thukiến thức sẽ rất cao
2 Sử dụng hiệu quả kênh hình SGK Tiếng Anh 6, 7, 8, 9:
Kênh hình của bộ sách giáo khoa Tiếng Anh mới cũng là một lợi thế màgiáo viên có thể tận dụng nhằm tạo ra hứng thú cho học sinh Hình ảnh đợc đa
ra sinh động, hấp dẫn, phong phú, có bám sát nội dung yêu cầu của từng hoạt
động là yếu tố thuận lợi trong quá trình giảng dạy, giáo viên có thể sử dụnghình ảnh trực tiếp trong sách giáo khoa hoặc có thể phóng to hay vẽ lại nhữnghình ảnh đó để hỗ trợ việc dạy từ mới hay làm tình huống cho bài thực hành.Nếu sáng tạo, giáo viên có thể sử dụng những hình vẽ này không chỉ chomột nội dung giảng dạy nhất định mà còn dùng đợc cho nhiều nội dung giảngdạy khác nữa, vì vậy, từ những hình vẽ trong sách giáo khoa, giáo viên có thểtạo ra những bộ tranh dùng lâu dài cho từng chủ đề chủ điểm nhất định
Lứa tuổi học sinh THCS tuy khả năng nhận thức đã có sự ổn định tơng đốicao, song các em vẫn hay quên và thờng mất tập trung khi gặp phải những nộidung kiến thức dài và khó, vì vậy, hình ảnh đợc sử dụng trong các bài giảng cótác dụng thu hút sự chú ý của các em, tạo ra sự thích thú và thuận lợi cho các
em trong quá trình ghi nhớ ban đầu
Sử dụng hợp lý kênh hình trong SGK là một việc làm cần thiết và đòi hỏigiáo viên phải nghiên cứu, sáng tạo mới có thể làm tốt đợc Nh vậy, đây cũng
Trang 43 Sử dụng đồ dùng trực quan:
a Tranh vẽ:
Nh tôi đã trình bày ở trên, kênh hình trong sách giáo khoa rất phong phú
và đa dạng, nhng vẫn cha đủ cho tất cả các hoạt động trong tất cả các nội dunghoạt động của quá trình lên lớp, vì vậy, giáo viên phải chủ động, sáng tạo trongviệc làm và sử dụng đồ dùng trực quan
Đồ dùng trực quan là một trong những yếu tố góp phần tạo nên thànhcông của một bài giảng Trực quan sinh động đến t duy trừu tợng chính là con
đờng ngắn nhất của quá trình nhận thức, vậy để tạo hứng thú cho học sinh, đồdùng trực quan phải đợc làm phong phú về màu sắc, hình dáng và hấp dẫn vềnội dung để cuốn hút học sinh
Dùng tranh vẽ, đồ vật thật để dạy từ mới sẽ đem lại hiệu quả cao, học sinhcùng lúc đợc nghe, đợc quan sát và đợc nói tên của các sự vật, đồ vật sẽ nhớnhanh và nhớ bền vững Đồ dùng trực quan cũng đợc sử dụng rất hiệu quảtrong việc kiểm tra mức độ hiểu ngữ liệu mới ( checking comprehension) Họcsinh sẽ không còn tâm lý sợ mắc lỗi mà tập trung vào việc ghi nhớ và sử dụngngữ liệu vừa học vào các tình huống giao tiếp cụ thể
Bên cạnh đó, đồ dùng trực quan còn giúp giáo viên lôi cuốn cả những họcsinh vốn nhút nhát và ngại hoạt động vào bài học một cách rất tự nhiên khi các
em bị cuốn theo không khí sôi nổi của lớp học
Đối với các lớp lớn hơn, cụ thể là học sinh lớp 8, lớp 9, đồ dùng trực quankhông chỉ là những tranh ảnh, đồ vật thuần tuý, giáo viên cần sáng tạo thêmcác đồ dùng có tính chất linh hoạt có thể sử dụng lâu dài cho nhiều mục đíchgiảng dạy khác nhau, ví dụ:
Đồ dùng trực quan của giờ dạy Listen:
yêu cầu đạt đợc sau mỗi lần nghe, phần kiểm tra kết quả và chữa bài của giáoviên và một phần rất quan trọng là phần Prediction (Dự đoán trớc) của họcsinh Bảng này vừa gọn gàng lại vừa thể hiện rất rõ quy trình của một bài nghe,giúp học sinh nắm đợc nội dung của hoạt động qua từng bớc thực hiện hoạt
động
Đôi khi, giáo viên có thể sử dụng những hình vẽ đơn giản (hình que) ở
trên bảng nhằm tạo ra sự bất ngờ và thích thú cho học sinh, hình que có thể tạo
ra những hiệu quả tốt trong quá trình giảng dạy từ mới, đặc biệt phù hợp với
đối tợng học sinh THCS vì tính chất mới lạ và ngộ nghĩnh của hình ảnh, các
em cũng có thể vẽ theo và hạn chế sử dụng Tiếng Việt trong giờ học
1 Dùng hình vẽ để dạy tính từ sad và happy, giáo viên có thể vẽ hình đơn
Trang 5? How does he feel?
Ngoài ra, việc sử dụng các phiếu học tập (study form), phiếu điều tra
(survey form) hay là những miếng ghép có nghĩa cũng có hiệu quả tốt trong
quá trình giảng dạy Thêm vào đó, giáo viên cũng cần tích cực học tập tham
o o
Trang 6khảo cách làm đồ dùng mới có áp dụng tiến bộ của công nghệ thông tin nhằmphát huy hơn nữa hiệu quả của đồ dùng trực quan.
Không phải ngẫu nhiên mà khâu chuẩn bị đồ dùng dạy học đợc coi là
“một trong những tiêu chí để đáng giá chất lợng và hiệu quả giờ dạy của giáoviên” Vì vậy, sử dụng linh hoạt đồ dùng dạy học là yếu tố ban đầu để gâydựng và tạo hứng thú cho học sinh tham gia bài học một cách tự giác, sáng tạo
để có thể giành phần thắng
Các trò chơi thờng đợc sử dụng nhiều trong các phần Ice – breaking, teaching hay Post – teaching nhằm lôi cuốn học sinh vào bài mới hoặc kiểm tramức độ hiểu bài cũ một cách tự nhiên khiến cho các em tự tin tham gia bài học màkhông có cảm giác sợ mắc lỗi Trong các phần trò chơi, giáo viên cần đa ra luậtchơi thật rõ ràng để học sinh có thể phát huy cao nhất tính tích cực chủ động củamình
Pre-Mỗi trò chơi có thể đợc áp dụng cho một hoặc nhiều kĩ năng khác nhau.Giáo viên cần chú ý đến những trò chơi “đa năng” để hớng dẫn và cho học sinhnắm thật vững luật chơi để khi thay đổi nội dung của trò chơi giáo viên khôngphải mất thời gian giới thiệu lại luật chơi nữa, việc này giúp giáo viên tiết kiệm rấtnhiều thời gian trong giờ dạy của mình
Bản thân tôi khi sử dụng trò chơi trong bài giảng cũng luôn phải cân nhắc
đến thời gian tối đa cho mỗi hoạt động để mà lựa chọn trò chơi phù hợp Thời giancủa một trò chơi có cân đối với độ dài của nội dung kiến thức cần truyền đạt tronggiờ học đó hay không chính là yếu tố quyết định việc sử dụng trò chơi có thànhcông hay không
Một số trò chơi thờng sử dụng :
1 Brainstorm: Brainstorm thờng đợc sử dụng để huy động kiến thức trớc khi
vào các bài dạy kĩ năng nh Writing, Reading, Listening và Speaking Ngoài gia, ởcác lớp trên (lớp 8, 9) Brainstorm còn đợc dùng để kiểm tra vốn từ của học sinh tr-
ớc giờ giới thiệu ngữ liệu
* Các bớc tiến hành trò chơi:
Tiếng Anh 9: CLOTHING Unit 2, Speaking,:
Trang 7- Học sinh làm việc cá nhân, tìm các từ liên quan đến chủ đề trên và viếtvào Brainstorm của mình.
- Giáo viên kiểm tra kết quả bằng cách đặt câu hỏi và đa nhận xét khuyếnkhích học sinh, ví dụ:
1 Who has 5 words? It s good to have 5 words.’s good to have 5 words
2 Who has 6 words? It s very good to have 6 words.’s good to have 5 words
3 Who has 7 words? It s excellent to have 7 word.’s good to have 5 words
4 Who has 10 words? It s extremely excellent to have 10 words.’s good to have 5 words
5 Who have more than 10 words? You are the most intelligent person today Congratulations!
- Giáo viên tổng hợp các từ học sinh vừa tìm đợc lên bảng để sử dụngtrong phần tiếp theo của bài giảng, có thể bổ sung những từ mà học sinhmuốn biết hoặc muốn sử dụng trong phần Speaking
Trang 8- Giáo viên chia lớp thành 2 nhóm lớn (thờng là hai dãy bàn theo cách bố trí lớp học hiện nay)
- Giáo viên là ngời quản trò, đa ra hệ thống câu hỏi đã đợc chuẩn bị trớc, hệ thốngcâu hỏi phải chuẩn bị là khoảng 8 - 10 câu
- Hai đội cùng chơi, đội nào có câu trả lời sai thì giáo viên đánh dấu vào ô điểm cóhình ngời bị treo cổ của đội đó Thời gian suy nghĩ cho mỗi câu hỏi là 30 giây
- Trò chơi kết thúc khi một trong 2 đội bị thua: trả lời 6 câu hỏi sai
* Lu ý:
Giáo viên cũng có thể yêu cầu học sinh của hai nhóm tự xây dựng hệ thống câu hỏi, mỗi nhóm cũng chuẩn bị khoảng 10 câu, trờng hợp câu hỏi không chính xác thì phần thắng sẽ thuộc về đội bạn Mỗi đội tự đa ra câu hỏi cho đội còn lại, giáo viên làm trọng tài Luật chơi tơng tự nh trên.
Cách 2: Chơi giữa giáo viên và cả lớp:
- Giáo viên đa ra câu hỏi, nếu học sinh trả lời đúng, giáo viên sẽ bị đánh dấu vào ô
điểm dành cho Teacher, nếu học sinh trả lời sai sẽ bị đánh dấu vào ô điểm dànhcho Class
Teacher Class
Ví dụ: Chơi với từ vựng: Unit 9: Clothing – Write:
Trang 91. J E A N S 5. S H I R T
Questions can be:
1 This is a fashionable clothing for young people, 5 letters.
2 This is a popular clothing for girl only, 5 letters.
3 The traditional dress of Vietnamese woman, 5 letter.
4 Traditional clothing of Japanese, 6 letters.
5 A popular wearing with buttons, 5 letters.
6 You can wear it, but remember to use belt, 5 letters.
7 It goes well with jeans, 6 letters.
8 Woman look so beautiful in this kind of clothing, 5 letters.
- Bên cạnh đó cũng có thể dùng trò chơi này để ôn luyện ngữ pháp, chẳng hạn nh
đặt câu theo một cấu trúc ngữ pháp hay một thì vừa học Hệ thống câu hỏi có thể
đợc thay bằng các từ gợi ý (guided words), sắp xếp từ trong câu (jumbled words)
hoặc chia động từ cho sẵn trong ngoặc
- Trò chơi này tôi đã cho học sinh chơi nhiều lần, mỗi lần chơi tôi đều chú ý nângcao và rèn luyện khả năng tự quản trò của học sinh Đối với học sinh các khối 7, 8,
9 mỗi khi tôi đa ra hoạt động này các em đều đã nắm vững luật chơi nên rất thíchthú và tập trung Để tránh lặp lại và nhàm chán, mỗi lần chơi, tôi thờng thay đổicách chơi chút ít cho phù hợp với nội dung bài và có phần thởng cho đội thắng
b Bài hát Tiếng Anh:
- Bài hát Tiếng Anh giúp cho học sinh th giãn sau mỗi giờ học, cũng có thểgiúp các em nhớ từ nhanh hơn và bền vững hơn Vì vậy tôi đã su tầm một số bàihát Tiếng Anh dành cho thiếu nhi có nhịp điệu vui nhộn, đơn giản, dễ hát để giớithiệu cho các em Với học sinh lớp lớn, các em đã có vốn từ phong phú hơn thì tôidạy các em những bài hát mà các em yêu thích Đây cũng là cách giúp cho các em
If you re happy:’s good to have 5 words
Bài hát này có chứa câu điều kiện loại 1, vì vậy có thể dùng cho các lớp 8 và
Trang 10những hoạt động đơn giản Các em vừa hát vừa làm động tác tạo ra những âmthanh rất vui nhộn.
Lời bài hát: If you’re happy and you know it, clap your hands
If you re happy and you know it, clap your hands’s good to have 5 words
If you re happy and you know it, and you really want to show it’s good to have 5 words
If you re happy and you know it, clap your hands’s good to have 5 words
Có thể thay thế 2 cụm từ happy và clap your hands bằng hungry và eat some food để tạo ra lời mới của bài hát nh sau:
If you re ’s good to have 5 words hungry and you know it, eat some food
If you re ’s good to have 5 words hungry and you know it, eat some food
If you re ’s good to have 5 words hungry and you know it and you really want to show it
If you re ’s good to have 5 words hungry and you know it, eat some food
Hoặc là: angry – stamp your feet
If you re ’s good to have 5 words angry and you know it stamp your feet
If you re ’s good to have 5 words angry and you know it, stamp your feet
If you re ’s good to have 5 words angry and you know it, and you really want to show it
If you re ’s good to have 5 words angry and you know it, stamp your feet
II Rèn phơng pháp tự học cho học sinh:
1 Hớng dẫn học sinh chuẩn bị bài ở nhà:
Việc chuẩn bị bài của học sinh đóng một vai trò quan trọng trong quátrình dạy và học bộ môn Tiếng Anh nói riêng và quá trình học tập nóichung Tuy nhiên để học sinh chuẩn bị bài thật sự hiệu quả thì nhiệm vụcủa ngời giáo viên là phải hớng dẫn cho các em một phơng pháp học khoahọc Để các em chuẩn bị bài tốt, tôi thờng thực hiện các biện pháp sau:
- Thông báo nội dung của bài học sau vào cuối mỗi giờ học
- Thông báo nội dung kiến thức học sinh cần chuẩn bị
- Hớng dẫn học sinh cách chuẩn bị nội dung kiến thức đó
Nhng hớng dẫn học sinh phải kết hợp với việc kiểm tra sự chuẩn bị của các
em vào đầu giờ học sau thì việc tự học của các em mới có thể trở thành nềnếp đợc Để làm đợc điều đó, đòi hỏi giáo viên phải kiên trì và thờngxuyên nhắc nhở học sinh, kiểm tra đôn đốc đồng thời động viên, khuyếnkhích khi các em có sự chuẩn bị tốt
2. Hớng dẫn học sinh tự học từ vựng:
a Đặt câu với từ mới:
Trang 11- Đặt câu với mỗi từ mới là cách rất hay để học sinh có thể nhớ từ mớimột cách không máy móc mà có tình huống cụ thể, hơn nữa lại ghi nhớ đ-
c. Chơi trò chơi với từ mới:
- Học sinh có thể dùng các trò chơi giáo viên đã hớng dẫn để chơi vớibạn mình trong các giờ chơi hoặc giờ học nhóm
d. Phân loại từ để học thuộc:
- Học sinh có thể chọn những từ quan trọng để học thuộc chứ khôngnhất thiết phải học toàn bộ từ mới của một bài, ví dụ bài đọc (Reading)thờng có rất nhiều từ mới, các em không thể nhớ hết đợc
e. Học với từ điển:
- Đây là cách tự học phổ biến, học sinh có thể học những từ mà các emquan tâm thay vì học những từ các em buộc phải học, nh thế các em sẽnhớ lâu và bền vững hơn
f. Sử dụng các phơng tiện công nghệ hiện đại:
Ngày nay, khi công nghệ ngày càng phát triển nhanh hơn, đời sống
Cat – [n] – con mèo
mouse – [n] – con chuột
teach – [ v ] – dạy học student– [ v ] – học sinh
country – [n] – nông thôn city– [v] – thành phố building– [v] – toà nhà