Cảm nhận và phân tích các đoạn trích tiêu biểu trong tác phẩm vợ chồng a phủ của nhà văn tô hoài

=> Câu văn đánh dấu sự thay đổi trong tính cách và tâm trạng của Mị.. Phân tích đoạn trích: LĐ1: Trướ c hết, hiện lên trong đoạn trích, tâm trạng của Mị có sự đồng vọng và đan xen giữa

CẢM NH ẬN VÀ PHÂN TÍCH CÁC ĐOẠ N TRÍCH TIÊU BI U TRONG TÁC Ể

PHẨM “VỢ CHỒNG A PH Ủ” CỦA NHÀ VĂN TÔ HOÀI

ĐỀ 1 (* : C *) ảm nh n của anh/ch vềậ ị nhân vật M trong đoạị n trích sau Từ đó nhận xét về t mấlòng nhân đạo của nhà văn Tô Hoài:

“ Lần lần, mấy năm qua, mấy năm sau, bố Mị chết Nhưng Mị cũng không còn tưởng đến Mị có thể

ăn lá ngón tự tự nữa Ở lâu trong cái kh , M quen kh r i Bây gi thì M ổ ị ổ ồ ờ ị tưởng mình cũng là con trâu,mình cũng là con ngựa, là con ngựa phải đổi ở cái tàu ngựa nhà này đến ở cái tàu ngựa nhà khác, ngựa ch ỉ biế t việc ăn cỏ, biết đi làm mà thôi Mị cúi mặt, không nghĩ ngợi nữa, mà lúc nào cũng chỉ

nhớ đi nhớ ạ l i nh ng vi c gi ng nhau, ti p nhau vữ ệ ố ế ẽ ra trướ c m t, mặ ỗi năm mỗi mùa, m i tháng l i làmỗ ạ

đi làm lại: Tết xong thì lên núi hái thuốc phiện, giữa năm thì giặt đay, xe đay, đến mùa thì đi nương bẻ

bắp, và dù lúc đi hái củi, lúc bung ngô, lúc nào cũng gài một bó đay trong cánh tay để tước thành s i.ợ

Bao gi ờ cũng thế , suốt năm suốt đời như thế Con ng ựa, con trâu làm còn có lúc, đêm nó còn được đứng gãi chân, nhai cỏ, đàn bà con gái nhà này thì vùi vào l àm việc cả đêm cả ngày

Mỗi ngày Mị càng không nói, lùi lũi như con rùa nuôi trong xó cửa Ở cái buồng Mị nằm, kín mít, có m t chi c c a s m t l vuông bộ ế ử ổ ộ ỗ ằng bàn tay Lúc nào trông ra cũng chỉ thấy trăng trắ ng, không biết là sương hay là nắ ng Mị nghĩ rằng mình cứ chỉ ngồi trong cái lỗ vuông ấy mà trông ra, đến bao giờ chết thì thôi.”

Mỗi một tác ph m ngh thu t phẩ ệ ậ ải là kết qu cả ủa quá trình lao động nghệ thuật miệt mài, và phảiđược t o nên b i cạ ở ả tấm lòng người nghệ sĩ Qua mỗi tác phẩm, người ngh sĩ muốn mang lại nhữngệbài h c nh n th c và chiọ ậ ứ ều sâu tư tưởng của mình, vươn tới nh ng giá trữ ị vĩnh cửu “Vợ chồng A Phủ”

của Tô Hoài là m t tác phộ ẩm như vậy Qua truy n ngệ ắn, người đọc đã thấy được b c chân dung vứ ề

sự tàn ác c a bủ ọn chúa đất miền núi đã khiến người nông dân nghèo lâm vào kh cổ ực Điều ấy đượcthể hiện rõ nh t qua nhân v t Mấ ậ ị Đoạ trích trên đã miêu tản chân th c sự ố phận b t h nh y c a Mấ ạ ấ ủ ịdưới cái bóng của chúng, làm người đọc không kh i xót xa: ỏ

“Lầ ần l n mấy năm qua [ ] bao giờ chết thì thôi”

_ Tác ph m: ẩ Truyện ngắn “Vợ chồng A Phủ” là kết quả c a chuy n tham d chi n d ch gi i phóng ủ ế ự ế ị ảTây B c trong vòng 8 tháng cắ ủa Tô Hoài Ông đã “cùng ăn, cùng làm, cùng ở ới người dân nơi đây” v

Chính vì v y mà nó giúp Tô Hoài thêm hi u biậ ể ết v dân tề ộc nơi đây, khơi nguồn cảm hứng cho các

sáng tác ngh thu t.Tô Hoài t ng tâm sệ ậ ừ ự “Đất nước và con người nơi đây đã để thương để

nhiều không th bao giể ờ quên” Tác phẩm “Vợ chồ ng A Phủ” là m t l i cộ ờ ảm ơn đố ới đồng bào nơii v

đây Truyện sau được in trong tập Truyện Tây Bắc, xuất bản năm 1952

b D n d t (tóm tẫ ắ ắt) vào đoạn trích (Bắt buộc ph i có thao tác nàyả ):

Tác phẩm là b c tranh chân th c v t i ác và s tàn b o c a bứ ự ề ộ ự ạ ủ ọn chúa đất miền nùi đã đẩy ngườinông dân nghèo mi n núi lâm vào sề ố phận kh cổ ực Điều này được thể hiện rõ r t nhệ ất ở nhân vật

Mị Mị đã từng là một cô gái đẹp người, đẹp nết, tự do và yêu đời Nhưng vì món nợ truy n kiề ếp củacha m mà Mẹ ị phải làm dâu g t n cho nhà th ng lí Pá Tra K t y, d n d n Mạ ợ ố ể ừ ấ ầ ầ ị đã mất d n hy vầ ọng

và khát v ng s ng, tr thành mọ ố ở ột con người chai s n, vô c m ạ ả Đoạn trích trên n ằm ở phần đầ u c ủa truyện ngắn, đã thể hiện sâu s c ắ điều này Tài li u c a Lê Minh ệ ủ

c C m nhả ận đoạn trích:

LĐ1: Trước hết, Mị hiện lên trong đoạ n trích là một người vô cảm, cạn kiệt sức sống, đến cả cái ch t M còn chế ị ẳng màng nghĩ tớ ữi n a, b i cu c s ng c a M bây giở ộ ố ủ ị ờ chẳ ng khác gì ki p nô lế ệ, súc v ật:

a M v i s vô c m, c n ki t sị ớ ự ả ạ ệ ức sống, đến c cái chả ết Mị còn ch ẳng màng nghĩ tới nữa: _Ngay t ừ câu văn đầ u tiên, Tô Hoài đã lột tả số phận khổ cực của người dân lao động “Lầ ần l n m yấnăm qua, mấy năm sau, bố Mị chết” :

+ Từ “lầ ần” kết hợp v i các c m tn l ớ ụ ừ “mấy năm qua, mấy năm sau” chỉ kho ng th i gian kéo dàiả ờtriền miền t ừ năm này qua năm khác và xảy ra một cách t t , dai d ng, mòn m ừ ừ ẳ ỏi

+ Trong sự chảy trôi y c a th i gian hi n lên cái ch t cấ ủ ờ ệ ế ủa con người “bố Mị chết” ự chả: S y trôi daidẳng ấy của thời gian như kéo dài cái khổ, cái c c cự ủa những người lao động nghèo miền núi Họphải cam ch u và sị ống dưới cái trướng c a bủ ọn chúa đất mi n núi ngày này qua tháng khác Cuề ốicùng, cái khổ ấ y kết thúc thành cái chết Tài liệu c a Lê Minh ủ

=> Ch v i mỉ ớ ột câu văn ngắn, Tô Hoài đã dấy lên niềm đồng c m cả ủa người đọc về cuộc đời bấthạnh của những người lao động nghèo mi n núi Quề ả thực, nói như Nguyễn Minh Châu: “Nhà vănkhông tô đen hay bôi hồng cuộc sống mà nhà văn chỉ làm rõ b m t th t cộ ặ ậ ủa nó”

_ Ở những câu văn tiếp theo, một l n n a hình nh n m lá ngón xu t hiầ ữ ả ắ ấ ện “Nhưng Mị cũng không

còn tưởng đến Mị có th ể ăn lá ngón tự tự nữa”:

+ Lần thứ nhất, khi Mị trốn v nhà và khóc n c n v i bề ứ ở ớ ố, “Mị ném n m lá ngón xuắ ống đất Mị

không đành lòng chết” Mị làm v y bậ ởi lúc ấy, Mị còn có sự ràng bu c là ph i sộ ả ống để trả ợ n cho bố

+ Bây gi , ờ “Mị cũng không còn tưởng đế n Mị có thể ăn lá ngón tự tự nữa” Lí gi i cho tr ng thái nàyả ạ

là bởi “Ở lâu trong cái kh , M quen kh rổ ị ổ ồi”

=> Câu văn đánh dấu sự thay đổi trong tính cách và tâm trạng của Mị Như vậy, do tác động của sự

bóc l t mà b con Pá Tra gây ra mà gi Mộ ố ờ ị đã mất đi ngọ ửn l a s ng và chố ẳng còn màng nghĩ tớ ốngi schết n a (Tài li u cữ ệ ủa Lê Minh) Ba ch ữ “Mị quen kh rổ ồi” như chất chứa bao xót xa và ph n uẩ ất

=> Hoàn c nh t o nên tính cách và tính cách t o nên sả ạ ạ ố phậ Từ m n ột người con gái tự do và yêu đời,cánh tay đen ngòm ủ c a cái khổ và cái ác đã tóm lấy Mị và hút hết bao nhiêu là cái tốt, cái đẹp rồinhả ra là một con người nhỏ bé, trơ lì và chai sạ Đọn c những câu văn này, ta càng cảm thấy thương

và đồng cảm với số phận bất hạnh của M ị

b Lí gi i cho cả ảm giác “quen kh rổ ồi “ c a M là b i cu c s ng c a Mủ ị ở ộ ố ủ ị chẳ ng khác gì kiếp nô lệ, súc v ật:

_ Mị đã tự đẩy cu c s ng c a mình ngang hàng v i súc vộ ố ủ ớ ật “Bây gi thì Mờ ị tưởng mình cũng là con trâu, mình cũng là con ngựa, là con ngựa ph ải đổi ở cái tàu ng ựa nhà này đến ở cái tàu ng a nhà khác,ự

ngựa ch ỉ biết việc ăn cỏ, bi ết đi làm mà thôi”

+ M t so sánh mình v i con trâu, con ng a Hình nh này cho thị ự ớ ự ả ấy sự bất l c và t i c c c a M ự ủ ự ủ ị + Mị như mộ ẻt k nô l không công, m t cệ ộ ỗ máy lao động cho nhà thống lí Pá Tra Mị phải sống phụ

thuộc vào chúng “con ng a phự ải đổi ở cái tàu ng ựa nhà này đến ở cái tàu ngựa nhà khác” và chỉ cònbiết “ăn cỏ, đi làm” Tài li u cệ ủa Lê Minh

=> Thủ pháp vật hóa đã làm cuộc đời và thân phận của Mị hiện lên bi đát và chẳng con ra con

ngườ ữi n a B i vậy, Mị chán sống, chán chở ết cũng là một điều dễ hiểu và dễ cảm thông

LĐ2: Tâm lí chán chường ấy đã hình thành nên một cô Mị với hình ảnh vô thức, bị động, lặp

đi lặp lại trong guồng quay b t bi n cấ ế ủa kiếp nô lệ:

a Trước hết là ở guồng quay bất bi n trong công viế ệc:

_ Cái kh dổ ồn nén lâu ngày nên “Mị cúi mặt, không nghĩ ngợ ữa” i n Cái cúi m t c a Mặ ủ ị phải chăng là

sự gián ti p ch p nhế ấ ận và thỏa hi p v i ki p nô l này ệ ớ ế ệ chăng ?

_ Tô Hoài ti p t c s dế ụ ử ụng các c m t chỉ s b t biụ ừ ự ấ ến “nhớ đi nhớ lại, mỗi năm mỗi mùa, m i thángỗ

lại làm đi làm lại”: Tài li u c a Lê Minhệ ủ

+ Trong tâm trí hi n t i c a M bây giệ ạ ủ ị ờ đã bị ấ l n át bởi các hành động “giống nhau, ti p nhau v raế ẽtrước mặt: “Tết xong thì lên núi hái thuốc phi n, giệ ữa năm thì giặt đay, xe đay, đến mùa thì đi nương

bẻ bắp”

+ Đặc biệt, hình ảnh “dù lúc đi hái củi, lúc bung ngô, lúc nào cũng gài một bó đay trong cánh tay để

tước thành s i” để l i nhi u suy ngợ ạ ề ẫm cho người đọc Bản thân các hành động hái c i, bung ngô ủ đã làcác vi c làm lệ ặp đi lặ ại đến vô thức, trong cái nhàm chán y l i có mp l ấ ạ ột cái vô th c n a là ứ ữ gài một

bó đay trong cánh tay để tước thành sợi Có l , M bây giẽ ị ờ như đã lâm vào cơn mê sảng và khó tỉnh táo, lí trí, nếu không có m t ngu n s c m nh nào kéo M ra kh i h sâu sộ ồ ứ ạ ị ỏ ố ố phận ấy thì ch c M sắ ị ẽ

“suốt năm suốt đời như thế” Thậm chí là khi “con ngựa, con trâu làm còn có lúc, đêm nó còn được đứng gãi chân, nhai cỏ”, còn M thì ị “vùi vào làm việc cả đêm cả ngày” Tài li u c a Lê Minh ệ ủ => Tuy nhiên, ẩn đằng sau những câu văn này không chỉ đơn thuần là miêu tả trạng thái hi n tệ ạicủa Mị Sự xuất hiện của Mị là tiếng búa đinh óc, là l i t ờ ố cáo đanh thép củ a Tô Hoài v t i ác cề ộ ủabọn chúa đất khiến con người ta lâm vào “cùng đường tuyệt lộ” Kim Lân t ng quan niừ ệm “Nhà văn

phải viết như chơi, viết b ằng cả tấ m lòng của mình, nhưng phải hướng vào cái đẹp và cái thật Khi

nhà văn phát hiện ra cái gì không thật và không đẹp phải biết bất bình và lên tiếng” Quả thật là vậy,

có l khi vi t nhẽ ế ững dòng văn này, Tô Hoài cũng không khỏi xót xa và căm phẫn thay cho nhân vậtcủa mình Từ ấ nhà văn như muốn người đọy, c cùng buồn, cùng thương cho Mị Suy cho cùng, “con

người đến với cuộc sống từ nhiu nẻo đường, trên muôn vàn cung bậc phong phú Nhưng tiêu đim mà con người hướng đến vẫn là con người” (Đặng Thai Mai)

b Ti p theo là gu ng quay b t biế ồ ấ ến trong thói quen sinh ho ạt:

_ S chai s n c a Mự ạ ủ ị như ngày càng nặng nề hơn trong dòng ch y c a th i gian M i ngày trôi quaả ủ ờ ỗ

là lớp tro tàn trong M lị ại dày đặc hơn, lí trí và con tim Mị cứ như vậy mà nguội lạnh và đóng băng

“Mị không nói, lùi lùi như một con rùa nuôi trong xó cửa”:

+ M không nói, hay Mị ị cũng chẳng bu n và ch ng mu n nói, b i cu c s ng hi n t i c a Mồ ẳ ố ở ộ ố ệ ạ ủ ị đâu cònniềm vui hay điều gì đáng để quan tâm !

+ M t l n n a, th pháp v t hóa lộ ầ ữ ủ ậ ại được Tô Hoài s d ng T láy ử ụ ừ lùi lũi là một từ láy g i hình, gợ ợi

tả dáng v b n th n, l ng lẻ ầ ầ ặ ẽ cô đơn của M Ta càng th y qu n lòng ị ấ ặ và thương cho Mị hơn bao giờhết (Tài li u c a Lê Minh)ệ ủ Nhà văn Tô Hoài đã khơi lên ở độc gi ả ni m tr ắc ẩ n, khát v ng khôi phọ ục

và b o v cái cao c , cái tả ệ ả ốt đẹp của cuộc đời

_ Không chỉ hiện lên v i s vô th c trong công vi c mà ngay cớ ự ứ ệ ả ở trong thói quen sinh hoạt cũngnhư thế Mị lầm lũi xung quanh căn buồng của Mị, nơi mà “kín mít, có m t chi c c a s m t l vuôngộ ế ử ổ ộ ỗ

bằng bàn tay Lúc nào trông ra cũng chỉ thấy trăng trắng, không biết là sương hay là nắng”: + Căn phòng hiện lên với sự u ám , tối tăm, ánh sáng như bị triệt tiêu trong Ở ấy, con người dườngnhư bị cuống vào trạng thái luẩn qu n, vô v ng ẩ ọ

+ Căn phòng ấy dường như là một nhà tù, ng c th t tinh thụ ấ ần giam hãm cu c s ng và khóa chộ ố ặttuổi xuân c a Mủ ị Ta liên tưởng đến nàng Kiều khi xưa cũng bị giam hãm s ố phận tại lầu Ngưng Bích:

“Trước lầu Ngưng Bích khóa xuân,

Vẻ non xa tấm trăng gần ở chung

và cái chết mà con người ta muốn giải thoát l i không th thoát giạ ể ải, đành phả ấ ực i b t l và vô v ng.ọ

Sự trông ra và ngóng v ng cọ ủa Mị như để ạ l i m t kho ng lộ ả ặng trong tâm trí người đọc Liệu r ng sằ ốphận c a M sủ ị ẽ mãi như vậy, hay một lúc nào đó Mị ẽ trỗ ậy tháo cũi sổ lồng để giả s i d i thoát chobản thân mình? Đoạn trích khép lại mà mở ra bao nhiêu suy ngẫm và trăn trở trong lòng người đọc.Nói “Văn học là nhân học “ như M.Gorki, quả không sai Tài li u cệ ủa Lê Minh

d Đánh giá nâng cao đoạn trích:

- Sê-khốp quan niệm “Nhà văn phải là nhà nhân đạo từ trong cốt tủy” Tô Hoài là một người nghệ sĩnhư vậy Qua đoạn trích trên, Tô Hoài đã mạnh mẽ tố cáo và lên án t i ác c a bộ ủ ọn chúa đất mi n núiề

đã khiến người nông dân nghèo lâm vào c nh kh c c, sả ổ ự ống cũng không bằng chết Đồng th i, nhàờvăn còn bày tỏ niềm cảm thông, xót xa và thương cảm cho số phận của họ Đó chính là tấm lòngnhân đạo của Tô Hoài, nói như Elsa Triobet “Nhà văn là người cho máu”

e Đánh giá nghệ thuật:

những tán lá xanh tốt Đoạn trích trên nói riêng và truy n ngệ ắn Vợ chồng A Phủ nói chung thành công b i m t phở ộ ần không nh v giá tr ỏ ề ị nghệ thuật:

_ NT Xây d ng tình hu ng truyự ố ện độc đáo, hấp dẫn, đặt nhân v t vào kậ ịch tính để ộ ộ nhữ b c l ng tính cách điển hình

_ NT Xây d ng nhân v t mang tính cá thự ậ ể hóa cao độ đan xen xây dựng nét tính cách ổn định, phong phú, v a bừ ất ngờ vừa tất yếu

_ NT miêu t tâm lí nhân v t xu t sả ậ ấ ắc, đạt đến “phép biện chứng tâm hồn”

_ NT d ng c nh và t cự ả ả ảnh sinh động, chân thực, đặc sắc, đặc biệt là cảnh thiên nhiên

_ NT k chuy n linh ho t v i s d ch chuy n cể ệ ạ ớ ự ị ể ủa điểm nhìn tr n thu t: bên ngoài và bên trong, ầ ậNhững câu văn giàu cảm xúc, giàu chất thơ, đậm chất mi n núi, Tài li u c a Lê Minh ề ệ ủ

3 K t bài: ế

Văn học là cu ộc đời Cuộc đời là nơi xuất phát và cũng là nơi đi tớ ủa văn họ Người nghệ sĩ i c c

chân chính là nh n thậ ức được m i liên k t ch t chố ế ặ ẽ giữa ngh thu t và cuệ ậ ộc đời Qua tác phẩm Vợ chồng A Phủ của Tô Hoài, tác gi không ch t cáo t i ác c a bả ỉ ố ộ ủ ọn chúa đất mà còn hướng vào con người, bênh vực con người và làm nổi b t lên phẩm chất c a họ, thể hiện tư tưởng nhân đạo sâu s c ậ ủ ắcủa mình Truy n ngệ ắn Vợ chồng A Phủ sẽ mãi t n t i theo dòng ồ ạ thời gian và dòng l ch sị ử văn học nước nhà, để khi nhắc tới Tô Hoài, ta sẽ nghĩ ngay tới một người nghệ sĩ chân chính, viết vì con người:

“ Qua gi ng hát anh nhọ ận ra người hát Qua nét kh c, anh nhắ ận ra người th b ợ ạc”

ĐỀ 2 (***): Phân tích diễn biế n tâm tr ng ạ nhân vậ t M trong đoạn trích sau Tị ừ đó, nhậ n xét s ự

tinh t c a Tô Hoài khi miêu t s h i sinh trong tâm h n c a nhân v ế ủ ả ự ồ ồ ủ ật:

Ngày T t, Mế ị cũng uống rượ u M lén lị ấy hũ rượu, c u ứ ống ự ừ c t ng bát R i say, M l m mồ ị ị ặt ngồi đấ y nhìn mọi người nhảy đồng, người hát, nhưng lòng Mị đang sống về ngày trước Tai Mị văng

vẳng tiếng sáo g i bọ ạn đầu làng Ngày trước, M ị thổi sáo giỏi Mùa xuân này, M uị ống rượu bên b p và ế

thổ i sáo Mị uốn chi c lá trên môi, thế ổi lá cũng hay như thổi sáo Có biết bao nhiêu ngườ i mê, c ứ ngày đêm thổi sáo đi theo Mị

Rượu đã tan lúc nào Ngườ i về, người đi chơi đã vãn cả Mị không biết Mị vẫn ngồi trơ một mình gi a nhà Mãi sau M mữ ị ới đứng d ậy, nhưng Mị không bước ra đườ ng M t t ị ừ ừ bướ c vào bu ng ồ

Chẳng năm nào A Sử cho Mị đi chơi Tết Bấy giờ Mị ngồi xuống giường, trông ra cái cửa sổ lỗ vuông

mờ m ờ trăng trắng Đã từ nãy, M ị thấy phơi phớ i trở lại, trong lòng đột nhiên vui sướng như những

đêm Tết ngày trước Mị trẻ lắm, Mị vẫn còn trẻ Mị muốn đi chơi Bao nhiêu người có chồng cũng đi

chơi ngày Tết Huống chi A Sử với Mị, không có lòng với nhau mà vẫn phải ở với nhau! Nếu có nắm lá ngón trong tay lúc này, M s ị ẽ ăn cho chế t ngay, ch không bu n nh l i n a Nh l i, chứ ồ ớ ạ ữ ớ ạ ỉ thấy nước mắt ứa ra Mà ti ng sáo g i b n yêu v n lế ọ ạ ẫ ửng lơ bay ngoài đường

của tác gi Truy n ngả ệ ắn “Vợ chồng A Phủ” của Tô Hoài là m t tác phộ ẩm như vậy Tác ph m khôngẩchỉ là m t bộ ức tranh chân th c v sự ề ố phận của người lao động nghèo mi n núi trong xã hề ội cũ màcòn là bài ca v khát về ọng sống và sức s ng mãnh li t c a hố ệ ủ ọ Điều ấy được thể hi n rõ nhất quaệnhân v t Mậ ị Đoạn trích sau đã khắc h a m t cách chân th c và thành công sọ ộ ự ự trỗ ậi d y sau bao mùaxuân câm l ng c a cô gái ặ ủ ấy:

“Ngày Tết, Mị cũng uống rượu [ ] quả pao rơi rồi ”

_ Tác ph m: ẩ Truyện ngắn “Vợ chồng A Phủ” là kết quả của chuy n tham d chi n d ch gi i phóngế ự ế ị ảTây B c trong vòng 8 tháng cắ ủa Tô Hoài Ông đã “cùng ăn, cùng làm, cùng ở ới người dân nơi đây”. v

Chính vì v y mà nó giúp Tô Hoài thêm hi u bi t v dân tậ ể ế ề ộc nơi đây, khơi nguồn c m h ng cho cácả ứsáng tác ngh thu t.Tô Hoài t ng tâm sệ ậ ừ ự “Đất nước và con người nơi đây đã để thương để nhớ cho tôi nhiều không th bao giể ờ quên” Tác phẩm “Vợ chồ ng A Phủ” là m t l i cộ ờ ảm ơn đố ới đồng bào nơii v

đây Truyện sau được in trong tập Truyện Tây Bắc, xuất bản năm 1952

b D n d t (tóm tẫ ắ ắt) vào đoạn trích (Bắt buộc ph i có thao tác nàyả ):

Vẻ đẹp trong tâm h n nhân vồ ật được thể hiện rõ rệt nh t là nhân vấ ở ật M Mị ị đã từng là m t cô gáiộđẹp người, đẹp nết, tự do và yêu đời Nhưng vì món nợ truyền kiếp của cha mẹ mà Mị phải làm dâugạt n cho nhà th ng lí Pá Tra K tợ ố ể ừ ấy, d n d n Mầ ầ ị đã mất dần hy v ng và khát v ng s ng, trọ ọ ố ởthành một con người chai s n, vô c m ạ ả Tuy nhiên, Tô Hoài đã để cho Mị được s ng l i là chính mìnhố ạtrong đêm tình mùa xuân ở ồng Ngài Dưới tác độ H ng của một không gian ăm ắp sự sống, biêng biếcsắc màu: C nh H ng Ngài bả ồ ắt đầu vào xuân- c gianh vàng ng, gió rét d dỏ ử ữ ội…; Cảnh các làng Mèo

đỏ với những chiếc váy hoa đem phơi ở các mỏm đá, tiếng trẻ con nô đùa trước sân Đặc bi t là âmệthanh ti ng sáo ế ở đầu núi r bủ ạn đi chơi, Mị đã dần được hồi sinh s c s ng tr l i ứ ố ở ạ Đoạn trích trên thuộc phần đầu c a tác phủ ẩm, đã thể hiện rõ rệt điều ấy Tài li u c a Lê Minh ệ ủ

c Phân tích đoạn trích:

LĐ1: Trướ c hết, hiện lên trong đoạn trích, tâm trạng của Mị có sự đồng vọng và đan xen giữa kí

ứ ủc c a quá khứ và th c tự ại dưới tác động c a tiủ ếng sáo và hơi nồng men rượu:

a Đầu tiên, Mị hiện lên với hành động uống rượu “Ngày T t, Mế ị cũng uống rượ u M lén lị ấy

hũ rượu, cứ uống ực từng bát”:

_ Câu văn mở đầu của đoạn trích như một lời thông báo ngắn gọn về trạng thái và hành động bâygiờ c a M ủ ị

_ Đố ới đồi v ng bào dân tộc vùng núi cao, uống rượu là một thói quen và là một nét đẹp văn hóa lâu

đời, g n li n với các d p l Cho nên uắ ề ị ễ ống rượu là một hành động bình thường, quen thuộc._ M không ngo i l , Mị ạ ệ ị cũng tìm đến với rượu trong ngày T t, tuy nhiên, cách M uế ị ống rượu lạikhông h ề bình thường chút nào “uống ực từng bát”:

+ Uống ực là u ng nhanh, u ng t ng ngố ố ừ ụm lớn

+ Uống như là để cho đỡ khát rượu, như là đang “tận hưởng” thứ đồ uống đặc sản

+ Suy ng m sâu xa, uẫ ống như vậy như là đang nuốt đắng cay, t i h n vào trong lòng Uủ ờ ống rượu

mà như uống những cay đắng của phần đời đã qua và những khát khao c a phủ ần đời chưa tới => (Tài li u c a Lê Minh) Cách uệ ủ ống rượu cho th y hoàn cấ ảnh đáng thương của M Phị ải chăng Mịtìm đến vói rượu không chỉ đơn thuần là để cho giải khát mà còn để giải khuây, để trút đi bao gánhnặng đề lên đôi vai gầy của người con gái ấy Có lẽ, không còn giải pháp nào khác để trút sầu nên Mịđành bất lực tìm đến với hơi say ủa rượ c u

b Ti p theo, M say và nh v quá khế ị ớ ề ứ, sau đó quay trở lại với thự ại: c t

_ Hơi nồng của men rượu làm Mị chìm vào cơn say “Mị lịm mặt ngồi đấy” Dường như, trong sự lânglâng và bay b ng cổ ủa men rượu, Mị đã thoát li khỏi th c tự ại, nơi mà rộn ràng âm thanh của “người nhảy đồng, người hát” , để thả h n mình vào kí c c a quá kh - m t th i tồ ứ ủ ứ ộ ờ ự do và tươi đẹp c a Mủ ị

“nhưng lòng Mị đang sống về ngày trước” Giải thích cho trạng thái tâm lí như vậy một cách logicnhất là bởi “Tai Mị văng vẳng tiếng sáo gọi bạn đầu làng” cộng hưởng với tác động của men rượutrong M : ị

+ T ừ láy “văng vẳng” gợi âm thanh t xa v ng lừ ọ ại, như đang vang lên đâu đó quanh tai

+ Ti ng sáo tế ự tìm đến v i M , hay chính b i trong tâm trí M bây giớ ị ở ị ờ ngập tràn là ti ng sáo nênếmỗi lúc, M l i t c m nh n nó m t cách rõ rị ạ ự ả ậ ộ ệt hơn ?

_ Tô Hoài đã quay ngược cuốn phim cuộc đời để cho ta nhìn lại một thời thanh xuân tươi đẹp mà đãquá vãng c a M ủ ị “Ngày trước, Mị thổi sáo giỏi”:

+ Như vậy, hóa ra, tiếng sáo từ lâu đã gắn liền với thanh xuân của Mị Điều này gi i thích cho lí doảtrước đó khi nghe tiếng sáo gọi bạn từ đầu núi lấp ló, Mị lại nhẩm th m theo lời bài hát của ngườiầđang thổi Tài liệu của Lê Minh

+ Tiếng sáo đánh thức kỉ niệm xưa trong Mị, là hi n thân cho quá kh khó quên và hi n thân choệ ứ ệtâm h n M Âm thanh y song hành và luôn t n tồ ị ấ ồ ại đâu đó trong tâm trí của M , b i Mị ở ị nhẩm thầmđồng nghĩa với việc Mị còn nhớ ớ ếng sáo t i ti

+ Ti ng sáo còn là ti ng g i c a s t do, bay bế ế ọ ủ ự ự ổng và khát v ng s ng v y g i M Chính Tô Hoàiọ ố ẫ ọ ịtừng tâm s : ự “Tiế ng sáo là biểu tượng c ủa ni m khát s ng, khát khao yêu, đây còn là lòng khaoề ố ở

khát t ự do”

+ Tiếng sáo đã nâng đỡ tâm h n M , chồ ị ắp thêm đôi cánh giúp Mị bay lên trên th c t i và hoànự ạ

cảnh tù túng Quả thực, Nhiệm vụ c ủa nhà văn là đ nâng bướ c cho nh ững kẻ cùng đườ ng tuyệt lộ, đ

bênh v c cho nh ng k ự ữ ẻ không còn ai đ bênh vực (Nguyễn Minh Châu)

=> Như vậy, chính tiếng sáo là tác nhân mạnh mẽ nhất đã khơi dậy khát vọng sống vốn âm ỉ vàtiềm tàng trong M , bị ởi “Lay lắt, đói khổ, nh ục nhã nhưng Mị vẫn âm thầm, tim tàng, mãnh liệt “ (Tô Hoài) Ti ng sáo ế ấy như mạch nước ngọt rỉ thấm vào thớ đất khô cằn vì nắng hạ, một thớ đấttâm h n v n màu mồ ố ỡ nhưng lại b sói mòn b i cái x u và cái ác c a bị ở ấ ủ ọn chúa đất miền núi Đâychính là chi tiết đắt giá, là hạt bụi vàng của tác phẩm

_ T quá khừ ứ, Mị quay tr l i v i thở ạ ớ ực tại “Mùa xuân này, Mị ống rượ u u bên bếp và thổi sáo” + Hành động uống rượu và th i sáo bây gi c a Mổ ờ ủ ị là khát khao “níu kéo quá kh - ứ bù đắp th ực tại” của M ị

+ Không có cây sáo, M ị biến chiếc lá t m t hình ừ ộ ảnh bình thường thành m t hình nh biộ ả ểu tượng của ngh thuệ ật, đã vậy còn vô cùng khéo léo “Mị u n chi c lá trên môi, thố ế ổi lá cũng hay như thổi

sáo” Đó chính là tài năng âm nhạc và nét đẹp trong tâm hồn Mị Tiếng sáo tha thiết và lôi cuốn ấy

khiến “biết bao nhiêu người mê, c ứ ngày đêm thổi sáo đi theo Mị”

=> Hình nh ti ng sáo ti p tả ế ế ục được hi n lên ệ ở câu văn này Cứ m i l n hình nh ti ng sáo hiỗ ầ ả ế ệnlên, ta l i càng thạ ấy được vẻ đẹp trong tâm h n M Suy cho cùng, ti ng sáo chính là ti ng hát vàồ ị ế ếtiếng lòng c a Mủ ị Nói như Nadim Hickmet “Tiếng hát của con người còn đẹp hơn cả chính con

người”, b i nó là kở ết tinh c a khát vọng s ng và khát v ng t do ủ ố ọ ự Đồng th i, chờ ất thơ của truyệnngắn cũng từ ấy mà toát lên, làm cho những câu văn của Tô Hoài thấm vào hồn người êm ái và dịudàng hơn bao giờ hết Đúng như Puskin từng nói “Văn xuôi chân chính bao giờ cũng thấm đượm chất thơ như chất nước ngọt ngào thấm trong trái táo”. Tài li u c a Lê Minhệ ủ

LĐ2: Ở những câu văn tiế p theo, trong hơi nồng men rượu, Mị hiện lên v i tr ng thái tâm líớ ạ

không t nh táo, b n th n và l ng l theo quán tính: ỉ ầ ầ ặ ẽ

_ Hi n lên giệ ữa không gian “ Rượu đã tan lúc nào Ngườ ề, người đi chơi đã vãn cả i v ” là hình nh conả

người không tỉnh táo “Mị không bi t M v n ngế ị ẫ ồi trơ một mình gi ữa nhà”:

+ Rượu đã làm Mị lâng lâng và không làm ch ủ được tiềm thức, như lâm vào cơn mê sảng + Mị ngồi trơ một mình giữa nhà như một kẻ vô hồn, bần thần và l ng lặ ẽ chẳng khác gì m t cáiộbóng câm l ng, l i th i m t mình ặ ủ ủ ộ

_ M ịrơi vào vòng quay vô thức, quán tính, tu n hoàn vầ ới thói quen “Mị t t ừ ừ bước vào buồng”:

+ T ừ láy “từ ừ” gợ t i dáng v lẻ ặng lẽ, bước chân chậm ch p cạ ủa M ị

+ Đây là một hành động lặp đi lặ ại như mộp l t thói quen vô thức, bị động, tự động mà không h tề ựchủ Tài li u c a Lê Minh ệ ủ

=> Lí giải cho hành động này là bởi “Chẳng năm nào A Sử cho Mị đi chơi Tết” Đến ngay c mongảmuốn đi chơi rất nhân bản mà Mị còn không thể thực hiện được Thử hỏi như vậy có thật sự là Mịđang “tồn tại” , hay chỉ là đang “sống”, đang kéo dài những ngày chưa chết mà thôi Cha con thống lí

Pá Tra có thể tước đi mạng s ng c a M b t cố ủ ị ấ ứ lúc nào Căn nhà của chúng đúng là không có chỗcho s ự lương tri và tình người

_Quá quen và hi u hoàn c nh c a mình, Mể ả ủ ị đành chấp nh n sậ ố phận bằng hành động “Bấy gi Mờ ị

ngồi xuống giường, trông ra cái c a s l vuông m m ử ổ ỗ ờ ờ trăng trắng”: Tài li u c a Lê Minhệ ủ

+ Căn phòng nơi Mị ngồi hiện lên với sự u ám , tối tăm, ánh sáng như bị triệt tiêu Ở trong ấy, conngười dường như bị cuống vào trạng thái luẩn quẩn, vô vọng

+ Căn phòng ấy dường như là một nhà tù, ng c th t tinh thụ ấ ần giam hãm cu c s ng và khóa chộ ố ặttuổi xuân c a Mủ ị Ta liên tưởng đến nàng Kiều khi xưa cũng b giam hãm sị ố phận t i Lạ ầu NgưngBích:

“Trước lầu Ngưng Bích khóa xuân,

Vẻ non xa tấm trăng gần ở chung

Bốn b bát ngát xa trông, ề

Cát vàng c n n , b i h ng dồ ọ ụ ồ ặm kia.”

Chỉ có điều, nếu Thúy Kiều còn được cảm nhận cái “bốn bề bát ngát xa trông” thoáng đãng củakhông gian thì M l i bị ạ ị giam hãm trong không gian tù túng “mờ mờ trăng trắng” Ở trong y, Mấ ị

chẳng khác nào một tù nhân ph i ch u án tù chung thân.ả ị Tài li u c a Lê Minhệ ủ

+ M ị “trông ra” dường như là Mị đang hướng về sự sống, về phía có ánh sáng le lói, yếu ớ ớt v i mong

muốn vượt ngục hay chăng ? Câu văn như vẽ ra ranh giới gi a s s ng và cái chữ ự ố ết mà con người ta

muốn giải thoát l i không th thoát giạ ể ải, đành phả ấ ựi b t l c và vô v ng S trông ra và ngóng vọ ự ọng ấycủa M ị như để ạ l i một kho ng l ng trong tâm trí và ám nh ả ặ ả người đọc

LĐ3: Ở những câu văn tiếp theo, tâm trạng của Mị có sự thay đổi và chuyển biến rõ rệt Từ

vô th c, M bứ ị ỗng đột kh ởi cả m giác phấ n ch n và nh n thấ ậ ức được giá tr b n thân : ị ả

a Đầu tiên, Mị đột khởi cảm giác phấ n ch ấn:

_ V y là sau bao mùa câm l ng và mậ ặ ất đi cảm giác được vui, được hạnh phúc, đượ ực t do, bây gi Mờ ị

đã tìm lại được xúc cảm ấy “Đã từ nãy, Mị thấy phơi phới trở lại, trong lòng đột nhiên vui sướng như

những đêm Tết ngày trước”:

+ Các tính t ừ “phơi phới, vui sướng” k t hế ợp v i các từ “đã từ nãy, đột nhiên” cùng hình nh so sánhớ ả

“như những đêm Tết ngày trước” làm nhịp văn trở nên d n d p, m nh mồ ậ ạ ẽ như nhịp tim, nh p tâmịhồn M Tài li u cị ệ ủa Lê Minh

+ Câu văn cho thấy cảm giác r o rực s c s ng, tràn ngạ ứ ố ập h ng khứ ởi trong M ị

+ Đây chính là tín hiệu đầu tiên cho s h i sinh s c s ng trong M , ự ồ ứ ố ị là tiền đề cho các hành động nổi lo n c a Mạ ủ ị sau này Đúng như Lỗ Tấn t ng nói ừ “Một tia l a nh hôm nay là d u hi u cho mử ỏ ấ ệ ột đám cháy ngày mai”

b Ti p theo, M ế ị nhậ n th ức được giá trị b n thân : ả

_ N i ti p c m giác ph n khố ế ả ấ ởi ấy, Mị chợt nh n ra giá tr c a b n thân ậ ị ủ ả “Mị trẻ lắm M v ị ẫn còn trẻ.

Mị muốn đi chơi”:

+ Điệp từ “trẻ” và các điệp c u trúc câu ấ ““Mị trẻ lắm M v ị ẫn còn trẻ” là cách nh n m nh m t sấ ạ ộ ựthật, đó là Mị vẫn còn trẻ, v n còn thanh xuân và nhiều h a h n Câu ẫ ứ ẹ văn đầu tiên là sự nh n th c,ậ ứcâu văn thứ hai là lời khẳng định mạnh mẽ cho tính đúng đắn của câu văn trước

+ “Mị muốn đi chơi” (Tài liệu của Lê Minh) nghĩa là Mị đang khao khát được tự do, được thả hồnmình vào mùa xuân đẹp đẽ, ăm ắp sự s ng, biêng bi c số ế ắc màu ở H ng Ngài ồ

=> Khi một người ph n t ý thụ ữ ự ức được về tuổi xuân c a mình là hủ ọ đang ý thức được v s s ng vàề ự ốquyền sống c a mình Hóa ra, ủ ẩn đằng sau lớp tro tàn trong M , ng n l a ham s ng v n luôn âm ị ọ ử ố ẫ ỉcháy M ị như một cây r ng héo úa tàn rừ ụi, nhưng sâu trong mao mạch c a thân, nh a sủ ự ống ẫ v n chảy

âm thầm Nhà văn Nguyễn Kh i t ng quan niả ừ ệm “Ở đời này không có con đường cùng, chỉ có những ranh giới, điu c t y u là ph i có s c mố ế ả ứ ạnh đ bướ c qua ranh gi ới ấy” Tuy ch là nh ng dòng suyỉ ữnghĩ, nhưng Mị đã tự vượt ra khỏi giới hạn của bản thân để tìm lại sự tự do cho mình Điều đó cànglàm n i b t lên vổ ậ ẻ đẹp trong sâu th m cẳ ủa người con gái ấy Đúng như Nguyễn Minh Châu từngquan ni m ệ “Mỗi con người đ u chứa đựng trong lòng nét đẹp đẽ kỳ diệu đến nỗi cả một đời người cũng chưa đủ nhận thức khám phá tấ ả t c những cái đó”.

LĐ4: Tâm trạng nhân vật Mị được Tô Hoài miêu t vô cùng phong phú và ph c t p Ngoàiả ứ ạ

cái năng nổ, khát khao, náo n c v s tái sinh thì bên cứ ề ự ạnh đó, Mị ẫ v n còn lo l ng, day d t, t i hắ ứ ủ ờn

+ Đó là thân phận của một người con gái có cuộc sống hôn nhân không hạnh phúc, không tựnguyện Hai ch ữ “vợ chồng” kia ch ỉlà danh nghĩa, còn thực tế Mị và A Sử chẳng hề “có lòng v i nhauớ ”,chẳng có chút tình c m vả ợ ch ng nào c Tài li u c a Lê Minh ồ ả ệ ủ

_ Khát v ng sọ ống như ngọ ửn l a bùng cháy bao nhiêu thì M l i ph n u t b y nhiêu Ph n uị ạ ẫ ấ ấ ẫ ất và đaukhổ cho thân ph n và sậ ố phận trớ trêu đầy bi k ch khi n Mị ế ị suy nghĩ “Nếu có nắm lá ngón trong tay lúc này, M s ị ẽ ăn cho chết ngay, ch không bu n nh l i n a Nh l i, ch ứ ồ ớ ạ ữ ớ ạ ỉ thấy nướ c mắt ứa ra”: + M t l n n a, hình ộ ầ ữ ảnh nắm lá ngón xu t hiấ ện Đó là hình ảnh tượng trưng cho cái chết + Mị suy nghĩ tiêu cực “sẽ ăn cho c ết ngay” h Đó là bởi bây gi Mờ ị đã nhận thức được thực t i,ạnhận ra được giá trị của sự sống cá thể Và khi số phận bị đặt vào trong hoàn cảnh tù túng, ngộtngạt, đau khổ thì ắt con người ta sẽ phản kháng và không chấp nhận, không cam chịu và chán ghétcuộc s ng kìm hãm ố ấy, đến nỗi Bởi vậy, việc M chán sị ống là điều dễ ể hi u và dễ cảm thông => Đây chính là điểm ấn tượng của nhân vật Mị Những lúc thèm sống nhất, Mị chỉ muốn chết;khi không tưởng đến cái chết nữa chính là lúc Mị chán sống cùng cực Cấu trúc nghịch lí này vớinhững chuy n hóa tinh vi cể ủa nó chính là logic độc đáo của tính cách Mị Qua đó, người đọc thấyđược sự am hiểu sâu s c v ắ ề thế giới nội tâm người phụ nữ của tác gi Tô Hoài ả

=> Suy cho cùng, M chán sị ống âu cũng là biểu hi n c a s khát s ng trong Mệ ủ ự ố ị Bởi ch khiỉngười ta yêu cuộc s ng thì mố ới căm ghét và phẫn uất trước sự bất công đè nặng lên số phận của họnhư vậy Tài li u c a Lê Minh ệ ủ

=> Vi t nhế ững câu văn như vậy, ngòi bút c a Tô Hoài ủ như hóa thân vào nhân vật, để nâng niu,

để trân trọng những giấc mơ tình tứ ủa con người, đồ c ng thời lại rất tỉnh táo, khách quan khi phântích, mổ xẻ những ngóc ngách sâu k n cí ủa tâm linh con người Nh v y mà nh ng dòng tâm tr ng,ờ ậ ữ ạsuy nghĩ của Mị hiện lên m t cách r t th t, thộ ấ ậ ật đến c t, ố đến lõi, làm khơi dậy lên niềm đồng cảm

trong lòng người đọc Văn họ c có chức năng nhân đạo hóa con người là b i v y ở ậ

_ S c s ng y trong Mứ ố ấ ị liệu r ng có tr i dằ ỗ ậy mãnh mẽ hơn hay không ? Liệu rằng tiếng sáo ấy cótiếp thêm s c m nh trong Mứ ạ ị, giúp Mị tháo cũi sổ lồng ? G p l i trang sách mà ấ ạ bao suy tưởng, trăn

trở c vứ ẩn vương trong lòng độc gi Song song vả ới đó, âm thanh c a tiủ ếng sáo - tiếng thơ v n ẫ văngvẳng đâu đó trong tâm trí c a ta: ủ

Anh ném pao, em không b t ắ

Em không yêu, qu ả pao rơi rồi ”

d Đánh giá nâng cao:

_ Đoạn văn miêu tả tâm trạng và hành động của Mị trong đêm tình mùa xuân thể hiện sức sốngtiềm ẩn trong Mị và tài năng miêu tả tâm lí nhân vật của Tô Hoài Thông qua đây, nhà văn khám phá,trân trọng, ngợi ca những khao khát tình yêu, hạnh phúc của con người, thể hiện niềm tin vào sứcsống của con người không bị hủy diệt Đồng thời lên án những thế lực tàn bạo chà đạp lên cuộcsống con người Chính điều đó đã đem đến cho Vợ chồng A Phủ của Tô Hoài những giá trị nhân đạosâu sắc Tài liệu của Lê Minh

_ Về nghệ thuật: Diễn biến tâm lí và hành động của Mị trong đêm tình mùa xuân của Mị được nhàvăn khéo léo thể hiện bằng nghệ thuật kể chuyện hấp dẫn, tự nhiên, ngôn ngữ biểu cảm, đặc biệt; lànghệ thuật miêu tả, phân tích tâm lí nhân vật Tất cả đã làm nổi bật vẻ đẹp của sức sống tiềm tàngmãnh liệt của Mị

e Nh n xét s tinh t c a Tô Hoài khi miêu t s h i sinh trong tâm h n cậ ự ế ủ ả ự ồ ồ ủa nhân vật:

+ Tiếng sáo chính là ti ng hát và ti ng lòng c a M ế ế ủ ị Nói như Nadim Hickmet “Tiếng hát của

con người còn đẹp hơn cả chính con ngườ i”, b i nó là k t tinh c a khát v ng s ng và khát v ng t ở ế ủ ọ ố ọ ự

do Đồ ng thời, ch ất thơ củ a truyện ng ắn cũng từ ấy mà toát lên, làm cho nh ững câu văn củ a Tô

_ Không miêu t s h i sinh ả ự ồ trực ti p mà gián tiế ếp thông qua các tác nhân như mùa xuân, tiếng sáogọi bạn tình, hơi nồng men rượu, để làm n i b t s âm và ti m tàng trong Mổ ậ ự ỉ ề ị

_ S hự ồi sinh được di n t chân thễ ả ực qua hành động và ngôn ngữ độc tho i nạ ội tâm, lúc đứng ngoàiquan sát, lúc nh p tâm và hóa thân vào nhân vậ ật

_ Sự h i sinh c a tâm h n nhân vồ ủ ồ ật Mị được thể hiện tinh tế nhờ ử d ng th s ụ ủ pháp đồng hi n vàệtương phản, đối lập; k t h p v i cế ợ ớ ấu trích nghịch lí độc đáo:

+ Đồng hiện, tương phản giữa quá khứ và thực tại (quá khứ càng đẹp đẽ bao nhiêu thì thực tại càng

=> Nét tinh t khi miêu t s h i sinh trong M góp ph n thế ả ự ồ ị ầ ể hiện phong cách ngh thu t c a nhàệ ậ ủvăn Tô Hoài, sự già dặn trong ngòi bút của ông và sự am hiểu về thế giới nội tâm con người, đặc biệt

là người phụ nữ

3 K t bài: ế

“Văn học xét đến cùng là câu chuyện của trái tim” Đặc biệt ở truy n ng n, nh ng câu chuyệ ắ ữ ệnđược xây dựng bằng tấm lòng nhân đạo, giàu trắc n c a tác giả luôn có sẩ ủ ức lay động to lớn đếnngười đọc Với nhân vật Mị trong “Vợ chồng A Phủ”, Tô Hoài đã thực sự mang đến cho chúng ta hình

ảnh về sức sống và khát v ng sốọ ng v n luôn âm ỉ trong nhẫ ững con người nô lệ, b t hạnh Tác phẩmấ

sẽ t n t i mãi theo dòng ch y c a thồ ạ ả ủ ời gian và dòng l ch sị ử văn học nước nhà, bởi “Một tác phẩm nghệ thu t chân chính không bao gi k t thúc trang cuậ ờ ế ở ối cùng” (Aimatốp)

+ Ti ng sáo còn là ti ng g i c a s t do, bay b ng và khát v ng s ng v y g i M Chính Tô Hoàiế ế ọ ủ ự ự ổ ọ ố ẫ ọ ịtừng tâm s : ự “Tiếng sáo là biểu tượng c a ni m khát s ng, khát khao yêu, ủ ề ố ở đây còn là lòng khao khát t ự do”

+ Tiếng sáo đã nâng đỡ tâm h n M , chồ ị ắp thêm đôi cánh giúp Mị bay lên trên th c t i và hoànự ạ

cảnh tù túng Quả thực, Nhiệm vụ c ủa nhà văn là đ nâng bướ c cho nh ững kẻ cùng đườ ng tuyệt lộ, đ

bênh v c cho nh ng k ự ữ ẻ không còn ai đ bênh vực (Nguyễn Minh Châu)

=> Như vậy, chính tiếng sáo là tác nhân mạnh mẽ nhất đã khơi dậy khát vọng sống vốn âm ỉ vàtiềm tàng trong M , bị ởi “Lay lắt, đói khổ, nh ục nhã nhưng Mị vẫn âm thầm, tim tàng, mãnh liệt “ (Tô Hoài) Ti ng sáo ế ấy như mạch nước ngọt rỉ thấm vào thớ đất khô cằn vì nắng hạ, một thớ đấttâm h n v n màu mồ ố ỡ nhưng lại b sói mòn b i cái x u và cái ác c a bị ở ấ ủ ọn chúa đất miền núi Đâychính là chi tiết đắt giá, là hạt bụi vàng của tác phẩm

Hoài th m vào h ấ ồn ngườ i êm ái và d ịu dàng hơn bao giờ ế h t Q a th ủ ực, “Văn xuôi chân chính bao

giờ cũng thấ m đượm ch ất thơ như chất nướ c ngọt ngào th ấm trong trái táo” (Puskin )

ĐỀ 3 (**): C m nh n của anh/ch về ả ậ ị nhân v t Mậ ị trong đoạ n trích sau Từ đó, nhận xét về tấm

lòng nhân đạo của nhà văn Tô Hoài:

“Bây giờ Mị cũng không nói Mị đến góc nhà, lấy ống m , x n m t mi ng b ỡ ắ ộ ế ỏ thêm vào đĩa đèn cho sáng Trong đầu Mị đang rập rờn tiếng sáo Mị muốn đi chơi, Mị cũng sắp đi chơi Mị quấn lại tóc,

Mị v i tay lớ ấy cái váy hoa vắt ở phía trong vách A S ử đang sắp bướ c ra, b ng quay lỗ ại, lấy làm lạ Nó nhìn quanh, th y M rút thêm cái áo A S hấ ị ử ỏi:

- Mày muốn đi chơi à ?

Mị không nói A S cùng không h i thêm n a A Sử ỏ ữ ử bước lại, nắm M , l ị ấy thắt lưng trói hai tay M Nó xách c m t thúng sị ả ộ ợi đay ra trói đứng M vào c t nhà Tóc M xõa xu ng, A Sị ộ ị ố ử quấn luôn tóc lên c t, làm cho Mộ ị không cúi, không nghiêng được đầ u n a Trói xong v , A Sữ ợ ử thắ t n t cái thố ắt

lưng xanh ra ngoài áo rồi A Sử tắt đèn, đi ra, khép cửa buồng lại”

BÀI LÀM:

1 M bài: ở

Nếu ai t ng mừ ột lần đến v i Tây Bớ ắc, đến v i nh ng b n làng hiớ ữ ả ền hòa chìm trong sương, đến với những phong c nh núi rả ừng hùng vĩ trữ tình, đến v i cu c sớ ộ ống tươi vui của những đứa con nơi núi rừng hẳn không nghĩ rằng, những con người nơi đây từng kh cổ ực trăm bề Số phận c a h vô cùng ủ ọ

cơ cực, cùng sức nặng cường quyền và thần quyền đè nặng lên đôi vai bé nhỏ của họ Nhưng đằng sau t t c v n là s c s ng mãnh li t, m nh mấ ả ẫ ứ ố ệ ạ ẽ Nhà văn Tô Hoài đã phản ánh chân th c ự những điều

ấy qua hình tượng nhân vật Mị trong tác ph m V ẩ ợ chồng A Phủ, cụ thể qua đoạn trích sau:

“Bây giờ, Mị cũng không nói [ ] đi ra, khép cửa buồng lại”

2 Thân bài:

a Gi ới thuyế t chung:

_ Tác gi : ả Tô Hoài là một nhà văn lớn c a nủ ền văn học Vi t Nam v i sệ ớ ố lượng tác phẩm đạt k lỉ ục nhờ s c vi t sáng t o và dứ ế ạ ồi dào.Văn phong của ông h p dấ ẫn người đọc b i l i tr n thuở ố ầ ật sinh động

và giàu ý nghĩa Ông am hiểu về các phong t c t p quán c a nhi u vùng mi n trên Tụ ậ ủ ề ề ổ quốc Thành công nh t c a Tô Hoài ph i k t i nhấ ủ ả ể ớ ững trang văn viết v vùng núi Tây B c Trong sề ắ ố đó, truyện ngắn “Vợ chồng A Phủ” là một tác ph m tiêu biẩ ểu hơn cả Tài li u cệ ủa Lê Minh

_ Tác ph m: ẩ Truyện ngắn “Vợ chồng A Phủ” là kết qu cả ủa chuy n tham dế ự chiến d ch gi i phóng ị ảTây B c trong vòng 8 tháng cắ ủa Tô Hoài Ông đã “cùng ăn, cùng làm, cùng ở ới người dân nơi đây” v

Chính vì v y mà nó giúp Tô Hoài thêm hi u bi t v dân tậ ể ế ề ộc nơi đây, khơi nguồn c m h ng cho các ả ứsáng tác ngh thu t.Tô Hoài t ng tâm sệ ậ ừ ự “Đất nước và con người nơi đây đã để thương để nhớ cho tôi nhiều không th bao giể ờ quên” Tác ph ẩm “Vợ chồng A Phủ” là m t l i cộ ờ ảm ơn đố ới đồng bào nơi i v

đây Truyện sau được in trong tập Truyện Tây Bắc, xuất bản năm 1952

b D n d t (tóm tẫ ắ ắt) vào đoạn trích (Bắt buộc ph i có thao tác nàyả ) :

Nổi bật nh t trong truy n ng n là nhân v t Mấ ệ ắ ở ậ ị M ịđã từng là một cô gái đẹp người, đẹp nết, tự do

và yêu đời Nhưng vì món nợ truyền kiếp c a cha m mà M ủ ẹ ị phải làm dâu g t n cho nhà th ng lí Pá ạ ợ ố

Tra K tể ừ ấy, d n d n Mầ ầ ị đã mất d n hy v ng và khát v ng s ng, tr thành mầ ọ ọ ố ở ột con người chai s n,ạ

vô cảm Tuy nhiên, Tô Hoài đã để cho Mị được s ng lố ại là chính mình trong đêm tình mùa xuân ởHồng Ngài Dưới tác động của một không gian ăm ắp sự sống, biêng biếc sắc màu, đặc bi t là do tácệđộng âm thanh tiếng sáo u núi r bở đầ ủ ạn đi chơi và men rượu, Mị đã dần được hồi sinh sức sống trởlại Từ những suy nghĩ uất ức về thân phận và muốn chết, Mị chuyển hóa thành những hành độngmạnh m khi ngẽ ọn lửa ham sống đang bùng cháy d dữ ội Đoạn trích trên thu c phộ ần đầu c a tácủ

phẩm, đã thể hiện sự nổi loạn của Mị, đồng thời là lời xót thương cho số phận bất h nh c a cô gáiạ ủ

ấy

c C m nh n ả ậ đoạn trích:

LĐ1: Trướ c hết, Mị hiện lên trong đoạn trích là một người có sức sống tiềm tàng đang trỗi dậy mãnh li t khi ệ thể hiện thái độ và các hành động “nổi loạn”:

*Câu dẫn: L T n t ng quan niỗ ấ ừ ệm Một tia lửa nhỏ hôm nay là d u hiấ ệu cho một đám cháy ngày mai.

Từ những “tỉa lửa nhỏ” là những dòng suy nghĩ mãnh liệt của Mị khi ý thức được giá trị sự sống cá

thể “Mị trẻ l m M v n còn tr Mắ ị ẫ ẻ ị muốn đi chơi”, người con gái giàu s c sứ ống ấy đã chuyển hóathành “đám cháy” bằng một loạt các hành động n i loổ ạn để ự giải cứu b n thân Có th nói, ng t ả ể ọnlửa ham s ng trong M bây gi ố ị ờ đã đạt đến đỉnh điểm Tài liệu của Lê Minh

a Đoạn trích mở đầu với thái độ dứt khoát, kiên quyết của Mị trước thế lực cường quyền

và cường quyền:

_ Điề ấy đượu c thể hiện sâu sắc qua hình ảnh “Bây gi M ờ ị cũng không nói”:

+ Đây là một câu viết theo lối tr n thu t, ngầ ậ ắn gọn nhưng chứa đựng nhiều ý nghĩa

+ Hình ảnh “Mị không nói” cho th y s gan góc, kiên quyấ ự ết, dũng cảm c a Mủ ị trước A S - ử hiệnthân cho th lế ực cường quy n và th n quy n dã man, tàn b o trong xã hề ầ ề ạ ội cũ

+ Mị không nói, hay dường như cũng chính là Mị không muốn nói, hay không thèm nói Để ý r ng,ằtrong truy n ng n, Tô Hoài rệ ắ ất ít khi để ị ấ M c t lên ti ng nói c a mình ế ủ Ở những chi tiết trước trongtruyện, tác giả để Mị im lặng là làm n i bổ ật số phận nh bé, b t hỏ ấ ạnh, ph thu c, không có tiụ ộ ếng nói

và chỉ biết cam ch u, ch p nh n c a M Còn chi ti t này, s im l ng c a M không ph i là sị ấ ậ ủ ị ở ế ự ặ ủ ị ả ự bất lực trước số phận n a mà nó chuy n hóa thành ữ ể động lực đấu tranh M không còn ph i ch u gánị ả ị hnặng c a bủ ọn chúa đất mi n núi n a, s c s ng trong M bây gi lề ữ ứ ố ị ờ ớn hơn tấ ảt c và lấn át đi nỗ ợi s hãi

A S v i M bây giử ớ ị ờ dường như chỉ còn là một cái bóng mà thôi Đúng như Tô Hoài từng tâm sự “cái

khổ cái nh c mà Mị gánh chụ ịu như lớp tro tàn phủ khuất che l p s c s ng ti m tàng trong lòng Mấ ứ ố  ị.

Và ch c n có m t lu ng gió mỉ ầ ộ ồ ạnh đủ ứ s c thổi đi lớp cho bu n ngu i l nh ồ ộ ạ ấy thì đốm l ửa ấ y s bùngẽ

cháy và giúp M ị vượt qua cu c sộ ống đen tố ủa mình”.i c Tài li u c a Lê Minhệ ủ

b T ừ thái độ kiên quy t, Mế ị thự c hi n m t loệ ộ ạt các hành động n i loổ ạn để giả ứu i c chính mình:

_ M ị đã thực hi n mệ ột cuộc vượt ngục tinh thần bằng các hành động táo báo Th ứ nhấ “Mị đến góct,

nhà, l ấy ố ng m , x n mỡ ắ ột mi ng b ế ỏ thêm vào đĩa đèn cho sáng”:

+ Mị thắp sáng lên ngọn đèn trong phòng là Mị đang muốn xua tan đi sự u ám, ê tr , tề ối tăm và hiuquạnh c a bóng tủ ối Đây là hành động th ể hiện khát khao đổi thay không gian s ng sáng số ủa hơn + Thăp sáng thêm đèn không chỉ làm sáng thêm ánh sáng v t lí mà còn làm sáng lên c ánh sáng ậ ảcủa lòng M Th ánh sáng ị ứ ấy đẹp đẽ và mãnh liệt hơn tấ ả Ánh sáng đó được nhen lên b ng ngt c ằ ọn