Thu hoạch của cá nhân về chuyến học trải nghiệm ở Làng văn hóa các dân tộc Việt Nam Hiểu biết về văn hóa phật giáo Khơ me và chính sách của Nhà nước trong việc phát triển văn hóa Khơ me.
Trang 1Học viện Ngoại giao
Khoa Truyền thông và Văn hóa Đối ngoại
-*** -
TIỂU LUẬN Môn học: Chủ nghĩa Xã hội Khoa học
Đề tài
Từ lý luận tôn giáo hãy làm rõ vai trò của Phật giáo trong đời sống xã hội ở Việt Nam hiện nay Ý nghĩa của khẩu hiệu: Đạo pháp dân tộc Chủ nghĩa - -
xã hội của giáo hội phật giáo Việt Nam Thu hoạch của cá nhân về chuyến học trải nghiệm ở Làng văn hóa các dân tộc Việt Nam (Hiểu biết về văn hóa phật giáo Khơ me) và chính sách của Nhà nước trong việc phát triển văn hóa
Khơ me
Giảng viên: TS Trần Thị Thu Hường
Sinh viên: Phạm Hà Trang Lớp hành chính: TTQT48C1B Lớp học phần: CNKHXH_LT.10
Hà Nội, 03/12/2022
Trang 2MỤC LỤC
A MỞ ĐẦU
Đặt vấn đề về đề tài trong Chủ nghĩa Xã hội Khoa học 3
B NỘI DUNG NGHIÊN CỨU 1 Cơ sở lý luận 1.1 Quan niệm của chủ nghĩa Mác Lênin về tôn giáo trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã -hội 4
a) Bản chất của tôn giáo 4
b) Nguồn gốc của tôn giáo 4
c) Tính chất của tôn giáo 5
1.2 Tôn giáo ở Việt Nam và quan điểm, chính sách tôn giáo của Đảng, nhà nước Việt Nam hiện nay 5
a) Đặc điểm tôn giáo ở Việt Nam 5
b) Quan điểm, chính sách của Đảng, Nhà nước Việt Nam đối với tôn giáo hiện nay…………5
2 Những ảnh hưởng chủ yếu của Phật giáo đến lối sống của người Việt Nam hiện nay 2.1 Ảnh hưởng của Phật giáo trong cách thức lao động sản xuất và tổ chức cuộc sống của người Việt Nam hiện nay 6
2.2 Ảnh hưởng của Phật giáo đến phong tục, tập quán 7
2.3 Ảnh hưởng của Phật giáo đến phương thức ứng xử, triết lý sống của người Việt Nam… 8 3 Ý nghĩa của khẩu hiệu: Đạo pháp Dân tộc Chủ nghĩa xã hội của giáo hội Phật giáo- - Việt Nam 10
4 Thu hoạch của cá nhân về chuyến học trải nghiệm ở Làng văn hóa các dân tộc Việt Nam (Hiểu biết về văn hóa phật giáo Khơ me) và chính sách của Nhà nước trong việc phát triển văn hóa Khơ me 4.1 Hiểu biết về văn hóa phật giáo Khơ me 11
4.2 Chính sách của Nhà nước trong việc phát triển văn hóa Khơ me………12
C KẾT LUẬN……… ……… 13
PHỤ LỤC: Tài liệu tham khảo……… 14
Trang 3A MỞ ĐẦU
Đặt vấn đề của đề tài
Phật giáo v a là tôn giáo v a là tri t h c vì nó chừ ừ ế ọ ứa đựng nhi u nh n th c sâu sề ậ ứ ắc
về nhân sinh quan Ra đời cách đây hơn 2500 năm, trong sự du nhập và qua các thời k l ch s , Ph t giáo do hoàn c nh kinh t - xã hỳ ị ử ậ ả ế ội, điều ki n l ch sệ ị ử, văn hóa của m i quỗ ốc gia mà có đặc điểm khác nhau mà thay đổi cho phù h p Ngày nay, ợ trên bình di n qu c tệ ố ế , đạo Phật đã có chỗ đứng trong đờ ối s ng nhân dân, k c ể ả
ở Việt Nam S ở dĩ đạo Phật được như vậy là vì mục đích cuối cùng c a nó là củ ứu đời, đem lại an l c, bình yên cạ ho con người
Đạo Phật được du nh p vào Vi t Nam t r t s m và luôn g n li n v i nhậ ệ ừ ấ ớ ắ ề ớ ững bước thăng trầm trong lịch sử nước nhà Tư tưởng và giáo lý của Phật giáo đã thấm nhuần vào cách nghĩ, trở thành một bộ phận và để lại ảnh hưởng sâu sắc trong văn hóa và đời sống của người Việt Nam Đạo Phật vì mục đích cứu con người thoát khổ muôn đời, vì mục đích giải thoát, triết lý hơn bấ ứt c tôn giáo nào Đạo Phật mang m t h ộ ệ thống tư tưởng v ề thế giới quan, nhân sinh quan vô cùng lô gíc
và sâu s c Nhắ ững tư tưởng n n t ng c a Phề ả ủ ật giáo đã tác động đến nhiều lĩnh vực đời sống xã hội ở các nước hi n nay ệ
Trong quá trình chấn hưng đất nước hi n nay, do n n kinh tệ ề ế thị trường định hướng xã h i ch ộ ủ nghĩa, quá trình giao lưu và hội nh p qu c tậ ố ế, do tác động mạnh
mẽ c a nủ ền kinh tế, đạo đức và cách làm vi c cệ ủa con người cu c s ng tr i qua ộ ố ả nhiều thay đổi theo cả hướng tích c c và tiêu cự ực Chúng ta đang đứng trướ ực s suy thoái nghiêm tr ng vọ ề đạo đứ ố ốc l i s ng c a m t bủ ộ ộ phận nhân dân, trong đó
có đảng viên Ph t giáo chậ ứa đựng trong nó những tư tưởng nhân văn về đạo đức
mà còn nhiều điểm đặc thù cho vi c xây d ng xã h i mệ ự ộ ới như Đảng ta khẳng
định Biết cách phát huy nh ng giá trị tích c c trong cách nhìn của Ph t giáo v ữ ự ậ ề thế giới và về cuộc s ng là y u t quan tr ng trong vi c xây d ng l i s ng cố ế ố ọ ệ ự ố ố ủa chúng ta ngày nay
Trang 4B NỘI DUNG NGHIÊN CỨU
1 Cơ sở lý luận
1.1 Quan ni m c a chệ ủ ủ nghĩa Mác -Lênin v tôn giáo trong th i kề ờ ỳ quá độ lên
ch ủ nghĩa xã hội
a) Bản chất của tôn giáo
Tôn giáo là một hình thái ý thức xã hội, phản ánh hiện thực khách quan một cách sai lệch, biến dạng thông qua hệ thống các biểu tượng siêu nhiên và niềm tin Nói cách khác, thế giới tự nhiên khi được nhân cách hóa lên chính là tôn giáo, hay cũng chính là sự “đánh mất bản chất người”
Ph.Ăngghen cho rằng: “… tất cả một tôn giáo chẳng qua chỉ là sự phản ánh hư
ảo vào trong đầu, óc của con người – của những lực lượng ở bên ngoài chi phối sống hàng ngày của họ; chỉ sự phản ánh trong đó những lực lượng ở trần thế mang hình thức những lực lượng siêu trần thế”
Con người đã cho phong cho thần thánh những sức mạnh siêu nhiên mà họ tin rằng bản chất mình không có, để rồi từ đó có được chỗ dựa, được chở che, được
an ủi Tôn giáo là sản phẩm của con người, được gắn với những điều kiện lịch sử
tự nhiên và lịch sử xã hội xác định
Tôn giáo là một hiện tượng xã hội phản ánh sự yếu thế, bất lực, bế tắc của con người trước tự nhiên, xã hội và trước các thế lực trong đời sống
b) Nguồn gốc của tôn giáo
- Nguồn gốc tự nhiên, kinh tế xã hội: Sự bất lực, của con người tạo ra bởi sự - phân hóa giai cấp, các thế lực tự nhiên xã hội và sự áp bức bóc lột
- Nguồn gốc nhận thức: Sự giới hạn về mặt nhận thức và dân trí của con người trong nhiều lĩnh vực của đời sống, dẫn đến sự thần thánh hóa những yếu tố còn chưa được giải thích bởi khoa học
- Nguồn gốc tâm lý: Ảnh hưởng của cách suy nghĩ, xu hướng tâm lý về cả mặt tích cực và tiêu cực Đó có thể là sự sợ hãi, lo xa lúc nào cũng mong muốn “vạn
sự như ý”, hoặc có thể là những tình cảm, lòng biết ơn tốt đẹp nảy sinh từ niềm tin vào tôn giáo
c) Tính chất của tôn giáo
Trang 5- Tính lịch sử: Tôn giáo đã hình thành, tồn tại và phát triển qua hàng ngàn năm lịch sử Nó có khả năng thay đổi để thích nghi với những kết cấu chính trị - xã hội khác nhau của từng thời đại
- Tính quần chúng của tôn giáo: Gần 3/4 thế giới là những tín đồ của các tôn giáo khác nhau Là một cách phản ánh hy vọng, ước muốn của những người lao động, tôn giáo trở thành nơi sinh hoạt văn hóa,và cũng trở thành chân lý để một vài bộ phận tin theo
- Tính chính trị của tôn giáo: Nguyện vọng của các giai cấp khác nhau được thể hiện theo những cách khác nhau qua tôn giáo Ngoài ra tôn giáo cũng bị lợi dụng
để tầng lớp thống trị gia tăng khoảng cách lợi ích giữa các giai cấp
1.2 Tôn giáo ở Việt Nam và quan điểm, chính sách tôn giáo của Đảng, nhà nước
Việt Nam hiện nay
a) Đặc điểm tôn giáo ở Việt Nam
- Việt Nam là một quốc gia đa tôn giáo
- Tôn giáo ở Việt Nam đa dạng, đan xen nhau và không có mâu thuẫn nào
- Tín đồ các tôn giáo ở Việt Nam phần lớn là nhân dân lao động, có tinh thần yêu nước và tự hào dân tộc
- Chức sắc tôn giáo có vai trò, vị thế cao trong cộng đồng, có uy tín và ảnh hưởng với tín đồ
- Nhiều tôn giáo ở Việt Nam thường có liên hệ với một số tổ chức, cá nhân tôn giáo ở nước ngoài
- Tôn giáo ở Việt Nam dễ bị các thế lực thù địch chi phối
b) Quan điểm, chính sách của Đảng, Nhà nước Việt Nam đối với tôn giáo hiện nay
- Tín ngưỡng tôn giáo là nhu cầu tâm linh của một bộ phận nhân dân, đang và sẽ đồng hành với dân tộc trong sự nghiệp xây dựng CNXH
- Đảng và Nhà nước thực hiện nhất quán chính sách đại đoàn kết dân tộc
- Nội dung cốt lõi của công tác tôn giáo là công tác tập hợp nhân dân - Công tác tôn giáo là nhiệm vụ của toàn hệ thống chính trị
- Hoạt động tôn giáo phải thực hiện theo Hiến pháp
Trang 62 Những ảnh hưởng chủ yếu của Phật giáo đến lối sống của người Việt Nam
hiện nay
2.1 Ảnh hưởng của Phật giáo trong cách thức lao động sản xuất và tổ chức cuộc
sống của người Việt Nam hiện nay
Với bề dày du nhập và phát triển tại Việt Nam, Phật giáo là một trong những yếu
tố chính góp phần hình thành nhiều quan niệm, chuẩn mực, hệ giá trị đạo đức trong xã hội; ảnh hưởng đến cách thức hoạt động kinh tế sản xuất và tổ chức đời sống của người Việt Nam Nhân sinh quan Phật giáo cũng đề cập, răn dạy những giá trị đạo đức có tính xã hội, văn minh bên cạnh các yếu tố truyền thống để người dân Việt Nam ngày càng hướng về sự minh bạch trong sản xuất kinh doanh, tránh
xa những mánh khoé, thủ đoạn gây hại người
Đối với Phật giáo, của cải không phải là một điều xấu, điều cốt yếu là việc làm thế nào để tạo ra của cải và biết cách tận dụng Ngay cả khi của cải được làm ra theo một phương cách có đạo đức và phục vụ chính bản thân mình và người khác, thì người đó cũng không nên có một thái độ ham muốn quá mức về của cải Những tư tưởng của Phật giáo từ bao lâu nay đã luôn ảnh hưởng sâu rộng đến đời sống tinh thần của người dân, đặc biệt là Phật tử Một trong số đó chính là việc xây dựng đời sống kinh tế của cá nhân và gia đình Khi đã thấm nhuần đạo Phật, nhân dân sẽ hạn chế việc chi tiêu vào những lễ nghi lãng phí như cúng giỗ, giết trâu mổ bò, cúng thần linh học cách tiết kiệm, chú trọng chăm lo đời sống kinh
tế, tìm hướng giải quyết khi đương đầu với khó khăn, nhằm mục đích duy trì, sản xuấ và tăng trưởng kinh tế dài lâu, bền vững Giáo lý đạo Phật nói về việc chi tiêu tiết kiệm, tạo dựng đời sống kinh tế lành mạnh rằng: khi có tiền thì các gia đình,
cá nhân phải biết cách chi tiêu đời sống hàng ngày, một phần để phòng ngừa rủi
ro hoặc tình huống xấu sẽ đến và hai phần là buôn bán và đầu tư kiếm lợi nhuận
Do đó, tư tưởng kinh tế của Phật giáo cũng có ý nghĩa rất lớn Nó đòi hỏi một hoạt động kinh doanh cần mang đến lợi ích, cả vật chất và tinh thần đối với đại
đa số nhân dân Một hoạt động kinh tế cũng là một hành động có ý chí (nghiệp) quyết định cho sự thành công hoặc thất bại, hạnh phúc hay đau khổ của những con người làm nên nó Trong bối cảnh kinh tế thị trường hiện nay, Phật giáo đã chung sức với Nhà nước, với nhiều cấp chính quyền thông qua việc tham gia phát triển và xây dựng công bằng xã hội xóa đói giảm nghèo Những việc làm tốt đẹp, ,
cụ thể đầy lòng trắc ẩn của Phật giáo góp phần hạn chế một phần sự bất công và cân bằng lại xã hội trên bình diện vật chất Nhà Phật dạy bố thí (đức thí, vi thí, trí
Trang 7Recommandé pour toi
Ielts Academic General Task 2 - How to Write at a Band 9 Level
Đại cương truyền thông quốc tế 100% (3)
Resumen Cap 59 Guyton Luis Enrique Silva Díaz
Fisiología Humana y Prácticas 95% (19)
Question Paper - FFDBFGDNHFGHMJJMM
Remote Sensing & Its Application In Environmental
Dating and Sex - ssssss
Suite du document ci-dessous
89
4
9
1
Trang 8thí), không chỉ đơn giản là từ thiện về mặt vật chất mà còn cao hơn nữa là lòng đồng cảm san sẻ, thương yêu con người
2.2 Ảnh hưởng của Phật giáo đến phong tục, tập quán
Trong đời sống thường ngày, chúng ta không lạ gì với những biểu tượng của Phật giáo Những hình ảnh đó được thể hiện trong đời sống một cách tự nhiên, đó là hình ảnh ông Bụt, mái chùa, nhà sư, tiếng chuông
Hệ thống chùa chiền là một bộ phận cấu thành giá trị phi vật thể của di sản văn hoá Việt Nam được xây dựng với dáng vẻ cổ kính, trang nghiêm và mang sắc thái đặc trưng của phương Đông Các ngày lễ lớn của Phật giáo, như rằm tháng tư, rằm tháng bảy… hiện không còn là ngày lễ của riêng Phật giáo mà đã trở thành ngày lễ chung của rất nhiều người dân Việt Nam Không chỉ đến chùa lễ Phật, vào ngày rằm, mùng một hàng tháng, đại đa số các gia đình Việt Nam hiện nay đều sắm lễ để thắp hương tổ tiên gia tộc trong gia đình mình Với người Việt Nam, quan niệm chỉ cần có lòng thành thì cho dù tu hoặc không tu gì con người cũng có thể làm Phật, vì Phật nằm trong tâm mỗi người
Việc ăn chay niệm Phật vào những ngày mồng một, rằm hàng tháng cũng là thói quen sinh hoạt của một bộ phận không nhỏ trong dân chúng Về ăn uống, hầu như mọi người Việt Nam cũng chịu chung lối sống truyền thống này Ăn chay hay ăn mặn bắt nguồn từ quan điểm đạo đức của Phật giáo Đạo Phật không muốn làm hại người mà cần phải biết yêu thương muôn loài Số ngày ăn chay dù
có khác nhau theo từng tháng nhưng cùng chung nhau về tinh thần từ, bi ỷ, xả , h của Đạo Phật Một số chùa ở các thành phố lớn, như Hà Nội, Hải Phòng, thành phố Hồ Chí Minh… thường xuyên tổ chức nấu cơm chay vào ngày rằm và mùng một hàng tháng để phục vụ các phật tử và khá đông khách thập phương đến lễ chùa
Chính vì quan niệm “Phật tại tâm” kể trên mà người dân Việt rất chú trọng vào việc thể hiện lòng chân thành, từ bi của đạo Phật bằng các tục lệ bố thí, phóng sinh đã ăn sâu vào đời sống của quần chúng từ lâu Vào những dịp đặc biệt, nhiều người thường mua chim, cá, rùa, ếch rồi đem phóng sinh Đối với những gia đình có thân nhân mắc bệnh nặng, đây là một phương thức tu dưỡng tích đức để đem lại may mắn cho người bệnh Truyền thống của người Việt cũng là làm phúc,
bố thí và sẵn sàng giúp đỡ người có hoàn cảnh khó khăn, đúng với đạo lý lâu đời của dân tộc “lá lành đùm lá rách”
Trang 9Đối với việc ma chay và cưới hỏi, người Việt Nam cũng chịu ảnh hưởng của Phật giáo Nhiều nơi khi diễn ra việc cưới hỏi, người Việt Nam đưa cô dâu, chú
rể tới chùa để các thầy sư làm lễ “Hằng thuận quy y” như một cách để chúc phúc
và chuẩn bị cho đời sống hôn nhân Đối với việc ma chay, nhiều người dù không theo đạo Phật song do tin Phật, một lòng hướng tới Đức Phật mà họ đã mời các tăng ni đến tụng kinh để cầu siêu cho hương hồn người khuất Dường như họ cảm thấy an tâm hơn, trách nhiệm hơn đối với ngời đã mất khi gửi gắm phần hồn của
họ lên chùa
2.3 Ảnh hưởng của Phật giáo đến phương thức ứng xử, triết lý sống của người
Việt Nam
Những câu ca dao tục ngữ như “ở hiền gặp lành”, “gieo gió gặt bão”, “gieo nhân nào gặt quả ấy”, “đời cha ăn mặn đời con khát nước” đã phần nào thể hiện rõ quan điểm và tính nhân sinh của Phật giáo Nó dẫn đường cho con người đi về hướng thiện lương hơn, làm việc thiện tu nhân tích đức cho đời Những câu chuyện cổ tích như “Tấm Cám”, “Thạch Sanh”, “Cây tre trăm đốt”… luôn xuất hiện hình ảnh người tốt được ông Bụt giúp đỡ khi gặp khó khăn, người hiền lành nhân hậu tất sẽ có kết cục tốt đẹp còn kẻ ác sẽ gặp quả báo Những câu chuyện
đó mang hồn Việt nhưng thấp thoáng trong đó là tinh thần của Phật giáo Bản chất từ, bi, hỷ, xả trong tư tưởng Phật giáo đã thấm sâu vào đời sống tinh thần dân tộc, hướng mọi tầng lớp nhân dân vào con đường thiện nghiệp tư dưỡng đạo đức vì dân vì nước
Trong cuộc sống, luật nhân quả là tư tưởng mang tính chủ đạo ảnh hưởng đến cách suy nghĩ, ứng xử của người Việt Theo Phật giáo, luật nhân quả là sự biến động, sinh diệt nối tiếp luân hồi Tư tưởng này thôi thúc con người hành động, vững tin vào cuộc sống, hướng con người tới việc thiện, tránh xa thói điều ác Trong tâm hồn, Đạo Phật khuyến khích con người làm mọi việc từ cái tâm thiện, loại bỏ cái tâm ác để tìm đến sự bình yên từ bên trong Khác với các tôn giáo khác, Phật giáo ngăn chặn tội ác ở dạng mầm mống, ngăn chặn từ gốc rễ, trừ trong tâm, trong suy nghĩ của mỗi người Đạo lý của Phật luôn tập trung vào cái thiện, cái đức ngay từ trong cách suy nghĩ, thái độ và biến thành những hành động như cứu nhân độ thế, thương người như thẻ thương thân
Trong suy nghĩ, tình người lúc nào cũng chan chứa đối với mỗi người Việt Nam
Họ luôn ước nguyện cho những điều hạnh phúc nhất sẽ đến với những người thân yêu và đồng loại của mình Mọi người thì cầu chúc cho nhau may mắn, đùm bọc nhau khi hoạn nạn, chia sẻ với nhau khi khó khăn Không chỉ vậy, cùng là người
Trang 10với người, họ luôn nhường nhịn, cư xử một cách thấu tình đạt lý và suy nghĩ cho người khác
Trong lời nói, người Việt luôn coi trọng sự thật bởi đó là cơ sở để lòng người được ngay thẳng như Phật pháp răn dạy: “Ăn mặn nói ngay còn hơn ăn chay nói dối” Chân thật thôi chưa đủ, người Việt đề cao sự tế nhị, khéo léo để người nghe cảm thấy hài lòng, vui vẻ
Trong các mối quan hệ, tính cộng đồng của người Việt được thể hiện rất rõ Họ luôn yêu thương, bảo vệ che chở nhau khi hoạn nạn Đó là nền tảng cơ bản để xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc, cũng chính là sức mạnh giúp Việt Nam chiến thắng mọi kẻ thù Phật giáo lấy con người làm trung tâm, thấy được nỗi khổ của chúng sinh và mong muốn chúng sinh thoát khỏi vòng trầm luân biển khổ Với chủ trương cứu nhân độ thế, Phật dạy con người hoàn thiện nhân cách, sống theo đạo lý và vượt qua cám dỗ
Về cách ứng xử và giao tiếp trong gia đình, Đạo Phật luôn đề cao sự hòa thuận
và trách nhiệm của cha mẹ Đồng thời Đạo Phật cũng khẳng định lòng hiếu thảo của con cái đối với ông bà, cha mẹ thông qua việc thực hiện Tứ ân Một gia đình viên mãn, theo quan niệm nhà Phật phải có tình thương yêu và các thành viên trong gia đình phải tự mình vượt qua khổ đau và giúp đỡ nhau để đạt được hạnh phúc Tục ngữ, ca dao của người Việt cũng chỉ ra nhiều cách giao tiếp, cư xử hòa thuận sao cho không phụ lòng phụ mẫu của các thành viên trong gia đình, chẳng hạn rằng “Công như núi Thái Sơn, nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra , “Chị " ngã, em nâng”; “Môi hở răng lạnh”; “Máu chảy ruột mềm”; “Anh em chém nhau đằng sống”…
Trong giao tiếp và ứng xử với cộng đồng, Phật giáo chủ động đề cao việc thiết lập mối quan hệ bình đẳng giữa người với người Theo quan niệm nhà Phật, lời nói không chỉ được dùng để đạt hiệu quả giao tiếp, mà quan trọng hơn là để xây dựng và củng cố tình thương yêu giữa người với người Trong văn hóa dân gian, người Việt Nam thường nhớ rằng “Một điều nhịn, chín điều lành”, “Đời cha ăn mặn, đời con khát nước”, “Lá lành đùm lá rách”, “Thương người như thể thương thân”… Có thể nói đó là những quan niệm Phật giáo đã là người Việt, đã trở thành văn hóa truyền thống và đã trở thành thói quen giao tiếp ứng xử cộng đồng của người Việt Từ những buổi đầu du nhập, cách sống hòa mình với thiên nhiên của Phật pháp đã được đón nhận nồng nhiệt bởi sự phù hợp với điều kiện sống của đất nước Đó cũng là một trong những lẽ sống cao cả và ấn tượng của người Việt được ảnh hưởng và truyền dạy bởi Phật giáo