Tl cnxhkh nền văn hoá xã hội chủ nghĩa và xây dựng nền văn hoá xã hội chủ nghĩa trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở việt nam hiện nay

Tóm lại, ta có khái niệm về văn hoá như sau: Văn hóa là toàn bộ những giá trị vật chất và tinh thần do con người sáng tạo ra bằng lao động và hoạt động thực tiễn trong quá trình lịch sử

MỤC LỤC

A.MỞ ĐẦU 1B.NỘI DUNG 4Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ NỀN VĂN HOÁ XÃ HỘI CHỦNGHĨA 4

1.1 Một số khái niệm cơ bản 41.2 Nội dung và phương thức xây dựng nền văn hoá xã hội chủnghĩa 6

1.3 Tính tất yếu của việc xây dựng nền văn hóa xã hội chủ nghĩa10

Chương 2 THỰC TRẠNG XÂY DỰNG NỀN VĂN HOÁ XÃ HỘICHỦ NGHIÃ Ở VIỆT NAM HIỆN NAY 12

2.1 Đặc điểm nền văn hóa Việt Nam 122.2 Thực trạng xây dựng nền văn hoá xã hội chủ nghĩa ở ViệtNam hiện nay 16

2.3 Nguyên nhân những hạn chế 20Chương 3 MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO XÂY DỰNG NỀNVĂN HOÁ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA Ở VIỆT NAM TRONG THỜI GIAN TỚI21

3.1 Nhiệm vụ đặt ra 213.2 Một số giải pháp nâng cao xây dựng nền văn hoá xã hội chủnghĩa ở Việt Nam trong thời gian tới 25

C.KẾT LUẬN 27DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 28

Cùng với phát triển kinh tế, chính trị, pháp luật thì văn hóa là vấn đềquan trọng và không thể thiếu trong quá trình phát triển đất nước Được coi làbước đi đầu trong giai đoạn phát triển, văn hóa đã chứng tỏ vai trò của nótrong hội nhập kinh tế Mỗi dân tộc trên thế giới đều có những bản sắc vănhóa riêng Vốn dĩ, để phân biệt dân tộc này với dân tộc khác người ta thườngnhắc tới văn hóa Bởi những giá trị truyền thống được chắt lọc lâu đời đã tạocho Việt Nam có nền văn hóa tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc Đóng góp vàonhiều lĩnh vực của đời sống xã hội, văn hóa đã đi sâu vào lòng người, gópphần đáng kể tạo ra những giá trị tinh thần và hình thành nhân cách trong mỗicon người.

Bên cạnh đó trong “giáo dục”, văn hóa đã phát huy vai trò của mìnhnhư thế nào? Nhất là đối với những sinh viên đại học, nhưng người chủ tươnglai của Đất nước đã áp dụng đúng những quan điểm về xây dựng nền văn hóatiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc hay chưa?Chính vì vậy, mà giải pháp xâydựng nền văn hóa mới Việt Nam hiện nay là thiết thực và rất quan trọng và đóchính là lí do mà chúng em chọn đề tài này

Đó là lý do chọn đề tài: “Nền văn hoá xã hội chủ nghĩa và xây dựng nền văn hoá xã hội chủ nghĩa trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam hiện nay”, làm đề tài tiểu luận.

2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

2.1 Mục đích nghiên cứu

Làm rõ vị thế, vai trò của xây dựng nền văn hoá xã hội chủ nghĩa vàxây dựng nền văn hoá xã hội chủ nghĩa trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xãhội ở Việt Nam hiện nay

2.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

Đề tài cần giải quyết và làm rõ những nội dung căn bản sau:

Một là, Cơ sở lý luận về xây dựng nền văn hoá xã hội chủ nghĩa;

Hai là, Thực trạng xây dựng nền văn hoá xã hội chủ nghĩa trong thời

kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam hiện nay;

Ba là, Một số giải pháp xây dựng nền văn hoá xã hội chủ nghĩa trong

thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam trong thời gian tới

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

3.1 Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của đề tài là nền văn hoá xã hội chủ nghĩa và xâydựng nền văn hoá xã hội chủ nghĩa trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội

ở Việt Nam hiện nay

3.2 Phạm vi nghiên cứu

Về nội dung: tài tiến hành, nghiên cứu những nội dung căn bản về tư

tưởng pháp trị của các Pháp gia thời kỳ cổ đại mà đỉnh cao là tư tưởng HànPhi Tử;

Về không gian, thời gian: Làm rõ sự vận dụng của tư tưởng “Pháp trị”

của Hàn Phi Tử vào sự lãnh đạo, quản lý ở nước ta hiện nay

4 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu

4.1 Cơ sở lý luận

Cơ sở lý luận của đề tài là chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ ChíMinh, quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về nền văn hoá xã hội chủnghĩa và xây dựng nền văn hoá xã hội chủ nghĩa trong thời kỳ quá độ lên chủnghĩa xã hội ở Việt Nam hiện nay

4.2 Phương pháp nghiên cứu

Đề tài sử dụng một số phương pháp nghiên cứu và có sự phối hợp giữachúng khi nghiên cứu, đó là các phương pháp cơ bản sau đây: Phương phápphân tích; lịch sử, so sánh; tổng hợp và khảo cứu tài liệu

5 Kết cấu của tiểu luận

Bài tiểu luận ngoài mục lục, danh mục tài liệu tham khảo thi có baphần: Phần mở đầu, nội dung và kết luận

A.NỘI DUNG Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ NỀN VĂN HOÁ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA 1.1 Một số khái niệm cơ bản

1.1.1 Khái niệm văn hóa và nền văn hóa

Khi nghiên cứu quy luật vận động và phát triển của xã hội loài người,C.Mác và Ph.Ăngghen đã khái quát các hoạt động của xã hội thành hai loạihình hoạt động cơ bản là “sản xuất vật chất” và “sản xuất tinh thần” Do đó,văn hóa bao gồm cả văn hóa vật chất và văn hóa tinh thần

Văn hóa vật chất là năng lực sáng tạo của con người được thể hiện vàkết tinh trong sản phẩm vật chất Văn hóa tinh thần là tổng thể các tư tưởng,

lý luận và giá trị được sáng tạo ra trong đời sống tinh thần và hoạt động tinhthần của con người Đó là những giá trị cần thiết cho hoạt động tinh thần,những tiêu chí, nguyên tắc chi phối hoạt động nói chung và hoạt động tinhthần nói riêng, chi phối hoạt động ứng xử, những tri thức, kỹ năng, giá trịkhoa học, nghệ thuật được con người sáng tạo và tích lũy trong lịch sử củamình; là nhu cầu tinh thần, thị hiếu của con người và những phương thức thỏamãn nhu cầu đó

Như vậy, nói văn hóa là nói tới con người, nói tới việc phát huy nhữngnăng lực thuộc bản chất của con người nhằm hoàn thiện con người Do đó,văn hóa có mặt trong mọi hoạt động của con người, trên mọi lĩnh vực hoạtđộng thực tiễn và sinh hoạt tinh thần của xã hội

Nếu kinh tế là cơ sở vật chất của nền văn hóa, thì chính trị là yếu tố quyđịnh khuynh hướng phát triển của một nền văn hóa, tạo nên nội dung ý thức

hệ của văn hóa

Trong xã hội có giai cấp, các giai cấp thống trị của mỗi thời kỳ lịch sửđều in dấu ấn của nó trong lịch sử phát triển của văn hóa và tạo ra nền vănhóa của xã hội đó

Tóm lại, ta có khái niệm về văn hoá như sau: Văn hóa là toàn bộ những giá trị vật chất và tinh thần do con người sáng tạo ra bằng lao động

và hoạt động thực tiễn trong quá trình lịch sử của mình, biểu hiện trình độ phát triển xã hội trong từng thời kỳ lịch sử nhất định.

1.1.2 Khái niệm nền văn hóa xã hội chủ nghĩa

Chế độ mới xã hội chủ nghĩa được xác lập với hai tiền đề quan trọng làtiền đề chính trị (sau khi giai cấp công nhân và nhân dân lao động giành đượcchính quyền) và tiền đề kinh tế (chế độ sở hữu xã hội về tư liệu sản xuất chủyếu được thiết lập) Từ hai tiền đề chính trị và kinh tế đó, tiến trình cách mạng

xã hội chủ nghĩa tiếp tục được phát triển trên mọi lĩnh vực của đời sống xãhội, trong đó có sự hình thành, phát triển của nền văn hóa xã hội chủ nghĩa

Nền văn hóa xã hội chủ nghĩa là nền văn hóa có những đặc trưng cơbản sau đây:

Một là, hệ tư tưởng của giai cấp công nhân là nội dung cốt lõi, giữ vai

trò chủ đạo, quyết định phương hưởng phát triển nền văn hóa xã hội chủnghĩa

Theo quan điểm của chủ nghĩa Mác – Lênin, trong xã hội có giai cấp, ýthức hệ giai cấp là nội dung cốt lõi của mọi nền văn hóa Trong mọi thời đại,

tư tưởng của giai cấp thống trị trở thành tư tưởng thống trị của thời đại đó.Chính vì vậy, sau khi giai cấp công nhân trở thành giai cấp cầm quyền thì ý

thức hệ của nó trở thành nhân tố giữ vai trò chủ đạo trong đời sống tinh thầncủa xã hội.

Hai là, nền văn hóa xã hội chủ nghĩa là nền văn hóa có tính nhân dân

rộng rãi và tính dân tộc sâu sắc Đặc trưng này thể hiện mục đích và động lựcnội tại của quá trình xây dựng nền văn hóa xã hội chủ nghĩa, quá trình xâydựng xã hội mới Trong các xã hội cũ, giai cấp thống trị bóc lột độc quyềnchiếm hữu tư liệu sản xuất và trên cơ sở đó cùng độc quyền chi phối đời sốngtinh thần, nền văn hóa của xã hội

Ba là, nền văn hóa xã hội chủ nghĩa là nền văn hóa được hình thành,

phát triển một cách tự giác, đặt dưới sự lãnh đạo của giai cấp công nhân thôngqua tổ chức đảng cộng sản, có sự quản lý của nhà nước xã hội chủ nghĩa

Nền văn hóa xã hội chủ nghĩa không hình thành và phát triển một cách

tự phát Trái lại, nó phải được hình thành và phát triển một cách tự giác, có sựquản lý của nhà nước và có sự lãnh đạo của chính đảng của giai cấp côngnhân Mọi sự coi nhẹ hoặc phủ nhận vai trò lãnh đạo của đảng cộng sản và vaitrò quàn lý của nhà nước đối với đời sống tinh thần của xã hội, đối với nềnvăn hóa xã hội chủ nghĩa đều nhất định sẽ làm cho đời sống văn hóa tinh thầncủa xã hội mất phương hướng chính trị

1.2 Nội dung và phương thức xây dựng nền văn hoá xã hội chủ nghĩa

1.2.1 Những nội dung cơ bản của quá trình xây dựng nền văn hóa

xã hội chủ nghĩa

Việc xây dựng nền văn hóa xã hội chủ nghĩa bao gồm những nội dungchính sau đây:

Một là, cần phải nâng cao trình độ dân trí, hình thành đội ngũ tri thức

của xã hội mới

Theo V.I.Lênin, “Chủ nghĩa xã hội sinh động, sáng tạo là sự nghiệp củabản thân quần chúng nhân dân” Quần chúng nhân dân càng được chuẩn bịtốt về tinh thần, trí lực, tư tưởng càng có ảnh hưởng tích cực đến tiến trìnhxây dựng chủ nghĩa xã hội Do đó, nâng cao trình độ dân trí, hình thành độingũ trí thức mới trở thành nội dung cơ bản của nền văn hóa xã hội chủ nghĩa.Trí tuệ khoa học và cách mạng là yếu tố quan trọng đối với công cuộc xâydựng chủ nghĩa xã hội Do đó, nâng cao dân trí, đào tạo nguồn lao động cóchất lượng và bồi dưỡng nhân tài, hình thành và phát triển đội ngũ trí thức xãhội chủ nghĩa vừa là nhu cầu cấp bách, vừa là nhu cầu lâu dài của sự nghiệpxây dựng chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản.

Hai là, xây dựng con người phát triển toàn diện.

Con người là sản phẩm của lịch sử, nhưng chính hoạt động của conngười đã sáng tạo ra lịch sử Thực tiễn lịch sử đã cho thấy, trong mọi thời đại,

sự hình thành và phát triển con người luôn gắn liền với sự hình thành và pháttriển của xã hội Mỗi xã hội với những nấc thang phát triển khác nhau của sựtiến bộ đều cần đến những mẫu người nhất định, có năng lực đáp ứng nhu cầucủa sự phát triển Chính vì vậy, giai cấp cầm quyền của mỗi thời kỳ lịch sửkhác nhau khi đã ý thức được về xã hội mà mình tạo dựng, thì trước tiên giaicấp đó phải quan tâm đến việc xây dựng con người

Khi giai cấp công nhân trở thành giai cấp cầm quyền, việc xây dựngcon người đáp ứng nhu cầu của sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội trởthành một yêu cầu tất yếu Do đó, xây dựng con người phát triển toàn diệncủa xã hội mới là một trong những nội dung cơ bản của văn hóa vô sản, củanền văn hóa xã hội chủ nghĩa

Ba là, xây dựng lối sống xã hội chủ nghĩa.

Lối sống là dấu hiệu biểu thị sự khác biệt giữa những cộng đồng ngườikhác nhau; tổng thể các hình thái hoạt động của con người, phản ánh điểukiện vật chất, tinh thần và xã hội của con người; là sản phẩm tất yếu của một

hình thái kinh tế - xã hội và có tác động đến hình thái kinh tế - xã hội đó Lốisống xã hội chủ nghĩa là một đặc trưng có tính nguyên tắc của xã hội xã hộichủ nghĩa và việc xây dựng lối sống tất yếu trở thành một nội dung của nềnvăn hóa xã hội chủ nghĩa.

Lối sống xã hội chủ nghĩa được xây dựng, hình thành trên những điềukiện cơ bản của nó Đó là: chế độ công hữu về tư liệu sản xuất, trong đó sởhữu toàn dân giữ vai trò chủ đạo; nguyên tắc phân phối theo lao động; quyềnlực nhà nước thuộc về nhân dân; hệ tư tưởng khoa học và cách mạng của giaicấp công nhân giữ vai trò chủ đạo trong đời sống tinh thần của xã hội; xóa bỏtình trạng bất bình đẳng dân tộc, giới tính, thể hiện công bằng, mở rộng dânchủ

Bốn là, xây dựng gia đình văn hóa.

Gia đình là một hình thức cộng đồng đặc biệt, ở đó con người gắn bóvới nhau bởi hai mối quan hệ cơ bản là quan hệ hôn nhân và quan hệ huyếtthống Khi nghiên cứu về các phương thức tồn tại của con người C.Mác đãviết:

“ hàng ngày tái tạo ra đời sống của bản thân mình, con ngưỡi bắt đầu tạo ranhững người khác, sinh sôi, nảy nở - đó là quan hệ giữa chồng và vợ, cha mẹ

và con cái, đó là gia đình”

Quan hệ tình cảm tâm lý (hôn nhân) và quan hệ huyết thống (cha, mẹ

và con cái ) là hai mối quan hệ cơ bản của cộng đồng gia đình Tuy nhiên,gia đinh còn có những quan hệ khác khiến nó tồn tại không chỉ là tổ chứccộng đồng tình cảm - huyết thống mà còn là cộng đồng kinh tế, văn hóa - giáodục, có một cơ cấu - thiết chế và cách thức vận động riêng

Gia đình là một giá trị văn hóa của xã hội Văn hóa gia đình luôn gắn

bó, tương tác với văn hóa cộng đồng dân tộc, giai cấp và tầng lớp xã hội trongmỗi thời kỳ lịch sử nhất định của mỗi quốc gia dân tộc nhất định

Thực tế lịch sử cho thấy: những điều kiện kinh tế - xã hội khác nhau lànhân tố quy định nên các hình thức tổ chức gia đình khác nhau Xã hội loàingười đã trải qua các hình thức cộng đồng gia đình: gia đình huyết tộc, giađình đối ngẫu, giai đình một vợ một chồng.

1.2.2 Phương thức xây dựng nền văn hóa xã hội chủ nghĩa

Để thực hiện được những nội dung chính vếu cùa nền văn hóa xã hộichù nghĩa, cần phải thực hiện các phương thức cơ bản sau đây:

Thử nhất, giữ vững và tăng cừờng vai trò chủ đạo của hệ tư tưởng giai

cấp công nhân tròng đời sống tinh thần cùa xă hội

Quá trình tư tường diễn ra không ngừng cùng với quá trình sản xuất vậtchất Trong đời sốne văn hóa tinh thần, quá trinh đó diễn ra với tất cả tính đadạng, phức tạp của nó Chính vì thế, trong quá trình xây dựng chủ nghĩa xãhội, giai cấp công nhân với tư cách là giai cấp cầm quyền, phải bằng mọiphương pháp thông qua đội ngũ những nhà tư tưởng và các thiết chế tư tưởngcủa mình để tác động, chi phối các quan hệ tư tưởng, quá trình tư tưởng nhằmgiữ vững, tăng cường vai trò chủ đạo của hệ tư tưởng của mình trong đời sốngtinh thần xã hội, bởi “Những tư tưởng thống trị của một thời đại bao giờ cũngchỉ là những tư tưởng của giai cấp thống trị”

Thứ hai, không ngừng tăng cường sự lãnh đạo của đảng cộng sản và vai

trò quản lý của nhà nước xã hội chủ nghĩa đối với hoạt động văn hóa

Sự lãnh đạo của đảng cộng sản và quản lý của nhà nước xã hội chủnghĩa đối với mọi hoạt động văn hóa là phương thức có tính nguyên tắc, lảnhân tố quyết định thắng lợi sự nghiệp xây dựng nền văn hóa xã hội chủnghĩa Phương thức này được coi là sự bảo đảm về chính trị, tư tưởng để nềnvăn hóa xây dựng trên nền tảng của hệ tư tưởng của giai cấp công nhân điđúng quỹ đạo và mục tiêu xác định Theo các nhà kinh điển của chủ nghĩaMác - Lênin , thực chất đây là sự tăng cường chuyên chính vô sản trong hoạt

động văn hóa Thiết lập chuyên chính vô sarn thì mới có tiền đề chính trị choviệc xây dựng nền văn hóa vô sản Giữ vững và không ngừng tăng cườngchuyên chính vô sản là sự bảo đảm cho thắng lợi của quá trình xây dựng nềnvăn hóa vô sản.

Đảng lãnh đạo xây dựng nền văn hóa bằng cương lĩnh, đường lối, chínhsách văn hóa của mình và sự lãnh đạo của đảng phải được thể chế hóa tronghiến pháp, pháp luật, chính sách Nhà nước thực hiện quản lý văn hóa theođúng các nguyên tắc, quan điểm, chủ trương của đảng cộng sản

Thứ ba, xây dựng nền văn hóa xã hội chủ nghĩa phải theo phương thức

kết hợp giữa việc kế thừa những giá trị trong di sản văn hóa dân tộc với tiếpthu có chọn lọc những tinh hoa của văn hóa nhân loại

Nền văn hóa xã hội chủ nghĩa không hình thành từ hư vô, trái lại nóđược hình thành trên cơ sở kế thừa những giá trị văn hóa của dân tộc Văn hóadân tộc là nền móng và trên cơ sở đó tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại.V.I.Lênin từng nói: Văn hóa vô sản là sự phát triển hợp quy luật của tổng sốnhững kiến thức mà loài người tích lũy được, đó là con đường "đang và sẽtiếp tục đưa tới văn hóa vô sản, cũng như chính trị kinh tế học do Mác hoànchỉnh lại"

Sự gắn kết giữa giữ gìn, kế thừa văn hóa dân tộc, tiếp thu giá trị vănhóa nhân loại với quá trình sản sinh giá trị mới tạo nên sự thống nhất biệnchứng của hai mặt giữ gìn vả sáng tạo văn hóa Đây được coi là phương thứcnhằm xây dựng nền văn hóa xã hội chủ nghĩa phong phú, đa dạng Cùng vớiquá trình này là nhừng phương pháp thích hợp nhằm đưa những giá trị vănhóa vào đời sống xã hội để đông đảo nhân dân được hưởng thụ văn hóa domình sáng tạo ra

Thứ tư, tổ chức và tập hợp quần chúng nhân dân vào các hoạt động

sáng tạo văn hóa

Trong tiến trình cách mạng xã hội chủ nghĩa, trong sự nghiệp xây dựngchủ nghĩa xã hội, nhân dân lao động đã trở thành chủ thể sáng tạo và hưởngthụ văn hóa Tuy nhiên, để phát huy tối đa tính chủ động, sáng tạo của quầnchúng, đảng cộng sản và nhà nước xã hội chủ nghĩa cần phải tổ chức nhiềuphong trào nhằm lôi cuốn đông đảo nhân dân tham gia vào các hoạt động vàsáng tạo văn hóa.

1.3 Tính tất yếu của việc xây dựng nền văn hóa xã hội chủ nghĩa

Tính tất yếu của việc xây dựng nền văn hóa xã hội chủ nghĩa xuất phát

từ những căn cứ sau đây:

Thứ nhất, tính triệt để, toàn diện của cách mạng xã hội chủ nghĩa đòi

hỏi phải thay đổi phương thức sản xuất tinh thần, làm cho phương thức sảnxuất tinh thần phù hợp với phương thức sản xuất mới của xã hội xã hội chủnghĩa

Tồn tại xã hội quyết định ý thức xã hội, phương thức sản xuất vật chấtquyết định phương thức sản xuất tinh thần, do đó khi phương thức sản xuất

cũ, phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa bị xóa bỏ, phương thức sản xuấtmới xã hội chủ nghĩa ra đời thì việc xây dựng nền văn hóa mới xã hội chủnghĩa cũng đồng thời diễn ra nhằm thay đổi bản chất của ý thức xã hội, xâydựng ý thức xã hội mới phù hợp với sự thay đổi về chất đã tạo ra với việc xáclập quyền lực kinh tế và quyền lực chính trị của giai cấp công nhân và nhândân lao động

Thứ hai, xây dựng nền văn hóa xã hội chủ nghĩa là tất yếu trong quá

trình cải tạo tâm lý, ý thức và đời sống tinh thần của chế độ cũ để lại nhằmgiải phóng nhân dân lao động thoát khỏi ảnh hưởng tư tưởng, ý thức của xãhội cũ lạc hậu Mặt khác, xây dựng nền văn hóa xã hội chủ nghĩa còn là mộtyêu cầu cần thiết trong việc đưa quần chúng nhân dân thực sự trở thành chủthể sáng tạo và hưởng thụ văn hóa tinh thần Đó là một nhiệm vụ cơ bản,phức tạp, lâu dài của quá trình xây dựng nền văn hóa mới xã hội chủ nghĩa, về

thực chất, đây cùng chính là cuộc đấu tranh giai cấp trên lĩnh vực văn hóa,đấu tranh giữa hai hệ tư tưởng tư sản và hệ tư tưởng vô sản trong quá trìnhphát triển xã hội.

Thứ ba, xây dựng nền văn hóa xã hội chủ nghĩa là tất yếu trong quá

trình nâng cao trình độ văn hóa cho quần chúng nhân dân lao động Đây làđiều kiện cần thiết để đông đảo nhân dân lao động chiến thắng nghèo nàn lạchậu, nâng cao trình độ và nhu cầu văn hóa của quần chúng

Trong quá trình chỉ đạo thực tiễn xây dựng chủ nghĩa xã hội ở nướcNga V.I.Lênin đã chỉ ra ba kẻ thù của chủ nghĩa xã hội là bệnh kiêu ngạocộng sản, nạn mù chữ và nạn hối lộ Đồng thời, Người cũng khẳng định, chỉ

có làm cho tất cả mọi người đều phải có văn hóa, phải nâng cao trình độ vănhóa của quần chúng nhân dân thì mới có thể chiến thắng được những kẻ thù

Thứ tư, xây dựng nền văn hóa xã hội chủ nghĩa là một tất yếu khách

quan, bởi vì văn hóa vừa là mục tiêu, vừa là động lực của quá trình xây dựngchủ nghĩa xã hội

Xây dựng và phát triển kinh tế - xã hội trong tiến trình cách mạng xãhội chủ nghĩa phải nhằm mục tiêu văn hóa, vì một xã hội công bằng, dân chủ,văn minh, vì sự phát triển tự do, toàn diện của con người Văn hóa vừa là kếtquả phát triển của nền kinh tể xã hội chủ nghĩa, đồng thời vừa là động lực của

sự phát triển kinh tế - xã hội

Chương 2 THỰC TRẠNG XÂY DỰNG NỀN VĂN HOÁ XÃ HỘI CHỦ

NGHIÃ Ở VIỆT NAM HIỆN NAY 2.1 Đặc điểm nền văn hóa Việt Nam

• Đặc trưng thứ hai: Sự khác biệt về cấu trúc địa hình, khí hậu và phân

bố dân tộc, dân cư đã tạo ra những vùng văn hoá có những nét đặc trưng riêngtại Việt Nam Từ cái nôi của văn hóa Việt Nam ở đồng bằng sông Hồng củangười Việt chủ đạo với nền văn hóa làng xã và văn minh lúa nước, đến nhữngsắc thái văn hóa các dân tộc miền núi tại Tây bắc và Đông bắc Từ các vùngđất biên viễn của Việt Nam thời dựng nước ở Bắc Trung bộ đến sự pha trộnvới văn hóa Chăm Pa của người Chăm ở Nam Trung Bộ Từ những vùng đấtmới ở Nam Bộ với sự kết hợp văn hóa các tộc người Hoa, người Khmer đến

sự đa dạng trong văn hóa và tộc người ở Tây Nguyên

• Đặc trưng thứ ba: Với một lịch sử có từ hàng nghìn năm của ngườiViệt cùng với những hội tụ về sau của các dân tộc khác, từ văn hóa bản địacủa người Việt cổ từ thời Hồng Bàng đến những ảnh hưởng từ bên ngoàitrong trong hàng nghìn năm nay Với những ảnh hưởng từ xa xưa của TrungQuốc và Đông Nam Á đến những ảnh hưởng của Pháp từ thế kỷ 19, phương

Tây trong thế kỷ 20 và toàn cầu hóa từ thế kỷ Việt Nam đã có những thay đổi

về văn hóa theo các thời kỳ lịch sử, có những khía cạnh mất đi nhưng cũng cónhững khía cạnh văn hóa khác bổ sung vào nền văn hóa Việt Nam hiện đại.Tính truyền thống còn được thể hiện qua phong tục tập quán • Phong tục:Phong tục ở Việt Nam có truyền thống lâu đời hàng ngàn năm nay, nó đã trởthành luật tục, sâu đậm và gắn chặt trong người dân có sức mạnh hơn cảnhững đạo luật Theo sự thăng trầm của lịch sử của dân tộc, phong tục củangười Việt Nam cũng không ngừng biến đổi theo trào lưu biến đổi văn hoá xãhội …các phong tục hôn nhân ,tang ma,lễ tết , của người việt gắn với tínhcộng đồng làng xã …mang nhiều ý nghĩ

• Ẩm thực : Ẩm thực Việt Nam chú trọng ăn ngon thiên về phối trộngia vị một cách tinh tế để món ăn được ngon, hoặc sử dụng những nguyênliệu dai, giòn thưởng thức rất thú vị dù không thực sự bổ béo

• Trang phục: Một trong những y phục cổ xưa nhất được người phụ nữbình dân mặc cho đến đầu thế kỉ XX là bộ "Áo tứ thân" Có nhiều nhà nghiêncứu cho rằng là "Áo tứ thân" có thể đã ra đời từ thế kỷ 12.Trong đời sốngthường nhật ngày nay, trang phục đã theo phong cách phương tây Những bộquần áo truyền thống chỉ được mặc trong những dịp đặc biệt

• Lễ hội:việt nam có khoảng 7966 lễ hội trong đó 7039 lễ hội dângian,332 lễ hội lịch sử Việt Nam là một nước có nhiều lễ hội dân gian là hìnhthức sinh hoạt của cộng đồng Trong lễ hội, các lễ nghi tín ngưỡng, các phongtục tập quán, các thể lệ và hình thức sinh hoạt của một cộng đồng đã được táihiện một cách rất sinh động

• Nghệ thuật: việt nam có khoảng 50 nhạc cụ dân tộc ….cùng với đó làrất nhiều thể loại dân ca phong phú …như hát sẩm,hát ca trù…

2.1.2 Nền văn hóa tiến bộ

Biểu hiện ở văn hóa sản suất ,văn hóa trong quản lý, văn hóa trong lốisống ,giao tiếp , sinh hoạt gia đình Nền văn hóa tiên tiến trước hết là nền vănhóa yêu nước và tiến bộ mà nội dung cốt lõi là lý tưởng độc lập dân tộc vàchủ nghĩa xã hội dựa trên cơ sở của chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Hồ ChíMinh nhằm mục tiêu tất cả vì con người, vì hạnh phúc và sự phát triển phongphú, tự do, toàn diện của con người trong mối quan hệ hài hoà giữa tự nhiênvới cá nhân và cộng đồng, giữa tự nhiên với xã hội.

Nền văn hóa tiến bộ là nền văn hóa thúc đẩy sự phát triển của đất nướcdựa trên tư tưởng cách mạng và khoa học dẫn đường Đó là chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh Nền văn hóa tiến bộ cũng là nền văn hóa thểhiện tinh thần nhân văn và dân chủ sâu sắc

Tính nhân văn thể hiện ở ngay trong mục tiêu, nội dung, nhiệm vụ xâydựng nền văn hóa mà Đảng ta đã đề ra Đây là nền văn hóa hướng tới đấutranh, giải phóng cho con người, trước hết là nhân dân lao động khỏi sự ápbức, bóc lột về phương diện giai cấp, dân tộc và xã hội; phấn đấu để khôngngừng nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân; tạo điều kiện đểnhân dân tham gia sáng tạo, hưởng thụ nhiều hơn những thành tựu văn hóacủa dân tộc và nhân loại Văn kiện Đại hội lần thứ IX của Đảng đã khẳngđịnh: “Mọi hoạt động văn hóa nhằm xây dựng con người Việt Nam phát triểntoàn diện về chính trị, tư tưởng, trí tuệ, đạo đức, thể chất, năng lực sáng tạo,

có ý thức cộng đồng, lòng nhân ái, khoan dung, tôn trọng nghĩa tình, lối sống

có văn hóa, quan hệ hài hoà trong gia đình, cộng đồng và xã hội Văn hóa trởthành nhân tố thúc đẩy con người tự hoàn thiện nhân cách, kế thừa truyền