Bài Tập Lớn - Chính Sách Thương Mại Quốc Tế - Đề Tài - Phân Tích Chính Sách Thương Mại Quốc Tế Đối Với Ngành Hàng Gỗ Và Các Sản Phẩm Từ Gỗ

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG KHOA KINH TẾ VÀ KINH DOANH QUỐC TẾ BÀI TẬP LỚN MÔN CHÍNH SÁCH THƯƠNG MẠI QUỐC TẾ ĐỀ TÀI Phân tích chính sách thương mại quốc tế đối với ngành hàng gỗ và các sản phẩm từ gỗ[.]

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG

KHOA KINH TẾ VÀ KINH DOANH QUỐC TẾ

BÀI TẬP LỚN MÔN: CHÍNH SÁCH THƯƠNG MẠI QUỐC TẾ

ĐỀ TÀI

Phân tích chính sách thương mại quốc tế đối với ngành hàng gỗ và các sản

phẩm từ gỗ.

1

PHỤ LỤC

Trang

PHỤ LỤC 3

LỜI MỞ ĐẦU 4

NỘI DUNG CHÍNH 6

1 GIỚI THIỆU TỔNG QUAN VỀ GỖ VÀ CÁC MẶT HÀNG TỪ GỖ 6

1.1 Tổng quan về gỗ 6

1.2 Các mặt hàng xuất khẩu từ gỗ: 7

2 QUY MÔ VÀ TỐC ĐỘ TĂNG TRƯỞNG CỦA NGÀNH XK GỖ VÀ SẢN PHẨM TỪ GỖ 7

2.1 Kim ngạch xuất khẩu gỗ qua các năm từ 2012-2016 7

2.2 Thị trường Xuất khẩu 11

3 PHÂN TÍCH VỀ CƠ CẤU MẶT HÀNG 15

3.1 Cơ cấu mặt hàng gỗ xuất khẩu 15

3.2 Cơ cấu thị trường xuẩt khẩu các mặt hàng gỗ 15

3.3 Đánh giá chung về cơ cấu mặt hàng gỗ xuất khẩu 16

4 PHÂN TÍCH CƠ CẤU THỊ TRƯỜNG 16

4.1 Tổng quan về cơ cấu thị trường 16

4.2 Thực trạng cơ cấu thị trường xuất khẩu G&SPG Việt Nam hiện nay 18

4.3 Các yếu tố tác động đến cơ cấu thị trường gỗ Việt Nam 24

4.4 Giải pháp đề xuất 27

5 PHÂN TÍCH CHẤT LƯỢNG TĂNG TRƯỞNG TMQT 28

5.1 Tình hình xuất nhập khẩu gỗ và các sản phẩm từ gỗ 2014-2017 28

5.2 Chất lượng tăng trưởng TMQT với ngàng hàng 29

6 PHÂN TÍCH VỀ CHÍNH SÁCH MẶT HÀNG 30

6.1 Chính sách của chính phủ Việt Nam về Xuất khẩu gỗ 30

6.2 Chính sách Nhập khẩu của một số nước với mặt hàng gỗ của Việt Nam 35

KẾT LUẬN 40

1 NHỮNG ĐIỂM ĐẠT ĐƯỢC 40

2 HẠN CHẾ VÀ NHỮNG ĐÓNG GÓP 41

TÀI LIỆU THAM KHẢO 43

BẢNG PHÂN CÔNG CÔNG VIỆC 44

LỜI MỞ ĐẦU

Thương mại quốc tế có vị trí quan trọng trong kinh tế thị trường ở nước ta, phục

vụ đắc lực cho công cuộc đổi mới kinh tế thông qua việc sử dụng tốt hơn nguồn vốnlao động và tài nguyên của cả nước, tăng giá trị ngày công lao động, tăng thu nhậpquốc dân, tăng hiệu quả sản xuất, tạo vốn và kĩ thuật bên ngoài cho nền sản xuấttrong nước, kích thích sự phát triển của lực lượng sản xuất cũng như góp phần mởrộng các mối quan hệ kinh tế đối ngoại, nâng cao vị thế của Việt Nam trên quốc tế.Thương mại quốc tế Việt Nam trong thời hội nhập ngày càng có nhiều cơ hội vàtiềm năng phát triển Một trong số đo là ngành xuất khẩu gỗ và các sản phẩm từ gỗ.Trong những năm gần đây, ngành chế biến gỗ Việt Nam đã vươn lên trở thành mộttrong bảy mặt hàng đem lại kim ngạch xuất khẩu hàng gỗ chế biến lớn nhất ở khuvực Đông Nam Á Hiện nước ta có khoảng 2.000 doanh nghiệp chế biến gỗ vớinăng lực chế biến 2,2 – 2,5 triệu mét khối gỗ mỗi năm, trong đó có 450 công tychuyên sản xuất để xuất khẩu

Trong năm 2017, xuất khẩu gỗ và các sản phẩm từ gỗ có rất nhiều cơ hội đểphát triển Việc hàng loạt các FTA đã và đang được kí kết có khả năng mở rộng thịtrường xuất khẩu, thị trường Nga và EU có nhiều tiềm năng chưa được khai tháchết Hiện Việt Nam đã trở thành một trong những trung tâm chế biến gỗ xuất khẩulớn ở Châu Á Không những vậy, Việt Nam còn là quốc gia có nguồn nguyên liệu

gỗ đầu vào sẵn có, đặc biệt là nguồn cung gỗ từ rừng trồng và nguồn gỗ cao su vớilượng khai thác ngày càng gia tăng

Tuy vậy, bên cạnh đó, ngành xuất khẩu gỗ và các sản phẩm từ gỗ của Việt Namphải đối mặt với nhiều thách thức liên quan đến nguyên liệu gỗ chế biến và xuấtkhẩu Cụ thể, thu mua nguyên liệu gỗ rừng trồng sẽ diễn ra gay gắt khi số lượng nhàmáy sản xuất và chế biến ngày càng tăng với lượng gỗ nguyên liệu cần là rất lớntrong khi nguồn nguyên liệu gỗ rừng không đủ cung cấp Chất lượng gỗ nguyên liệurừng trồng của Việt Nam cũng hạn chế khi đường kính nhỏ; năng suất gỗ trên 1hchưa cao nên có tác động rất lớn đến chất lượng sản phẩm, giá thành sản phầm cũng

3

như sức cạnh tranh Ngoài ra yêu cầu nghiêm ngặt về các giấy chứng nhận tiêuchuẩn rừng, nguồn gốc gỗ cũng là thách thức không nhỏ đối với ngành xuất khẩugỗ.

Bài tiểu luận này nghiên cứu về tình hình thương mại quốc tế với ngành gỗ,nhằm phân tích các chính sách xuất khẩu của chính phủ đối với mặt hàng này khiếncho ngành xuất khẩu gỗ và sản phẩm từ gỗ đang giữ một vai trò quan trọng trongnhững mặt hàng xuất khẩu của Việt Nam giai đoạn hiện nay

Do thời gian nghiên cứu có hạn nên không thể tránh khỏi những sai sót Rấtmong nhận được những ý kiến đóng góp từ thầy để nhóm em có những bài luận tốthơn

Chúng em xin chân thành cám ơn

và Hàn Quốc đang có mức tăng trưởng khá Trong đó, xuất khẩu gỗ vào Nhật Bảnchiếm khoảng 15% trong tổng kim ngạch xuất khẩu gỗ của Việt Nam hàng năm;trong đó, 50% giá trị là dăm gỗ Nhật Bản được coi là thị trường ổn định nên việcduy trì và mở rộng thị trường Nhật Bản là điều quan trọng.

Thị trường Hàn Quốc cũng là thị trường tiềm năng đối với ngành gỗ Việt Namvới tăng trưởng kim ngạch bình quân 30%/năm Trong các mặt hàng gỗ xuất khẩuvào Hàn Quốc, dăm gỗ, ghế gỗ, gỗ dán là nhóm sản phẩm đem lại giá trị xuất khẩucao; trong đó kim ngạch xuất khẩu dăm gỗ chiếm 30-40% tổng kim ngạch xuấtkhẩu gỗ vào thị trường này Thị trường Hoa Kỳ đã và đang tiếp tục là quốc gia quantrọng nhất của ngành gỗ Việt Nam cả trên phương diện nguồn cung gỗ nguyên liệu,thị trường tiêu thụ gỗ và các sản phẩm gỗ của Việt Nam Hiện tại thì mức thặng dưcủa Việt Nam trong hoạt động thương mại của ngành gỗ với Hoa Kỳ cao nhất trongtất cả các thị trường xuất khẩu Cụ thể, giá trị kim ngạch xuất khẩu sản phẩm gỗ caogấp khoảng 10 lần so với giá trị kim ngạch nhập khẩu từ thị trường này, với hơn 2

tỷ USD, chiếm khoảng 30% trong kim ngạch xuất khẩu các mặt hàng gỗ của ViệtNam

Theo ý kiến ông Nguyễn Tôn Quyền, Phó Chủ tịch Hiệp hội Gỗ và Lâm sảnViệt Nam, với tốc độ tăng trưởng từ 15 – 20% mỗi năm, cơ hội ngành gỗ mở rộngxuất khẩu là rất lớn khi Việt Nam tham gia các Hiệp định thương mại song phương

và đa phương

Một lợi thế của ngành gỗ Việt Nam từ năm 2006 đã có thuế xuất khẩu bằng 0%

và cùng với đó những rào cản phi thuế quan không tác động lớn đến xuất khẩu Bên

5

cạnh đó, những cơ chế chính sách cho ngành gỗ hiện rất thông thoáng tạo điều kiện

để doanh nghiệp xuất khẩu hoạt động thuận lợi là những điều kiện góp phần cho mởrộng xuất khẩu

Điều quan trọng nhất lúc này của ngành chế biến gỗ là đào tạo nguồn nhân lực,nâng cao tính chuyên nghiệp của công nhân để nhanh chóng tận dụng được nhữnglợi thế

- Các loại ván xuất khẩu

- Gỗ tròn, gỗ xẻ xuất khẩu (gỗ nguyên liệu thô)

- Các loại sản phẩm gỗ khác: là các loại sản phẩm ví dụ như viên nénnguyên liệu, ván sàn, đồ thủ công mỹ nghệ bằng gỗ, đai thùng bằng gỗ,

2 QUY MÔ VÀ TỐC ĐỘ TĂNG TRƯỞNG CỦA NGÀNH XK GỖ VÀ SẢN PHẨM TỪ GỖ

2.1 Kim ngạch xuất khẩu gỗ qua các năm từ 2012-2016

Theo Hiệp hội gỗ và lâm sản Việt Nam (Vifores), 10 năm trở lại đây ngành công nghiệp chế biến gỗ Việt Nam đã có bước tiến vượt bậc, giá trị xuất khẩu của ngành vào năm 2010 tăng 16 lần so với năm 2000, và trong giai đoạn 5 năm (2010-2015) giá trị xuất khẩu ngành gỗ tăng gấp 2 lần

- Trong năm 2012, kim ngạch xuất khẩu gỗ và các sản phẩm từ gỗ đạt 3.6 tỷ USD Số liệu thống kê hàng hóa xuất nhập khẩu được Tổng cục Hải quan công bố cho thấy, tổng kim ngạch hàng hóa xuất nhập khẩu của cả nước năm 2012 đạt 114,57 tỷ USD Vậy, kim ngoạch xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ chiếm gần 3,1%

tổng kim ngạch hàng hoá XK của cả nước,Việt Nam trở thành nước xuất khẩu đồ gỗlớn nhất ASEAN từ năm 2013, đứng thứ hai tại châu Á và thứ 6 trên thế giới.

- Theo số liệu của Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam (Vietfores) Năm 2013,

XK gỗ và đồ gỗ đã thiết lập kỷ lục mới với kim ngạch 5,5 tỷ USD chiếm 4,2% trong tổng kim ngạch XK hàng hóa của Việt Nam đạt 132,135 tỷ USD Về thị trường, trong năm qua, ngoại trừ XK vào Đức giảm 16,54%, Pháp giảm 3,24% so với năm 2012, XK gỗ và các sản phẩm gỗ sang các thị trường tiêu thụ lớn hầu hết đều tăng trưởng mạnh Cụ thể, Hoa Kỳ tăng 10,26%, Trung Quốc 34,64%, Nhật Bản 20,97%, Hàn Quốc 45,23% XK đồ gỗ và lâm sản là một trong những lĩnh vực

có tỷ lệ xuất siêu cao so với một số lĩnh vực khác (trên 3 tỷ USD, tương ứng với 65%) Việt Nam trở thành quốc gia thứ 6 trên thế giới, thứ 2 châu Á và đứng đầu Đông Nam Á về XK đồ gỗ

- Theo số liệu của Tổng cục Thống kê, tính chung cả năm 2014, tổng kim ngạch hàng hóa xuất khẩu đạt 150,1 tỷ USD Xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ của ViệtNam sang các thị trường trong tháng 12/2014 đạt trị giá 609,64 triệu USD, tăng 13,4% so với tháng 11/2014; đưa tổng kim ngạch xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ trong năm 2014 lên 6,23 tỷ USD, tăng 12,0% so với năm 2013, chiếm 4,15% trong tổng kim ngạch xuất khẩu của cả nước

- Tính đến hết năm 2015, tổng kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam đạt 162,11

tỷ USD trong đó giá trị xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ Việt Nam năm 2015 đạt 6,9 tỷ USD, chiếm 4,26%, riêng sản phẩm gỗ đạt 4,8 tỷ USD, tăng 7,8% so với năm 2014.Theo số liệu thống kê sơ bộ từ Trung tâm nghiên cứu công nghiệp (CSIL) của Ý, tiêu thụ đồ nội thất trên toàn thế giới đạt giá trị khoảng 467,7 tỷ USD trong năm

2015, tăng 2,8% so với năm 2014 Và nhu cầu đồ nội thất trong năm 2016 trên toàn thế giới được dự báo tăng 2,8%

- Kim ngạch xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ (g&SPg) của Việt Nam trong năm

2016 đạt gần 7 tỷ USD, tăng 1,1% so với năm 2015, đứng thứ 7 về kim ngạch trong

số các mặt hàng/nhóm hàng xuất khẩu của việt Nam trong năm 2016 Trong đó, kimngạch xuất khẩu sản phẩm gỗ đạt 5,12 tỷ USD, tăng 7,1% so với năm 2015, chiếm 73,6% tổng kim ngạch xuất khẩu g&SPg của toàn ngành trong năm 2016 Kim

7

ngạch xuất khẩu g&spg của các doanh nghiệp FDI đạt 3,3 tỷ USD, chiếm 47,37% tổng kim ngạch xuất khẩu G&SPG của cả nước Hoa Kỳ tiếp tục duy trì là thị trường xuất khẩu lớn nhất của việt Nam, đạt 2,8 tỷ USD, chiếm tới 41% tổng kim ngạch xuất khẩu g&SPg của cả nước, tăng 6,93% so với năm 2015 Kim ngạch xuấtkhẩu gỗ và các sản phẩm từ gỗ sang các thị trường như Hoa Kỳ, Nhật Bản, Hàn Quốc có sự tăng trưởng đều đặn trong năm 2016 với con số lần lượt là 15%, 13% và17,5% Theo đánh giá của Bộ Công Thương, thị trường đồ gỗ thế giới có giá trị khoảng 400 tỷ USD vì vậy Việt Nam có rất nhiều dư địa để phát triển Tuy nhiên córất nhiều dấu hiệu cho thấy nền kinh tế thế giới đang bước vào cuộc khủng hoảng mới, và thị trường thế giới sẽ diễn biến theo chiều hướng tiêu cực hơn Thực tế, mặc

dù đạt được kim ngạch lớn nhưng mức tăng trưởng xuất khẩu của ngành đang chững lại Năm 2016, mức tăng trưởng kim ngạch xuất khẩu của ngành chỉ khiêm tốn với hơn 1% và trong tháng 1/2017, kim ngạch xuất khẩu gỗ và các sản phẩm từ

gỗ đạt 620 triệu USD, chỉ tăng 0,3% so với cùng kỳ năm trước Năm 2017, ngành

gỗ đặt mục tiêu kim ngạch xuất khẩu đạt 7,5 tỷ USD

-Biểu đồ kim ngạch xuất khẩu g&spg của Việt Nam năm 2012-2016

Biểu đồ XK các nhóm hàng lớn nhất của VN trong năm 2016

- Doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI)

+ Năm 2016, kim ngạch xuất khẩu g&SPg của các doanh nghiệp FDI đạt 3,3 tỷUSD, xấp xỉ năm ngoái, chiếm 47,36% tổng kim ngạch xuất khẩu g&SPg của cảnước (tỷ lệ này của năm 2015 là 47,84%)

Trong đó, kim ngạch xuất khẩu sản phẩm gỗ trong năm 2016 đạt gần 3 tỷ USD,xấp xỉ năm 2015, chiếm 58,44% tổng kim ngạch xuất khẩu sản phẩm gỗ của cảnước

9

+ Tháng 3/2017, kim ngạch xuất khẩu G&SPG của các doanh nghiệp FDI đạtgần 317 triệu USD, tăng 53,07% so với tháng 02/2017 Trong đó, kim ngạch xuấtkhẩu sản phẩm gỗ đạt 286 triệu USD, tăng 57,5% so với tháng trước đó.

+ Trong quý I năm 2017, kim ngạch xuất khẩu của các doanh nghiệp này đạttrên 807 triệu USD, tăng 12% so với cùng kỳ năm ngoái Trong đó, kim ngạch xuấtkhẩu sản phẩm gỗ đạt 728 triệu USD, tăng 11,2% so với cùng kỳ năm 2016; chiếm90,26% tổng kim ngạch xuất khẩu G&SPG của toàn khối và chiếm 56,32% tổngkim ngạch xuất khẩu sản phẩm gỗ của toàn ngành

2.2 Thị trường Xuất khẩu.

- Năm 2016, Hoa Kỳ tiếp tục là thị trường xuất khẩu g&SPg lớn nhất của việtNam, đạt trên 2,8 tỷ USD, tăng 6,93% so với năm 2015, chiếm tới 41% tổng kimngạch xuât khẩu g&SPg của cả nước; Tiếp đến là thị trường Trung Quốc, đạt trên 1

tỷ USD, tăng 3,82% so với năm 2015, chiếm 15% tổng kim ngạch xuất khẩuG&SPG của cả nước.Bên cạnh đó, kim ngạch xuất khẩu g&SPg sang thị trườngHàn Quốc, Anh và Australia cũng ghi nhận mức tăng trưởng khá trong năm 2016,với mức tăng lần lượt 16,06%; 6,97% và tăng 7,6% so với năm 2015 Ngược lại,Nhật Bản tụt xuống vị trí thứ 3 do kim ngạch xuất khẩu sang thị trường này giảm5,93% so với năm 2015, xuống còn 980 triệu USD, chiếm 14% tổng kim ngạch xuấtkhẩu g&SPg của cả nước Bên cạnh đó, kim ngạch xuất khẩu g&SPg sang hai thịtrường chủ lực khách là Canada và Đức cũng giảm so với năm 2015, với mức giảmlần lượt là 9,34% và giảm 12,8%

- Tháng 3/2017, kim ngạch xuất khẩu G&SPG của Việt Nam đạt mức cao kỷlục trong đó tăng mạnh nhất là thị trường Trung Quốc và Đức, với mức tăng lầnlượt là 75,93% và tăng 47,85% so với tháng trước đó

Bên cạnh đó, kim ngạch xuất khẩu G&SPG sang hai thị trường chủ lực khácnhư Hoa Kỳ và Nhật Bản cũng tăng rất mạnh, lần lượt tăng 22,68% và tăng 17,49%

so với tháng 02/2017

- Trong quý I năm 2017, Hoa Kỳ liên tục duy trì là thị trường xuất khẩuG&SPG lớn nhất của Việt Nam, đạt trên 691 triệu USD, tăng 15,96% so với cùng

kỳ năm ngoái, chiếm 39% tổng kim ngạch xuất khẩu G&SPG của cả nước

Bên cạnh đó, kim ngạch xuất khẩu G&SPG sang hầu hết các thị trường chủ lựckhác như Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Đức, Australia đều tăng so với cùng

kỳ năm ngoái chỉ duy có thị trường Anh lại giảm 8,1% so với cùng kỳ năm 2016

3 PHÂN TÍCH CƠ CẤU MẶT HÀNG GỖ XUẤT KHẨU.

3.1 Cơ cấu mặt hàng gỗ xuất khẩu

CƠ CẤU CÁC MẶT HÀNG GỖ XUẤT KHẨU NĂM 2016

3.1.2 Đồ gỗ phòng ngủ

Chiếm tỷ lệ trung bình 17,27% tổng kim ngạch xuất khẩu hàng năm với mức tăng trưởng trung bình đạt 6,74%/năm Giá trị xuất khẩu mặt hàng này năm 2013 đạt 948,95 triệu USD, năm 2014 đạt 1,02 tỷ USD, trăng 7,73% so với năm 2013, năm

2015 đạt 1,09 tỷ USD tăng 5,57% so với năm 2014 và năm 2016 mặt hàng này xuấtkhẩu đạt 1,089 triệu USD, giữ mức ổn định so với năm 2015

Mỹ vẫn là thị trường xuất khẩu hàng đầu mặt hàng này năm 2013 đạt 646,17 triệu USD; 2014 tăng lên mức 646,87 triệu USD và 2015 đạt 717,45 triệu USD; tới năm

2016 đạt được 720,12 triệu USD Kế tiếp theo là thị trường Nhật, 2013 là 92,90 triệu USD, năm 2014 tăng lên 115,38 triệu USD vào năm 2015 giảm xuống còn 107,18 triệu USD, năm 2016 tăng lên 110,1 triệu USD Anh và Trung Quốc là hai thị trướng xuất khẩu đứng thứ ba và thứ tư với mức xuất khẩu lần lượt đạt 58,9 triệuUSD (2016) và 41,63 triệu USD (2016)

Đối với mặt hàng này, các thị trường như Úc ,Tiểu vương quốc Ả rập thống nhất, Nga, hay là những thị trường tiềm năng, vẫn còn nhiều thị phần để Việt Nam mở rộng xuất khẩu

3.1.3 Dăm gỗ

Dăm gỗ, mặt hàng xuất khẩu chiếm trung bình trên 17% tổng giá trị xuất khẩu hàng năm, năm 2016 đánh dấu mức tăng trưởng âm của mặt hàng này, 11 tháng 2016 giá trị xuất khẩu mặt hàng này đạt 878,9 triệu USD chiếm 14,45% tổng lượng xuất khẩu, giảm 3,5% so với năm 2015 Thị trường xuất khẩu chính Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc

Giá trị xuất khẩu giảm một phần do giá xăng dầu giảm, một phần do tác động của

sự dịch chuyển thị trường của nhà nhập khẩu, thay vì nhập dăm gỗ từ Việt Nam họ đang chuyển một phần nhập từ các thị trường khác như Úc, Newzeland, có giá cạnh tranh hơn và một phần nhỏ do tác động của chính sách thuế 2% đối với mặt hàng này

Dự báo trong năm 2017, xuất khẩu dăm gỗ vẫn giữ ở mức xuất khẩu ổn định

3.1.4 Các bộ phận đồ gỗ

Các sản phẩm là bộ phận đồ gỗ mà Việt Nam xuất khẩu như: đầu giường, đuôi giường, chi tiết của tủ,bàn hoặc ghế, năm 2013 giá trị xuất khẩu mặt hàng này đạt 367,56 triệu USD, tăng lên 388,17 triệu USD vào năm 2014 và đạt 438,87 triệu USD năm 2015, năm 2016 đạt 471,2 triệu USD Chiếm tỷ trọng 6,71% tổng giá trị xuất khẩu, mức tăng hàng năm 8,34% cùng với thị trường xuất khẩu ổn định như

Mỹ, Canada, Nhật, Hàn Quốc, Hà Lan thì giá trị xuất khẩu mặt hàng này năm 2017 đạt mức 450 triệu USD

3.1.5 Đồ gỗ văn phòng

Với mức tăng trưởng bình quân 6,8%/năm và chiếm 5,6% tổng giá trị kim ngạch xuất khẩu hàng năm, xuất khẩu đồ gỗ văn phòng vẫn giữ vững mức tăng trưởng này trong năm 2016, có xu hướng gia tăng vào năm 2017 Năm 2013, tổng giá trị xuất khẩu mặt hàng này đạt 309,67 triệu USD tăng lên mức 330,9 triệu USD vào năm 2014 và năm 2015 đạt mức 357,0 triệu USD, tăng 7,28% so với năm 2014, năm 2016 đạt 355,16 triệu USD giảm so với năm 2015 Các thị trường khác như: Anh, Hàn Quốc, Canada giữ vững mức tăng trưởng ổn định trung bình từ

20-30%/năm Dự báo giá trị xuất khẩu mặt hàng này sẽ ở mức trăng trưởng ổn địnhtrong năm 2017

3.2 Cơ cấu thị trường xuẩt khẩu các mặt hàng gỗ

15

CÁC THỊ TRƯỜNG XUẤT KHẨU CHÍNH CỦA CÁC MẶT HÀNG

3.3 Đánh giá chung về cơ cấu mặt hàng gỗ xuất khẩu

Các mặt hàng gỗ xuất khẩu ở Việt Nam rất phong phú, đa dạng, từ đồ trang trí nội thất trong nhà, đồ nội thất trang trí trong bếp , đến các mặt hàng dăm gỗ

Trong đó đồ gỗ nội thất chiếm tỉ trọng cao nhất 47%, thấp nhất là đồ gỗ phong bếp 2,68%

Thị trường xuất khẩu các mặt hàng đồ gỗ cũng ngày càng được mở rộng Mĩ, Nhật Bản, Hàn Quốc là những thị trường dẫn đầu mưc tiêu thụ các sản phẩm gỗ của Việt Nam

Hiện nay, xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ đã trở thành ngành đứng thứ 7 trong bảng xếp hạng các mặt hàng xuất khẩu của Việt Nam

Theo Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam (VIFORES), từ năm 2008 đến nay, ngày càng có nhiều doanh nghiệp chuyển sang sản xuất đồ gỗ nội thất để có thể thích ứngvới nhu cầu mới của thị trường xuất khẩu Các sản phẩm gỗ ngày càng đa dạng hơn,mẫu mã và chất lượng sản phẩm ngày càng phù hợp hơn với thị trường xuất khẩu

Mặc dù gỗ và sản phẩm gỗ của Việt Nam đã có mặt ở nhiều quốc gia, trong đó Hoa

Kỳ là thị trường xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ lớn nhất của Việt Nam, tuy nhiên thị phần xuất khẩu gỗ vào một số thị trường chính như EU đang có xu hướng giảm

Theo các chuyên gia kinh tế, nguyên nhân khiến việc xuất khẩu gỗ của Việt Nam chưa đạt hiệu quả như mong muốn là do sự thay đổi về nhu cầu, thị hiếu tiêu dùng

gỗ trên thế giới, điều kiện kinh tế, giá cả và thu nhập của người tiêu dùng, đặc biệt

là sự thay đổi trong chính sách thương mại gỗ của các nước nhập khẩu chính

Cụ thể, các thị trường nhập khẩu gỗ lớn của thế giới đã và đang tăng cường các hàng rào kỹ thuật liên quan tới nguồn gốc hợp pháp của gỗ nguyên liệu sử dụng để chế biến sản phẩm gỗ xuất khẩu

Bên cạnh đó, hiện có rất nhiều doanh nghiệp chế biến đang sử dụng công nghệ, thiết

bị chế biến lạc hậu, cũ, khó có thể sản xuất được các sản phẩm có giá trị gia tăng cao Trong khi đó các doanh nghiệp cũng không có khả năng về vốn cũng như hạn chế về khả năng tiếp cận các nguồn vốn để đầu tư, đổi mới công nghệ, thiết bị chế biến

4 PHÂN TÍCH CƠ CẤU THỊ TRƯỜNG

4.1 Tổng quan về cơ cấu thị trường.

Cơ cấu thị trường là tổng thể các yếu tố cung, cầu, giá cả và thị trường cùng cácmối quan hệ cơ bản vận động dưới sự điều tiết của các quy luật thị trường trong môitrường cạnh tranh nhằm mục tiêu duy nhất là lợi nhuận

Để cơ chế thị trường thực hiện tốt được chức năng của mình, thì các điều kiện sau đây phải được thỏa mãn: thị trường phải có cạnh tranh hoàn hảo, thông tin đối xứng, không có các ảnh hưởng ngoại lai, v.v Nếu không, cơ chế thị trường sẽ không thể phân bổ tối ưu các nguồn lực kinh tế Khi đó có thất bại thị trường

Trong nền kinh tế thị trường, mọi hoạt động sản xuất và trao đổi hàng hóa giữa người sản xuất và người tiêu dùng được vận hành do sự điều tiết của quan hệ cung cầu

Đặc trưng cơ bản nhất của cơ chế thị trường là động lực lợi nhuận, nó chỉ huy hoạt động của các chủ thể Trong kinh tế thị trường, đặc điểm tự do lựa chọn hình thức sản xuất kinh doanh, tự chịu trách nhiệm: 'lãi hưởng lỗ chịu', chấp nhận cạnh tranh, là những điều kiện hoạt động của cơ chế thị trường Sự tuân theo cơ chế thị trường là điều không thể tránh khỏi đối với các doanh nghiệp, nếu không sẽ bị đào thải

Làm thế nào để giải quyết ba vấn đề cơ bản của Kinh tế học là sản xuất cái gì? sản xuất như thế nào? và phân phối cho ai? Có ba cách cơ bản là: Cơ chế chỉ huy tập trung, cơ chế thị trường tự do và cơ chế hỗn hợp

Cơ cấu thị trường gỗ Việt Nam hiện nay được điều tiết dưới dạng cơ chế hỗn hợp, là sự kết hợp giữa cơ chế chỉ huy tập trung và cơ chế thị trường tự do, hay nói cách khác là kết quả của hai thái cực: Một là các cá nhân theo đuổi lợi ích riêng của

17

mình mà không có sự can thiệp khống chế nào của Chính phủ; Một là nền kinh tế diễn ra trong một phạm vi rất hẹp, hầu hết các quyết định đều do Chính phủ đưa ra.Hiện nay Việt Nam có hơn 4.000 doanh nghiệp chế biến và xuất khẩu gỗ ra thị trường thế giới, nhưng chỉ có 7% doanh nghiệp lớn, dễ tiếp cận đơn hàng lớn của các khách hàng Mỹ, Nhật Bản, châu Âu Cơ cấu thị trường gỗ Việt Nam đang từngngày phát triển và mở rộng Tuy nhiên để giải quyết được bài toán Thương mại quốc tế thì không phải là một câu trả lời mà là cả một quá trình Trong những năm gần đây, đặc biệt là từ năm 2000 trở lại, ngành đồ gỗ xuất khẩu của Việt Nam gặt hái được nhiều thành quả to lớn, kim ngạch xuất khẩu năm sau luôn lớn hơn năm trước và đã đóng góp to lớn vào sự phát triển chung của nền kinh tế nước nhà Đối với thị trường xuất khẩu G&SPG, Mỹ, EU và Nhật Bản luôn là ba thị trường xuất khẩu lớn, trọng điểm của G&SPG xuất khẩu Việt Nam Tuy nhiên, kim ngạch xuất khẩu G&SPG vào các thị trường này vẫn còn rất khiêm tốn, chưa tương xứng với tiềm năng phát triển của ngành Bên cạnh đó, việc đẩy mạnh xuất khẩu G&SPG còngặp nhiều khó khăn về thiếu hụt nguyên liệu cho sản xuất, thiếu vốn, năng lực chế biến của doanh nghiệp còn yếu… cộng với thách thức về cạnh tranh rất gây gắt trong việc giành thị trường với các doanh nghiệp cùng ngành của Trung Quốc, Đài Loan, Thái Lan, Mỹ Latinh thách thức về áp lực thiếu hụt nguyên liệu Đặc biệt, trong năm 2008 và năm 2009, sự suy thoái kinh tế thế giới và khủng hoảng tài chínhtoàn cầu đang tác động xấu đến xuất khẩu Việt Nam nói chung và mặt hàng đồ gỗ xuất khẩu nói riêng Do đó, việc đưa ra những chiến lược và giải pháp để khắc phụckhó khăn, hướng tới việc đẩy mạnh xuất khẩu G&SPG Việt Nam mang tính cấp bách và rất thiết thực.

4.2 Thực trạng cơ cấu thị trường xuất khẩu G&SPG Việt Nam hiện nay.

Trong những năm gần đây, đặc biệt là từ năm 2000 trở lại, ngành xuất khẩu G&SPG của Việt Nam gặt hái được nhiều thành quả to lớn, hầu hết kim ngạch xuất khẩu năm sau luôn lớn hơn năm trước và đã đóng góp to lớn vào sự phát triển chung của nền kinh tế nước nhà Mỹ, EU và Nhật Bản luôn là ba thị trường xuất khẩu lớn, trọng điểm của G&SPG xuất khẩu Việt Nam Tuy nhiên, kim ngạch xuất

khẩu G&SPG vào các thị trường này vẫn còn rất khiêm tốn, chưa tương xứng với tiềm năng phát triển của ngành Bên cạnh đó, việc đẩy mạnh xuất khẩu G&SPG còngặp nhiều khó khăn về thiếu hụt nguyên liệu cho sản xuất, thiếu vốn, năng lực chế biến của doanh nghiệp còn yếu… cộng với thách thức về cạnh tranh rất gây gắt trong việc giành thị trường với các doanh nghiệp cùng ngành của Trung Quốc, Đài Loan, Thái Lan, Mỹ Latinh thách thức về áp lực thiếu hụt nguyên liệu Đặc biệt, trong năm 2008 và năm 2009, sự suy thoái kinh tế thế giới và khủng hoảng tài chínhtoàn cầu đang tác động xấu đến xuất khẩu Việt Nam nói chung và mặt hàng

G&SPG xuất khẩu nói riêng Do đó, việc đưa ra những chiến lược và giải pháp để khắc phục khó khăn, hướng tới việc đẩy mạnh xuất khẩu G&SPG Việt Nam mang tính cấp bách và rất thiết thực

4.2.1 Kim ngạch xuất khẩu G&SPG Việt Nam.

Tháng 3/2017, kim ngạch xuất khẩu G&SPG của Việt Nam đạt mức cao kỷ lục

so với cùng kỳ các năm trước

+ Theo số liệu của Tổng cục Hải quan, kim ngạch xuất khẩu G&SPG của Việt Nam trong 3/2017 đạt mức cao kỷ lục so với cùng kỳ những năm trước, đạt trên 713triệu USD, tăng tới 57% so với tháng trước đó và tăng 22,31% với tháng 3/2016.Trong đó, kim ngạch xuất khẩu G&SPG đạt trên 518 triệu USD, tăng 66,4% so với tháng 02/2016 và tăng 22% so với cùng kỳ năm ngoái

+ Trong quý I năm 2017, kim ngạch xuất khẩu G&SPG của Việt Nam đạt 1,78

tỷ USD, tăng tới 17,1% so với cùng kỳ năm ngoái

Trong đó, kim ngạch xuất khẩu G&SPG đạt 1,29 tỷ USD, tăng 14,3% so với cùng kỳ năm 2016, chiếm 72,64% tổng kim ngạch xuất khẩu G&SPG của cả nước, giảm so với tỷ lệ 74,32% của cùng kỳ năm ngoái

19

- Trong đó phải kể đến sự đóng góp đánh kể của các doanh nghiệp có vốn đầu

tư trực tiếp nước ngoài (FDI),

+ Tháng 3/2017, kim ngạch xuất khẩu G&SPG của các doanh nghiệp FDI đạt gần 317 triệu USD, tăng 53,07% so với tháng 02/2017 Trong đó, kim ngạch xuất khẩu G&SPG đạt 286 triệu USD, tăng 57,5% so với tháng trước đó

+ Trong quý I năm 2017, kim ngạch xuất khẩu của các doanh nghiệp này đạt trên 807 triệu USD, tăng 12% so với cùng kỳ năm ngoái Trong đó, kim ngạch xuất khẩu G&SPG đạt 728 triệu USD, tăng 11,2% so với cùng kỳ năm 2016; chiếm 90,26% tổng kim ngạch xuất khẩu G&SPG của toàn khối và chiếm 56,32% tổng kim ngạch xuất khẩu G&SPG của toàn ngành

Quý I năm 2017, ngành G&SPG đã gây nhạc nhiên sau một năm giá gỗ tròn tăng mạnh, song giá thành G&SPG vẫn giữ ổn định ở mức tốt nhất Các thị trường tiềm năng và thị trường không tốt có thể phân biệt qua việc thay đổi biên độ rất nhỏ.Hiện tại chúng ta đang ở trong một thị trường đầy khó khăn và hiện tại vẫn chỉ có một chút tín hiệu lạc quan cho các tháng còn lại của năm

4.2.2 Cơ cấu thị trường xuất khẩu G&SPG Việt nam

+ Tháng 3/2017, kim ngạch xuất khẩu G&SPG của Việt Nam đạt mức cao kỷ lục trong đó tăng mạnh nhất là thị trường Trung Quốc và Đức, với mức tăng lần lượt là 75,93% và tăng 47,85% so với tháng trước đó.

Bên cạnh đó, kim ngạch xuất khẩu G&SPG sang hai thị trường chủ lực khác như Mỹ và Nhật Bản cũng tăng rất mạnh, lần lượt tăng 22,68% và tăng 17,49% so với tháng 02/2017

Bên cạnh đó, kim ngạch xuất khẩu G&SPG sang hầu hết các thị trường chủ lực khác như Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Đức, Australia đều tăng so với cùng

kỳ năm ngoái Chỉ duy có thị trường Anh lại giảm 8,1% so với cùng kỳ năm 2016

21