Tiểu Luận - Vận Tải Hàng Hóa Hàng Không - Đề Tài - Cơ Hội Và Thách Thức Của Thị Trường Vthk Trung Quốc

HỌC VIỆN HÀNG KHÔNG VIỆT NAM KHOA VẬN TẢI HÀNG KHÔNG TIỂU LUẬN Môn Vận Tải Hàng Hóa Hàng Không TÊN ĐỀ TÀI CƠ HỘI VÀ THÁCH THỨC CỦA THỊ TRƯỜNG VTHK TRUNG QUỐC 1 LỜI MỞ ĐẦU Ngành hàng không là một ngành[.]

KHOA VẬN TẢI HÀNG KHÔNG

TIỂU LUẬN

Môn: Vận Tải Hàng Hóa Hàng Không

TÊN ĐỀ TÀI: CƠ HỘI VÀ THÁCH THỨC CỦA

THỊ TRƯỜNG VTHK TRUNG QUỐC

LỜI MỞ ĐẦU

Ngành hàng không là một ngành kinh doanh đòi hỏi nguồn vốn lớn và rất mạo hiểm Trong đó ngành vận tải hàng hóa chiếm lưu lượng không nhỏ trong ngành kinh doanh vận tải hàng không Theo số liệu thống kê năm 2018 của Cục hàng không Việt Nam,

số lượng hàng hóa hàng không đạt gần 1,5 triệu tấn (tăng gần 13%) so với 2017 Trong đó, có gần 400 nghìn tấn hàng hóa của hãng hàng không Việt Nam

Mục tiêu của bài tiểu luận này để cung cấp, tiếp cận được kiến thức về ngành vận tải hàng hóa hàng không Trung Quốc.Hiểu được về cơ hội và thách thức đối với ngành.Từ đó, rút ra được ảnh hưởng cũng như thực trạng của ngành VTHH HK Trung Quốc Để thực hiện được mục tiêu trên, bài luận chia thành 3 phần

Phần A: Tổng quan về thị trường vận tải Hàng không Trung Quốc

Phần B: Cơ hội và thách thức của thị trường vận tải Trung Quốc

Phần C: Kết luận

Để hoàn thành bài luận này, chúng em đã tham khảo các nguồn tài liệu khác nhau Chúng em đã đề cập ở phần D

MỤC LỤC

TRƯỜNG VẬN TẢI HÀNG KHÔNG TRUNG QUỐC 4

1 Cơ hội 4

a Sân bay 4

b Kho bãi, chuỗi lạnh 5

c Thúc đẩy phát triển kinh tế 5

d Sự gia tăng của các hãng hàng không chỉ vận chuyển hàng hóa 6 e Hỗ trợ từ cơ quan cấp cao nhất 9

f Nhu cầu chuyển phát nhanh thương mại điện tử ngày càng tăng 10 g Động lực mới được tạo ra bởi công nghệ mới 10 2 Thách thức 11

a An ninh, an toàn 11

b Công suất vận chuyển hàng không bị thiếu hụt 12 c Ít tham gia vào thị trường quốc tế 13

d Sự phức tạp của môi trường ngoại thương 14 e Tăng áp lực lên lợi nhuận 14

Phần C KẾT LUẬN: 16

Phần D Tài liệu tham khảo 18

Phần A TỔNG QUAN VỀ THỊ TRƯỜNG HÀNG KHÔNG TRUNG QUỐC

Vận tải hàng không là phương thức vận tải được ưa chuộng đối với các mặt hàng sản xuất có giá trị cao của nền kinh tế toàn cầu mới như vi điện tử, dược phẩm, linh kiện hàng không vũ trụ và thiết bị y tế Ngành công nghiệp điện tử chiếm khoảng 40% giá trị của toàn bộ ngành hàng không quốc tế

Đối với các nền kinh tế của châu Á, nơi có tương đối ít vận chuyển đường bộ xuyên biên giới so với Bắc Mỹ và châu Âu, hàng hóa bằng đường hàng không là một cầu nối quan trọng với thị trường toàn cầu Malaysia, Trung Quốc và Singapore có khả năng tiếp cận đường biển tuyệt vời với các tuyến vận chuyển đông đúc nhưng cũng phụ thuộc nhiều vào vận tải hàng không để xuất nhập khẩu Họ đã được tích hợp vào chuỗi sản xuất điện tử toàn cầu vì họ gửi sản phẩm của mình đến Bắc Mỹ và Châu Âu bằng đường hàng không trong vòng 24 hoặc 48 giờ - bằng tàu biển, điều này sẽ mất tới 30 ngày Chi phí vận chuyển hàng hóa bằng đường hàng không cao hơn gấp bảy lần so với đường biển, nhưng khi hàng hóa bao gồm các sản phẩm nhạy cảm với thời gian và nhanh chóng bị lỗi thời, chẳng hạn như máy tính, máy nghe nhạc MP3 và điện thoại di động, thì những hàng hóa này có tuổi thọ tiếp thị tương đối ngắn và mỗi ngày đều có giá trị

Gần 60% lượng hàng hóa vận chuyển bằng đường hàng không trên thế giới được vận chuyển trên các tuyến đường giữa Bắc Mỹ, Tây Âu và Đông Nam Á Khi hàng hóa điện tử vận chuyển bằng đường hàng không được kết hợp vào ngày càng nhiều thiết bị nội địa và thiết bị chuyên nghiệp trong tất cả các lĩnh vực của nền kinh tế, phần lớn các nền kinh tế của châu Âu và Bắc Mỹ đã trở nên phụ thuộc một cách hiệu quả vào các tuyến thương mại này

Thị trường hàng hóa bằng đường hàng không phát triển nhanh nhất trên thế giới là giữa Trung Quốc và Bắc Mỹ với tốc độ tăng trưởng hàng năm hơn 10% so với cùng

kỳ kể từ năm 1995 Khoảng 40% hàng hóa vận chuyển từ Trung Quốc đến Mỹ bao gồm hàng tiêu dùng và 29% -sản phẩm công nghệ, chẳng hạn như điện tử máy

tính Trung Quốc hiện là thị trường vận tải hàng không lớn thứ hai sau Mỹ, và ngày càng phụ thuộc vào hàng hóa bằng đường hàng không để đưa hàng hóa công nghệ cao

ra thị trường

So với hàng không quốc tế Trung Quốc, vận chuyển đường biển quốc tế Trung Quốc

đã phát triển từ lâu và tỷ trọng hàng hóa trong thương mại quốc tế tương đối lớn Tuy nhiên, tốc độ phát triển của vận tải hàng không quốc tế Trung Quốc đã vượt quá tốc

độ tăng trưởng của vận tải biển quốc tế trong những năm gần đây, đạt trên 3,8% mỗi năm Việc xuất nhập khẩu hàng hóa đường hàng không quốc tế cần trải qua nhiều thủ tục khác nhau của nhiều công ty và bộ phận

Vận chuyển hàng hóa đường hàng không ở Trung Quốc đang dẫn dầu châu Á về quản

lý chuỗi cung ứng, dịch vụ hậu cần, di động, CNTT và cung ứng cho ngành công nghiệp toàn cầu

Phần B CƠ HỘI VÀ THÁCH THỨC CỦA THỊ TRƯỜNG VẬN TẢI HÀNG KHÔNG TRUNG QUỐC

1 Cơ hội

a Sân bay

Cục Hàng không Dân dụng Trung Quốc (CAAC) có kế hoạch xây thêm 215 sân bay để đạt mục tiêu 450 sân bay vào năm 2035, biến ngành hàng không Trung Quốc thành một phần chiến lược của nền kinh tế nghìn tỉ USD Ngành hàng không Trung Quốc đang trên đường vượt qua Mỹ để trở thành lớn nhất thế giới vào năm 2024 Trung Quốc đã chi 486 tỉ nhân dân tệ (70 tỉ USD) cho cơ sở hạ tầng mặt đất, nâng cấp sân bay và hệ thống kiểm soát không lưu, giúp thúc đẩy tham vọng trở thành trung tâm hàng không quốc tế

CAAC đã chi ngân sách 85 tỉ nhân dân tệ (12,2 tỉ USD) cho đầu tư tài sản cố định hàng không trong năm 2019 và 100 tỉ nhân dân tệ (14,4 tỉ USD) trong năm nay

Nhu cầu càng tăng thì càng cần nhiều hãng hàng không và sân bay hơn Một số đường bay quốc tế giữa các thành phố lớn trên toàn cầu luôn có lợi nhuận, như giữa Thượng Hải và New York

Mặc dù thị trường hàng không Trung Quốc gặp khó khăn trong năm nay do dịch COVID-19, thì nước này vẫn phê duyệt mở rộng hoặc xây các sân bay mới

Trong hai tháng qua, Ủy ban cải cách và phát triển quốc gia (NDRC) Trung Quốc đã phê duyệt ba dự án sân bay mới, trong đó có đường băng thứ ba tại sân bay Thâm Quyến, trị giá tổng cộng 91 tỉ nhân dân tệ (13 tỉUSD)

Trong khi đó, việc xây dựng 81 dự án sân bay bị đình trệ đã được nối lại sau kỳ nghỉ Tết Nguyên đán kéo dài do bùng phát virus SARS-CoV-2 và CAAC đang nỗ lực để bắt đầu một đợt mới, truyền thông địa phương đưa tin

b Kho bãi, chuỗi lạnh

Theo Liên đoàn Logistic và Mua hàng Trung Quốc, người tiêu dùng nước này đã thay đổi thói quen tiêu dùng thực phẩm Nhu cầu thị trường ngày càng tăng đối với chuỗi thực phẩm lạnh cùng với tốc độ đô thị hóa ở Trung Quốc Chính phủ Trung Quốc ở tất

cả các cấp tăng cường đầu tư vào cơ sở hạ tầng chuỗi lạnh, tạo điều kiện cho sự phát triển của logistic chuỗi lạnh 16 Năm 2019, thị trường logistic chuỗi lạnh của Trung Quốc trị giá 276,37 tỷ NDT, tốc độ tăng trưởng hàng năm vào khoảng 10,5% trong giai đoạn 2010- 2019 Khi chính sách và hệ thống tiêu chuẩn của Trung Quốc đối với chuỗi lạnh trở nên rõ ràng hơn, đặc biệt là trong bối cảnh Covid-19 đặt ra các yêu cầu cao hơn về bảo vệ sức khỏe cộng đồng, thương mại điện tử phát triển giúp logistic chuỗi lạnh của Trung Quốc sẽ có một bước tiến vượt bậc và sẽ đạt quy mô 512,25 tỷ NDT vào năm 2026, với tốc độ tăng trưởng trung bình là 9,4% trong 5 năm tới

c Thúc đẩy phát triển kinh tế

Trung Quốc đã vận chuyển 7,53 triệu tấn hàng hóa đường hàng không trong năm

2019, tăng 1,9% so với năm trước Như đã chứng minh trong Hình 2 , trong thập kỷ qua, lưu lượng hàng hóa qua đường hàng không của Trung Quốc cho thấy xu hướng ngày càng lớn Hàng hóa bằng đường hàng không có thể được coi là một chỉ báo về

xu hướng kinh tế vĩ mô của một quốc gia Sự phát triển kinh tế nhanh chóng của Trung Quốc đã củng cố tốc độ tăng trưởng hàng hóa hàng không của nước này trong thập kỷ qua Trong những thập kỷ tới, Trung Quốc sẽ chuyển nền kinh tế của mình từ

ưu tiên tốc độ tăng trưởng cao sang con đường cân bằng và ổn định hơn Khi tiêu dùng và dịch vụ tạo ra mức độ nhu cầu vận tải mới, một tương lai bùng nổ vẫn có thể được mong đợi cho thị trường vận tải hàng không của Trung Quốc

Hình 1 Vận tải hàng hóa đường hàng không của Trung Quốc, 2010–2019.

*Nguồn: Công báo thống kê tình hình phát triển hàng không dân dụng (2010–2019), CAAC

d Sự gia tăng của các hãng hàng không chỉ vận chuyển hàng hóa

Máy bay chuyên dụng đóng vai trò thiết yếu trong việc cung cấp các dịch vụ vận tải hàng không an toàn và hiệu quả Hiện nay, có tổng cộng 175 máy bay vận tải chuyên dụng ở Trung Quốc, trong đó 170 máy bay được vận hành bởi các hãng hàng không chuyên chở hàng hóa (xem Bảng 1 để biết chi tiết) Năm 1997, China Post, một doanh nghiệp bưu chính quốc gia, đã tạo ra hãng hàng không chỉ chuyên chở hàng hóa đầu

tiên ở Trung Quốc, China Postal Airlines Từ năm 1998 đến năm 2003, ba công ty con của các hãng hàng không trung chuyển thuộc sở hữu nhà nước, đó là China Cargo Airlines, Air China Cargo và China Southern Cargo Airlines, đã liên tiếp bắt đầu dịch

vụ vận chuyển chuyên dụng Kể từ năm 2004, các doanh nghiệp có sở hữu đa dạng đã tham gia vào ngành này Năm 2009, 2014, hai công ty chuyển phát nhanh chuyển phát

tư nhân là SF và YTO lần lượt tạo ra SF Airlines và YTO Cargo Airlines, cả hai đều

đã phát triển nhanh chóng trong những năm này Hơn nữa, vào năm 2019, SF đã mua lại mảng kinh doanh chuỗi cung ứng của DHL tại Trung Quốc và từ đó phát triển từ một doanh nghiệp chuyển phát nhanh thành một doanh nghiệp chuỗi cung ứng 7 công

ty thương mại điện tử do JD và Cainiao đại diện cũng đã phát triển kinh doanh trong lĩnh vực logistic hàng không Các hãng hàng không vận chuyển cả hành khách và hàng hóa có thể áp dụng các loại chiến lược khác nhau đối với kinh doanh hàng hóa bằng đường hàng không

Bảng 1 Quy mô vận chuyển hàng hóa của các hãng hàng không chuyên chở hàng

hóa ở Trung Quốc (tháng 5 năm 2020).

Tên hãng hàng

không

Số lượng máy bay chở hàng

Loại tàu bay B737F B747F B757F B767F B777F A300

Hãng hàng không

China Cargo

Hãng hàng không

China Southern

Cargo

Các hãng hàng

không Suparna

Hãng hàng không

Bưu điện Trung

Quốc

Các hãng hàng

không SF

Airlines

Các hãng hàng

không Uni-top

Tianjin Air Cargo 4 4

Hàng không trung

quốc

Tên hãng hàng

không

Số lượng máy bay chở hàng

Loại tàu bay B737F B747F B757F B767F B777F A300 Hãng hàng không

China Central

Longhao

e Hỗ trợ từ cơ quan cấp cao nhất

Các chính sách của chính phủ rất quan trọng đối với sự phát triển của vận tải hàng không ở Trung Quốc Sự thiếu hụt năng lực vận chuyển hàng hóa bằng đường hàng không đã được hội đồng nhà nước Trung Quốc công nhận, xác nhận rằng đại dịch đã bộc lộ những hạn chế của Trung Quốc trong việc chuyên nghiệp hóa vận tải hàng hóa bằng đường hàng không và hệ thống sân bay hàng hóa hoàn chỉnh Cơ quan quyền lực hàng đầu của Trung Quốc đã quyết định ban hành các chính sách nhằm nâng cao năng lực vận tải hàng không của Trung Quốc và nâng cao năng lực cạnh tranh của các hãng hàng không Trung Quốc trên thị trường logistic quốc tế, hỗ trợ của chính phủ sẽ giúp loại bỏ các yếu tố cản trở hiệu quả vận chuyển hàng không Một trường hợp điển hình

là thông qua sự phối hợp của chính phủ, một kênh xanh đã được mở cho các hãng hàng không Trung Quốc vận chuyển vật liệu cứu trợ khẩn cấp đến Vũ Hán trong thời điểm khó khăn nhất Một kênh xanh khác cũng đã được thiết lập để các hãng hàng không Trung Quốc đăng ký chuyển đổi hành khách sang hàng hóa

f Nhu cầu chuyển phát nhanh thương mại điện tử ngày càng tăng

Nền kinh tế kỹ thuật số của Trung Quốc đã có sự tăng trưởng đáng kinh ngạc trong thập kỷ qua Vào khoảng năm 2010, Trung Quốc chỉ chiếm chưa đến 1% thị trường thương mại điện tử toàn cầu; nhưng bây giờ tỷ lệ của nó là 42% Sự phát triển của thương mại điện tử đã thúc đẩy sự phát triển nhanh chóng của chuyển phát nhanh ở Trung Quốc Mười năm trước, người Trung Quốc sử dụng chuyển phát nhanh với số

lượng ít hơn hai chiếc mỗi năm; nhưng vào năm 2019, họ đã sử dụng chuyển phát nhanh với hơn 45 chiếc mỗi năm Nhu cầu chuyển phát nhanh ngày càng tăng đã khuyến khích hai doanh nghiệp chuyển phát nhanh là SF và YTO mở dịch vụ vận chuyển hàng hóa bằng đường hàng không Hơn nữa, thương mại điện tử xuyên quốc gia đã được nhắm mục tiêu như một bước đột phá khác để thúc đẩy ngoại thương, với việc chỉ định 51 thành phố làm khu vực thí điểm cho nhập khẩu thương mại điện tử xuyên biên giới và thành lập 18 khu thương mại tự do thí điểm Thương mại điện tử xuyên quốc gia sẽ tạo động lực mới cho ngành vận tải hàng không của Trung Quốc Ngay cả trong thời kỳ đại dịch, một số tuyến hàng hóa mới, bao gồm tuyến Trịnh Châu-New York và tuyến Trường Sa-Moscow, đã được mở chủ yếu cho thương mại điện tử xuyên quốc gia

g Động lực mới được tạo ra bởi công nghệ mới

• Công ngh máy bay không ng ệ máy bay không người lái ười lái i lái

Liên hệ thực tế trong đại dịch Covid 19 máy bay không người lái vận chuyển hàng hóa cung cấp dịch vụ giao hàng không tiếp xúc Vào ngày 12 tháng 2, SF đã sử dụng máy bay không người lái để vận chuyển tổng cộng 70 kg vật liệu phòng bệnh đến bệnh viện Wuhan Jinyintan Vào ngày 16 tháng 2, JD đã sử dụng máy bay không người lái để khử trùng một số khu vực đông đúc của thành phố Ordo

• Công ngh blockchain ệ máy bay không người lái

Công nghệ blockchain có tiềm năng lớn để thúc đẩy sự phát triển của công nghệ logistic Những công nghệ này sẽ tạo động lực mới cho các hãng hàng không Trung Quốc trong việc phát triển vận tải hàng không

Logistics nhanh hơn và tinh gọn hơn trong thương mại quốc tế

Nâng cao tính minh bạch và khả năng truy vết cho chuỗi cung ứng

Tự động hóa các quy trình thương mại trong logistics với hợp đồng thông minh (smart contract)

2 Thách thức

a An ninh, an toàn

An ninh hàng không là việc sử dụng kết hợp các biện pháp, nguồn nhân lực, trang bị, thiết bị để phòng ngừa, ngăn chặn và đối phó với hành vi can thiệp bất hợp pháp vào hoạt động hàng không dân dụng, bảo vệ an toàn cho tàu bay, hành khách, tổ bay và những người dưới mặt đất

Tình trạng mất cắp tài sản trong hành lý, hàng hoá vận chuyển bằng đường hàng không, lợi dụng vị trí việc làm để buôn lậu tuy đã giảm nhưng vẫn chưa thực sự triệt

để chấm dứt

Chất lượng bảo đảm an ninh hàng không chưa thực sự bền vững, khả năng xử lý tình huống còn hạn chế, chưa đáp ứng được với tình huống khẩn nguy như khủng bố hoá sinh học, không tặc, đặt bom mìn trên tàu bay và các công trình sân bay,

Tình trạng xâm nhập trái phép, mất cắp vẫn diễn ra thường xuyên, ảnh hưởng lớn đến hoạt động khai thác hàng không tại các cảng hàng không ở nước ta Làm giảm uy tín, ảnh hưởng đến hình ảnh trung thực, tốt đẹp mà ngành hàng không đã luôn nỗ lực xây dựng trong quá trình phát triển.Tiềm ẩn nguy cơ đe doạ an ninh hàng không và gian lận thương mại Tóm lại, trên đây là những khó khăn cho công tác đảm bảo an ninh an toàn bay tại các cảng hàng không sân bay cũng là thách thức không nhỏ đối với lực

lượng an ninh cảng hàng không và lực lượng phối hợp Dẫn tới nhiều hậu quả khôn lường, không tính toán được bằng tiền và sẽ làm ảnh hưởng toàn bộ hình ảnh quốc gia

b Công suất vận chuyển hàng không bị thiếu hụt

Các hãng hàng không Trung Quốc sử dụng máy bay chở hàng và máy bay chở khách

để vận chuyển hàng không và máy bay chở hàng chỉ chiếm 4,5% tổng quy mô đội bay Theo đó, bệ đỡ của máy bay đóng một vai trò quan trọng trong dịch vụ vận chuyển hàng hóa hàng không của Trung Quốc

Năm 2019, các hãng hàng không Trung Quốc đã hoàn thành 48,6% lưu lượng hàng hóa hàng không quốc tế (tính theo tấn) bằng khoang máy bay và 51,4% bằng máy bay chở hàng Nhưng đối với vận chuyển hàng hóa đường hàng không nội địa, tỷ lệ được hoàn thành bởi khoang máy bay là khoảng 70%, một phần đáng kể hơn so với máy bay chở hàng

Bảng 2-Thực hiện các chuyến bay khởi hành từ các sân bay đại lục của Trung

Quốc, từ tháng 1 năm 2020 đến tháng 5 năm 2020.

Tuy nhiên, như trong biểu đồ trên, việc ngừng hoạt động ở Vũ Hán đã gây ra sự sụt giảm nghiêm trọng trong việc thực hiện các chuyến bay, thiếu hụt nghiêm trọng về khả năng vận chuyển hàng hóa, đặc biệt là khả năng vận chuyển hàng hóa trong