HỌC VIỆN HÀNG KHÔNG VIỆT NAM KHOA VẬN TẢI HÀNG KHÔNG TIỂU LUẬN KIỂM TRA GIỮA HỌC PHẦN VẬN TẢI HÀNG HÓA HÀNG KHÔNG ĐỀ TÀI THỊ TRƯỜNG VẬN TẢI HÀNG HÓA HÀNG KHÔNG TRUNG QUỐC MỤC LỤC 1 CHƯƠNG 1 MỞ ĐẦU 3 1[.]
Trang 1HỌC VIỆN HÀNG KHÔNG VIỆT NAM
KHOA VẬN TẢI HÀNG KHÔNG
TIỂU LUẬN KIỂM TRA GIỮA HỌC PHẦN
VẬN TẢI HÀNG HÓA HÀNG KHÔNG
ĐỀ TÀI:
THỊ TRƯỜNG VẬN TẢI HÀNG HÓA HÀNG KHÔNG
TRUNG QUỐC
Trang 2CHƯƠNG 1: MỞ ĐẦU 3
1.1 LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI 3
1.2 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU 3
1.3 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 4
CHƯƠNG 2: THỊ TRƯỜNG VẬN TẢI HÀNG HÓA HÀNG KHÔNG TẠI TRUNG QUỐC 5
2.1 KHÁI QUÁT CHUNG VỀ THỊ TRƯỜNG VẬN TẢI HÀNG HÓA HÀNG KHÔNG 5
2.2 SƠ LƯỢC VỀ THỊ TRƯỜNG VẬN TẢI HÀNG HÓA HÀNG KHÔNG TRUNG QUỐC 6
2.3 THỊ TRƯỜNG VẬN TẢI HÀNG HÓA HÀNG KHÔNG TRUNG QUỐC 7
2.3.1 Thực trạng thị trường 7
2.3.2 Chính sách và rào cản pháp lý 14
2.3.3 Vị thế trên thị trường quốc tế 16
2.3.4 Ảnh hưởng của đại dịch Covid-19 18
2.4 ẢNH HƯỞNG CỦA VẬN TẢI HÀNG HÓA HÀNG KHÔNG TRUNG QUỐC ĐẾN VIỆT NAM 21
CHƯƠNG 3: KẾT LUẬN 25
3.1 CƠ HỘI VÀ THÁCH THỨC 25
3.2 KẾT LUẬN 30
TÀI LIỆU THAM KHẢO 33
Trang 3CHƯƠNG 1: MỞ ĐẦU
1.1 LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀIKể từ lô hàng lần đầu tiên được vận chuyển bằng đường hàng không tại Ohio,
Mỹ năm 1910, vận tải hàng hóa hàng không đã có những bước phát triển vượt bậc,ngày càng đóng vai trò to lớn trong sự phát triển nền kinh tế toàn cầu, là một yếu tốquan trọng trong hệ thống logistics quốc tế, giúp việc vận chuyển hàng hóa trên thếgiới diễn ra suôn sẻ, nhanh chóng và tiết kiệm chi phí
Phát triển hệ thống vận tải hàng hóa hàng không là một trong những vấn đềtrọng tâm hiện nay, được đặt ra như một điều kiện tiên quyết để phát triển và tăngtrưởng kinh tế Vận tải hàng không luôn gắn chặt với các dòng vận chuyển củahàng hóa, dòng thương mại trong phạm vi nội địa cũng như quốc tế Dựa trênnhững tác động về thời gian, chi phí và sự an toàn trong quá trình lưu thông, vậnchuyển hàng hóa bằng đường hàng không thực sự mang lại những lợi ích khôngnhỏ nếu chúng ta quan tâm phát triển và xây dựng một hệ thống bền vững Điềunày đã thấy ở những quốc gia phát triển trên thế giới như Hà Lan, Singapore, Mỹ,hay Trung Quốc có hạ tầng hàng đầu thế giới về lĩnh vực vận chuyển hàng hóahàng không hiện nay
Với ý nghĩa đó, nhóm 1 chúng em tập trung nghiên cứu đề tài “Thị trường vậntải hàng hóa hàng không của Trung Quốc” dựa trên nền tảng lý luận cơ bản về thịtrường vận tải hàng hóa hàng không, thực trạng phát triển cũng như tác động củadịch bệnh Covid-19 và sự ảnh hưởng đến Việt Nam, từ đó đưa ra những ưu, nhượcđiểm của thị trường và các giải pháp khả thi
1.2 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
Trang 4trường nội địa Trung Quốc (đặt trong thời kì Covid 19) và những tác động đến thịtrường vận tải hàng hóa hàng không của Việt Nam để rút ra nhưng nhận xét tổngquan về thị trường vận tải Trung Quốc.
1.3 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
Căn cứ vào cơ sở lý thuyết và những vấn đề cấp thiết của thực tiễn đã kháiquát trong lý do chọn đề tài, một số các công việc chính cần phải thực hiện theođúng trình tự khách quan và khoa học được sắp xếp logic giúp nhóm thực hiện việcnghiên cứu của mình
Nghiên cứu mô tả thông qua tìm kiếm, đọc và trích dẫn có chọn lọc nhữngthông tin liên quan đề tài So sánh đối chiếu kĩ càng các bài báo để đưa thông tinchính xác trong báo cáo
Trang 5CHƯƠNG 2: THỊ TRƯỜNG VẬN TẢI HÀNG HÓA HÀNG
KHÔNG TẠI TRUNG QUỐC
2.1 KHÁI QUÁT CHUNG VỀ THỊ TRƯỜNG VẬN TẢI HÀNG HÓA HÀNG KHÔNGTrong khi vận chuyển đường bộ và đường biển vẫn là hai lựa chọn chiếm ưuthế hiện nay trong thương mại hàng hóa toàn cầu, vận chuyển hàng hóa bằngđường hàng không lại là phương thức có tốc độ tăng trưởng nhanh nhất trongnhững năm gần đây và thậm chí có nhiều tiềm năng thuận lợi cho sự phát triển.Với ưu điểm về tốc độ, độ an toàn, tuyến đường vận chuyển thuận lợi, dịch vụ chấtlượng cao, quy trình chứng từ đơn giản đã giúp vận tải hàng hóa hàng không nhanhchóng trở thành một trong những ưu tiên lựa chọn của nhiều khách hàng cần vậnchuyển nhanh, những mặt hàng giá trị cao, dễ hỏng hay trên các tuyến đường dài.Theo số liệu của Hiệp hội hàng không quốc tế (IATA), khối lượng vậnchuyển hàng hóa hàng không đã tăng 4,1%, lên 63,7 triệu tấn trong năm 2018 vàđạt khoảng 65,9 triệu tấn trong năm 2019 Tổng doanh thu vận tải hàng không đạtkhoảng 116,1 tỷ USD trong năm 2019, tăng so với 109,8 tỷ USD vào năm 2018.Thương mại điện tử phát triển đã gây áp lực lên các kênh bán hàng với yêucầu phải giao hàng nhanh hơn và khách hàng sẽ lựa chọn chuỗi cung ứng tối ưugiữa rất nhiều dịch vụ khác Tốc độ tăng trưởng chung trong lĩnh vực thương mạiđiện tử đã củng cố triển vọng tăng trưởng của thị trường vận tải hàng hóa hàngkhông
Nhưng do tác động của Covid-19, từ đầu năm 2020 đến nay, vận chuyển hànghóa hàng không tiếp tục đối mặt với những thách thức đáng kể, như khối lượng
Trang 6dùng suy yếu, dẫn đến sụt giảm nhu cầu vận chuyển các hàng hóa không thiết yếu,trong đó có hàng hóa xa xỉ - vốn hay được vận chuyển bằng đường hàng không.Tuy nhiên, theo công ty nghiên cứu thị trường Research and Markets, thịtrường vận tải hàng hóa hàng không trong giai đoạn 2020-2025 dự kiến sẽ tăngtrưởng do nhiều yếu tố, trong đó nhu cầu vận chuyển hàng hóa xuất nhập khẩu khikinh tế và thương mại thế giới bước vào giai đoạn phục hồi hậu Covid-19.
2.2 SƠ LƯỢC VỀ THỊ TRƯỜNG VẬN TẢI HÀNG HÓA HÀNG KHÔNG TRUNG QUỐC
Trong xã hội từ trước đến nay, con người luôn có nhu cầu đi lại, du lịch; hànghóa thì cần vận chuyển để phục vụ mục đích thương mại nên sự ra đời của cácphương tiện vận tải là một điều tất yếu Giao thông vận tải nói chungcũng như ngành Hàng không dân dụng nói riêng luôn chiếm vị trí quan trọngtrong cuộc sống và đặc biệt trong nền kinh tế của mỗi quốc gia Đặc biệt với quốcgia có dân số hơn 1,4 tỷ người và hơn 200 sân bay thương mại lớn nhỏ trên khắplãnh thổ, việc lưu thông hàng hóa trong thị trường tại Trung Quốc diễn ra một cáchsôi nổi và tất bật có thể nói hàng đầu thế giới
Thị trường vận tải hàng hóa hàng không của Trung Quốc nhìn chung duy trì
đà tăng trưởng và lĩnh vực vận chuyển hàng không đặc biệt ấn tượng Ngànhchuyển phát nhanh của Trung Quốc đã trở thành thị trường bưu chính và chuyểnphát mới nổi năng động và phát triển nhanh nhất trên thế giới Khối lượng các góihàng chuyển phát nhanh của Trung Quốc đã vượt quá tổng số của Hoa Kỳ, NhậtBản và Châu Âu Cùng với sự bùng nổ của công nghệ thông tin toàn cầu và quốc tếhóa mạnh mẽ, Trung Quốc đang có sự phát triển như vũ bão Các tập toàn lớn coiTrung Quốc là thị trường tiềm năng và đã đặt trụ sở sản xuất, kinh doanh tại đây.Đây là thị trường rất tiềm năng cho phát triển thị trường của các doanh nghiệp vận
Trang 7Lĩnh vực vận chuyển hàng hóa bằng đường hàng không của Trung Quốckhông chỉ giúp phát triển cho nền kinh tế của đất nước, mà thị trường sôi động nàycòn tạo ra không ít số lượng việc làm cho người dân Trung Quốc và trên toàn thếgiới như: Các hãng hàng không, nhà khai thác sân bay, doanh nghiệp tại chỗ (nhàhàng và bán lẻ), nhà sản xuất máy bay và nhà cung cấp dịch vụ điều hướng hàngkhông tuyển dụng 1,4 triệu người Việc mua hàng hóa và dịch vụ từ các nhà cungcấp địa phương, khu vực này đã hỗ trợ thêm 2,3 triệu việc làm Thêm vào đó cũng
đã có những cải tiến đáng kể trong cơ sở hạ tầng liên quan đến vận tải hàng hóahàng không Nhiều sân bay (như Thâm Quyến, Châu Hải, Phố Đông Thượng Hải,Hàng Châu, Quảng Châu) đã được xây dựng, và mở rộng sân bay (như Bắc Kinh,Hồng Kiều Thượng Hải) đã được thực hiện Trong giai đoạn 2009 đến 2019, sốlượng sân bay dân dụng được chứng nhận của Trung Quốc đã mở rộng từ 158 lên
238 Tám sân bay đã tiến vào danh sách 50 sân bay hàng đầu thế giới Trong cùng
kỳ, lượng hàng hóa thông qua các sân bay dân dụng của Trung Quốc đã mở rộng từ8,83 triệu tấn lên 16,74 triệu tấn
2.3 THỊ TRƯỜNG VẬN TẢI HÀNG HÓA HÀNG KHÔNG TRUNG QUỐC 2.3.1 Thực trạng thị trường
Số lượng và quy mô doanh nghiệp tham gia cung ứng dịch vụ
Hiện tại, Trung Quốc có các hãng lớn về vận chuyển hàng hóa như ChinaCargo Airlines, China Cargo Postal Aviation Co., Ltd, Yangtze River ExpressAirlines, Great Wall Airlines Co., Ltd., v.v Ngoài ra còn có Jade Cargo AirlinesCo., Ltd., Shanghai International Cargo Airlines Co., Ltd., Shenzhen DonghaiAirlines Co., Ltd., Datang Kili Aviation Co., Ltd và hàng loạt các hãng hàngkhông khác
Trang 8Các vấn đề đang diễn ra:
Mô hình kinh doanh logistics hàng không là đơn lẻ, chức năng phục vụ cầnđược cải thiện:
Hiện nay, hầu hết các liên kết tìm nguồn cung ứng và phân phối hàng hóa củalogistics trong nước đều do các nhà giao nhận vận tải hàng không đảm nhận, phầnlớn hoạt động kinh doanh nhà ga hàng hóa do các cảng hàng không đảm nhận.Các hãng hàng không truyền thống chỉ hoàn thành việc vận chuyển hàng hóabằng đường hàng không, điều này thường dẫn đến vấn đề kết nối hoạt độnglogistics hàng không
Các hãng hàng không thiếu sự tham gia vào các liên kết khác trong quá trìnhhoạt động logistics hàng không, và không thể đạt được mục tiêu hoạt độnglogistics với mục tiêu giảm chi phí cho cả khách hàng
Thiếu hiệu quả
Các công ty logistics hàng không hoạt động phân tán và thị phần vận tảihàng không quốc tế giảm sút
Theo phân tích quy mô của thị trường vận tải hàng không, tính đến cuối năm
2015, 102 tàu bay chở hàng trên thị trường hàng không dân dụng nội địa nằm rảirác trong 7 hãng hàng không chở hàng và 1 hãng hàng không chở khách Trongnhững năm gần đây, các công ty Logistic hàng không nước ngoài đã tận dụngquyền không lưu và mạng lưới vận tải hàng hóa được thành lập ở Trung Quốc đểchiếm phần lớn thị phần hậu cần hàng không quốc tế của Trung Quốc, dẫn đếnviệc thị phần quốc tế của các công ty Logistic hàng không Trung Quốc bị thu hẹpđáng kể Từ năm 2011 đến 2015, tỷ trọng thị trường quốc tế của các hãng hàngkhông Trung Quốc và các thị trường Hồng Kông, Macao, Đài Loan liên tục giảm,
Trang 9từ năm 2006 đến 2010 vẫn còn hơn 30%, đến năm 2013 tỷ trọng này giảm xuốngcòn 20,6%.
Mức độ thông tin hóa về logistics hàng không còn thấp, thiếu nền tảng thôngtin đại chúng
Theo phân tích quy mô thị trường vận tải hàng không, trong số 26 hãng hàngkhông nội địa có khai thác hàng không, chỉ có 10 hãng hàng không có hệ thốngchức năng quản lý và tiếp thị bên ngoài, việc truy xuất thông tin và truy vấn củacác ga hàng không quốc gia vẫn chưa được thực hiện
Trong chuỗi cung ứng Logistic hàng không của Trung Quốc, các hãng hàngkhông, sân bay trung tâm và các công ty giao nhận hàng hóa lớn đã thiết lập hệthống thông tin hàng hóa độc lập, trong khi các hãng hàng không nhỏ, sân bay vàhầu hết các đại lý chưa xây dựng hệ thống thông tin hàng hóa Ngay cả các hệthống thông tin đã được thiết lập vẫn có vấn đề về tính không tương thích và chúngkhông thể thực hiện được phạm vi chia sẻ thông tin rộng hơn, đồng thời thiếu nềntảng thông tin công khai hậu cần hàng không trong toàn ngành
Tình trạng cạnh tranh trong cung ứng dịch vụ logisitics hàng không
Năm 2019, sản lượng luân chuyển hàng hóa hàng không dân dụng của TrungQuốc là 26,319 tỷ tấn km, chỉ chiếm 0,14% tổng lượng hàng hóa cả nước
Trang 10Trong nửa đầu năm 2015-2020, ngoại trừ năm 2016, tốc độ tăng trưởng chungcủa khối lượng hàng hóa hàng không dân dụng của Trung Quốc có xu hướng giảm
và năm 2019 đạt mức 0,3%, thấp hơn nhiều so với các phương thức vận tải khác,phản ánh trình độ phát triển hàng hóa hàng không trong nước còn thấp
Trang 11SF Express có thị phần lớn nhất với:
Số lượng máy bay chở hàng đã lên tới 58 chiếc
Chiếm 34,3% tổng số máy bay chở hàng trong ngành ở Trung Quốc (ChinaPostal Airlines chiếm 16.0%, Air China chiếm 8.9%, Yuantong Airlines, HainanAirlines và China Southern Airlines đều chiếm 7.1%, Eastern Airlines chiếm 5.3%
và những hãng hàng không khác chiếm 14.2%)
Từ năm 2010 đến năm 2019, lượng hàng hóa và thư từ máy bay chở hàng của
SF Airlines đã tăng từ 27.000 tấn lên 500.000 tấn, với tốc độ tăng trưởng kép hàngnăm là 17%, cao hơn nhiều so với tốc độ tăng trưởng trung bình 2% của vậnchuyển hàng hóa và thư trong nước Vào năm 2019, tỷ trọng máy bay chở hàng của
SF Airlines trong khối lượng hàng hóa hàng không nội địa tăng lên 10%
Trang 12Tại thị trường nội địa, SF Express đứng đầu về số lượng máy bay chở hàngcủa riêng mình, nhưng so với 639 máy bay chở hàng của FedEx và 261 máy baycủa UPS, nó vẫn đang trong giai đoạn phát triển ban đầu Đồng thời, tỷ lệ xếp hàngtrên các đường trục của SF Airlines là 51%, trong khi FedEx và UPS lần lượt là61% và 73%, cho thấy sự phát triển hàng hóa đường hàng không nội địa hiện nayđang ở giai đoạn sơ khai và SF Air Cargo vẫn còn nhiều tiềm năng để phát triển.
Chi phí dịch vụ vận tải hàng không tại Trung Quốc
Ước tính đến năm 2019, GDP của ngành vận tải, lưu trữ và bưu chính (gọi tắt
là ngành giao thông vận tải) của Trung Quốc sẽ đạt 4.282,0 tỷ NDT, chiếm 4,32%GDP của tất cả các ngành, trong đó có ngành vận tải hàng không (bao gồm vận tảihành khách bằng đường hàng không, hàng không Sản lượng GDP của hỗ trợ giaothông vận tải, tương tự bên dưới) là 373,3 tỷ nhân dân tệ, chiếm 8,72% GDP củangành giao thông vận tải và 0,38% GDP của tất cả các ngành
Trang 13 Nguồn nhân lực trong ngành vận tải hàng hóa hàng không
Năm 2019, số lượng lao động của Trung Quốc đạt 774,71 triệu người, trong
đó 31,03 triệu người dự kiến sẽ làm việc trong ngành giao thông vận tải, chiếm4,01% tổng số việc làm của cả nước
Về đóng góp việc làm, mặc dù số lượng nhân viên trong ngành hàng khôngcủa Trung Quốc chỉ là 748.700, nhưng các đơn vị liên quan đã mang lại tổng cộng6,0444 triệu cơ hội việc làm
Trang 14 Cơ sở hạ tầng vận tải hàng không tại Trung Quốc
Tính đến cuối năm 2017, Trung Quốc có 229 sân bay vận tải được chứngnhận Đến năm 2019, hiện có khoảng 235 sân bay vận tải ở Trung Quốc
Trung Quốc đã ký 122 hiệp định dịch vụ hàng không song phương với cácquốc gia hoặc khu vực Có 4.418 đường bay theo lịch trình ở Trung Quốc, với10.829 triệu km được tính dựa trên khoảng cách lặp lại và 7.483 triệu km được tínhtheo khoảng cách không lặp lại
2.3.2 Chính sách và rào cản pháp lý
Nhiều công ty nước ngoài bị thu hút bởi tiềm năng vô cùng lớn tới từ thịtrường logistics hàng hóa hàng không của Trung Quốc, tuy nhiên lại bị vướng rấtnhiều rào cản đối với sự tham gia vào thị trường của nước này Những rào cản nàykhông chỉ hạn chế việc tiếp cận thị trường mà còn gây khó khăn trong việc tíchhợp dịch vụ logistics hàng hóa hàng không Quốc gia
Rào cản về thể chế
Một hạn chế nữa đối với sự phát triển của các công ty nước ngoài là sự thamgia nhiều của chính phủ vào ngành logistics vận tải hàng không Mặc dù cải cáchkinh tế đã từng bước thay đổi quyền sở hữu của các doanh nghiệp ở Trung Quốc,đặc biệt là trong lĩnh vực sản xuất, nhưng sự thay đổi trong lĩnh vực vận tải vàlogistics tương đối khiêm tốn Ba hãng hàng không lớn nhất Trung Quốc là AirChina, China Eastern và China Southern - vẫn thuộc sở hữu nhà nước Hơn nữa,các sân bay được sở hữu và điều hành bởi chính quyền khu vực, với tỷ lệ sở hữunước ngoài giới hạn ở 49% Các dịch vụ vận tải đường bộ, giao nhận, lưu trữ / khobãi và chuyển phát nhanh chủ yếu bao gồm các công ty nhỏ, nhiều công ty thuộc
sở hữu của chính quyền địa phương và chịu sự bảo hộ của địa phương Ngoài ra,các nhà ga hàng hóa tại sân bay chính được sở hữu và điều hành bởi các hãng hàng
Trang 15không, do đó có thể tạo ra xung đột lợi ích trong việc xử lý hàng hóa Ví dụ, AirChina vận hành nhà ga hàng hóa chính tại sân bay Bắc Kinh, nơi xử lý hơn 80%tổng lượng hàng hóa hàng không qua Bắc Kinh Các thỏa thuận tương tự cũng xảy
ra ở Thượng Hải, nơi China Eastern, thông qua đơn vị vận chuyển hàng hóa ChinaCargo Airlines, là nhà điều hành nhà ga hàng hóa thống trị tại sân bay
Rào cản hành chính
Rào cản hành chính nảy sinh từ việc giải thích hoặc thực hiện các chính sáchcủa chính phủ, chẳng hạn như tính minh bạch của thông tin quản lý, quản lý trựctiếp hoặc gián tiếp, ngăn cấm thương mại dịch vụ và đầu tư nước ngoài Các công
ty nước ngoài đã bày tỏ sự đồng tình về việc yêu cầu quá nhiều tài liệu, thiếu côngkhai các quy định và thiếu minh bạch trong các phán quyết của tòa án về các tranhchấp kinh doanh Cụ thể, mối lo ngại về tính minh bạch của các quy định và phánquyết của tòa án nảy sinh từ thực tế là một nhà cung cấp dịch vụ logistics vận tảihàng không cần phải đối phó với nhiều cấp cơ quan hành chính và tuân thủ nhiềuquy định của địa phương Ngoài ra, không có các điểm hỏi đáp thích hợp để phổbiến các quy định, hướng dẫn chính sách và quy định hoạt động liên quan đến việccung cấp dịch vụ hậu cần hàng hóa hàng không ở Trung Quốc
Hàng rào hải quan
Cơ quan hành chính chủ yếu tham gia vào hoạt động thương mại hàng hóađường hàng không là cơ quan hải quan Hải quan thực hiện hai chức năng cơ bản:tạo thuận lợi thương mại và kiểm soát hải quan Trong lịch sử, thu thuế là mộtchức năng chính Tuy nhiên, do thuế suất đã được giảm trong những năm qua,chức năng tăng thu ngân sách đã giảm dần tầm quan trọng so với tạo thuận lợithương mại Hơn nữa, do vận tải hàng không nội địa liên quan đến luồng hàng hóa
Trang 162003) Tuy nhiên, tất cả các chủ hàng, công ty logistics, thương nhân, công ty tíchhợp và hãng hàng không đều xác định thủ tục thông quan tốn nhiều thời gian củaTrung Quốc là hạn chế chính đối với sự phát triển của ngành vận tải hàng khôngTrung Quốc Ruo (2002) cho thấy rằng thời gian dành cho việc qua lại hải quan ởTrung Quốc chiếm 42% toàn bộ luồng hàng hóa quốc tế Yu (2002) chỉ ra rằng sựchậm trễ của hải quan ở Trung Quốc có thể là do thủ tục kiểm tra tài liệu, kiểm trahàng hóa phức tạp và giờ hoạt động ngắn (8 giờ một ngày) Đối với hàng hóađường hàng không, thời gian bị mất tại hải quan có thể rất quan trọng đối với sựphát triển của ngành.
Những ràng buộc chính sách hàng không
Vì vận tải hàng không là yếu tố chính trong sự di chuyển của hàng hóa hàngkhông, ràng buộc trong chính sách hàng không có thể cũng giới hạn sự tham giacủa nước ngoài Như hầu hết các quốc gia, Trung Quốc đóng cửa đường bay nộiđịa đối với công ty nước ngoài Đối với đường bay quốc tế, tất cả những khía cạnhthương mại của vận tải hàng không đã được quản lý bởi hiệp định về hạn chế songphương dịch vụ hàng không hiện hành trong Công ước Chicago năm 1944 TrungQuốc đã trở thành một phần của hệ thống song phương và có trong các chính sáchquốc tế bảo thủ chung được thông qua (Zhang và Chen, 2003) Sự tiếp cận bảo thủ
là kết quả của việc giới hạn giao thông hàng không giữa Trung Quốc và phần cònlại của thế giới
2.3.3 Vị thế trên thị trường quốc tế
Trung Quốc đã trở thành thị trường vận chuyển hàng hóa mới nổi năng động
và phát triển nhanh nhất thế giới Khối lượng các hàng hóa chuyển phát nhanh củaTrung Quốc đã vượt quá tổng số của Hoa Kỳ, Nhật Bản và Châu Âu
Trang 17Thị trường hàng hóa bằng đường hàng không phát triển nhanh nhất trên thếgiới là giữa Trung Quốc và Bắc Mỹ với tốc độ tăng trưởng hàng năm hơn 10% sovới năm 1995 Khoảng 40% hàng hóa vận chuyển từ Trung Quốc đến Mỹ bao gồmhàng tiêu dùng và 29% là sản phẩm công nghệ, chẳng hạn như điện tử máy tính.Trung Quốc hiện là thị trường vận chuyển hàng không lớn thứ hai sau Mỹ và ngàycàng phụ thuộc vào hàng hóa bằng đường hàng không để đưa hàng hóa công nghệcao ra thị trường.
Trung Quốc đạt tiến bộ nhanh chóng về quy mô đội bay, khối lượng hànghóa, mở rộng mạng lưới đường hàng không Trung Quốc đang thu hút sự chú ý củathế giới với sự tiến bộ nhanh chóng về đội tàu vận tải, sản lượng vận chuyển hàngkhông, mở rộng mạng lưới đường hàng không và các doanh nghiệp mới nổi
Vào tháng 7 năm 2018, Trung Quốc đã vận chuyển 595.000 tấn hàng không,tăng 8,7% so với cùng kỳ năm 2017, bao gồm 207.000 tấn trong lĩnh vực vậnchuyển hàng không quốc tế, theo Cục Hàng không Dân dụng Trung Quốc TheoHiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế, con số đó chỉ tăng 2,1% so với nhu cầu vậnchuyển hàng hóa bằng đường hàng không toàn cầu so với cùng kỳ năm 2017
Trong năm 2017, Trung Quốc đã vận chuyển 7,06 triệu tấn hàng hóa bằngđường hàng không, tăng 5,6% so với cùng kỳ năm 2016, theo CAAC
Trong kế hoạch xây dựng sân bay mới được CAAC phê duyệt, công suất hàngnăm được thiết kế của các sân bay Côn Minh, Trùng Khánh và Hạ Môn đều sẽvượt quá một triệu tấn Sân bay quốc tế Đại Hưng Bắc Kinh mới khai trương dựkiến sẽ xử lý hơn hai triệu tấn hàng hóa hàng không vào năm 2025 Các trung tâmhàng không lớn ở Thượng Hải và Quảng Châu cũng sẽ được nâng cao năng lựcthông qua hàng hóa hàng không
Trang 182.3.4 Ảnh hưởng của đại dịch Covid-19
a Sơ lược về đại dịch COVID-19
Đại dịch COVID-19 là một đại dịch bệnh truyền nhiễm với tác nhân là virusSARS-CoV-2, đang diễn ra trên phạm vi toàn cầu Khởi nguồn vào cuối tháng 12năm 2019 với tâm dịch đầu tiên được ghi nhận tại thành phố Vũ Hán thuộc miềntrung Trung Quốc Tính tới 11/2020, đại dịch này đã khiến cho hơn 1.3 triệu người
tử vong trên toàn cầu, riêng ở Trung Quốc là 4.634 người thiệt mạng Điều này đãlàm ảnh hưởng đến rất nhiều ngành nghề khác nhau như giáo dục, kinh doanh,nghệ thuật,…và đặc biệt là ngành vận tải hàng không
b Tác động của đại dịch
Giá cước tăng
Trung Quốc là nước bị ảnh hưởng đầu tiên nhưng cũng là một trong các nướctiên phong kiểm soát được đại dịch toàn cầu này Chính vì vậy, Trung Quốc là mộttrong các nước dẫn đầu trong việc phục hồi lại các hoạt động sản xuất sau tác độngcủa đại dịch COVID-19, trong đó đáng lưu ý nhất là hoạt động xuất – nhập khẩu,vận tải hàng hóa Vì thế, chi phí vận chuyển hàng hóa hàng không từ Trung Quốcđến các khu vực khác, nhất là các khu vực bị ảnh hưởng nặng nề bởi đại dịch nhưchâu Âu, Bắc Mỹ và Nhật Bản đang tăng lên từng ngày
Theo các báo cáo, chi phí vận chuyển hàng hóa hàng không từ Thượng Hảiđến Bắc Mỹ là 5,1 USD/kg vào tháng 8/2020, tăng 13% so với mức giá trung bìnhvào tháng 7/2020 và gấp đôi so với thời điểm trước đại dịch Giá sang EU cũngtăng 10% so với mức giá của tháng 7 - tăng lên 3,1 USD kg, và tăng 25% so vớicùng kỳ năm ngoái
Nguyên nhân chính dẫn đến chi phí vận chuyển tăng cao như vậy là do cácnước, đặc biệt là các nước phát triển không thể để tình trạng kinh tế nước nhà trì